9.60

From Bodhicitta

Bodhicaryāvatāra · Verse 9.60

Bodhicaryāvatāra Verses  |  Chapter 9
Previous Verse  |  Next Verse


Sources:    

Sanskrit §No information about the source used.

शब्दज्ञानं यदि तदा शब्दो गृह्येत सर्वदा। ज्ञेयं विना तु किं वेत्ति येन ज्ञानं निरुच्यते॥

 
Chanted Verse
Recitation by Professor Kashinath Nyaupane
60

If not being conscious of anything is consciousness, it follows that a block of wood is consciousness. This proves that there is no consciousness in the absence of something to be cognized.

The Bodhicaryāvatāra-front.jpg
Crosby & Skilton 2002
The Bodhicaryāvatāra: A Guide to the Buddhist Path to Awakening
Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །

ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར། ། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རིག །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་བྱེད། །

 
Chanted Verse
Recitation by Lopen Karma Phuntsho
60

If the hearing consciousness is permanent,

It follows that it’s hearing all the time. And if there is no object, what does it cognize?

On what grounds do you call it consciousness?[p.146]The Way of the Bodhisattva (2006)
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Way of the Bodhisattva: A Translation of the Bodhicharyāvatāra. By Śāntideva. Rev. ed. Shambhala Classics. Boston: Shambhala Publications, 2006.

The Way of the Bodhisattva (2006)-front.jpg
Padmakara 2006
The Way of the Bodhisattva (2006)
Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7. - Other translations

If [the self] were the consciousness of sound,

It would perceive sound all the time. Excuse me—without a knowable object, what is it aware of?

So why do you even speak about “consciousness”? [60]

Center of the Sunlit Sky-front.jpg
Brunnhölzl 2004
The Center of the Sunlit Sky

Si la conscience du son était éternelle,

Le son serait perçu à chaque instant. Quelle logique permet de parler

De conscience en l’absence d’objet ?

La Marche vers lEveil (2007)-front.jpg
Padmakara France 2007
Bodhicaryâvatâra: La marche vers l'éveil (2007)

Si la consciencia auditiva fuese permanente,

estaría percibiendo sonido constantemente. Pero, si no hay objeto, ¿qué percibe?

¿Cómo puede entonces decirse que haya una consciencia?

La Práctica del Bodisatva-front.jpg
Padmakara Spain 2008
La Práctica del Bodisatva

If the consciousness of sound were permanent

One would apprehend sound all the time. If there is no object of knowledge, then what is known

To say it is such a consciousness?

The Entrance for the Children of the Conquerors-front.jpg
Stracke 2016
The Entrance for the Children of the Conquerors

If the cognizer of sound were permanent,

Sound should be constantly heard. If there were no knowable object,

How would the knower be described?

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas-front.jpg
Chodron & Gyaltsen 2019
A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas
shift + scroll / swipe
Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །185ཏུན་ཧོང་ཀ་དང་ཁ་པར་ ༩.༦༠ ‘གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །’ ་་་ ༩.༦༧ ‘དེ་ཚེ་འདྲ་བའི་རྟེན་གང་ཡིན། །’ བར་མེད་ཅིང་འདི་ལྟར་འབྱུང་། ‘གལ་ཏེ་ཡིད་ནྀ་བདག་ཡྀན་ན། །འགགས་ཡྀད་ད་ལྟར་(ཏུན་ཧོང་ཁ་༴ ཇི་ལྟར་)ཡོད་པར་འགྱུར། །འོན་ཏེ་མ་འོངས་སེམས་བདག་ཡིན། །ད་ལྟར་དག་ནི་མྱེད་པར་འགྱུརད། །གལ་ཏེ་བུམ་སེམས་བུམ་ཡིན་ན། །བུམ་པའྀ་སེམས་སུ་དེ་མྱི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བྱུང་སེམས་བདག་ཡིན་ན། །ཞིག་ནས་བདག་ནྀ་མྱེད་པར་འགྱུརད། །གལ་ཏེ་བདག་མྱིག་རང་བཞིན་ན། །བདག་གྀས་སྒྲ་ནྀ་ཐོས་མི་འགྱུརད། །དེ་བཞིན་སྣ་ལས་སྩོགས་པ་ཡྀ། །བཅོ་བརྒྱད་ཁམས་ལ་འང་སྐྱོན་དུ་འགྱུརད། །དེ་བཞིན་བདེ་མྱིན་སྡུག་བསྔལ་མྱིནད། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སོགས་བདག་མྱིནད། །དེ་ལྟར་བདག་དུ་རུང་བ་གང་། །དེ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་འདྀ་ཉིད་ནི་མ་གཏོགས་པའ། །སེམས་པ་ཡོད་མྱིན་བུམ་པ་བཞིན། །’

ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར། ། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རིག །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་བྱེད། །

The Written Works of Santideva (Phuntsho 2025)-front.jpg
Tsadra Critical Edition
The Written Works of Śāntideva (Phuntsho 2025)
[edit]
Sazang Mati (1294 - 1376)
A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas (citation)Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. Bilingual Edition

(གཉིས་པ་)བརྟགས་པ་དགག་པ་ལ།

2. Rejection of analyses by other schools 1.2.2.2.2.1.2

གྲངས་ཅན་པས་བརྟགས་པ་དགག་པ་དང༌། རིགས་པ་ཅན་པས་བརྟགས་པ་དགག་པའོ། །

This has two sections:

1. Rejection of analyses by the Samkyai School,

2. Rejection of analyses by the Nayayika School. 1.2.2.2.2.1.2

དང་པོ་ལ་བཞི་ལས།

1. Rejection of analyses by the Samkyai School 1.2.2.2.2.1.2.1

This has four sections:

1. Rejection of the permanent existence of a hearer of sounds, 2. Rejection of the belief that form is perceived by it, 3. Rejection of the application of an example,

4. Rejection of the true existence of singular, permanent phenomena.[p.378]A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas
Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. First edition published by The Yeshe Dorje Foundation in 2006. 1.2.2.2.2.1.2.1

(དང་པོ་)སྒྲ་འཛིན་རྟག་པ་དགག་པ་ནི།

1. Rejection of the permanent existence of a hearer of sounds 1.2.2.2.2.1.2.1.1

གྲངས་ཅན་པ་དག་ན་རེ་རྣམ་ཤེས་བདག་མ་ཡིན་པ་མི་འཐད་དེ། བདག་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་རྣམ་སྨིན་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡུལ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཙམ་ལྔ་རིག་པའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།

Samkyai School: It is incorrect to say that the consciousness is not the self. The self is all-pervasive, and is the experiencer of the ripening result, and the perceiver of five types of “just thatness” such as sound, etc. It is the nature of the mind and the personal self.

གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །

ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར། ། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རིག །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་བྱེད། །

gal te sgra yi shes rtag na/_/

thams cad tshe na sgra 'dzin 'gyur/_/ shes bya med na ci zhig rig_/

gang gis shes pa zhes rjod byed/_/

Verse 9.60  ·  Verse tm

If the cognizer of sound were permanent,

Sound should be constantly heard. If there were no knowable object,

How would the knower be described?

གལ་ཏེ་སྒྲ་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་འཛིན་པ་ཡི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་རྟག་པར་ཡོད་ན༵། སྒྲ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུ༵ར་ཏེ། སྒྲ་འཛིན་རང་བཞིན་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་སྒྲ་འཛིན་ན་སྒྲ་ལ་ལྟོས་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་སྒྲ་མེད་པའི་དུས་ན་སྒྲ་འཛིན་གྱིས་ཅི་ཞིག་རི༵ག་སྟེ་ཅི་ཡང་རིག་པ་མི་སྲིད་ན།

Madhyamika: If the self were the consciousness that perceives the five “just thatnesses,” such as sound, etc., this would imply that the self must exist at all times whether or not there is a sound, because the nature of the perceiver of sounds is permanent. But it would be impossible to prove it, because the perceiver of sound is explained on the basis of the existence of sound.

རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་རྟག་གོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེ༵ད་དེ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡུལ་སྒྲ་མེད་པ་ན་དེ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་སྒྲ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་རྟག་པ་ཡིན་ན༵་ནི་

If there is no object that is perceived as sound, then what does the perceiver of sound perceive? There could be no perceiver at all. Then by what logic do you say that the consciousness that is the perceiver of sound is permanent? Such an explanation is illogical.
Gyaltsap Je (1364 - 1432)
The Entrance for the Children of the Conquerors (citation)Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/. Bilingual Edition

དང་པོ་ལ་གཉིས།

Refuting the Self Asserted to Be Consciousness by the Enumerators 1.1.2.3.1.2.1

དང་པོ་ནི།

The Actual Refutation 1.1.2.3.1.2.1.1

གྲངས་ཅན་ཤེས་བྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གྲངས་ངེས་པ་ལ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉེར་བཞི་བེམ་པོ་དང་ཉེར་ལྔ་བ་ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་མྱོང་བ་དང་སེམས་པ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་བདག་ཏུ་འདོད་ལ། གཙོ་བོས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་བྱེད་ཤེས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་མི་ཤེས་ལ་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུས་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་ཤེས་ཀྱང་བྱེད་མི་ཤེས་པའི་རྟག་དངོས་སུ་འདོད་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཚེ་བློའ མ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་དེ་ལ་ཕྱི་ནས་སྒྲ་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་ཡང་སྣང་། ནང་ནས་སྐྱེས་བུ་ཡང་སྣང་[p.Ch9-388]Spyod 'jug rtsa 'grel (Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang 2001)
Śāntideva, and Rgyal tshab rje dar ma rin chen. Spyod 'jug rtsa 'grel and Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i rnam bshad rgyal sras 'jug ngogs. Xining: Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang, 2001ནས་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། བློས་ལོངས་སྤྱད་བྱ་དང་སྤྱོད་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པར་བྱས་པ་ལས་འཁོར་བར་འདོད་དོ། །

The Enumerators posit exactly 25 types of objects of knowledge, out of which 24, including the great principle, are matter, and the 25th is consciousness, a knower, experience, or the self endowed with mind. The great principle knows how to produce expressions but does not know how to use them, and the person, which is knowing consciousness, knows how to use objects but does not know how to produce them. This person is asserted to be a permanent functionality. At the time of using the object, to that called ‘awareness’ and ‘the great’ appear outwardly the five mere objects of sound and so forth, and inwardly appears the person, after which the object is used. Cyclic existence is asserted to come about through the awareness grasping at that used and the user as one.

འདིར་ཞིབ་ཏུ་མ་སྤྲོས་ཤིང་འདི་དག་གི་རྣམ་གཞག་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་འདི་ལ་མིང་གཞན་བཏགས་ནས་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པར་འདོད་པ་དུ་མ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

I will not explain it here in detail, but you should understand their presentation from other sources because it appears that through mislabelling there are many assertions that the school of the Enumerators is the view of Highest Yoga Tantra.

གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །

ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར། ། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རིག །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་བྱེད། །

gal te sgra yi shes rtag na/_/

thams cad tshe na sgra 'dzin 'gyur/_/ shes bya med na ci zhig rig_/

gang gis shes pa zhes rjod byed/_/

Verse 9.60  ·  Verse tm

If the consciousness of sound were permanent

One would apprehend sound all the time. If there is no object of knowledge, then what is known

To say it is such a consciousness?

སྒྲ་དང་ཤེས་པ་རྟག་པར་འདོད་མི་འདོད་མུ་བཞི་འོང་ཡང་གྲངས་ཅན་གཉིས་ཀ་རྟག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་དང་སྒྲ་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྟག་དངོས་ཡིན་ན་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་དེས་སྒྲ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྒྲ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པར་འགྱུར་བར་ཐལ། དེ་གཟུང་དོན་དུ་བྱས་ནས་འཛིན་པའི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

Although there are four possibilities with regards to sound and consciousness being permanent or not, the Enumerators posit both as permanent. If the knowledge consciousness person who engages the five mere objects of sound and so forth is a permanent functionality, then it follows that the knowledge consciousness person has sound as its apprehended object at all times, when sound exists and when sound does not exist - because it is a permanent entity that has made sound its object and apprehends it.

འདོད་མི་རིགས་པར་ཐལ། ཡུལ་ཤེས་བྱ་ནི་དོན་ཅི་ཞིག་རིག་ནས་ཡུལ་གང་གི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཞེས་པར་རྗོད་པར་བྱེད་དེ་བརྗོད་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར།

This thesis is unsuitable to be accepted - because if there is no object of knowledge, then what would be the known object in order for the consciousness to be the object[p.40]The Entrance for the Children of the Conquerors
Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/. possessor of such and such an object? It would be unsuitable to say such a thing.

རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྒྲ་མ་གྲུབ་ཀྱང་དེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་རྟག་པར་ཡོད་དོ་ཞེ་ན་ཤིང་ཡང་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ།

Argument: The reason is not established because even if there is no sound, there is the permanent consciousness that apprehends it.

