9.3

Bodhicaryāvatāra · Verse 9.3

Not a valid BCA Verse!
The page you're trying to reach is not a valid verse of the Bodhicaryāvatāra. ×

Bodhicaryāvatāra Verses  |  Chapter 9

Previous Verse  |  Next Verse

Sources:    

Sanskrit §No information about the source used.

Dūnhuáng §This version is extracted from the book [[Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)]], a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the [https://earlytibet.com/2014/02/04/the-original-bodhicaryavatara/ Early Tibet Blog]. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: [[Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)]]. Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

Sanskrit §No information about the source used.

source

translation

तत्र लोको द्विधा दृष्टो योगी प्राकृतकस्तथा। तत्र प्राकृतको लोको योगिलोकेन बाध्यते॥

tatra loko dvidhā dṛṣṭo yogī prākṛtakastathā। tatra prākṛtako loko yogilokena bādhyate॥

tm data

 

Chanted Verse

Recitation by Professor Kashinath Nyaupane

3

With respect to these truths the world is divided into two types of persons: yogins and common humans. The vision of yogins invalidates that of common humans.

Gomez 2017

How to Be a Bodhisattva: Introduction to the Practice of the Bodhisattva Path (The Bodhicaryāvatāra)

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

source

translation

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །

རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། །

རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང་། །

de la 'jig rten rnam gnyis mthong /_/

rnal 'byor pa dang phal pa'o/_/ de la 'jig rten phal pa ni/_/

rnal 'byor 'jig rten gyis gnod cing /_/

tm data

 

Chanted Verse

Recitation by Lopen Karma Phuntsho

3

In light of this, within the world, two kinds of people are observed:

Those with yogic insight and the common run of people. In this regard, the views of ordinary folk

Are undermined by yogis who themselves are in the world108This refers to Buddhist thinkers and practitioners who with varying degrees of success have acquired an understanding of the true status of phenomena. In terms of the five paths, which in Buddhism are used to map out the progress of the mind toward the attainment of omniscience or complete enlightenment, the yogis in question are on the first and the second, namely, ‟accumulation” and ‟joining.” They have not yet attained the path of seeing, where the mind enjoys a direct experience of the emptiness of phenomena, at which point it is said to pass beyond the world, that is, samsara. For although the yogis on the path of seeing have yet to achieve Buddhahood, they can never fall back into samsaric existence.

Padmakara 2006

The Way of the Bodhisattva (2006)

Browse other translations

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7. - Other translations

Thus, two kinds of world are seen:

The one of yogins and the one of common people. [648] Here, the world of common people

Is invalidated by the world of yogins. [3]

Brunnhölzl 2004

The Center of the Sunlit Sky

Il y a corrélativement deux sortes d’êtres mondains :

Les contemplatifs et les êtres ordinaires. Les contemplatifs l’emportent

Sur les êtres ordinaires.[p.166]La Marche vers l'Éveil (2007)

Padmakara France 2007

Bodhicaryâvatâra: La marche vers l'éveil (2007)

Según esto, en el mundo hay dos clases de personas:

los yoguis y la gente corriente. Los puntos de vista de la gente corriente son invalidados

por los de los yoguis que aún están en el mundo121Esto se refiere a pensadores y meditadores budistas que con diferentes grados de éxito han conseguido un entendimiento del verdadero estado de los fenómenos. De los cinco caminos, que se usan en el budismo para explicar el progreso de la mente hacia la obtención de la omnisciencia o iluminación completa, los yoguis a los que se hace referencia están en los primeros dos caminos, es decir, en los de la “acumulación” y el de la “conexión”. Ellos todavía no han alcanzado el camino de la “visión” en el que la mente disfruta de una experiencia directa de la vacuidad de los fenómenos, en ese estadio se dice que pasan más allá del mundo.

Padmakara Spain 2008

La Práctica del Bodisatva

Regarding this, two aspects of transitory beings are seen, Yogis and ordinary beings.

The ordinary transitory being Is outdone by the yogic transitory being,

Stracke 2016

The Entrance for the Children of the Conquerors

Therefore, two types of worldly beings are perceived: Practitioners and ordinary beings.

Ordinary worldly beings Are outshone by worldly practitioners.

Chodron & Gyaltsen 2019

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas

shift + scroll / swipe

Dūnhuáng §This version is extracted from the book Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener), a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the Early Tibet Blog. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

source

translation

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །

རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དེ་བཞིན་ཕལ། ། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས། །

འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་སུན་ཡང་འབྱིན། །

de la 'jig rten rnam gnyis mthong /_/

rnal 'byor pa dang de bzhin phal/_/ de la rnal 'byor 'jig rten gyis/_/

'jig rten phal pa sun yang 'byin/_/

alt verse 8.3 tm data

MD: There are two types of people in this world

Who see the two truths: Yogins and likewise ordinary individuals. The understanding of ordinary individuals

Is invalidated by that of yogins.

Gawang & Wiener 2022

Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །

རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། །

རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང་། །159ཏུན་ཧོང་ཀ་༴ ‘རྣལ་འབྱོར་པ་དང་དེ་བཞིན་ཕན། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱི། །འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་སུན་ཡང་འབྱིན། །’

de la 'jig rten rnam gnyis mthong /_/

rnal 'byor pa dang phal pa'o/_/ de la 'jig rten phal pa ni/_/

rnal 'byor 'jig rten gyis gnod cing /_/159tun hong ka = ‘rnal 'byor pa dang de bzhin phan/_/de la rnal 'byor 'jig rten gyi/_/'jig rten phal pa sun yang 'byin/_/’

tm data

Tsadra Critical Edition

The Written Works of Śāntideva (Phuntsho 2025)

Previous Verse  |  Next Verse

Commentaries

Media on this verse

On this Chapter

[edit]

Sazang Mati
1294 - 1376

Gyaltsap Je
1364 - 1432

Pawo Rinpoche
1504 - 1566

Kunzang Sönam
1823 - 1905

Mipam Gyatso
1846 - 1912

Kunzang Palden
1862 - 1943

Sazang Mati (1294 - 1376)

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas (citation)Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. Bilingual Edition

source

translation

(གཉིས་པ་)སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་ལས།

2. Demonstration as a magical apparition 1.2.2.1.1.2

This has three sections:

1. Classification of people, 2. The intellectual difference between them,

3. How arguments arise as a result. 1.2.2.1.1.2

(དང་པོ་)གང་ཟག་གི་དབྱེ་བ་ནི།

1. Classification of people 1.2.2.1.1.2.1

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ། །

Therefore, two types of worldly beings are perceived: Practitioners and ordinary beings.

ཆོས་[p.-314]རབ་གསལ་སྣང་བ་
ཐམས་ཅད་བདེན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་དེ་དག་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་གི་རིགས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོ༵ང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཆོས་ཅན་འཁྲུལ་སྣང་བ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་ཕལ་བ༵འོ། །

All phenomena can be classified into the two truths. In the world, there are two types of people who perceive these two truths. Those who realize that the nature of phenomena is emptiness and meditate on it are known as practitioners. Those who hold the deluded perception of phenomena as real are known as ordinary beings.

(གཉིས་པ་)དེ་དག་གི་བློ་ཁྱད་ནི།

2. The intellectual difference between them 1.2.2.1.1.2.2

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང་། །

Ordinary worldly beings Are outshone by worldly practitioners.

Gyaltsap Je (1364 - 1432)

The Entrance for the Children of the Conquerors (citation)Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་ལ་གཉིས།

Identifying the Person Who Has Understood Both 1.1.2.1.1.3

དང་པོ་ནི།

Divisions of a Person Who Wishes to Understand the Two Truths 1.1.2.1.1.3.1

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། ། རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ། །

de la 'jig rten rnam gnyis mthong /_/ rnal 'byor pa dang phal pa'o/_/

Verse 9.3  ·  Verse tm

Regarding this, two aspects of transitory beings are seen, Yogis and ordinary beings.

བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་འདོད་པའི་གང་ཟག་ནི་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཏེ་ཕུང་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ལ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་སྟེ། ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཕལ་བ་དངོས་པོར་སྨྲ་བའོ། །གཙོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་སྟོང་ཉིད་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྟོགས་པ་དང་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པར་བྱའོ། །

A person who wishes to comprehend the two truths is a transitory being, i.e., a person labelled in dependence on the aggregates. This is again seen in two aspects: a yogi with the concentration of the union of calm abiding and special insight, who realizes all phenomena as being empty of inherent existence, and ordinary beings asserting real existence. This is from the point of view of emphasis. Those that realize emptiness through listening and contemplating, and those whose minds have not been affected by a tenet are included in these classes.

གཉིས་པ་ནི།

Explaining the Difference of High and Low Awareness 1.1.2.1.1.3.2

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། ། རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང་། །

de la 'jig rten phal pa ni/_/ rnal 'byor 'jig rten gyis gnod cing /_/

Verse 9.3  ·  Verse tm

The ordinary transitory being Is outdone by the yogic transitory being,

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དང་དངོས་པོ་ཙམ་བདེན་པར་འདོད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་འཇིག་[p.Ch9-351]Spyod 'jug rtsa 'grel (Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang 2001)
Śāntideva, and Rgyal tshab rje dar ma rin chen. Spyod 'jug rtsa 'grel and Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i rnam bshad rgyal sras 'jug ngogs. Xining: Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang, 2001རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་པས། རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་དེས་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་རྣམས་ལ་གནོད་ཅིང་ཞི་ལྷག་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་འབྱོར་བ་ཡ་ཡང་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་ལ་གནོད་དེ། དབུ་མ་བས་སེམས་ཙམ་པ་ཤེས་པ་བདེན་པར་འདོད་པ་རིགས་པས་ཁེགས་ལ། དེས་མདོ་སྡེ་བ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཁས་ལེན་པ་རིགས་པས་ཁེགས་པའོ། །

Ordinary transitory beings who assert partless particles, partless moments of consciousness and functionalities as existing truly can be transitory beings, as well as yogis. The yogic person who realizes the worlds as lacking inherent existence outshines lower tenets that propound realism, and among the yogis who have attained a union of calm abiding and special insight, the higher ones outdo the lower ones. With reasoning the Madhyamakas refute the Cittamatra’s assertion of truly existing mind, which in turn refute with reasoning the assertion of partless particles by the Sautran- tika.

སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ནང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མི་གནོད་དམ་སྙམ་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡང་བློའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་གོང་མ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ས་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་ས་འོག་མ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་སྟེ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡིན་ནོ། །

If one wonders whether the yogis who realize emptiness outdo each other or not: Also among the yogis who have realized emptiness, those on the higher grounds such as on the second ground and so forth, harm, i.e., outshine, those on the lower grounds, such as on the first ground and so forth, due to a distinction of their awareness.

རྒྱུད་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བློ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ས་འོག་མར་སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་ལ་གནོད་མ་ནུས་པས་གོང་མར་གནོད་པ་སོགས་ཀྱང་དོན་གྱིས་འཕངས་པ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

In addition, one should understand the implicit meaning, that also from the point of view of one continuum, an increased awareness through meditation of the higher grounds can harm the seeds that are to be abandoned, whereas the lower grounds cannot harm them.

