9.102

Bodhicaryāvatāra · Verse 9.102

Bodhicaryāvatāra Verses | Chapter 9

Previous Verse | Next Verse

Sources:

Sanskrit §No information about the source used.

Dūnhuáng §This version is extracted from the book [[Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)]], a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the [https://earlytibet.com/2014/02/04/the-original-bodhicaryavatara/ Early Tibet Blog]. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: [[Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)]]. Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

Sanskrit §No information about the source used.

source

translation

नेन्द्रियेषु न रूपादौ नान्तराले मनः स्थितम्। नाप्यन्तर्न बहिश्चित्तमन्यत्रापि न लभ्यते॥

tm data

Chanted Verse

Recitation by Professor Kashinath Nyaupane

102

Mind does not reside in the sense organs, in their objects, or in the space in between them. Mind is not inside, outside, nor anywhere else.

Gomez 2017

How to Be a Bodhisattva: Introduction to the Practice of the Bodhisattva Path (The Bodhicaryāvatāra)

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

source

translation

ཡིད་ནི་དབང་རྣམས་ལ་མི་གནས། །

གཟུགས་སོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། ། ནང་ནའང་སེམས་མིན་ཕྱི་མིན་ཞིང་། །

གཞན་དུ་ཡང་ནི་རྙེད་མ་ཡིན། །

tm data

Chanted Verse

Recitation by Lopen Karma Phuntsho

102

The mind within the senses does not dwell,

It has no place in outer things like form. And in between, the mind does not abide:

Not out, not in, not elsewhere, can the mind be found.[p.152]The Way of the Bodhisattva (2006)
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Way of the Bodhisattva: A Translation of the Bodhicharyāvatāra. By Śāntideva. Rev. ed. Shambhala Classics. Boston: Shambhala Publications, 2006.

Padmakara 2006

The Way of the Bodhisattva (2006)

Browse other translations

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7. - Other translations

Mind does not dwell in the senses

Nor in form and such, nor in between. The mind is also not found inside nor outside,

Nor anywhere else. [102][p.730]The Center of the Sunlit Sky
Brunnhölzl, Karl. The Center of the Sunlit Sky: Madhyamaka in the Kagyü Tradition. Including a translation of Pawo Rinpoche's commentary on the knowledge section of Śāntideva's The Entrance to the Bodhisattva’s Way of Life (Bodhicaryāvatāra). Nitartha Institute Series. Ithaca, NY: Snow Lion Publications, 2004.

Brunnhölzl 2004

The Center of the Sunlit Sky

L’esprit ne se trouve pas dans les facultés,

Ni dans leurs objets, ni entre les deux; La conscience n’est ni intérieure ni extérieure,

Et on ne la trouve nulle part ailleurs.

Padmakara France 2007

Bodhicaryâvatâra: La marche vers l'éveil (2007)

La mente no está dentro de los sentidos

ni se halla en cosas externas como formas y en medio, la mente, tampoco reside.

Ni fuera ni dentro ni en otra parte la mente puede encontrarse.

Padmakara Spain 2008

La Práctica del Bodisatva

Mind does not abide in the sense powers,

Not on form, and also not in-between, There is also no mind inside or outside,

And it is also not found elsewhere.

Stracke 2016

The Entrance for the Children of the Conquerors

Awareness does not dwell in the sense organs.

Nor in their objects, such as form, etc. It also does not exist between, inside, or outside;

It cannot be found anywhere else.

Chodron & Gyaltsen 2019

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas

shift + scroll / swipe

Dūnhuáng §This version is extracted from the book Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener), a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the Early Tibet Blog. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

source

translation

ད་ལྟ་ན་ནི་སུ་ཞིག་ལ། །

འཕྲད་པའམ་འབྲལ་བ་འདོད་པ་འབྱུང་། ། ཡིད་ནི་དབང་པོ་ལ་མི་གནས། །

གཟུགས་སོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། །

alt verse 8.72 tm data

ནང་ནའང་ཡོད་མིན་ཕྱི་ནའང་མེད། །

གཞན་ནའང་སེམས་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། ལུས་ལ་གང་མེད་གཞན་ནའང་མེད། །

འདྲེས་མིན་ཐ་དད་མ་ཡིན་གང་། །

alt verse 8.73 tm data

MD: Now, in whom does the desire to meet or part arise?

Mind does not abide in the sense organs. It does not abide in the sense objects of form and so forth

Nor does it abide in between.

MD: Mind does not exist whatsoever in the body

Nor somewhere else. It is not mixed with the body Nor is it separate from the body.

So, what is it?