ཤེས་བྱ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཁས་བླངས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཤེས་བྱ་སྒྲ་སོགས་ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད་ཅེས་ངེས་ཏེ་དེ་མེད་ན་ཤེས་པར་འཇོག་བྱེད་མེད་པས་སྐྱེས་བུས་སྒྲ་མི་འཛིན་པའི་དུས་མེད་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །

Answer: It follows that even wood becomes consciousness because it is permitted to accept consciousness without object of knowledge. Hence, it is confirmed that without the proximity of the object of knowledge of sound or the like, one has to say there is no consciousness. As there is no way to posit consciousness if there is no object of knowledge, one has to accept there is no time when the person does not apprehend sound.
Pawo Rinpoche, 2nd (1504 - 1566)
The Center of the Sunlit Sky (citation)Brunnhölzl, Karl. The Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyü Tradition. Including a translation of Pawo Rinpoche's commentary on the knowledge section of Śāntideva's The Entrance to the Bodhisattva’s Way of Life (Bodhicaryāvatāra). Nitartha Institute Series. Ithaca, NY: Snow Lion Publications, 2004. Bilingual Edition

དེ་དགག་པ་ནི།

The refutation of this is as follows:

གལ་སྟེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །

ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར། ། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་རིག་ན། །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཅེས་བརྗོད་བྱེད། །

If [the self] were the consciousness of sound,

It would perceive sound all the time. Excuse me—without a knowable object, what is it aware of?

So why do you even speak about “consciousness”? [60]

དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲ་འཛིན་རྟག་པ་བཀག

These two verses refute permanent perception of sound.

གལ་སྟེ་ཁྱོད་ལྟར་སྒྲའི་ཤེས་པ་དེ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ནི་འོ་ན་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ན་ཤེས་པས་སྒྲ་འཛིན་པས་སྒྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གྲགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དུང་འབུད་པ་དང་པི་ཝང་སྒྲེང་བ་སོགས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་དུང་སྒྲ་དང་པི་ཝང་གི་སྒྲ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རེས་འགའ་ཡུལ་སྒྲ་མི་ཉེ་བས་དེ་ཡི་ཚེ་སྒྲ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། ཤེས་བྱ་སྒྲ་མི་ཉེ་བས་མེད་པ་དེའི་སྐབས་ན་ཤེས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་རིག་ན་གང་གིས་དེ་ལ་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱེད་པ་སྨོས་ཅིག །

If, according to you, [this permanent self] were the consciousness of sound, then it follows that sound resounds uninterruptedly, since this consciousness would perceive sound all the time. Therefore, the sound of conch shells and the sound of lutes would be uninterrupted and [would occur] independent of any effort, such as blowing these conch shells or playing the lutes. You might say, “Sometimes sound does not occur, since the object sound is not close by.” Excuse me—if there is no knowable object, since sound is not close by, what is this consciousness aware of at this time? So tell us—why do you even speak about “consciousness of sound”?

གལ་སྟེ་ཤེས་བྱ་སྒྲ་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཡང་སྒྲའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོན་ན་ཡུལ་ཤེས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ལྗོན་ཤིང་ཡང་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཉེ་བར་གནས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་མེད་ན་ཡང་སྒྲ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མ་སྨྲ་ཞིག །གལ་སྟེ་སེམ་པ་རྟག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྒྲ་མི་ཤེས་པའི་ཚེ་ནའང་ཡུལ་ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་གཟུགས་ཤེས་སོ་ཞེ་ན་འོ་ན་དེའི་ཚེ་སྒྲ་ཐོས་པའང་ཅིས་ཏེ་མིན་སྟེ་སྒྲའི་ཤེས་པར་རྟག་པའི་ཕྱིར།

You might venture, “It is consciousness of sound even when it is without the knowable object sound.” Then it would follow that even a piece of wood is consciousness, because [consciousness] does not need to be conscious of an object. It is definite that there is no arising of consciousness without a knowable object being close by. Therefore, do not prattle about a consciousness that perceives sound even when there is no sound.

འགོག་པ་དང་།

He refutes [objections]:

སྒྲ་ལ་སོགས་པ་གང་ན་རྟག་དུ་མི་གནས་པས་དུས་ཐམས་ཅད་ཏུ་མ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།

ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་རིག་ན། །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཅེས་བརྗོད་བྱེད། །

You might say, “Since sound and so on does not always remain in a certain place, it is not heard all the time.” Therefore, [lines 60cd] are given, “Excuse me—if there is no knowable object, what is it aware of?Why do you then say ‘consciousness’?”1658Ibid., @075B.

Minyak Kunzang Sönam (1823 - 1905)
The Profound Reality of Interdependence (citation)Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. Bilingual Edition

ཡང་། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། 9.60 །ཞེས་སོགས་གསུངས། འདིར་མུ་སྟེགས་གྲངས་ཅན་གྱི་འདོད་ཚུལ་འགོག་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ། དེ་འགོག་པའོ། །

Next, [IX.60] If the cognition of sound were permanent . . . 9.60 Here is a twofold presentation of (1) the assertions of the non-Buddhist Sāṃkhya and (2) their refutation.

དང་པོ་(འདོད་པ་བརྗོད་པ།)ནི།

Assertions of the Sāṃkhya 2.2.3.2.1.1.3.A1

གྲངས་ཅན་པ་འདི་མུ་སྟེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མར་བྱུང་སྟེ། ཚེ་ལོ་ཚད་མེད་པའི་དུས་སུ་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་ཞེས་རལ་པ་སེར་སྐྱ་ཡོད་པ་མངོན་ཤེས་ལྔ་ལྡན། སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆེ་བས་གྲངས་ཅན་གྱི་གཞུང་མང་དུ་བརྩམས་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ༌། །དེའི་རྗེས་འབྲང་ལ་སེར་སྐྱ་པ་དང་གྲངས་ཅན་པ་ཞེས་བྱས། འདི་ལ། རྒྱུ་དུས་ན་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བར་སྨྲ་ཞིང་དེའང་གཙོ་བོ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་གྲངས་ཅན་ལྷ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གཅིག་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གི་བྱིན་རླབས་ལས་རྣམ་འགྱུར་ཐ་དད་དུ་གྱུར་པར་འདོད་པ་གྲངས་ཅན་ལྷར་བཅས་པའོ། །གཉིས་ཀའི་ལུགས་ལ་འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མི་གསལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བར་གྱུར་པ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་གཅིག་དང༌། ཞོའི་རང་བཞིན་གྱི་འོ་མའི་ངོ་བོ་རྐྱེན་གྱིས་ཞོར་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་སྨྲ་བའི་ལུགས་ཤིག་སྟེ་གཉིས་རེ་ཡོད་པར་བཤད།

The Sāṃkhya was the first non-Buddhist school to appear. In an ageless time, there was a sage called Kapila, who had a yellowish-grey topknot and possessed the five paranormal powers. He had a great innate intellect and composed many Sāṃkhya treatises. His followers were called the Kāpilas or Sāṃkhyas. In this school, they claim that an effect is present at the time of the cause and is manifested by conditions. Also, there were atheistic Sāṃkhyas who accepted that things arise from just the primal basis (gtso bo) and there were theistic Sāṃkhyas who accepted that while cause and effect share the same nature, there are separate manifestations through the blessings of Īśvara. Within each of these systems, there are two accounts: one tradition describes the essential identity of cause and effect, which is unmanifest but becomes manifest through the presence of conditions—whereby it is designated with the convention of arising; another propounds transformation, in the way that milk with the nature of curd becomes curd through meeting with conditions.