གཞུང་འདི་དག་བཀོད་པའི་དགོས་པ་ནི་བློ་ལ་ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་བློ་དང་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་གཉིས་སུ་ངེས་པར་བྱས་ནས། ཀུན་རྫོབ་རྟོགས་པའི་ཚད་མས་ཀྱང་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ལ་མི་གནོད་ན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློས་མཐར་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་གནོད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །

The purpose of stating these lines is that having divided awareness into awareness that realizes the illusory and awareness that realizes the ultimate, if an awareness realizing the ultimate is not harmed by a prime cognition realizing the illusory, then what[p.9]The Entrance for the Children of the Conquerors
Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/. need is there to talk about harm by the grasping at partless particles? The purpose is to understand that the awareness realizing the ultimate harms all extreme views.

གཞན་ཡང་རྣལ་འབྱོར་བ་ཡང་བློའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་དངོས་ཁས་བླངས་པ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་[p.Ch9-352]Spyod 'jug rtsa 'grel (Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang 2001)
Śāntideva, and Rgyal tshab rje dar ma rin chen. Spyod 'jug rtsa 'grel and Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i rnam bshad rgyal sras 'jug ngogs. Xining: Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang, 2001དང་མདོ་སྡེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་གནོད་པ་དང་། དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱིས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཁས་ལེན་པ་ལ་སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པས་གནོད་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པས་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་ལ་དབུ་མ་བའི་རིགས་པས་གནོད་པ་སོགས་འོག་མ་འོག་མའི་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དོན་ལ་གོང་མ་གོང་མའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།

Further, it is to understand that a mistaken assertion by the lower is refuted with logic by the higher. Through the distinction of their awareness, yogis of the Vaibashika and Sautrantika harm with logic the assertion of permanent functionalities accepted by Hindus, the acceptance of partless particles by the two Asserting Meaning8Euphemism for the Vaibhashika and Sautrantika, i.e., those who assert external meaning. is harmed with logic by the Mind Only, and the acceptance of truly existent mind by the Mind Only is harmed with reasoning by the Madhyamaka.

བཤད་པ་སྔ་མ་ནི་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་བཞེད་པའོ། །

The earlier explanation is the view of the Great Commentary.

Pawo Rinpoche, 2nd (1504 - 1566)

The Center of the Sunlit Sky (citation)Brunnhölzl, Karl. The Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyü Tradition. Including a translation of Pawo Rinpoche's commentary on the knowledge section of Śāntideva's The Entrance to the Bodhisattva’s Way of Life (Bodhicaryāvatāra). Nitartha Institute Series. Ithaca, NY: Snow Lion Publications, 2004. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་ནི།

Establishing the Two Realities 2.1.3.

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །

རྣལ་འབྱོར་བ་དང་ཕལ་པའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། །

རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང་། །

Thus, two kinds of world are seen:

The one of yogins and the one of common people. [648] Here, the world of common people

Is invalidated by the world of yogins. [3]

ཅེས་གསུངས་ཏེ། གལ་སྟེ་སོ་སྐྱེའི་མཐོང་བ་དོན་དམ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱང་དོན་དམ་པ་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་ཡུལ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་དོན་དམ་དུ་རིགས་སོ་ཞེ་ན་དེའི་ལན་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དུ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་སྟེ་ཕལ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་དང་ལམ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའོ། །

You might object, “Of course, the seeing of ordinary beings is not ultimate. Nevertheless, since the ultimate is the direct object of the noble ones, it is reasonable that the vision of the noble ones is ultimate.” In order to teach the answer to that, [the text says]: Thus, in the world, two kinds of the seeming are seen: the seeing of common worldly people and the seeing of yogins who have entered the [Buddhist] path.

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི་གཉིས་ཏེ་གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པ་སྐྱེ་བོ་སྤྱི་དང་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས་པ་ཕྱི་རོལ་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་བཞི་སྨྲ་བ་དང་ལམ་ལྔ་དང་མཐོང་སྒོམ་ལ་ས་བཅུར་ཕྱེ་བས་རྣམ་པ་དུ་མ་སྟེ་

Here, common worldly people are of two [kinds]: average individuals who are not engaged in philosophical systems and non-Buddhists who are engaged in philosophical systems. As for yogins, there are many types, classified by the proponents of the four [Buddhist] philosophical systems, the five paths, and the ten grounds on [the paths of] seeing and meditation.

དེ་རྣམས་ཀྱང་སྔ་མ་སྔ་མའི་མཐོང་བ་ལ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རིགས་པས་གནོད་པ་སྟེ་གྲུབ་མཐའ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོལ་པའི་རིགས་པས་གནོད་སྟེ་ཕྱི་རོལ་པ་སྒྲ་ཚད་ལ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ལ་བ་ལང་ཙམ་དུ་འཛིན་ཞིང་། འདོད་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་དྲང་སྲོང་རྣམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།

For [all of] them, [it is true] that the seeing of the respective former ones is invalidated by the reasonings of the respective following ones. This is the case for the following reasons: The assertions of individuals who are not engaged in philosophical systems are invalidated by the reasonings of those non-Buddhists who are engaged in philosophical systems, that is, those non-Buddhists who are trained in linguistics and valid cognition and who regard the others as just like cattle. [On the other hand,] the [Buddhist] seers take people who cling to assertions as their objects of compassion.

དེ་ལ་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཞུགས་མ་ཞུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་དེ་གཉིས་ཀ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་གཙང་བདག་བདེ་རྟག་དུ་ཞེན་པ་ལ་ནི་ནང་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་བྱེ་བྲག་དུ་སྨྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རིགས་པ་མི་གཙང་བདག་མེད་སྡུག་སྔལ་མི་རྟག་པར་སྟོན་པས་གནོད་ཅིང་

Here, common people may be engaged in philosophical systems or not, but they all cling to the five aggregates as being clean, an identity, blissful, and permanent. Their world is invalidated by the world of the Buddhist yogins who are the Followers of the Great Exposition, that is, through their reasonings of the seeming level that demonstrate that [the aggregates] are unclean, identityless, suffering, and impermanent.

རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་རྒྱུད་སྦྱངས་མ་སྦྱངས་དང་དབང་པོ་རྣོ་བརྟུལ་ལ་སོགས་པ་བློའི་ཁྱད་པར་མཆོག་དམན་ཆེར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་འོག་མ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པའི་གནོད་བྱེད་འབབ་ཅིང་ཆོས་བཞིན་གྱི་ལན་ལྡོན་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ།

Also, as for the yogins themselves, due to the great differences in higher or lower insight that exist [among them]—such as having purified their continua[p.625]The Center of the Sunlit Sky
Brunnhölzl, Karl. The Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyü Tradition. Including a translation of Pawo Rinpoche's commentary on the knowledge section of Śāntideva's The Entrance to the Bodhisattva’s Way of Life (Bodhicaryāvatāra). Nitartha Institute Series. Ithaca, NY: Snow Lion Publications, 2004. or not, or being of sharp or weak faculties—the assertions of the respectively inferior ones are overruled by the reasonings of successively superior ones. [649] [As a consequence, the former] are not able to give answers that are concordant with the dharma.

བྱེ་སྨྲའི་དོན་ཤེས་ཐུག་ཕྲད་ཏུ་འདོད་པ་ལ་མདོ་སྡེ་པའི་རྣམ་མེད་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་གནོད་ཅིང་། བྱེ་མདོ་གཉིས་གའི་དོན་ཤེས་ཀྱི་རང་མཚན་རྫས་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ་སེམས་ཙམ་པའི་ཕྱི་དོན་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་གནོད་ལ། སེམས་ཙམ་པའི་སེམས་བདེན་པར་འདོད་ལ་དབུ་མ་པའི་གཅིག་དུ་བྲལ་དང་མུ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གིས་གནོད་ལ།

The assertion of the Followers of the Great Exposition that object and consciousness [actually] meet is invalidated by the Sūtra Followers’ reasoning that negates the lack of an aspect. The assertion of both the Followers of the Great Exposition and the Sūtra Followers that specifically characterized referents and consciousnesses are substantially established is invalidated by the Mere Mentalists’ reasoning that refutes outer objects. The assertion of the Mere Mentalists that mind is real is invalidated by the Centrists’ [reasonings of] “freedom from unity and multiplicity” and “the negation of arising from the four possibilities.”

དབུ་མ་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་ཆེད་ཏུ་མི་འབབ་མོད་ཀྱང་དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་དྲོད་རྩེ་བཟོད་མཆོག་གི་སྐབས་དང་མངོན་སུམ་དུ་སྤྱོད་པ་ས་བཅུ་རྣམས་སུ་སྔ་མའི་མཐོང་བ་ཡང་དག་དུ་རློམ་པ་རྣམས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཐོབ་པའི་ཚེ་བུས་པའི་རྩེ་མོ་ལྟར་འགྱུར་ལ། ས་བཅུ་པ་པས་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་མིན་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཕུང་ལྔ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་ཡང་མིན་སྟེ་དེ་ལ་བློ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

Surely the emptiness of the Centrists is not deliberately hit by invalidations through reasoning. Nevertheless, during the phase of engagement through devoted interest with [its stages of] heat, peak, patience, and supreme [phemomenon] and during direct engagement in this [emptiness] on the ten grounds, the presumptions that any previous seeing [of emptiness] was perfect become just like games of little children when the respectively following [kinds of seeing] are attained. Even the manner in which someone on the tenth ground beholds [emptiness] does not remain on the ground of a Buddha. Therefore, [emptiness] is not an object of the cognitions of hearers, solitary realizers, and bodhisattvas. Due to the complete change of state of the five aggregates, the Thus-Gone Ones do not have any flux of discriminations. Hence, [emptiness] is also not an object of [something like the] cognition of Buddhas, because they do not have [such a thing as] cognition.

གལ་སྟེ་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་མཁྱེན་བྱ་ཞིག་ཤུལ་དུ་མ་ལུས་ལ་མཁྱེན་བྱ་མེད་པའི་མཁྱེན་པའང་མི་འཐད་པས་ཡང་དག་པར་ན་སངས་རྒྱས་ལ་མཁྱེན་པ་དང་མ་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མི་མངའོ། །

You might say, “It is an object of the knowledge [of a Buddha].” Since true, perfect enlightenment of all phenomena in every way has been found, no other object that is something to be known is left over. Furthermore, since such a knowledge without something to be known is untenable, ultimately, Buddhas do not have anything called “knowing” or “not knowing” at all.

རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་རྒྱུན་ཞུགས་སོགས་ནས་རང་རྒྱལ་དང་ས་བཅུའི་བྱང་སེམས་དང་སངས་རྒྱས་སོ། །ཕལ་པ་ནི་སེར་སྐྱ་པ་དང་རྐང་མིག་པ་ལ་སོགས་པའོ་ཞེས་དང་།

[Line 3b:] “Yogins” start with those who are stream-enterers and so on, and include solitary realizers, bodhisattvas on the ten grounds, and Buddhas. “Common people” are the followers of Kapila, Akṣapāda,1531The former are the Enumerators. Akṣapāda (Tib. rkang mig pa, lit. “Eye-Feet”) is better known under the name Gautama and was the founder of the Nyāya school (he wrote the Nyāyasūtra). He was a follower of the god Śiva (Tib. dbang phyug) and received his name in the following way: Śiva appointed him as attendant for his consort, the goddess Uma, who became very attracted to this handsome man and displayed all kinds of seductive physical expressions in front of him. Since she was the consort of his god, he considered it completely inappropriate to respond to her flirtations. Thus, he kept directing his gaze to his feet and meditated in that way. This pleased Śiva so much that he gave him the name Eye-Feet. and so forth.