Gawang & Wiener 2022

Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

ཡིད་ནི་དབང་རྣམས་ལ་མི་གནས། །192ཏུན་ཧོང་ཀ་༴ ༩.༡༠༢ ‘ཡིད་ནི་དབང་རྣམས་ལ་མི་གནས། །’ ་་་ ༩.༡༥༠ ‘དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཁྱད་པར་མེད། །’ བར་ཚིག་མི་འདྲ་བ་འདི་ལྟར་འབྱུང་། ‘ཡིད་ནྀ་དབང་པོ་ལ་མྱྀ་གནས། །གཟུགས་སྩོགས་ལ་མྱིན་བར་ན་འང་མྱིན། །ནང་ལའང་ཡོད་མྱིན་ཕྱྀ་ན་འང་མྱེད། །གཞན་ན་འང་སེམས་ནྀ་ཡོད་མ་ཡིན། །ལུས་ལ་གང་མྱེད་གཞན་ན་འང་མྱེད། །འདྲེས་མྱིན་ཐ་དད་མ་ཡིན་གང་། །དེ་ནི་ཆུང་ཟད་ཡོད་མྱིན་འདེས། །སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས། །ཤེས་བྱ་ལས་ནྀ་ཤེས་སྔ་ན། །དེ་ནི་ཅི་ལ་དམྱིགས་ཏེ་སྐྱེ། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་ལྷན་གཅིག་ན། །དེ་ནི་ཅི་ལ་དམྱིགས་སྟེ་སྐྱེ། །ཤེས་བྱ་དུས་ན་དེ་ཡོད་ན། །ཤེས་བྱས་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །རང་གིས་གནས་པ་འགའ་མྱེད་དེ། །རྒྱུ་མྱེད་ནམ་ཀའྀ་མེན་ཏོག་བཞིན། །རྐྱེན་རྣམས་སོ་སོ་འདུས་པ་ལས། །རྣམ་པར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །གཞན་ནས་འོང་བ་མ་ཡིན་ལ། །གནས་པ་མྱེད་ལ་འགྲོ་བ་འང་མྱེད། །སྒྱུ་མ་དང་ནྀ་ཁྱད་མྱེད་ལ། །རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱྀས་བདེན་བར་བརྟགས། །སྒྱུ་མས་སྤྲུལད་པ་གང་ཡིན་དང་། །སྒྱུ་རྣམས་ཀྱྀས་ནི་གང་སྤྲུལད་པཱ། །དེ་ནི་གང་ནས་འོང་འགྱུར་ཞིང་། །གང་དུ་འགྲོ་བ་བརྟག་པར་གྱིས། །དངོས་པོ་ཡོད་པར་གྱུརད་པ་ལ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ནྀ་ཅི་ཞིག་བྱ། །མྱེད་པའི་ཚེ་ན་འང་དངོས་མྱེད་ན། །ནམ་ཞིག་དངོས་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་མྱེད་པ་ཡིས། །དངོས་མྱེད་དེ་ནི་འབྲལད་མྱི་འགྱུརད། །དངོས་པོ་མྱེད་དང་མ་བྲལ་ནས། །དངོས་པོ་ཡོད་པའི་སྐབས་མྱྀ་འབྱུང་། །རང་བཞིན་གཉིས་སུ་ཐལད་གྱུརད་ཕྱིར། །དངོས་པོ་དངོས་མྱེད་མྱིད་མྱི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་འགག་པ་ཡོད་མྱིན་ཞིང་། །རྟག་པ་ཡང་ནྀ་མྱི་དམྱིགས་སོ། །དེ་བས་སྐྱེ་བོ་འདྀ་དག་ཀུན། །སྐྱེ་བ་མྱེད་ཅིང་འགག་པ་མྱེད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནྀ་རྨྱི་ལམ་འདྲ། །ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མྱེད། །མྱ་ངན་འདས་དང་མ་འདས་པ་འང་། །ཡང་དག་ཉིད་དུ་ཁྱད་པར་མྱེད། །’ ཏུན་ཧོང་ཁ་༴ ༩.༡༠༢ ་སོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། །’ ་་་ ༡༠.༡༢ ‘གློ་བུར་བདེ་བས་་་། །’ བར་མི་ཚང་།

གཟུགས་སོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། ། ནང་ཡང་སེམས་མིན་ཕྱི་མིན་ཞིང་། །

གཞན་དུ་ཡང་ནི་རྙེད་མ་ཡིན། །

tm data

Tsadra Critical Edition

The Written Works of Śāntideva (Phuntsho 2025)

Previous Verse | Next Verse