འདི་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲངས་ཉེར་ལྔར་གྲངས་ངེས་པར་འདོད་ལ། དེ་ཤེས་ན་འདིའི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་སླ་བས་དེ་བཤད་ན། གཙོ་བོ། ཆེན་པོ། ང་རྒྱལ་ཏེ་གསུམ་དང་། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་བྱ་སྟེ་དེ་ཙམ་ལྔ་དང་། མིག [p.188]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur. རྣ་བ། སྣ། ལྕེ། །པགས་པའམ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་བློའི་དབང་པོ་ལྔ། ཁའམ་ངག ལག་པ། རྐང་པ། བཤང་བའམ་རྐུབ། འདོམ་གྱི་དབང་པོ་སྟེ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ། གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་དབང་པོ་སྟེ་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་སྟེ་འབྱུང་བ་ལྔ་དང་། བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་སྟེ་ཉེར་ལྔའོ། །རྩ་བའི་རང་བཞིན་དང་། སྤྱི་དང་། གཙོ་བོ་རྣམས་དོན་གཅིག བློ་དང་ཆེན་པོ་གཉིས་དོན་གཅིག བདག་དང༌། གང་ཟག་དང་། ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ །བསྡུ་ན་བེམ་ཤེས་གཉིས་སུ་འདུ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཤེས་པ་དང་། ལྷག་མ་ཉེར་བཞི་བེམ་པོར་འདོད། ཉེར་ལྔ་པོ་ལ་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་མིན་གྱི་མུ་བཞི་ཡོད་དེ། རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་གཙོ་བོའོ། །གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་ནི་ཆེན་པོ་དང་ང་རྒྱལ་དང་དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་བདུན་ནོ། །རྣམ་འགྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ནི་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ །གཉིས་ཀ་མིན་པ་ནི་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་གཞུང་ལས།

They classify all phenomena within a fixed number of twenty-five categories. If these are known, then it is easy to understand their assertions, so I will state them here: The threefold primal basis (pradhāna), intellect (mahat), and ego (ahaṃkāra); the fivefold “basics” (tanmātra) of form, sound, scent, taste, texture; the fivefold mental-faculties of eye, ear, nose, tongue, and skin or body; the fivefold action-faculties of mouth or speaking, handling, walking, evacuation or buttocks, and reproduction; the eleventh faculty i.e., manas that has the nature of both mind and action; the five elements of earth, water, fire, wind, and space; and the spirit (puruṣa). “The basic materiality” (rtsa ba’i rang bzhin), “the universal” (spyi), and “the primal basis” (gtso bo) have the same meaning. “The intellect” (blo) and “the great” (chen po) have the same meaning. “The self ” (bdag), “the person” (gang zag), and “the spirit” (shes rig gi skyes bu) have the same meaning. These are all said to be comprised within matter and mind; the spirit is mind, and the other twentyfour are matter. There are four alternatives for the twenty-five categories in terms of being materiality and/or a transformation: the primal basis is exclusively materiality; there are seven that are both materiality and a transformation: the intellect, the ego, and the five basics; there are sixteen that are only[p.172]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. transformations: the eleven faculties and the five elements; and spirit is neither materiality nor a transformation. It says in Īśvarakrṣṇa’s text:

རྩ་བའི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་འགྱུར་མིན་ལ། །

ཆེན་པོ་སོགས་བདུན་རང་བཞིན་རྣམ་འགྱུར་ཞིང་། ། བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །

སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་མ་ཡིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །

The basic materiality is not a transformation.
The seven, including the intellect, are transformations of materiality.
Sixteen are transformations.
[758] The spirit is neither materiality nor transformation.326Īśvarakrṣṇa, Sāṃkhyakārikā, v. 3.

ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་དང་རྒྱུ་དོན་གཅིག རྣམ་འགྱུར་དང་འབྲས་བུ་དོན་གཅིག་གོ །སྐྱེས་བུ་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་མིན་པ། མ་སྐྱེས་པས་རྟག་པ། བདེ་སྡུག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཟ་བ་པོ། ཡོན་ཏན་གསུམ་མེད་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། ཆ་[p.189]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.མེད་པས་གཅིག་པུ། ཐོག་ཐ་མེད་པས་མཐའ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་དོ། །

Materiality and cause have the same meaning; transformation and effect have the same meaning. Spirit is held to have the following characteristics: It is the essence of mind; it is not the creator of transformations. It is eternal since it is unborn. It is the enjoyer since it experiences happiness and sorrow. It does not have the three qualities (guṇa); it pervades all beings. It is singular since it is partless; and it is infinite since it has no beginning or end.

གཙོ་བོ་ནི། ལས་སོགས་བྱེད་པ་པོ། མ་སྐྱེས་པས་རྟག་པ། ཆ་མེད་པས་གཅིག་པུ། སེམས་མེད་པས་ཡུལ་ཁོ་ན། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ། ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་དྲུག་ལྡན་དུ་འདོད་དོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་། ནང་གི་སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུར་འདོད། བློ་ལ་བེམ་པོས་ཁྱབ་པ་དང་། ཤེས་པ་ལ་བདག་གཅིག་དགོས་ཟེར།

The primal basis is held to have six characteristics: It is the performer of actions; it is eternal because it is unborn; it is singular since it is partless; it is exclusively an object because it is mindless; it pervades the entirety of inhabitants and environments; and it is the equilibrium of the three qualities. The intellect is held to be like a double-mirror, in which reflections of outer transformations of objects and reflections of inner spirit arise. The intellect is pervasively material, and it is said that cognition necessitates a self.

འཆིང་གྲོལ་གྱི་ཚུལ་ལ། སྐྱེ་ཚུལ་ནི། གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་འདོད་སྐྱེས་པ་ན། །གཙོ་བོས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་འབྱིན་པར་བྱེད་ལ། དེའང་རྩ་བའི་རང་བཞིན་ལས་ཆེན་པོ། དེ་ལས་ང་རྒྱལ། ང་རྒྱལ་ལ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་དེ་ཙམ་ལྔ་སྐྱེ། དེ་དག་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྐྱེ། སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ནི་ང་རྒྱལ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་འཇུག་བྱེད་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེ་ཚུལ་ནི་དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་རྒྱུད་ལས་བཤད་དོ། །

Bondage and liberation occur like this: When the wish to participate in the domain of spirit arises, the primal basis provides transformations. Furthermore, from the basic materiality comes the intellect, and from the intellect the ego. From among three types of ego, the five basics arise from the energetic (rajas) ego. From those, the five elements arise. From the light (sattva) ego, the eleven faculties arise. The inert (tamas) ego is said to initiate the other two egos. This way of arising is described in Īśvarakṛṣṇa’s text.