Minyak Kunzang Sönam (1823 - 1905)

The Profound Reality of Interdependence (citation)Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. Bilingual Edition

source

translation

བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་པ་བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་[p.41]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.འབེབས་པའི་གང་ཟག་ནི།

Individuals Who Ascertain the Two Truths 2.2.1.2

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །

[IX.3] Here two types of world are observed . . .

གྲུབ་མཐའ་བཞིའི་རིམ་པ་མདོ་ཙམ་སྤྱིར་བསྟན་པ། དང་པོ་ནི།

General Brief Demonstration of the Sequence of Four Philosophical Systems 2.2.1.2.1

བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ཕལ་བ་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིས་ཡོད། དང་པོ་ལའང་གཙོ་བོ་དངོས་སྨྲ་བ་དང༌། ཞར་བྱུང་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་གཉིས་ཡོད་ལ། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་བདེན་གཉིས་རིགས་པས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་པས་གཙོ་བོ་དང་། ཅིག་ཤོས་དེ་ལྟར་འཇུག་དགོས་ཡིན་པས་ཞར་བྱུང་ཞེས་སྨོས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལའང་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་གཉིས་ཡོད།

There are two kinds of individuals who ascertain the two truths: ordinary beings and yogis. Among the ordinary beings, there are also two: the primary ones are the realists (dngos smra ba), and the ancillary ones are those who have not been influenced by philosophies. The realists are said to be primary because they have directly engaged in the ascertainment of the two truths by reason. Those who are not influenced by philosophies are ancillary because they need to engage reason in this way. There are also two types of yogis: the sublime beings who have directly realized emptiness, and individuals who understand emptiness through study and contemplation.

ཕལ་བ་དངོས་སྨྲ་བའི་སྒྲུབ་མཐའ་ལ་རྣལ་འབྱོར་པ་དབུ་མ་པའི་རིགས་པས་གནོད་པ་དང་། དངོས་སྨྲ་བ་རང་ལའང་གོང་མས་འོག་མ་ལ་གནོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པ་དབུ་མ་པ་ལའང་བློའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོང་མས་འོག་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་དགེ་ལྷའི་འགྲེལ་པར།

The philosophical systems of ordinary realists are undermined by the Mādhyamika yogis’ reasoning. Among the realists, the higher ones supersede the lower ones; and among the Mādhyamika yogis as well, the higher ones overcome the lower ones through their distinctive intelligence. It is stated this way in master Kalyāṇadeva’s commentary:

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐ་མལ་པ་རྣམས་ནི་བུད་མེད་ལ་ཁྲུས་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས་གཙང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ན། རྣལ་འབྱོར་པས་མི་གཙང་བར་མོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ། །དེའང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མཐོང་བས་སུན་འབྱིན་ཏེ། ཚ་ཤས་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་གཙང་བ་འཛག་པ་མིན་ཏེ། བློ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་དང་། དེའང་སེམས་ཙམ་པས་སུན་འབྱིན་ཏེ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྲ་རབ་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་སོགས་དང་འདྲའོ། །དེའང་དབུ་མ་པས་སུན་འབྱིན་ཏེ། ཡོད་པ་[p.42]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་གསུངས།

Ordinary beings in the world say that a woman is clean after she has bathed and so on. Yogis undermine this by believing (mos) that she is unclean. This, too, is undermined by seeing her body as minute particles, because there is nothing unclean leaking out of what is partless, just like a cognition . . . This, too, is undermined by the reasoning of Mind-Only that minute particles have parts so are not partless, like a vase. This again is undermined by Madhyamaka reasoning that whatever exists is not real, like an illusion.73Kalyāṇadeva, Companion to the “Way of the Bodhisattva” (Bodhicaryāvatārasaṃskāra, D. 3874), 67a–67b.

ཤེར་འབྱུང་གི་འགྲེལ་པར་ཡང་། ཕལ་བས་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མི་གནོད་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་པས་ཕལ་བ་ལ་གནོད་ཚུལ་གྱི་ཤེས་བྱེད་དུ། དབུ་མ་འཇུག་པའི་ལུང་།

Also, this is stated extensively in Prajñākaramati’s commentary; he cites the Introduction to the Middle Way to declare that while ordinary beings do not invalidate yogis, yogis invalidate ordinary beings:

མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱི་དམིགས་པ་ཡིས། །

རབ་རིབ་མེད་ཤེས་ལ་གནོད་མིན་ཇི་ལྟར། ། དེ་བཞིན་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བློས། །

དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །

Just as the observation by one with an eye disorder [671]
Does not invalidate the cognition by someone without an eye disorder,
Likewise, a mind that has relinquished stainless gnosis
Cannot invalidate a stainless mind.74Candrakīrti, Introduction to the Middle Way, VI.27.

ཞེས་པ་འདི་དྲངས་ནས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་དམ་བཅའ་ལྟར་སྣང་གི་དོན་ལ་གོང་མས་རིགས་པས་གནོད་པ་འབབ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། འོག་མའི་འདོད་ཚུལ་ཐམས་ཅད་གོང་མས་འགོག་པར་བསྟན་པ་མིན་ནོ། །དེར་མ་ཟད་འོག་མ་འོག་མའི་འདོད་ཚུལ་ཕལ་ཆེ་བ་གོང་མའི་ལམ་སྟེགས་སམ་གོང་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འདིར་བདག་མེད་སྟོན་ཚུལ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། སྟོང་ཉིད་ཟབ་མོ་རེ་ཞིག་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལ་རིམ་གྱིས་བཀྲི་བའི་ཆེད་དུ། གསུང་རབ་ཁ་ཅིག་ཏུ་བདག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། དེ་ནས་ཡང་རང་སྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སོགས་རིམ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས།

This also shows that the reasoning of higher philosophical systems invalidates the objects falsely presumed in the claims of lower ones, but it does not show that the higher systems refute all the assertions of the lower ones. Further, most of the assertions of the lower systems are stepping stones, or methods, for entering the higher ones. In terms of just the way that selflessness is taught[p.59]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. here, there are disciples who, for the time being, are not able to realize profound emptiness. In order to guide them progressively to the subtle selflessness, some scriptures teach that there is a self, and others teach that there is no self of persons that is permanent, singular, or independent. From there, it is progressively shown that there is no self of persons—that it is empty of any self-subsisting substance, and so on. It is taught in this way in Reason in Sixty Verses:

དེ་ཉིད་ཚོལ་ལ་ཐོག་མར་ནི། །

ཐམས་ཅད་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ། ། དོན་རྣམས་བརྟགས་ཤིང་ཆགས་མེད་ལ། །

ཕྱིས་ནི་རྣམ་པར་དབེན་པའོ། །

For those seeking reality,
First it is said that all exists.
When these objects are analyzed and there is no attachment,
They are later shown to be absent.75Nāgārjuna, Reason in Sixty Verses, v. 30 (Yuktiṣaṣṭikā, D. 3825), 21b.

ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པར། སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་མ་བྱུང་བ་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བར་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་ན་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཕགས་པ་རྣམས་[p.43]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.ཐོག་མ་ཁོ་ནར་སྟོང་པ་ཉིད་མི་སྟོན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་།

In the commentary, it is said: “If people who have not trained their intellects are first enjoined to the view of emptiness, they will become extremely confused. Therefore, sublime beings do not teach emptiness in the very beginning.” 76Candrakīrti, Commentary on “Reason in Sixty Verses” (Yuktiṣaṣṭikāvṛtti, D. 3864), 20a. Also, the Precious Garland says:

བརྡ་སྤྲོད་པ་དག་ཇི་ལྟ་བུར། །

ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཀློག་འཇུག་ལྟར། ། དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་གདུལ་བྱ་ལ། ། ཇི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། ཁ་ཅིག་ལས་ནི་སྡིག་པ་ལས། ། རྣམ་པར་བཟློག་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་ཏོ། ། ཁ་ཅིག་བསོད་ནམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་བརྟེན་པ། ། ཁ་ཅིག་ལ་ནི་གཉིས་མི་བརྟེན། ། ཟབ་མོ་ཁུ་འཕྲིག་ཅན་འཇིགས་པ། ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །

བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །

Just as a grammarian
First teaches reading letters,
So the Buddha teaches the doctrine
In accord with what disciples can bear.
To some he teaches the doctrine
In order to avert negative actions,
For others in order to accumulate virtue.
To some he teaches based on duality,
To others he teaches based on nonduality.
To some he shows what is profound yet frightening to the anxious –
Emptiness with the heart of compassion –
That which accomplishes awakening.77Nāgārjuna, Precious Garland, vv. 394–396.

ཞེས་གསུངས། ལུང་དེའི་དོན་ནི། ཚིགས་བཅད་དང་པོས་བརྡ་སྤྲོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་ཀློག་ཏུ་འཇིག་པ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོག་མ་ནས་ཟབ་མོ་རྟོགས་དཀའ་བ་མི་སྟོན་པར་བློས་ཇི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། དེའི་ཚུལ་ཡང་། དེ་ནས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མངོན་མཐོ་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་དང་། དེ་ནས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་དོན་སྨྲ་གཉིས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་ནི་མེད་ཀྱི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྟོན་པ་དང་། དེ་ནས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་སེམས་ཙམ་པ་ལ་ཕྱི་དོན་བཀག་པའི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་ཡོད་པར་སྟོན་པ་དང་། དེ་ནས་རྐང་པ་གསུམ་གྱིས་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལམ་བདེན་ཞེན་གྱི་ཁུ་འཕྲིག་ཅན་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་ཅན་དབང་རབ་བྱུང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལ་སྟོན་པའི་དོན་ཏོ། །

Here is what this passage means: The first stanza shows how, like a grammarian first teaches letters before having a student read, the Buddha does not initially teach the profound that is difficult to realize, but teaches the doctrine in accordance with what a disciple’s mind can bear. The way this is done is demonstrated in what follows. The next three lines show how abandoning evil actions and accomplishing virtues bring about the higher states. Then one line shows the absence of the self of persons and the presence of the duality of apprehender and apprehended for the two types of realists Vaibhāṣika and [p.60]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. Sautrāntrika. Then a line for those of the Mind-Only, Mahāyāna type shows there to be an emptiness of apprehender-apprehended duality that negates external objects. Then the last three lines show the way of accomplishing awakening for those Mahāyāna types with supreme faculties—the path of profound Madhyamaka, emptiness with a heart of compassion—which frightens those with the anxiety of conceiving true existence.

གཞན་ཡང་། རྩ་ཤེས་ལས། བདག་གོ་ཞེས་ཀྱང་བཏགས་གྱུར་ཅིང་། །སོགས་དང་། བཞི་བརྒྱ་པར། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་དང་པོར་བཟློག །སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་ལ། འདི་དག་ཤིན་[p.44]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.ཏུ་གལ་ཆེའང་སྐབས་དོན་དེ་ཙམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བདག་མེད་ཀྱི་རིམ་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཕྱི་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ལས་སྔ་མ་སྔ་མ་རྟོགས་སླ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་སོ། །

[672] Furthermore, the Fundamental Verses of the Middle Way says: “The self, too, is a designation . . . ,”78Nāgārjuna, Fundamental Verses of the Middle Way, XVIII.6a. and the Four Hundred Verses also expresses this meaning: “Malevolence is averted in the beginning . . .”79Āryadeva, Four Hundred Verses (Catuḥśataka), VIII.15a (D. 3846), 9b; English trans. in Sonam, Āryadeva’s Four Hundred Stanzas on the Middle Way, 193. Even though this is extremely important, for the moment I will leave it at this. The method for engaging the meaning of selflessness proceeds from the earlier stages to the later ones because it is easier to realize the earlier stages than the later ones.

