Texts/Bodhicaryāvatāra/Verses/4.42

Bodhicaryāvatāra · Verse 4.42

Not a valid BCA Verse!
The page you're trying to reach is not a valid verse of the Bodhicaryāvatāra.

Bodhicaryāvatāra Verses | Chapter 4

Previous Verse | Next Verse

Sources:

Sanskrit §No information about the source used.

Dūnhuáng §This version is extracted from the book [[Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)]], a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the [https://earlytibet.com/2014/02/04/the-original-bodhicaryavatara/ Early Tibet Blog]. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: [[Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)]]. Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

Sanskrit §No information about the source used.

source

translation

आत्मप्रमाणमज्ञात्वा ब्रुवन्नुन्मत्तकस्तदा। अनिवर्ती भविष्यामि तस्मात्क्लेशवधे सदा॥

ātmapramāṇamajñātvā bruvannunmattakastadā। anivartī bhaviṣyāmi tasmātkleśavadhe sadā॥

tm data

Chanted Verse

Recitation by Professor Kashinath Nyaupane

I did not recognize my limitations. I spoke like a madman. Therefore, I will not turn back from the destruction of the afflictions.

Gomez 2017

How to Be a Bodhisattva: Introduction to the Practice of the Bodhisattva Path (The Bodhicaryāvatāra)

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

source

translation

བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར། །

སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་[p.30]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. པ་མིན། ། དེ་ལྟས་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ། །

རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །

bdag gi tshod kyang mi shes par/_/

smra ba ji ltar smyon [p.30]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. pa min/_/ de ltas nyon mongs gzhom pa la/_/

rtag tu phyir mi ldog par bya/_/

tm data

Chanted Verse

Recitation by Lopen Karma Phuntsho

To speak like that, not knowing my capacity,

Were these not, truly, but a madman’s words? More reason then for never drawing back

Abandoning the fight against defiled affliction.55The point being made is that pledges should be honored. In order to liberate others it is necessary to be free oneself; and Shāntideva is saying that the purification of oneʼs own defilements is the best way of helping others. It is the indispensable first step.

Padmakara 2006

The Way of the Bodhisattva (2006)

Browse other translations

N’était-ce pas folie que de parler de la sorte

Sans m’être évalué moi-même ? Je ne renoncerai donc jamais

À vaincre les émotions négatives.

Padmakara France 2007

Bodhicaryâvatâra: La marche vers l'éveil (2007)

Sin conocer mi propia capacidad,

¿proclamar algo así no fue una locura? Pero puesto que así fue, nunca abandonaré la lucha

para acabar con esas emociones nocivas56Aquí se destaca que los compromisos son algo que debemos respetar. A fin de poder liberar a otros es necesario haberse liberado uno mismo, y Shantideva está diciendo que la purificación de nuestros propios engaños es el mejor modo de ayudar a los demás. Es un primer estadio indispensable..

Padmakara Spain 2008

La Práctica del Bodisatva

As one did not know one's abilities How was it not crazy talk?

Therefore I shall never reverse From destroying the afflictions.

Stracke 2016

The Entrance for the Children of the Conquerors

Not even knowing my own limits, How could I not be crazy to say that?

Therefore, always strive without retreat To destroy the defilements.

Chodron & Gyaltsen 2019

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas

shift + scroll / swipe

Dūnhuáng §This version is extracted from the book Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener), a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the Early Tibet Blog. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

source

translation

བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མ་ཤེས་པར། །

སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་བ་བཞིན། ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་གཞོམ་བ་ལ། །

རྟག་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །

bdag gi tshod kyang ma shes par/_/

smra ba ji ltar smyon ba bzhin/_/ de ltar nyon mongs gzhom ba la/_/

rtag du phyir mi ldog par bya/_/_

alt verse 3.42 tm data

Not even knowing my own capabilities,

And making this promise, am I not crazy? Therefore, in defeating the kleshas,

I must exert myself at all times without relent.

Gawang & Wiener 2022

Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར། །

སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མིན། ། དེ་ལྟར་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ། །

རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །

bdag gi tshod kyang mi shes par/_/

smra ba ji ltar smyon pa min/_/ de ltar nyon mongs gzhom pa la/_/

rtag tu phyir mi ldog par bya/_/

tm data

Tsadra Critical Edition

The Written Works of Śāntideva (Phuntsho 2025)

Previous Verse | Next Verse

Commentaries

Media on this verse

On this Chapter

[edit]

Sazang Mati
1294 - 1376

Gyaltsap Je
1364 - 1432

Kunzang Sönam
1823 - 1905

Kunzang Palden
1862 - 1943

Sazang Mati (1294 - 1376)

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas (citation)Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. Bilingual Edition

source

translation

བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར། ། སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་[p.30]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. པ་མིན། །

bdag gi tshod kyang mi shes par/_/ smra ba ji ltar smyon [p.30]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. pa min/_/

Verse 4.42 · Verse tm

Not even knowing my own limits, How could I not be crazy to say that?