ཡུལ་ལ་སྤྱོད་ཚུལ་ནི། རྣ་བ་སོགས་དབང་པོ་ལྔ་ཡིད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་ཡུལ་སྒྲ་སོགས་ལ་བློས་ཞེན་པར་བྱེད་ལ། ཞེན་པར་བྱས་པའི་དོན་དེ་ལ་སྐྱེས་བུས་སེམས་པར་བྱེད་དོ། །གཙོ་བོ་ནི་ལོང་བ་རྐང་ཅན་ལྟ་བུ་སྟེ་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་བྱེད་ཤེས་ཀྱང་སྤྱོད་མི་ཤེས། སྐྱེས་བུ་ནི་ཞྭ་པོ་མིག་ཅན་ལྟ་བུ་སྟེ་སྤྱོད་ཤེས་ཀྱང་སྤྲུལ་མི་ཤེས་སོ། །སྐྱེས་བུས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་གཙོ་བོས་སྤྲུལ་པར་མ་ཤེས་ནས་ཡུལ་ལ་ལོངས་[p.190]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur. སྤྱོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བ་དང་། བླ་མའི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་གཙོ་བོས་སྤྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བས་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་ཆུང་བར་གྱུར་ནས་བསམ་གཏན་བསྒོམས་པས་མངོན་ཤེས་ཐོབ་པ་ན། མིག་གི་མངོན་ཤེས་དེས་གཙོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་གཙོ་བོ་དེ་གཞན་གྱི་བུད་མེད་ལྟར་ངོ་ཚ་བས་སྐྱེངས་ཏེ་སྐྱེས་བུའི་བློར་མི་གནས་ཤིང་འབྲལ་བར་འགྱུར་ལ། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་རིམ་ལས་བཟློག་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་གཙོ་བོའི་དེ་ཉིད་དུ་ཐིམ་སྟེ་མི་གསལ་བར་གྱུར་ཚེ། སྐྱེས་བུ་ཉག་གཅིག་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འདོད་དོ། །

Engagement with objects is like this: Through the five faculties such as the ear being blessed by the mind, the intellect conceives objects like sound. The conceived objects are then cognized by the spirit. The primal basis is like a mute with legs; it knows how to transform but does not cognize this activity. The spirit is like a sighted lame person; it can cognize activities but cannot manifest them. There is cyclic existence for as long as the spirit partakes of objects without knowing the transformations to be manifestations of the primal basis. When certainty arises, based on a teacher’s essential instructions, that the transformations are merely manifestations of the primal basis, the faults of objects are seen, and attachment to objects decreases. Based on cultivating meditative concentration, paranormal powers are attained, and[p.173]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. when the eye with paranormal power gazes upon the primal basis, the primal basis retreats in embarrassment, like another’s woman; it does not remain in proximity to the spirit, from which it separates. The transformations dissolve back into the primal basis, fading like a rainbow in the reverse process by which they evolved. When they become unmanifest, the spirit remains in isolation, without any object to behold. They claim this to be the attainment of liberation.

དེ་ལྟར་ཡང་།

Moreover, it is explained as follows:

ཅེས་བཤད་དོ། །མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། ཤེས་བྱ་ཉེར་ལྔའི་གྲངས་ངེས་འདོད་པའམ། ཉེར་ལྔའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་གྲོལ་བར་འདོད་པས་གྲངས་ཅན་པ། སེར་སྐྱ་སྟོན་པར་འཛིན་པས་སེར་སྐྱ་པ། རང་བཞིན་རྒྱུར་སྨྲ་བས་རང་བཞིན་རྒྱུར་སྨྲ་བ། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བར་འདོད་པས་གསལ་བྱེད་པ་སོགས་སོ། །སེར་སྐྱ་པ་དང་གྲངས་ཅན་པ་སོ་སོར་བཤད་པའང་ཡོད་དོ། །

They are called “Sāṃkhyas” (“Enumerators”) because they accept the determined number of twenty-five objects of knowledge, or because they accept liberation through knowing the characteristics of the twenty-five principles. Also, they are called “Kāpilas” because they regard Kapila as their teacher, or are called “proponents of material causality” because they hold materiality to be the cause. They are also called “manifestors” (gsal byed pa) because they believe that the effect exists at the time of the cause and is made manifest by conditions. There are also ways of explaining the Kāpilas and the Sāṃkhyas as distinct.

གཉིས་པ་དེ་དགག་པ་ལ།

Refutation of the Sāṃkhya 2.2.3.2.1.1.3.A2

འདིར་སྒྲ་སོགས་དེ་ཙམ་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདག་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཡུལ་སྒྲ་མེད་པའི་དུས་སུའང་སྒྲ་འཛིན་དགོས་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་སྐྱེས་བུ་རྟག་པ་འགོག་ཚུལ་བསྟན་ལ། འོག་ཏུ་གཙོ་བོ་རྟག་པ་དང་། བདག་སྐྱེའི་འགོག་ཚུལ་སྟོན་ལ་[p.191]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur. བློ་བེམ་པོ་ཡིན་པ་འགོག་ཚུལ་སོགས་ནི་གཞན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

Here I show how to refute a permanent spirit through argument: if a spirit that is the enjoyer of the five basics such as sound were permanent, it would absurdly follow that it would need to always apprehend sound even when there was no sound. Later, I will show how to refute a permanent primal basis and production from self. One should know the ways of refuting a material intellect and so on from elsewhere.་
Mipam Gyatso (1846 - 1912)
The Wisdom Chapter - The Ketaka Jewel (citation)Fletcher, Wulstan, and Helena Blankleder (Padmakara Translation Group), trans. The Wisdom Chapter: Jamgön Mipham's Commentary on the Ninth Chapter of "The Way of the Bodhisattva." Boulder, CO: Shambhala Publications, 2017. Bilingual Edition

གཉིས་པ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་བདག་དགག་པ་ལ།

A refutation of the imputed self 2.2.1.1.2

(བདག་ཤེས་པར་འདོད་པ་དགག་པ།)