གཞན་ཡང་། རང་སྡེའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དེ་རྣམས་ལས་དབུ་མ་པར་མ་ཟད། དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱང་རང་རང་གི་ལུགས་ལ་མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་རེ་སོ་སོར་བཞག་ནས་དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་དུ་ཁས་འཚེ་བར་བྱེད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབུ་མའི་ལམ་ཡོད་པར་མི་བཞེད་དོ། །དེའི་ཚུལ་དཔེར་བརྗོད་པ་ཙམ་བྱས་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའི་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་ལེན་ཞིང་དེས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་སྤོང་བར་འདོད་དེ། བྱེ་སྨྲ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་བའི་ཚེ་རྒྱུ་ས་བོན་འགགས་པ་ལས་སྐྱེ་བས་རྟག་མཐའ་སྤོང་ལ། རྒྱུ་དེའི་མཇུག་ཐོག་ཏུ་འབྲས་བུ་དེ་འབྱུང་བས་ཆད་མཐའ་སྤོང་བར་སྨྲ་ལ། མདོ་སྡེ་པས་འདུས་བྱས་རྣམས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས་རྟག་མཐའ་སྤོང་ཞིང་དེའང་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་གི་རྗེས་སུ་སྐད་ཅིག་མ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འཇུག་པས་ཆད་མཐའ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་པས་སོ། །དེ་གཉིས་དོན་གྱི་གནད་ནི་གཅིག་གོ །

Moreover, among Buddhist philosophers, it is not just Mādhyamikas, but even realists have their own distinctive ways of eliminating the two extremes and asserting the middle way. They each accept their own middle path, and no others. To show this with a brief illustration: the two Disciple schools assert the dependent arising of conditioned phenomena that arise in dependence upon causes and conditions. By this, they claim to eliminate the extremes of permanence and annihilation. Vaibhāṣikas claim that when an effect like a sprout is produced, the seed ceases; so the extreme of permanence is eliminated. Since an effect arises immediately after its cause, they claim to eliminate the extreme of annihilation. Sautrāntikas claim to be free from the extreme of permanence because they accept that conditioned phenomena disintegrate from moment to moment; they claim to be free from the extreme of annihilation because of the uninterrupted continuity of a series of momentary phenomena. The essential point of these two systems is the same.

སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་འདི་ནི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ལམ་སྟེ་ཀུན་བཏགས་བདེན་པར་མེད་པས་རྟག་མཐའ་ལས་གྲོལ་ཞིང༌། ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་གཉིས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པས་ཆད་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་འདི་པས་རིགས་པས་གཞལ་བ་ན་བྱེ་མདོ་གཉིས་རྟག་མཐའ་དང་ཐལ་རང་གཉིས་ཆད་མཐར་ལྷུང་བར་དགོངས་སོ། །

Proponents of Mind-Only also claim that their system is the path free from the two extremes. They claim to be free from the extreme of existence because the imagined nature (kun btags) does not truly exist; they claim to be free from the extreme of annihilation because the other two natures are truly existent. The reason for this is that, according to their reasoning, they believe that the Vaibhāṣikas and Sautrāntikas fall to the extreme of existence while the Svātantrikas and Prāsaṅgikas fall to the extreme of annihilation.

དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་མེད་པས་རྟག་མཐའ་སྤོང་ཞིང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཆད་མཐའ་ལས་གྲོལ་བར་བཞེད་དོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་མཐའ་[p.45]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.འོག་མ་པ་དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་བློ་ངོར་རང་རང་གི་ལུགས་དེ་མཐའ་དང་བྲལ་བར་སྨྲ་ནའང༌། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་རིགས་པས་གཞལ་བའི་ཚེ་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་རང་སྡེ་དག་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཅི་རིགས་ལས་མ་འདས་པར་མ་ཟད། རང་རྒྱུད་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཆོས་གང་དང་གང་འཇོག་ན་ཡང་དེ་དག་གི་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་ཆོས་དེའི་གདགས་གཞི་ཁྱད་པར་བ་རེའི་སྟེང་ནས་དེ་དང་དེ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ད་དུང་ཡོད་མཐའ་འམ་རྟག་མཐའ་ཕྲ་མོ་ཁེགས་པར་བཞེད་དོ། །འོན་ཀྱང་རང་རྒྱུད་པ་དག་གིས་ནི་དེ་འདྲའི་རང་མཚན་བཀག་ན་གཞི་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་དགོངས་ནས་དེ་འདྲའི་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་བཞེད་མོད།

Mādhyamikas claim to be free from the extreme of existence because no phenomenon ultimately exists, and claim to be free from the extreme of annihilation because phenomena conventionally exist. In this way, each of the lower philosophical systems has its own system of avoiding the two extremes in its own perspectives. Nevertheless, when analyzed by the reasoning of[p.61]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. Prāsaṅgika-Madhyamaka, not only are all the Buddhist philosophies from Mind-Only and below not free from the two extremes in various ways, but the Svātantrikas have yet to negate the subtle extreme of existence or permanence. This is because they assert that when positing any phenomenon, one must do so on the grounds of the distinct basis of designation for that phenomenon that has been sought out. If this kind of objective existence (rang mtshan) is negated, however, the Svātantrikas believe that one would not be able to posit its conventional existence. Therefore, they accept the conventional existence of this kind of objective existence.

དེ་ལྟ་ནའང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་རིགས་པ་དུ་མས་འགོག་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པས་ན་དབུ་མ་པར་འཇོག་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་སྟོང་ཚུལ་དེ་ཉིད་རྟེན་འབྱུང་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུལ་སེམས་ཙམ་པ་ལས་ཆེས་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་པ་རྣམས་ལ་དབུ་མ་པ་ཞེས་མི་བརྗོད་ལ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ལ་དབུ་མ་པ་ཞེས་བརྗོད་རིགས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་མང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ནའང་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་འབྱུང་ཕྲ་མོའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །

Nonetheless, they are considered Mādhyamikas because [673] they maintain that no phenomenon truly exists; they negate true existence through several arguments. Since they negate the true existence of all phenomena such that the way things are empty is the same meaning as their interdependence, this way of eliminating the two extremes with respect to all phenomena is much subtler than that of the proponents of Mind-Only. For this reason, the proponents of Mind-Only are not called “Mādhyamikas” whereas Svātantrikas are; there are several other reasons for this as well. Nevertheless, it is said that only Prāsaṅgikas realize the meaning of the subtle interdependence that is free from all extremes.

དབུ་མ་པའི་ངོས་འཛིན་མདོ་ཙམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། གཉིས་པ་དབུ་མ་པའི་ངོས་འཛིན་མདོ་ཙམ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི།

Specific Brief Explanation Identifying Madhyamaka 2.2.1.2.2

ཆོས་གང་ལའང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཡོད་མཐའ་དང་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པའི་ཆད་མཐའ་ལེགས་པར་བཀག་ནས་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གྲུབ་པར་བཞེད་པའི་རང་སྡེ་དེ་དབུ་མ་པའི་འཇོག་བྱེད་དང་། དབུ་མ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་དོན་གཅིག་ལ། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བྱ་ན། མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་[p.46]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.བའི་དབུས་ཁས་ལེན་པས་ན་དབུ་མ་པ་དང༌། ཆོས་གང་ལའང་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་སྨྲ་བས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱའོ། །

Our tradition of Madhyamaka accepts the illusion-like lack of true existence, having completely negated the extreme of existence that holds any phenomenon to truly exist, and the extreme of nonexistence that holds that phenomena do not exist even conventionally. “Mādhyamika” and “proponent of essencelessness” (ngo bo nyid med par smra ba) have the same meaning. One might wonder why these terms are used. One is called a “Mādhyamika” because of accepting the middle free from the two extremes; one is called a “proponent of essencelessness” due to not accepting any phenomenon to have even the slightest truly existent essence.

དེའང་ཐལ་རང་སོ་སོར་ཕྱེ་ནས་ངོས་འཛིན་ན། ཐ་སྙད་དུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པའི་དབུ་མ་པ་དེ་རང་རྒྱུད་པའི་འཇོག་བྱེད་ཡིན་ལ། ཚུལ་གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་དངོས་འགོག་པར་བྱེད་པས་ན་རང་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རང་རྒྱུད་དང་། རང་དབང་དང་། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་པར་བཞེད་པས་སོ། །ཐ་སྙད་ཙམ་དུའང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མི་བཞེད་པའི་དབུ་མ་པ་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་འཇོག་བྱེད་དང་། ཐལ་འགྱུར་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བར་འདོད་པས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱའོ། །

There is a division within Madhyamaka into Prāsaṅgika and Svātantrika, which are respectively identified as follows: A Svātantrika is a Mādhyamika who accepts that things exist on their own (rang gi mtshan nyid kyis grub pa)conventionally. Due to negating truly existent entities by relying upon correct reasons with the three modes existing objectively (rang ngos nas grub pa), they are called “Svātantrikas.” “Autonomous” (rang rgyud), “independent” (rang dbang), and “objective” (rang ngos nas grub pa) are said to have the same meaning. A Mādhyamika who does not accept anything to exist on its own,[p.62]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. even conventionally, is a Prāsaṅgika; one who accepts that the inferential understanding to be established in the continuum of an opponent arises by means of only a reductio is called a “Prāsaṅgika.”

དེ་ལྟར་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུས་ལ་གནས་པས་དབུ་མ་པར་བརྗོད་ན། མཐའ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། དེ་དང་བྲལ་བའི་ལམ་ལ་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར། རྩ་ཤེས་ལས།

One might wonder, “If a Mādhyamika is so called because of abiding in the middle between the extremes, then what are the extremes? And what is the reality of the path that is free from extremes like?” The Fundamental Verses of the Middle Way states:

ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་རྟག་པས་འཛིན། །

མེད་ཅེས་བྱ་བ་ཆད་པར་ལྟ། ། དེ་ཕྱིར་ཡོད་དང་མེད་པ་ལ། །

མཁས་པས་གནས་པར་མི་བྱའོ། །

Holding onto “existence” is the extreme of permanence;
“Nonexistence” is the extreme of annihilation.
Therefore, the wise do not abide
In either existence or nonexistence.80Nāgārjuna, Fundamental Verses of the Middle Way, XV.10.

ཞེས་པ་ལྟར་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་ཡོད་ལ། དེའང་ཡོད་མཐའ་རྟག་མཐའ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཅིང་། མེད་མཐའ་ཆད་མཐའ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་དོན་གཅིག་གོ །མཐའ་དང་མཐར་འཛིན་དོན་མི་གཅིག་སྟེ། མཐའ་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་ལ། མཐར་འཛིན་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་སོ། །མཐའ་ཞེས་པའི་སྒྲ་དོན་ཡང་། རྣམ་བཤད་རིགས་པ་ལས།

Thus, there are two extremes: existence and nonexistence. Also, “extreme of existence” (yod mtha’), “extreme of permanence” (rtag mtha’), and “extreme of superimposition” (sgro ’dogs kyi mtha’) have the same meaning; and “extreme of nonexistence” (med mtha’), “extreme of annihilation” (chad mtha’), and “extreme of denigration” (skur ’debs kyi mtha’) have the same meaning. Nevertheless, “extreme” and “holding onto an extreme” do not have the same meaning; extremes do not even conventionally exist, while holding onto extremes is something that does conventionally exist. As for the meaning of “extreme,” the Principles of Elucidation (Vyākhyāyukti) says:

མཐའ་ནི་ཟད་དང་མཇུག་ཆ་དང་། ། ཉེ་དང་ཕྱོགས་དང་སྨད་པ་ལའོ། །

Extreme means exhaustion, limit,
Close, position, and inferior.81Vasubandhu, Principles of Elucidation (Vyākhyayukti, D. 4061), 34b.