སྔར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་ཕྱོགས་[p.-136]རབ་གསལ་སྣང་བ་
བཅུ་ན་གནས་པ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པར་ཁྱབ་པ༵འི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཁོར་བ་ལས་བསྒྲལ་བ༵ར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅས་ནས། ད་གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱ༵ང་སྲེད་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་མ་གྲོལ་བ༵ར་གནས་པ་ནི་བདག་གི་ནུས་པའི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ༵ར་བབ་ཅོལ་དུ་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མི༵ན་དེ་སྨྱོན་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་བས་དམ་བཅས་པ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱའོ། །

Previously, at the time of developing enlightenment thought, I made the commitment to liberate from samsara, which consists of the three defilements, all sentient beings who are equal to the bounds of space and dwell in the ten directions. If I myself was still dwelling in a state that was not yet liberated from the defilements, I was mumbling incoherently and did not know my own capacity, like a crazy person. Yet, I should never retreat from that commitment.

(གསུམ་པ་)གཉེན་པོ་བསྐྱེད་ཚུལ་ནི།

3. How to develop a powerful antidote 1.2.1.2.2.2.2.3

དེ་ལྟས་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ། ། རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །

de ltas nyon mongs gzhom pa la/_/ rtag tu phyir mi ldog par bya/_/

Verse 4.42 · Verse tm

Therefore, always strive without retreat To destroy the defilements.

ཁས་བླངས་བ་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉོན་མོངས་དགྲ་བོ་གཞོམ་པ་ལ༵་དུས་རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བརྩོན་པས་འབད་པར་བྱ༵་སྟེ།

I must carry out the commitment just as I made it, so I should diligently and irreversibly exert myself to eliminate the enemy that is the defilements.

Gyaltsap Je (1364 - 1432)

The Entrance for the Children of the Conquerors (citation)Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་ནི།

Why One Needs to Complete the Earlier Given Promise 1.1.1.2.2.3.2.2.3

བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར། ། སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མིན། །

bdag gi tshod kyang mi shes par/_/ smra ba ji ltar smyon pa min/_/

Verse 4.42 · Verse tm

As one did not know one's abilities How was it not crazy talk?

གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པར་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་མོད། རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་ཞི་བའི་མཐར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེ་ན།

Argument: One has made the promise to destroy the afflictions in the continuum of others and it is unsuitable to strive in destroying the afflictions in one's own continuum because one would fall into the extreme of peace.

ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་ལས་སྒྲོལ་བར་སེམས་བསྐྱེད་[p.177]Spyod 'jug rtsa 'grel (Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang 2001)
Śāntideva, and Rgyal tshab rje dar ma rin chen. Spyod 'jug rtsa 'grel and Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i rnam bshad rgyal sras 'jug ngogs. Xining: Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang, 2001ཅིང་དམ་བཅས་ནས་གང་གི་ཚེ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་རྣམས་ལས་མ་གྲོལ་བ་ཡིན་ན་གཞན་དོན་ལྟ་ཞོག་རང་དོན་ཡང་རྫོགས་པར་མི་ནུས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་གཞན་མཐ་ཐའ་དག་ཉོན་མོངས་ལས་སྒྲོལ་བར་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མིན་ཏེ།

Answer: If at the time when one generated the mind and made the promise to liberate all migrators equalling the expanse of space from their afflictions, oneself is not free from afflictions, then not to mention the welfare of others, one cannot achieve even one's own welfare. Being under the control of the afflictions one does not know one's own measure. How can one say that one will liberate others from their afflictions?

རང་འཁོར་བར་བཅིངས་པས་གཞན་དོན་རྫོགས་པར་མི་ནུས་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །

If one is bound by cyclic existence, one cannot complete the welfare of others and therefore one should strive to abandon the afflictions in one's continuum.

གསུམ་པ་ལ་གཉིས།

It is Appropriate to Strive in the Trainings That Destroy the Afflictions 1.1.1.2.2.3.2.3

དང་པོ་ནི།

Strive in the Antidote to the Afflictions 1.1.1.2.2.3.2.3.1

དེ་ལྟས་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ། ། རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །

de ltas nyon mongs gzhom pa la/_/ rtag tu phyir mi ldog par bya/_/

Verse 4.42 · Verse tm

Therefore I shall never reverse From destroying the afflictions.