A refutation of a conscious self 2.2.1.1.2.1

གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་ནི་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་འགྱུར་ཀུན་ཟ་བ་པོའམ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ལ་བྱེད་པོ་མིན་པ། རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་བྲལ་བ། བྱ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྡུལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ། མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་ཆ་མཉམ་པ་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། རྣམ་འགྱུར་ཉེར་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་བུམ་པའི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བློའམ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་མེ་ལོང་ངོས་གཉིས་པ་ལྟ་བུ་དེར་ཕྱི་ནས་དེ་ཙམ་ལྔ་དང་། ནང་ནས་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀ་སྣང་སྟེ། དེ་གཉིས་འདྲེས་པ་ལྟ་བུར་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དེའི་དབང་ལས་ང་རྒྱལ་འབྱུང་[p.67]Spyod 'jug sher 'grel ke ta ka (Si khron mi rigs dpe skrun khang 1993)
Mi pham rgya mtsho. Spyod 'jug sher 'grel ke ta ka. Chengdu: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1993. སྟེ། དེའང་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན། སྙིང་སྟོབས་ཅན། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གསུམ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་གིས་སོ། །

The Sāṁkhya school accounts for all objects of knowledge in terms of twenty-five principles. The self, according to their theory, is the puruṣa, which is conscious. It is not the creator of the flux of manifestation but is the “consumer” or “experiencer” of it. The self is considered to be a real, eternal entity; it is separate from the three guṇas, or universal constituents, and is inactive. All the objects of its experience arise from prakṛti, the primal substance. When the three attributes, or universal constituents—pain (rajas), pleasure (sattva), and indifference or confusion (tamas)—are in a state of equilibrium, they are called “prakṛti.” This is the cause of the twenty-three modulations, in the same way that clay is the material cause of a pot. From prakṛti there emerges intellect (buddhi) or the “great principle” (mahat). This is like a double-faced mirror, in which there appear, outwardly, the five subtle elementary principles (tanmātras) and, inwardly, puruṣa. It is the[p.134]The Wisdom Chapter
Fletcher, Wulstan, and Helena Blankleder (Padmakara Translation Group), trans. The Wisdom Chapter: Jamgön Mipham's Commentary on the Ninth Chapter of "The Way of the Bodhisattva." Boulder, CO: Shambhala Publications, 2017. interface in which the outer and inner merge. Through the power of that which experiences the object (puruṣa) there arises “pride,” ahaṁkāra, the sense of self. Of this there are three kinds, corresponding to the guṇas: one that is subject to modification (rajasika-ahaṁkāra); one that is light and vigorous (sattvika-ahamkāra); and one that is dark (tamasika-ahaṁkāra).78See Padhi and Padhi, Indian Philosophy, 202; Hiriyanna, Essentials of Indian Philosophy, 108–13; Radhakrishnan, Indian Philosophy, 2:262–77; Larson, Classical Sāmkhya, 185; and Mipham, Teaching to Delight, 226.

དེ་དག་གི་ནང་ལས་དང་པོ་ལས་སྒྲ་རེག་གཟུགས་རོ་དྲི་སྟེ་དེ་ཙམ་ལྔ་འབྱུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་གི་དབང་གིས་ནམ་མཁའ་རླུང་མེ་ཆུ་ས་སྟེ་འབྱུང་བ་ལྔ་འབྱུང་ངོ་། །སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་མིག་སོགས་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ངག །ལག་པ། རྐང་པ། རྐུབ། འདོམས་ཏེ་ལས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང་། ཐུན་མོང་དུ་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་ངོ་། །མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་གཉིས་ཀྱི་གྲོགས་བྱེད་དོ། །

From the first of these three ahaṁkāras (that is, ahaṁkāra in its rājasika aspect), derive the five elementary principles (tanmātras) of sound, touch, form, taste, and smell. From these are derived the five elements: space, air, fire, water, and earth. ahaṁkāra in its sāttvika aspect gives rise to the eleven faculties: the five bodily faculties (sight and so on), the five active faculties (voice, hands, legs, anus, and genitalia), and the mental faculty, which is common to both groups. ahaṁkāra in its tāmasika aspect is ancillary to the other two aspects.79The description of the unfolding of prakṛti given by the modern scholars mentioned in the previous note differs from the one supplied by Mipham, who reverses the roles of the rājasika and tāmasika aspects of ahaṁkāra. Mipham’s account here is the same as the one found in his commentary on Shāntarakshita’s Madhyamakālaṁkāra (see Mipham, Teaching to Delight). When composing the latter, Mipham certainly consulted Shāntarakshita’s autocommentary and perhaps also his Tattvasaṃgraha (an encyclopedic presentation of Indian philosophical schools) together with the voluminous pañjika composed on it by Kamalaśīla. There is no prima facie reason to doubt the accuracy of the Tibetan translation of these works, and we are therefore led to suppose that Mipham’s description of Sāṁkhya corresponds, if he is not mistaken, to the account supplied by Shāntarakshita. If true, this suggests that there are, or were, diverging interpretations of Sāṁkhya within the Indian tradition itself.

དེས་ན་གཙོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་མུ་དང་། ཆེན་པོ། ང་རྒྱལ། དེ་ཙམ་ལྔ་སྟེ་བདུན་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་ཡིན་པའི་མུ་དང་། ལྷག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་རྣམ་འགྱུར་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་མུ་དང་། སྐྱེས་བུ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་གཉིས་ཀ་མིན་པ་སྟེ་མུ་བཞིའོ། །

Prakṛti is nature itself, in the sense of (material) cause. Mahat, ahaṁkāra, and the five tanmātras are both nature (cause) and its modulations (effects). The remaining sixteen evolutes are modulations (effects) alone, and puruṣa is neither nature (cause) nor modulation (effect). Thus nature and the modulations combine according to four permutations.80Of the four permutations, prakṛti belongs exclusively to that of producing. Mahat, ahaṁkāra, and the five tanmātras belong to the category of produced and producing. The other sixteen modulations, or evolutes, belong only to the category of produced, while puruṣa is neither produced nor producing. See also Padhi and Padhi, Indian Philosophy, 196; Radhakrishnan, Indian Philosophy, 2:273–74; and Mipham, Teaching to Delight, 226.

སྐྱེས་བུ་ནི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་བེམ་པོ་དང་། གཙོ་བོ་དང་སྐྱེས་བུ་ནི་རྟག་པའོ། །གཙོ་བོ་དང་བདག་ཉིད་དོན་དམ།གཙོ་བོ་དེའི་རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་བདེ་སོགས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི།ནང་ཤེས་པའི་རྫས་སུ་མེད་ཀྱང་། བློའམ་ཆེན་པོ་ལ་སྣང་ནས་ཡོད་པ་བདག་གིས་ལོངས་སྤྱད་པའི་ཚེ་བདག་ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་མ་ནུས་པས་བདག་གི་བར་རློམ་པ་ཙམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་འདི་པས་བདག་ཤེས་པར་འདོད་ལ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་བེམ་པོར་འདོད་པས་དེ་[p.68]Spyod 'jug sher 'grel ke ta ka (Si khron mi rigs dpe skrun khang 1993)
Mi pham rgya mtsho. Spyod 'jug sher 'grel ke ta ka. Chengdu: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1993. གཉིས་བཀག་པས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་བས་དེ་འགོག་པ ལ།

Puruṣa is consciousness, while all the others factors are material. Both prakṛti and puruṣa are eternal. Therefore pleasure and so forth are of the nature of outer, material things. Although they do not belong to the substance of inner consciousness (manas), they appear nevertheless to the mind, or mahat, and when they are enjoyed or experienced by the self, they cannot be separated from it—for which reason they are thought of as properties of the self. Such is the doctrine of the Sāṁkhyas, who thus believe that the self is conscious. By contrast, the Vaisheshikas and others believe that it is material. This being so, when these two [contrary] views are refuted, all other [intermediary] views are eliminated as well.