ཞེས་པ་ལྟར་དོན་མང་པོར་འཇུག་ཀྱང་། སྐབས་འདིའི་མཐའ་ནི་ལྟུང་བའི་གནས་ཏེ། [p.47]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.འཇིགས་རྟེན་ན་ཕྱོགས་གང་དུ་གོམ་པ་འཁྱོར་ན་ལྷུང་ནས་ཉམས་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་གཡང་ཁ་ལ་མཐའ་དང་། དེར་ལྟུང་བ་ལ་མཐའ་ལ་ལྷུང་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན། ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་སོགས་ལ་ནི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དེ་དག་གང་དུ་གཟུང་ཡང་འཛིན་པ་པོ་ལྟ་བ་ངན་པའི་གཡང་དུ་ལྷུང་ནས་ཕུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེས་ན་གང་དུ་གཟུང་བས་ཕུང་བར་འགྱུར་བའི་གནས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དེ་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དབུས་སམ་དབུ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་དཀྱིལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་དཀོན་བརྩེགས་ལས།

“Extreme” has many meanings, but in this context it means a place to fall. In this world if you walk in any place and fall into an abyss that brings about your decline, that is an extreme; [674] to fall into it is to “fall to an extreme.” Similarly, existence, nonexistence, permanence, and annihilation are called “extremes”; one who holds onto any of these falls into the abyss of a wrong view and is ruined. Thus, the reality of interdependence, which is free from the extremes of permanence and annihilation—which are places of ruin for whoever holds onto them—is the “middle” or “middle way”; it is like the center that relinquishes the two extremes of permanence and annihilation. The Jewel Heap (Ratnakūṭa) says:

འོད་སྲུང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཅིག་གོ །མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་གཉིས་སོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཔྱད་དུ་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། རྟེན་མ་ཡིན་པ། སྣང་བ་མེད་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ། གནས་མེད་པ་སྟེ། འོད་སྲུང་འདི་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།

Kāśyapa, “existence” is one extreme; “nonexistence” is the other extreme. The middle between these two extremes is inscrutable,[p.63]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. indemonstrable, baseless, without appearance, uncognizable, and unlocated. Kāśyapa, this is the middle way, the discernment of phenomena.82Kāśyapa Chapter (Kāśyapaparivarta, H. 87, vol. 40), 229b.

བདེན་པར་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡོད་མཐའ་དང་རྟག་མཐའ་མི་གནས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཙམ་ལ་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་རུང་བས་མེད་མཐའ་དང་ཆད་མཐར་མི་གནས་པ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །

This shows that the extremes of existence and permanence do not abide due to the lack of true existence, and so on, while the extremes of nonexistence and annihilation do not abide either due to all frameworks being suitable as merely conventionally existent. This is the middle way.

ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་། མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་དབུས་དང་འདྲ་བས་ན་དབུ་མ་སྟེ། ཞེས་གསུངས། འོ་ན་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས།

"Bhāviveka also said: “Since it is like the middle that rejects the two extremes, it is Madhyamaka,”83Bhāviveka, Blaze of Reason (Madhyamakahṛdayavṛttitarkajvāla, D. 3856), 329a. yet the King of Meditative Stabilizations Sūtra (Samādhirājasūtra) states:"

ཡོད་དང་མེད་ཅེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀ་མཐའ། །

གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། ། དེ་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ནི་རྣམ་སྤངས་ནས། །

མཁས་པས་དབུས་ལ་གནས་པར་ཡང་མི་བྱེད། །

“Existence” and “nonexistence” are both extremes;
“Pure” and “impure” are also extremes.
Thus, having rejected the two extremes
The wise do not even abide in the middle.84King of Meditative Stabilizations Sūtra, 43b.

ཅེས་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པའི་དབུས་ལ་གནས་པའང་བཀག་པ་མིན་ནམ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། ལུང་དེས་དངོས་སྨྲ་བ་ལྟར་མཐའ་ཉི་ཚེ་བ་རེ་བཀག་[p.48]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.ནས་དེ་དང་བྲལ་བའི་དབུས་བདེན་པར་བཟུང་ནས་མི་གནས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུས་མེད་པར་སྟོན་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ནི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་དེ་ལ་རྟེན་འབྱུང་དང་སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས།

One might wonder, “Is this not also negating abiding in the middle between the two rejected extremes?” There is no problem because the meaning here is not to abide in a middle held to be truly existent, having negated partial extremes (like the realists), and merely being free from those. It is not saying that there is no middle that is free from the extremes of existence and nonexistence and so on. Here, the middle path that is free from the extremes is also called interdependence and emptiness. Nāgārjuna said:

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་། །

དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། ། དེ་ནི་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ། །

དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །

That which is dependently arisen
Is itself said to be emptiness.
That being a dependent designation
Is called the middle way.85Nāgārjuna, Fundamental Verses of the Middle Way, XXIV.18.

ཞེས་དང་། ཚིག་གསལ་ལས། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་ཉིད་དང་། བརྟེན་ནས་གདགས་པ་དང་། དབུ་མའི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ནི་རྟེན་འབྱུང་ཉིད་ཀྱི་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། མཐའ་བྲལ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཞེས་པའང་། ཆོས་གང་ལའང་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་བཞག་ཆོག་པར་ངེས་པའི་གཉིས་ཚོགས་ཤིག་དགོས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི་དེ་ལས་གཞན་ལ་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བར་ཐལ་བ་མེད་པ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས།

Also, Clear Words says: “The terms emptiness, dependent designation, and middle way are different words for interdependence.”86Candrakīrti, Clear Words, 167b. Further, “the Madhyamaka view free from extremes” should be a conjunction of (1) no phenomenon having the slightest nature that is truly existent with (2) the certainty of being able to account for all causal processes. Therefore, being free from all constructed extremes is exclusively a Madhyamaka view; it is not found elsewhere. Clear Words says: “Thus, for only the Madhyamaka view, it does not follow that it is a view of existence and nonexistence; one should[p.64]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019. know that this is not the case for other views like those of the proponents of Consciousness.”87Candrakīrti, Clear Words, 93a. Also the Precious Garland states:

གང་ཟག་ཕུང་པོར་སྨྲ་བ་ཡི། །

འཇིག་རྟེན་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་དང་། ། གོས་མེད་བཅས་ལ་གལ་ཏེ་ཞིག ། ཡོད་མེད་འདས་པ་སྨྲ་ན་དྲིས། ། དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། ། བསྟན་པ་འཆི་མེད་ཡོད་མེད་ལས། ། འདས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བསྟན་པ། །

ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་ཡིན་ཤེས་གྱིས། །

Ask those in the world who assert persons and aggregates,
Sāṃkhyas, [675] Vaiśeṣikas, and Jains:
“Do you profess what is beyond existence and nonexistence?”
Thereby, know the Buddha’s teaching to be
Profound ambrosia, beyond existence and nonexistence –
This is the distinctive feature of this doctrine.88Nāgārjuna, Precious Garland, vv. 61–62.

ཞེས་གསུངས། འདིའི་དོན་ནི། རང་སྡེ་གང་ཟག་དང་ཕུང་པོ་རྫས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། གཞན་སྡེ་དེ་ལྟར་སྨྲ་བའི་གྲངས་ཅན་པ། འུག་ཕྲུག་པ། གཅེར་བུ་པ་[p.49]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.བཅས་ལ་གལ་ཏེ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པའི་སྤྲོས་བྲལ་སྨྲ་བ་ཡོད་ན་དྲིས་ཤིག་དང་། ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྨྲ་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་སྟེར་བའི་ལམ་ཟབ་མོ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱུས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་སྟེ་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །

Here is what this means: Among those who profess the substantial existence of persons and aggregates in our Buddhist schools, and in other schools who profess this as well—like the Sāṃkhyas, Vaiśeṣikas, and Jains—ask them if they profess what is free from the constructed and beyond the extremes of existence and nonexistence. They cannot respond in the least. Therefore, know that the Buddha’s teaching of the profound path that bestows the state of immortality’s ambrosia—free from constructs—is unique to the Buddha’s doctrine; it is its distinguishing feature.

ཅེས་པའོ། །འདིར་ཡོད་མེད་ལས་འདས་ཞེས་པ་ནི་བདེན་པར་ཡོད་པ་དང་གཏན་ནས་མེད་པ་གཉིས་ཀ་ལས་འདས་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་ཡོད་མིན་མེད་མིན་དུ་བསྟན་པ་མིན་ཏེ། ཡོད་པའང་མིན་མེད་པའང་མིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། གང་གི་ཚེ་འདི་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་དེའི་ཚེ་ཡོད་པའང་མིན་མེད་པའང་མིན་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ། སྡུད་པ་ལས།

Here, “beyond existence and nonexistence” means that it is beyond both true existence and absolute nonexistence; it does not mean that it is neither existent nor nonexistent because it is impossible for something to be neither existent nor nonexistent. This is stated in the autocommentary on the Introduction to the Middle Way: “When both of these are not established, it is impossible for it to be neither existent nor nonexistent.”89Candrakīrti, Autocommentary on the “Introduction to the Middle Way,” 252b. Furthermore, the Condensed Perfection of Wisdom says:

གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ། །

བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྟགས་ཡོད་དང་མེད་པར་བྱེད། །

ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །

When something does not exist, it is said to be nonexistent;
Immature beings impute this, constructing existence and nonexistence.
Existent and nonexistent things are both nonexistent.90Condensed Perfection of Wisdom, 190a.

ཞེས་པའང་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ་ལ། བྱིས་པས་དོན་དམ་པར་ཡོད་ཅེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་ཅེས་སྐུར་བའི་མཐའ་གཉིས་ཀ་མེད་དེ། ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་གཉིས་ཀའང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་དང་། གཞན་ཡང་། འཕགས་པ་ལྷས།

Here is what this means: Phenomena are not ultimately existent; therefore, ultimately existent things are said to be nonexistent. Immature beings superimpose phenomena to be ultimately existent and denigrate phenomena as not existent even conventionally. Both of these extremes are nonexistent because phenomena are neither ultimately existent nor conventionally nonexistent. Moreover, Āryadeva said:

ཡོད་མིན་མེད་མིན་གཉིས་ཀ་མིན། །

གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་མིན་པའང་མིན། ། མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡི། །

དེ་ཉིད་དབུ་མ་པ་ཡིས་རིག །

Not existent, not nonexistent, not both,
And not neither;[p.65]The Profound Reality of Interdependence
Duckworth, Douglas S., trans. The Profound Reality of Interdependence: An Overview of the Wisdom Chapter of the Way of the Bodhisattva. By Künzang Sönam. New York: Oxford University Press, 2019.
Mādhyamikas know the reality
Free from these four extremes.91I did not find this passage in Āryadeva’s texts, but Bhāviveka also attributes this quote to him in Precious Lamp of Madhyamaka (Madhyamakaratnapradīpa, D. 3854), 272a.