དང་པོ་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ལྟར་བདག་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ནི་མེད་དེ།

Therefore, in order refute them, we may say that, in the first place, a self that is conscious and (as the Sāṁkhyas believe) permanent does not, by its very nature, exist.

གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །

ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར། ། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རིག །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་བྱེད། །

gal te sgra yi shes rtag na/_/

thams cad tshe na sgra 'dzin 'gyur/_/ shes bya med na ci zhig rig_/

gang gis shes pa zhes rjod byed/_/

Verse 9.60  ·  Verse tm

If the hearing consciousness is permanent,

It follows that it’s hearing all the time. And if there is no object, what does it cognize?

On what grounds do you call it consciousness?[p.135]The Wisdom Chapter
Fletcher, Wulstan, and Helena Blankleder (Padmakara Translation Group), trans. The Wisdom Chapter: Jamgön Mipham's Commentary on the Ninth Chapter of "The Way of the Bodhisattva." Boulder, CO: Shambhala Publications, 2017.

གལ་ཏེ་སྒྲ་འཛིན་པ་ཡི་ཤེས་པ་དེ་རྟག་པ་ཞིག་ན། དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་འཛིན་བཞིན་པའི་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ། དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་མི་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པས་མ་ཡིན་ཀྱང་། ཡུལ་སྒྲ་ད་ལྟ་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཡུལ་ཤེས་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མེད་ན་ཡུལ་ཅན་དེས་ཅི་ཞིག་རིག་པའམ་ཤེས་ནས། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱེད།

If a sound-perceiving consciousness were permanent, sound would be perceived constantly—for the Sāṁkhyas believe that consciousness, in any given moment of audition, is permanent. They reply to this objection by saying that the fact that consciousness does not perceive sound all the time is not due to its being impermanent. It means only that it does not always have sound as its present object. But if there is no object of cognition (in this case sound), what is the (sound-perceiving) consciousness aware of? What reason can there be for claiming that the consciousness knows this or that object?
Kunzang Palden (1862 - 1943)
The Nectar of Manjushri's Speech (citation)Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2007. Bilingual Edition

གཉིས་པ་༼ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་བདག་སྟོང་པར་བསྒོམ་ཚུལ་༽ལ།

Meditation on the Emptiness of the Imputed Self 2.2.1.2.

དང་པོ་༼བདག་ཤེས་པར་འདོད་པ་དགག་པ་༽ནི།

Refutation of the Belief in a Self That Is Conscious 2.2.1.2.1.

གྲངས་ཅན་པ་ན་རེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་གནས་ཏེ། དེ་ལ་བདག་ནི་ཤེས་རིག་གི་སྐྱེས་བུ་རྣམ་འགྱུར་ཀུན་ཟ་བ་པོའམ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་ལ་བྱེད་པོ་མ་ཡིན་པ། རྟག་པའི་དངོས་པོ། ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་བྲལ་བ་བྱ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འདོད། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ནི་གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་སྟེ། རྡུལ་སྡུག་བསྔལ། སྙིང་སྟོབས་བདེ་བ། མུན་པ་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གསུམ་ཆ་མཉམ་[p.671]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. Buda by BDRC Logo.jpgཔ་ན་གཙོ་བོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་འགྱུར་ཉེར་གསུམ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་སྟེ་བུམ་པའི་རྒྱུ་འཇིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བློའམ་ཆེན་པོ། དེ་ལས་ང་རྒྱལ་གསུམ། དེ་ལས་དེ་ཙམ་ལྔ། འབྱུང་བ་ལྔ། དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་རྣམས་འབྱུང་ངོ༌། །གཙོ་བོ་བདག་གཉིས་རྟག་པ་དང༌། གཞན་མི་རྟག་པར་འདོད། འདི་བས་བདག་ཤེས་པར་འདོད་ལ། བྱེ་བྲག་པ་སོགས་ཀྱིས་བེམ་པོར་འདོད་པ་དེ་གཉིས་བཀག་པས་གཞན་ཀུན་ཀྱང་ཁེགས་པར་འགྱུར་རོ། །

The Samkhya school accounts for all objects of knowledge in terms of twenty-five principles. The self, according to their theory, is the purusha, which is conscious and experiences, or “tastes,” the flux of manifestation. It is not, however, the creator of it. It is a real, eternal entity, disassociated from the three gunas, or universal constituents, and it is nonactive. All objects of its experience arise from prakriti, the primal substance. This is the name used when the three universal constituents are in a state of equilibrium. These constituents are rajas, corresponding to pain; sattva, corresponding to pleasure; and tamas, corresponding to neutrality. This prakriti is the cause of the twenty-three modulations in the same way as clay is the material cause of a pot. From this manifests the intellect, which the Samkhyas call the “great principle.” From this, there arises the threefold sense of self, thence the five elementary principles, five elements, and eleven faculties. Both prakriti (the primal substance) and purusha (the self ) are deemed permanent. Everything else is impermanent. Further, while the Samkhyas believe that the self is conscious, the Vaisheshikas and others hold the contrary opinion, that the self is unconscious. Now, if these two antithetical positions are refuted, all other [intermediary] positions will be disproved at the same time.

དེས་ན་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་ལྟར་བདག་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་རྟག་པ་ནི་མེད་དེ། །

གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །

ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་འགྱུར། ། ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་ཞིག་རིག །

གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་རྗོད་བྱེད། །

gal te sgra yi shes rtag na/_/

thams cad tshe na sgra 'dzin 'gyur/_/ shes bya med na ci zhig rig_/

gang gis shes pa zhes rjod byed/_/

Verse 9.60  ·  Verse tm
གལ་ཏེ་སྒྲ་འཛིན་པ་ཡི་ཤེས་པ་དེ་རྟག་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྲ་འཛིན་བཞིན་པའི་སྐབས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་རྟག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁོ་ན་རེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲ་མི་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་པ་མི་རྟག་པས་མ་ཡིན་ཀྱང༌། ཡུལ་སྒྲ་ད་ལྟ་ཡུལ་དུ་མེད་པས་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཡུལ་ཤེས་བྱ་སྒྲ་ལྟ་བུ་དེ་མེད་ན་ཤེས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་རིག་པའམ་ཤེས་ནས། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་ཡུལ་དེ་དང་དེ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱེད་དེ་བྱེད་མི་རིགས་སོ། །

A self that is conscious and (as the Samkhyas say) permanent by nature does not exist.