ཅེས་དང་། འཇུག་པ་ལས། ཡོད་ན་སྐྱེད་བྱེད་ཅི་དགོས་མེད་ལའང་དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །ཞེས་སོགས་དང་། གཞན་ཡང་དེ་འདྲའི་རིགས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའང་མིན། མེད་[p.50]Spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). spyod 'jug shes rab le'u'i spyi don rim par phye ba zab mo rten 'byung gi de kho na nyid yang gsal sgron me [སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་སྤྱི་དོན་རིམ་པར་ཕྱེ་བ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡང་གསལ་སྒྲོན་མེ།]. [Lamp that Thoroughly Illuminates the Suchness of Profound Dependent Origination: An Overview of the Divisions of the Wisdom Chapter of Entering into the Conduct [of the Bodhisattva]]. Tengyur.པའང་མིན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའང་མིན། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མིན་པའང་མིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་གང་བྱུང་རྣམས་ཀྱི་དོན། དབུ་མའི་སྐབས་འདིར་ནི། ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའང་མིན། ཆོས་རྣམས་གཏན་ནས་མེད་པའང་མིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མིན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་གང་ཡང་མིན་པ་མིན། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པར་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དུ་བཤད་དོ། །

Also, the Introduction to the Middle Way states: “If it exists, it does not need to be produced, and if it does not exist, what could it do?”92Candrakīrti, Introduction to the Middle Way, VI.21c. And there are other such statements like: “All phenomena are not existent, nor nonexistent, not both, and not neither.” The meaning of words like these here in the context of Madhyamaka is that all phenomena are not ultimately existent, and phenomena are not absolutely nonexistent. All phenomena are not both existent and nonexistent. All phenomena are also not neither existent nor nonexistent. This is explained to be the meaning of the autocommentary on the Introduction to the Middle Way.

གཞན་ཡང་དངོས་པོའང་མིན། དངོས་མེད་ཀྱང་མིན། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི། དངོས་པོར་ཡང་བདེན་པར་མ་གྲུབ། དངོས་མེད་དུའང་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་དང་། གཅིག་ཀྱང་མིན། ཐ་དད་ཀྱང་མིན་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ནི། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཀྱང་མིན། བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཀྱང་མིན་ཞེས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་དགག་བྱ་སྦྱར་ནས་བཤད་དགོས་པ་ཡོད་ལ། ཡང་སྟོང་ངོ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད། མི་སྟོང་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་ནི། བདེན་པས་སྟོང་པར་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ། བདེན་པས་མི་སྟོང་པར་ཡང་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པ་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུའང་། དེའི་གྲུབ་མཐའ་དང་བསྟུན་ནས་ཅི་རིགས་པར་ཚིག་བསྒྱུར་ནས་འཆད་དགོས་སོ་ཞེས་རིགས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པའང་ཞར་བྱུང་དུ་སྨོས་པའོ། །

Furthermore, it is said that “there are no entities, and no non-entities, either.” This means that there are no truly existent entities and no truly existent non-entities either. When it is said, “Not the same, nor different,” it should be explained by qualifying the object of negation in both cases, “not truly existent as the same and not truly existent as different.” Also, “Do not say ‘empty’; [676] do not say ‘not empty,’ either.”93Nāgārjuna, Fundamental Verses of the Middle Way, XXII.11. This means that the emptiness of true existence is not ultimately existent and that the non-emptiness of true existence is not ultimately existent, either. In the contexts of Mind-Only, too, one must explain the different interpretations of these words in accord with the philosophical system at hand. Logicians say this, too; I mentioned this as an aside.

Mipam Gyatso (1846 - 1912)

The Wisdom Chapter - The Ketaka Jewel (citation)Fletcher, Wulstan, and Helena Blankleder (Padmakara Translation Group), trans. The Wisdom Chapter: Jamgön Mipham's Commentary on the Ninth Chapter of "The Way of the Bodhisattva." Boulder, CO: Shambhala Publications, 2017. Bilingual Edition

source

translation

གཉིས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གང་ཟག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི།

The different categories of those who have an understanding of the two truths 2.1.1.2

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །

རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། །

རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང་། །

de la 'jig rten rnam gnyis mthong /_/

rnal 'byor pa dang phal pa'o/_/ de la 'jig rten phal pa ni/_/

rnal 'byor 'jig rten gyis gnod cing /_/

Verse 9.3  ·  Verse tm

In light of this, within the world, two kinds of people are observed:

Those with yogic insight and the common run of people. In this regard, the views of ordinary folk

Are undermined by yogis who themselves are in the world

Kunzang Palden (1862 - 1943)

The Nectar of Manjushri's Speech (citation)Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2007. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་༼བདེན་གཉིས་གཏན་ལ་འབེབ་པའི་གང་ཟག་༽ནི།

Concerning Those Who Establish the Two Truths 2.1.1.3.

དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་རྣམ་གཉིས་མཐོང་། །

རྣལ་འབྱོར་པ་དང་ཕལ་པའོ། ། དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ནི། །

རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་ཅིང་། །

de la 'jig rten rnam gnyis mthong /_/

rnal 'byor pa dang phal pa'o/_/ de la 'jig rten phal pa ni/_/

rnal 'byor 'jig rten gyis gnod cing /_/

Verse 9.3  ·  Verse tm

དེ་འདྲའི་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོའི་ཕྱོགས་སམ་སྡེར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་མཐོང་སྟེ། གང་ཞེ་ན། ཞི་ལྷག་གི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་པ་དང༌། མི་ལྡན་པ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའོ་ཞེས་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་བ་ལའང་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་དང༌། བསྒྱུར་བའི་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐོག་མེད་ནས་ངའོ་ཞེས་ཡོད་པར་རློམ་ནས་བདག་གི་ལུས་ཞེས་རིལ་པོ་གཅིག་པུ་དང་སེམས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་བལྟ་བ་དང༌། གཉིས་པ་གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་པ་ལ་དབྱེ་སྒོ་མང་ཡང་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུ་བས་གཙོ་བདག་སོགས་རྟག་པར་འདོད་པས་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མེད་པ་འདོད་པས་ཆད་པར་ལྟ་བ་སྟེ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་ནི་རིམ་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཏེ་དེའི་[p.625]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. རིགས་པ་ལུས་ཆ་ཤས་དུ་མ་དང་ལྡན་པས་རིལ་བོ་གཅིག་མ་ཡིན་པ་དང༌། སེམས་གཞན་དང་གཞན་དུ་མི་རྟག་པར་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་ལ། རྟག་ཆད་འགོག་པའི་རིགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པས་གནོད་ཅིང༌།

In light of this, within the world, two kinds of people are observed:

Those with yogic insight and the common run of people. In this regard, the views of ordinary folk

Are undermined by yogis who themselves are in the world108This refers to Buddhist thinkers and practitioners who with varying degrees of success have acquired an understanding of the true status of phenomena. In terms of the five paths, which in Buddhism are used to map out the progress of the mind toward the attainment of omniscience or complete enlightenment, the yogis in question are on the first and the second, namely, ‟accumulation” and ‟joining.” They have not yet attained the path of seeing, where the mind enjoys a direct experience of the emptiness of phenomena, at which point it is said to pass beyond the world, that is, samsara. For although the yogis on the path of seeing have yet to achieve Buddhahood, they can never fall back into samsaric existence.

With regard to the understanding of the two truths, one finds two classes or groups of worldly people. There are (Buddhist) yogis who are as yet worldly beings191In the case of Buddhist practitioners, the expression “worldly being” refers to those who have not yet attained the Mahayana path of seeing. but who possess the qualities of shamatha and vipashyana; and there are ordinary worldly people who are without these qualities. And within the category of ordinary people, there are those who are disinclined to philosophical investigation and those who are not. The former are people who believe implicitly that their “I” is an unchanging reality. They regard their bodies as single, unitary wholes, and their minds as permanent entities. The latter are philosophers expounding non-Buddhist tenets, which, though they are very numerous, may all be subsumed under the two headings of eternalism and nihilism. To assert the existence of an eternal self and primal substance is an example of eternalism. To deny the existence of past and future lives and the karmic law of cause and effect is what we refer to as nihilism. All such theories, however, are successively refuted by the worldly yogis of the Buddhist tradition, who teach that bodies are aggregates of parts and not whole and single entities, and that the mind is impermanent, a process of constant change. The arguments that disprove the theories of eternalism and nihilism will be explained in due course.

རྣལ་འབྱོར་འཇིག་རྟེན་དེ་ལའང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་ཡོད་པ་ལས་དང་པོ་ཕྱི་དོན་འདོད་ཅིང་རང་རིག་མི་འདོད་པ་ཉན་ཐོས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་ནི་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་དང་དུས་གསུམ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དང་དབང་པོས་ཡུལ་དངོས་དུས་མཉམ་པར་རིག་པ་ལས། ཤེས་པས་ཡུལ་དང་རང་མི་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པའི་ཁྱད་པར་མང་ཞིང་

Buddhist yogis who are still worldly beings, are, for their part, classified according to four distinct schools of tenets. The first is that of the Vaibhashikas (a Shravaka school). They accept the existence of external[p.318]The Nectar of Manjushri's Speech
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2010. objects but reject the idea that consciousness can know itself. Their system has many distinctive features, for example the assertion of the five bases of knowledge objects, the existence of the past, present, and future as real (substantial) entities, and the belief that, apart from the simultaneous cognition by the senses of external things, the mind knows neither objects nor itself.192According to the Vaibhashikas, it is the visual organ that directly apprehends its object (a material thing apprehends another material thing); the visual consciousness merely accompanies this process of perception. Conceptual consciousness then identifies the perceived form. The three factors (object, sense organ, and consciousness) being simultaneous, there is no relation of causality between them.

བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ་ཡང༌། མངོན་པ་མཛོད་ལས།

The Vaibhashika way of positing the two truths is as follows. It is said in the Abhidharmakosha that:

གང་ལ་བཅོམ་དང་བློ་ཡིས་གཞན། །

བསལ་ན་དེ་བློ་མི་འཇུག་པ། ། བུམ་ཆུ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །

ཡོད་དེ་དོན་དམ་ཡོད་གཞན་ནོ། །

When objects are destroyed or mentally dissected,
There is nothing left of them for mind to recognize.
Such things are relative, like water
Or like vessels. All else is ultimate.

ཞེས་གཟུགས་སོགས་བེམ་པོ་དང་མིག་ཤེས་སོགས་ཤེས་པ་གང་ལ་རིམ་པ་ལྟར་ཐོ་བ་སོགས་ཀྱིས་བཅོམ་པ་དང༌། བློ་ཡིས་ཆ་གཞན་དང་གཞན་དུ་བསལ་བར་བྱས་སྟེ་གཞོམ་ཞིང་གཞིག་པར་བྱ་ནུས་པའི་རགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང༌། གཞོམ་གཞིག་མི་ནུས་པའི་གཟུགས་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་དང༌། ཤེས་མཐའ་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དུ་གྲུབ་པ་གཉིས་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་འདོད་ལ། འདི་མདོ་སྡེ་པ་དང་ཡང་ཐུན་མོང་ཡིན་ནོ། །

The meaning of this is that physical objects may be crushed and destroyed, for instance with a hammer, whereas things like visual consciousness may be dissected by mental analysis [to the point of being no longer understood as such]. Gross objects like these, which can be crushed or dissipated, have a relative existence. By contrast, the smallest constituent of material form, namely, the infinitesimal partless particle, and the shortest constituent of consciousness, namely, the indivisible moment—neither of which can be destroyed or split—are held to have ultimate existence. These ideas are held in common by both the Vaibhashikas and the Sautrantikas.

གཉིས་པ་ཕྱི་དོན་དང་རང་རིག་གཉིས་ཀ་འདོད་པ་མདོ་སྡེ་པས་ནི། སྣང་བ་བློ་ཡུལ་ལྐོག་གྱུར་དང༌། །མི་ལྡན་པ་ཀུན་བཏགས་དང༌། མྱང་འདས་དངོས་[p.626]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. མེད་ཅེས་དེ་དག་བཏགས་པ་ཙམ་དང་ཤེས་པས་རང་དང་ཡུལ་རིག་པར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་དང་

The Sautrantikas193No doubt in a bid to keep things simple, Khenpo Kunpel makes no mention here of the fact that the Sautrantika school is commonly divided into two subgroups: Sautrantikas following scripture (lung gi rjes ’brang gi mdo sde pa) and Sautrantikas following reasoning (rigs kyi rjes ’brang gi mdo sde pa). The Sautrantikas following scripture are perhaps so called because, adhering strictly to the sutras, they reduced the number of scriptures regarded as authentic by relegating the seven sections of Abhidharma (accepted by the Vaibhashikas as the word of Buddha) to the level of shastras composed by Arhats (Shariputra, etc.) Their philosophical position, however, does not seem to have differed greatly from that of the Vaibhashikas in that they considered the indivisible instant of mind and relatively existent. “Sautrantika following reasoning” denotes the doctrine of Dignaga and Dharmakirti. The naming of these masters as Sautrantikas reflects the fact that they appear to accept the existence of an extramental material world (which is in turn reducible to the agglomeration of partless particles). This identification, which is largely a matter of doxographical tidiness, is however called into question by the fact that on occasions, Dignaga and Dharmakirti seem to adopt a Yogachara position. The representationalist theory of knowledge implied in the doctrine of hidden objects and the distinction, on the level of relative truth, between functional (i.e., causally effective), specifically characterized phenomena (which are real), as contrasted with nonfunctional, generally characterized phenomena (which are unreal) are features typical of the epistemology and ontology of the Sautrantikas following reasoning, a system that has played a major role in the development of Buddhist thought down the centuries. A detailed presentation of the views of Dignaga and Dharmakirti, and their reception in Tibet, is to be found in Dreyfus, Recognizing Reality. (the second Shravaka school of tenets) assert the existence of the external object and the self-knowing mind. Their distinctive tenets are that extramental objects are concealed by the mental objects,194 According to the Sautrantikas following reasoning, external objects, although existent, are known by means of the mental aspects that they cast upon the mind (like reflections in a mirror). It is only the aspect, which is itself mental by nature, that the mind cognizes directly. Although a causal relationship exists between them, the external, nonmental phenomenon is said to be “concealed” by the mental aspect, which, of necessity, comes between it and the cognizing mind. that nonassociated conditioning factors195ldan min ’du byed; a subsection of the skandha of conditioning factors; factors associated with neither mind nor form (e.g., impermanence, continuity, acquisition). are mere names, and that nirvana is a nonthing (without real existence). Nonassociated conditioning factors and nirvana are for them mere imputations. They assert that the mind is both self-knowing and object-knowing.

བདེན་པ་གཉིས་ལས་ཀུན་རྫོབ་རང་ལའང་ཐ་སྙད་དུ། ཇི་སྐད་དུ། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས་

And within the context of the two truths, when the Sautrantikas refer to the relative, they [make a further distinction and] say, as detailed in the Pramanavarttika:

དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །

དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། ། གཞན་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་དེ། །

དེ་དག་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །

Everything that’s functional
Is here ascribed an ultimate existence;
The rest exists but relatively.
The one, we say, is specific, the other general in character.[p.319]The Nectar of Manjushri's Speech
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2010.

ཅེས་བེམ་ཤེས་གང་ཡང་དོན་བྱེད་པའི་རང་མཚན་རྣམས་དོན་དམ་དང༌། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་སྤྱི་མཚན་སོགས་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། རང་མཚན་དང་དངོས་པོ་དང༌། མི་རྟག་པ་དང་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དང་དོན་དམ་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་དང༌། སྤྱི་མཚན་དང་དངོས་མེད་དང༌། རྟག་པ་དང༌། དོན་བྱེད་མི་ནུས་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་དོན་གཅིག་ཏུ་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཐ་སྙད་དོན་མཐུན་གྱི་རིགས་འགའ་ཞིག་གིས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་ཅིང་གཉིས་གས་ཆ་མེད་གཉིས་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་ལ་ཡང་སེམས་ཙམ་པས་གནོད་དོ། །

In other words, all specifically characterized phenomena (both mind and matter) that are functional or causally effective are defined as ultimate; all that is not causally effective and is generally characterized is relative. For the Sautrantikas, “specifically characterized” (rang mtshan), “thing” (dngos po), “impermanent” (mi rtag pa), “functional or causally effective” (don byed nus pa), and “ultimate” (don dam) all have the same meaning. By contrast “generally characterized” (spyi mtshan), “nonthing” (dngos med), “permanent” (rtag pa), “nonfunctional or causally ineffective” (don byed mi nus pa), and “relative” (kun rdzob) are likewise synonyms. Some of these expressions, which seem to be in agreement with Vaibhashika terminology, in fact undermine the latter’s tenets. Both schools affirm, however, that the indivisible particles of matter and instants of consciousness are the ultimate truth; and in this they are refuted by the Chittamatrins, who constitute the third school of tenets.

གསུམ་པ་ཕྱི་དོན་མི་འདོད་ཅིང་རང་རིག་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་སེམས་ཙམ་པས་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱི་བཟུང་བ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་མེད་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་ལ་ནི། དབྱིག་གཉེན་ཞབས་ཀྱིས།

The Chittamatrins reject the existence of outer objects but affirm the ultimate reality of self-cognizing consciousness. They disprove the theory of the Vaibhashikas and Sautrantikas concerning the ultimate existence of the infinitesimal partless particle with arguments such as that of the venerable Vasubandhu:

དྲུག་གིས་གཅིག་ཆར་སྦྱར་བ་ན། །

ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། ། དྲུག་པོ་དག་ནི་གོ་གཅིག་ན། །

གོང་བུའང་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །

If six particles are joined to one,
This partless one acquires six parts.
If these six particles all coincide,
Then even heaps become a single particle.

ཞེས་རྡུལ་གཅིག་ལ་སྟེང་འོག་དང་ཕྱོགས་བཞིའི་རྡུལ་དྲུག་གིས་སྦྱར་བ་ན་དབུས་རྡུལ་ལ་ཆ་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་ཆ་མེད་དེ་ཡང་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང༌། མེད་ན་རྡུལ་ཇི་ཙམ་ཚོགས་[p.627]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. ཀྱང་ཆ་མེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་རི་ལ་སོགས་པའི་གོང་བུའང་ཕྲ་རྡུལ་དུ་འགྱུར་ཞིང་རགས་པར་རྩོམ་དུ་མི་རུང་བས་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བས་གནོད་པ་དང༌།

If one particle is in contact with six other particles, above, below, and in the four directions, the question is: Does the central particle have parts or not? If it has parts, the so-called partless particle is divided into six. If it has no parts, then however many particles we assemble, the result will only ever be a single partless particle, and even gross aggregations like mountains would be reduced to a single particle. The particles could never produce extended objects, and phenomena could not exist. It is thus that Vasubandhu refutes the theory of indivisible particles.

ནང་འཛིན་པ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་ལའང༌། ཨོཾ་ཨ་ཧཱུྃ་ལྟ་བུ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཨོཾ་དང་ཨ་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་འཕྲད་དམ་མ་འཕྲད། མ་འཕྲད་ན་བར་དེར་ཤེས་པ་མེད་པས་ཤེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་དང་སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་མ་འབྲེལ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། འཕྲད་ནའང་འཕྲད་མ་འཕྲད་ཀྱི་ཆ་ཡོད་དམ་མེད་ཡོད་ན་ཨོཾ་ཤེས་པའི་སྔ་ཆ་ཨ་ཤེས་པ་དང་མ་འཕྲད་པའི་ཆ་དང་ཕྱི་ཆ་འཕྲད་པའི་ཆ་གཉིས་དང་ཨ་ཤེས་པའི་སྔ་ཆ་ཨོཾ་ཤེས་པ་དང་འཕྲད་པ་དང་ཕྱི་ཆ་མ་འཕྲད་པའི་ཆ་གཉིས་གཉིས་ཏེ་ཆ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དུ་མར་འགྱུར་བས་ཆ་མེད་མི་འགྲུབ་ལ། འཕྲད་མ་འཕྲད་ཀྱི་ཆ་མེད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་མེད་པས་ཤེས་པ་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བའི་སྐྱོན་སོགས་ཀྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །

The Chittamatrins also reject the view that the inward mental perceiver, that is, the indivisible moment of consciousness, is an ultimate truth. For the question is: In the mental activity of cognizing the syllables Om Ah Hung, do the two successive instants of consciousness which know Om and Ah have contact with each other or not? If there is no contact between[p.320]The Nectar of Manjushri's Speech
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2010. them and they are separated by unconsciousness, it follows that there is no link between successive instants of knowing, and therefore no such thing as a continuation of awareness. If, however, there is contact between moments of consciousness, the question is whether these moments have segments, some of which touch while others do not? If there are such segments, this means that the instant of consciousness that knows Om has a first part that does not touch the consciousness of Ah, and a second part that does. And likewise, there is a first part of the consciousness of Ah that touches the consciousness of Om, and a second part that does not. Thus, four parts are accounted for altogether. In other words, there is a proliferation and therefore no such thing as an indivisible instant. Again, if the instants do not have parts, of which some meet and some do not, then all instants become identical, and one ends up with such faults as asserting an immutable consciousness that is not divided into earlier and later moments.

དེས་ན་གང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཉིད་དེར་སྣང་བ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་རྨི་ལམ་གྱི་རྟ་གླང་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདོད་ལ་སེམས་དེ་ཡང་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་རང་རིག་རང་གསལ་ཙམ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་

Consequently, the Chittamatrins say that whatever seems to be an external object, in fact, appears only in the mind and exists nowhere else. All phenomena are therefore said to be mind, like the horses and oxen one sees in a dream. As for the mind itself, only self-knowing, self-illuminating consciousness, devoid of the duality of subject and object, is posited as ultimate.

འདིའི་ལུགས་ལའང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་གཞན་དབང་ཡོངས་གྲུབ་གསུམ་དུ་བསྡུས་པས་གཟུང་འཛིན་རྒྱང་ཆད་དུ་སྣང་བའི་ཀུན་བརྟགས་ཀུན་རྫོབ་དང༌།[p.628]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. གཉིས་སྟོང་གི་ཤེས་པ་གཞན་དབང་ཉིད་སྣང་ཚུལ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང༌། གནས་ཚུལ་དབང་བཙན་དུ་བྱས་ན་ཆོས་ཅན་དོན་དམ་དང༌། ཡོངས་གྲུབ་ནི་དོན་དམ་པ་ཁོ་ནའོ། །འདིས་རང་རིག་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་དབུ་མའི་རིགས་པའི་གནོད་པ་འཆད་འགྱུར་བཞིན་ནོ། །

In this tradition, the two truths are posited in the following way. All objects of knowledge are accounted for within three natures: imputed, dependent, and completely existent. “Imputed” refers to phenomena that appear according to a separation of subject and object. This is relative truth. “Dependent” refers to nondual consciousness beyond subject and object. This, according to the way it appears [in mental events or factors (sems byung)], is relative. According to the way it is in itself, however, it is the “subject ultimate” (chos can don dam). “Completely existent” indicates the ultimate truth pure and simple. The Chittamatrins consequently attribute true existence to the self-knowing mind, and this position is refuted by the arguments of the Madhyamikas, as will be shown in due course.