If the hearing consciousness is permanent,

It follows that it’s hearing all the time. And if there is no object, what does it cognize?

On what grounds do you call it consciousness?[p.146]The Way of the Bodhisattva (2006)
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Way of the Bodhisattva: A Translation of the Bodhicharyāvatāra. By Śāntideva. Rev. ed. Shambhala Classics. Boston: Shambhala Publications, 2006.

If the consciousness that perceives a sound is permanent, it must perceive sound all the time—for the Samkhyas believe that the consciousness in any given moment of audition is permanent. They reply that, although sound is not constantly perceived, this does not mean that consciousness is impermanent; it only means that it no longer has sound as its object. But if there is no object of cognition (in this case sound), what is consciousness aware of; what is it conscious of? What reason can there be for claiming that consciousness knows this or that object?[p.349]The Nectar of Manjushri's Speech
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2010. It does not make sense.



[edit]
[edit]

Śāntideva (ཞི་བ་ལྷ་). Bodhicaryāvatāra [बोधिचर्यावतार]. byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ།]. [The Way of the Bodhisattva]. Tengyur, RKTST 3216 http://www.rkts.org/cat.php?id=3216&typ=2.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Weeraratne, D. Amarasiri. "Bodhicaryāvatāra." The Maha-Bodhi 79, nos. 2–3 (1971): 406–9.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Gotra - Disposition, lineage, or class; an individual's gotra determines the type of enlightenment one is destined to attain. Skt गोत्र  Tib རིགས་  Ch 鍾姓,種性  

Go to the page with the definition of 'rigs'

Nariman, Gushtaspshah Kaikhushro. "Shantideva." In Literary History of Sanskrit Buddhism: (From Winternitz, Sylvain Levi, Huber), 100-109. Bombay: Indian Book Depot, 1923. https://archive.org/details/literaryhistoryo00nariuoft/page/100/mode/2up.

Go to the page with the definition of 'Shantideva'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन्  Tib བདག་  Ch 我 and 灵魂  

Go to the page with the definition of 'བདག་'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन्  Tib བདག་  Ch 我 and 灵魂  

Go to the page with the definition of 'the self'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन्  Tib བདག་  Ch 我 and 灵魂  

Go to the page with the definition of 'personal self'

Goodman, Charles. "Śāntideva." In Stanford Encyclopedia of Philosophy. Accessed March 15, 2021. https://plato.stanford.edu/entries/shantideva/

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Potter, Karl H., David J. Kalupahana, and Michael J. Sweet. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 516–25. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Potter, Karl H. ed. "Śāntideva." In Bibliography: Part 1, Texts Whose Authors Can Be Dated; Authors Listed Chronologically, 5th through 9th Century. Encyclopedia of Indian Philosophies. Online edition. Last updated Apr 15, 2020. https://faculty.washington.edu/kpotter/xtxt2.htm.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lele, Amod. "Śāntideva." In Internet Encyclopedia of Philosophy, edited by James Fieser and Bradley Dowden. Accessed Feb. 11, 2021. https://iep.utm.edu/santideva/.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Tsukamoto, Keisho, Yukei Matsunaga, and Hirofumi Isoda, eds. "Śāntideva." In A Descriptive Bibliography of the Sanskrit Buddhist Literature. Vol. 3, Abhidharma, Madhyamaka, Yogācāra, Buddhist Epistemology and Logic, 250–69. Kyoto: Heirakuji-Shoten, 1990.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lang, Karen. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 137–39. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Tantra - Tantra, when juxtaposed with Sūtra, generally refers to the scriptures and texts which discuss esoteric topics. While the term is used to refer to texts on other topics, it is mostly used to refer to the genre of scriptures and texts on themes and topics associated with Vajrayāna Buddhism. Skt तन्त्र  Tib རྒྱུད།  Ch 密宗  

Go to the page with the definition of 'Tantra'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamaka'

Kagyu - The Kagyu school traces its origin to the eleventh-century translator Marpa, who studied in India with Nāropa. Marpa's student Milarepa trained Gampopa, who founded the first monastery of the Kagyu order. As many as twelve subtraditions grew out from there, the best known being the Karma Kagyu, the Drikung, and the Drukpa. Tib བཀའ་བརྒྱུད་  

Go to the page with the definition of 'Kagyü'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन्  Tib བདག་  Ch 我 and 灵魂  

Go to the page with the definition of 'bdag'

Guṇa - The qualities or attributes of an enlightened being. Skt गुण  Tib ཡོན་ཏན་  Ch 功德  

Go to the page with the definition of 'guṇa'

Guṇa - The qualities or attributes of an enlightened being. Skt गुण  Tib ཡོན་ཏན་  Ch 功德  

Go to the page with the definition of 'guṇa'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन्  Tib བདག་  Ch 我 and 灵魂  

Go to the page with the definition of 'a self'

Guṇa - The qualities or attributes of an enlightened being. Skt गुण  Tib ཡོན་ཏན་  Ch 功德  

Go to the page with the definition of 'guṇas'

Guṇa - The qualities or attributes of an enlightened being. Skt गुण  Tib ཡོན་ཏན་  Ch 功德  

Go to the page with the definition of 'guṇas'
Retrieved from "https://bodhicitta.tsadra.org/index.php?title=Texts/Bodhicaryāvatāra/Verses/9.60&oldid=17296"
Bodhicitta
Wisdom and compassion as a way of life.
A multimedia resource hub for scripture, scholarship, and teachings on Bodhicitta ("bodhichitta") and Śāntideva's ("Shantideva") life and works, the Bodhisattvacaryāvatāra and the Śikṣāsamuccaya.
Join the Tsadra Foundation mailing list:

Tsadra Foundation
Translation & Transmission Conference
DharmaCloud Tibetan eBooks
Buddha-Nature
Dudjom Tersar
Rinchen Terdzö Chenmo
Damngak Rinpoche Dzö
Khyentse Lineage
Dharma Dictionary

About us
Privacy policy
General disclaimer
Site guide

Project Description

The purpose of this website is to provide a resource hub for trustworthy information for learning about and teaching Bodhicitta ("bodhichitta") and Śāntideva's ("Shantideva's") related texts. Unique content will be shared here and the site will act as a broker for other projects and authors that have already created quality materials, which we will curate for a wide range of audiences.

About us

© Tsadra Foundation. Please feel free to use this website and its content in accordance with fair use policies for teaching, scholarship, education, and research.
See General disclaimer for more information.