ཕྱི་དོན་དང་རང་རིག་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་དུ་མི་འདོད་པ་དབུ་མ་པས་ནི། ཤེས་བྱའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་གྲུབ་མཐའ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལའང་བདེན་གཉིས་དཔྱོད་པའི་བློ་རྩལ་གྱིས་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་བ་དང་ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །

Madhyamaka196In the present context, we follow the convention of using madhyamaka to refer to the system of tenets and madhyamika to refer to its advocates. constitutes the fourth school and attributes ultimate reality neither to external objects nor to the self-cognizing mind. The Madhyamikas say that all knowable phenomena are, in their very nature, beyond conceptual construction; they are the union of the two truths; they are equal. For this reason, Madhyamaka is supreme and enormously superior to other tenet systems. According to the acuity with which the two[p.321]The Nectar of Manjushri's Speech
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2010. truths are investigated, the Madhyamikas are divided into two subgroups: the Svatantrikas and the Prasangikas.

བདེན་གཉིས་ཀྱི་འཇོག་ཚུལ། གནས་ཚུལ་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྣང་ཚུལ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང༌། གནས་ཚུལ་ལ་དོན་དམ་དང༌། སྣང་ཚུལ་ཀུན་རྫོབ་དཔྱོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་ཀུན་རྫོབ་དང༌། གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དོ། །

Madhyamaka has two ways of positing the two truths. The first is in terms of an examination of the ultimate status [of phenomena]. According to this method, the way phenomena appear is their relative truth; the way they actually are is their ultimate truth. The second method is in terms of an examination of the relative status, the way phenomena appear. When subject and object appear in such a way that there is a discrepancy between the way they appear and the way they really are, this is the relative truth. By contrast, when subject and object appear in accordance to the way they actually are, this is the ultimate truth.

མདོར་ན་གྲུབ་མཐའི་བློ་སྐྱོན་ཉན་ཐོས་བྱེ་མདོ་གཉིས་ཀྱི་བློ་སྐྱོན་གཙོ་བོ་ཀུན་རྫོབ་ལ་རང་འདོད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བློ་དང་དོན་དམ་པར་ཆ་མེད་གཉིས་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་འདི་གཉིས་ཡིན་ལ། སེམས་ཙམ་པས་རང་རིག་རང་གསལ་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་དང༌། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པས་བདེན་གཉིས་སོ་སོར་ཞེན་པའི་ཆ་རྣམས་[p.629]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. ཡིན་ལ། །

The faults of the lower tenet systems may be summarized as follows. The two Shravaka schools, Vaibhashika and Sautrantika, have two main defects. With regard to the relative level, they are self-concerned. As for the ultimate level, they attribute an absolute reality to the partless material particle and the indivisible instant of consciousness. The Chittamatrins say that the self-knowing, self-illuminating mind is the ultimate truth. Finally, the Svatantrika Madhyamikas insist on separating the two truths.

[edit]

[edit]

Weeraratne, D. Amarasiri. "Bodhicaryāvatāra." The Maha-Bodhi 79, nos. 2–3 (1971): 406–9.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Śāntideva (ཞི་བ་ལྷ་). Bodhicaryāvatāra [बोधिचर्यावतार]. byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ།]. [The Way of the Bodhisattva]. Tengyur, RKTST 3216 http://www.rkts.org/cat.php?id=3216&typ=2.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Gotra - Disposition, lineage, or class; an individual's gotra determines the type of enlightenment one is destined to attain. Skt गोत्र  Tib རིགས་  Ch 鍾姓,種性  

Go to the page with the definition of 'rigs'

Nariman, Gushtaspshah Kaikhushro. "Shantideva." In Literary History of Sanskrit Buddhism: (From Winternitz, Sylvain Levi, Huber), 100-109. Bombay: Indian Book Depot, 1923. https://archive.org/details/literaryhistoryo00nariuoft/page/100/mode/2up.

Go to the page with the definition of 'Shantideva'

Śūnyatā - The state of being empty of an innate nature due to a lack of independently existing characteristics. Skt शून्यता  Tib སྟོང་པ་ཉིད་  Ch 空 and 空門  

Go to the page with the definition of 'emptiness'

Lele, Amod. "Śāntideva." In Internet Encyclopedia of Philosophy, edited by James Fieser and Bradley Dowden. Accessed Feb. 11, 2021. https://iep.utm.edu/santideva/.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Tsukamoto, Keisho, Yukei Matsunaga, and Hirofumi Isoda, eds. "Śāntideva." In A Descriptive Bibliography of the Sanskrit Buddhist Literature. Vol. 3, Abhidharma, Madhyamaka, Yogācāra, Buddhist Epistemology and Logic, 250–69. Kyoto: Heirakuji-Shoten, 1990.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lang, Karen. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 137–39. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Goodman, Charles. "Śāntideva." In Stanford Encyclopedia of Philosophy. Accessed March 15, 2021. https://plato.stanford.edu/entries/shantideva/

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Potter, Karl H., David J. Kalupahana, and Michael J. Sweet. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 516–25. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Potter, Karl H. ed. "Śāntideva." In Bibliography: Part 1, Texts Whose Authors Can Be Dated; Authors Listed Chronologically, 5th through 9th Century. Encyclopedia of Indian Philosophies. Online edition. Last updated Apr 15, 2020. https://faculty.washington.edu/kpotter/xtxt2.htm.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamakas'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamakas'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamakas'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamakas'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamaka'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamaka'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamaka'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Madhyamaka'

Kagyu - The Kagyu school traces its origin to the eleventh-century translator Marpa, who studied in India with Nāropa. Marpa's student Milarepa trained Gampopa, who founded the first monastery of the Kagyu order. As many as twelve subtraditions grew out from there, the best known being the Karma Kagyu, the Drikung, and the Drukpa. Tib བཀའ་བརྒྱུད་  

Go to the page with the definition of 'Kagyü'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Sūtra - Sūtras mainly refer to the discourses delivered by the Buddha and his disciples, and the Sūtra corpus is one of the three main sets of teachings which form the Buddhist canon. Skt सूत्र  Tib མདོ།  Ch 佛经  

Go to the page with the definition of 'Sūtra'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'bodhisattvas'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'bodhisattvas'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व  Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ།  Ch 菩薩  

Go to the page with the definition of 'bodhisattvas'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Uma'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Uma'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Uma'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Uma'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Middle Way'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Middle Way'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Middle Way'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'Middle Way'

Anātman - The nonexistence of the self as a permanent, unchanging entity. Skt अनात्मन्  Tib བདག་མེད་པ་  Ch 无我  

Go to the page with the definition of 'selflessness'

Advaya - Literally, "without duality," it refers to that which is indivisible, in that it is not divided into two. Skt अद्वय  Tib གཉིས་མེད་  Ch 不二  

Go to the page with the definition of 'nonduality'

Advaya - Literally, "without duality," it refers to that which is indivisible, in that it is not divided into two. Skt अद्वय  Tib གཉིས་མེད་  Ch 不二  

Go to the page with the definition of 'nonduality'

Śrāvaka - The disciples of the Buddha who aspire to attain individual liberation or nirvāṇa. The final goal of the Hearers is to become an arhat, a state in which one has totally eliminated the inner problems of attachment, hatred and ignorance, the main causes for rebirth in this cycle of existence. There are four stages of a śrāvaka path including eight phases. Skt श्रावक  Tib ཉན་ཐོས།  Ch 聲聞  

Go to the page with the definition of 'disciple'

Mahāyāna - Mahāyāna, or the Great Vehicle, refers to the system of Buddhist thought and practice which developed around the beginning of Common Era, focusing on the pursuit of the state of full enlightenment of the Buddha through the realization of the wisdom of emptiness and the cultivation of compassion. Skt महायान  Tib ཐེག་པ་ཆེན་པོ།  Ch 大乘  

Go to the page with the definition of 'Mahāyāna'

Bīja - A seed, commonly used figuratively in the sense of something which has the potential to develop or grow, and likewise as the basic cause for this development or growth. Skt बीज  Tib ས་བོན་  Ch 無漏種  

Go to the page with the definition of 'seed'

Chandra, Lokesh, and Raghu Vira, eds. "Samādhirājasūtra." In Gilgit Buddhist Manuscripts. Śata-piṭaka series 10, part 9, fols. 2461-2783. New Delhi: International Academy of Indian Culture, 1974.

Go to the page with the definition of 'Samādhirājasūtra'

Vaidya, P. L., ed. Samādhirājasūtra. Buddhist Sanskrit Texts 2. Darbhanga, Bihar: Mithila Institute of Post-Graduate Studies and Research in Sanskrit Learning, 1961. https://archive.org/details/samadhirajsutravaidyap.l.mithilainstitutedarbhanga_119_j/page/n1/mode/2up.

Go to the page with the definition of 'Samādhirājasūtra'

Abhidharma - Abhidharma generally refers to the corpus of Buddhist texts which deals with the typological, phenomenological, metaphysical, and epistemological presentation of Buddhist concepts and teachings. The abhidharma teachings present a meta-knowledge of Buddhist sūtras through analytical and systemic schemas and are said to focus on developing wisdom among the three principles of training. The Abhidharma is presented alongside Sūtra and Vinaya as one of the three baskets of the teachings of the Buddha. Skt अभिधर्म  Tib ཆོས་མངོན་པ།  Ch 阿毗达磨  

Go to the page with the definition of 'Abhidharma'

Arhat - A person who has reached nirvāṇa by eliminating the three poisons of attachment, hatred and ignorance having followed the path of seeking individual liberation as a Śrāvaka or a Pratyekabuddha. An arhat, thus, is a person who has overcome the cause of rebirth in the cycle of existence and will not take an ordinary birth again. Skt अर्हत्  Tib དགྲ་བཅོམ་པ།  Ch 阿羅漢  

Go to the page with the definition of 'Arhats'

Yogācāra - Along with Madhyamaka, it was one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Asaṅga and Vasubandhu around the fourth century CE, many of its central tenets have roots in the Saṃdhinirmocanasūtra and the so-called third turning of the dharma wheel (see tridharmacakrapravartana). Skt योगाचार  Tib རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་  Ch 瑜伽行派  

Go to the page with the definition of 'Yogachara'

Advaya - Literally, "without duality," it refers to that which is indivisible, in that it is not divided into two. Skt अद्वय  Tib གཉིས་མེད་  Ch 不二  

Go to the page with the definition of 'nondual'

Advaya - Literally, "without duality," it refers to that which is indivisible, in that it is not divided into two. Skt अद्वय  Tib གཉིས་མེད་  Ch 不二  

Go to the page with the definition of 'nondual'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'madhyamaka'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'madhyamaka'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'madhyamaka'

Madhyamaka - Along with Yogācāra, it is one of the two major philosophical schools of Mahāyāna Buddhism. Founded by Nāgārjuna around the second century CE, it is rooted in the Prajñāpāramitā Sūtras, though its initial exposition was presented in Nāgārjuna's Mūlamadhyamakakārikā. Skt मध्यमक  Tib དབུ་མ་  Ch 中觀見  

Go to the page with the definition of 'madhyamaka'