སྤང་བར་འོས་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བསམ་སྦྱོར་གང་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་པ་སྟེ་ཆེད་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་ཉོན་མོངས་ལ་ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་ལ་གཞོམ་པར་བྱའོ། །

Since they are suitable to be abandoned one should never reverse from the thought and action of abandoning them. One should hold onto the antidote and destroy the afflictions by meeting them in battle with a vengeance.[p.25]The Entrance for the Children of the Conquerors
Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/.

སྤང་གཉེན་ལ་ཆགས་སྡང་དང་སྤང་བྱ་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཡིན་པས་སྤང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།

Argument: That which is to be abandoned and the antidote are attachment and anger, and revenge for that to be abandoned is an affliction and therefore to be abandoned too.

གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་དང་སྤང་བྱ་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་སྤང་བྱར་མ་གཏོགས་སོ། །

Holding onto the antidote and the anger at that which is to be abandoned appear like afflictions but actually belong to the side of the antidote that destroys the afflictions. They are not contained in that to be abandoned.

འགྲེལ་པར་ཕྱིས་དེ་ཡང་གཞོམ་བྱར་བཤད་པ་ནི་སྤང་བྱ་ཟད་པ་ན་སྤང་གཉེན་གཡུལ་སྤྲོད་མི་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །

In later commentaries they are referred to as something to be abandoned, but then the talk about the meeting in battle of that to be abandoned and the antidote becomes redundant.

Minyak Kunzang Sönam (1823 - 1905)

The Great Hūṃ (citation)Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025. Bilingual Edition

source

translation

མ་བརྩོན་ན་དམ་བཅའ་དང་འགལ་བས་བརྩོན་རིགས་པ་ནི།

Next it shows that it makes sense to strive because not making an effort conflicts with your commitment:

བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར། །

སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མིན། ། དེ་ལྟས་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ། །

རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །

Was I not crazy saying this

without knowing my limits? Thus I will never turn back

from the destruction of the afflictions. (4.42)

གཞན་ཉོན་མོངས་ལས་སྒྲོལ་བར་དམ་བཅས་པས་དེ་ལ་བརྩོན་པར་རིགས་མོད་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་མི་རིགས་ཏེ་དེ་ཁོ་ནར་བརྩོན་ན་ཉན་རང་ལྟར་ཞི་མཐར་ལྷུང་བར་འགྱུར་བས་སོ་ཞེ་ན། ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པར་ཁྱབ་བའི་འགྲོ་བ་ཇི་སྙེད་པ་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྔར་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུས་སུ་སྐད་གསང་བསྟོད་དེ་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟའི་དུས་གང་གི་ཚེ་གཞན་ཉོན་མོངས་ལས་བསྒྲལ་བར་བྱས་ནས་གཞན་དོན་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཞོག་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཆིང་བ་ལས་མ་གྲོལ་བར་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པས་རང་དོན་ཙམ་ཡང་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་ན་

One might think, “It makes sense to strive to free others from afflictions since I have committed to do so, but it does not make sense to strive to destroy the afflictions in my own continuum. This is because I would fall to the extreme of peace, like the śrāvakas and pratyekabuddhas, by only doing this.” Previously, I made a commitment when I generated the spirit of awakening, saying loud and clear that “I will free all beings everywhere, across limitless space, from the binds of the afflictions.” Yet now it is needless to mention about accomplishing the benefit of others by freeing them from the afflictions when I have not even freed myself from the binds of the afflictions like attachment. Under the power of the afflictions, if I cannot even fulfill my own welfare, how could I casually say that I will free all others without knowing the limits of my own capacities—was I crazy? This is none other than lunacy.

བདག་རང་གི་བློ་ནུས་ཀྱི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་རང་དགར་བབ་ཅོལ་དུ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཉོན་མོངས་ལས་སྒྲོལ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཇི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མིན་ཏེ་སྨྱོན་པ་དང་ཁྱད་མེད་དུ་གྱུར་པས་ན་ཐོག་མར་བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་བཞོམ་པ་ལ་ཅིར་སོང་ཡང་བརྩོན་པར་བྱ་རིགས་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རང་གྲོལ་བས་ནི་གཞན་དགྲོལ་ནུས་ཀྱི་རང་ཉོན་མོངས་ལས་མ་གྲོལ་ཞིང་རང་རྒྱུད་མ་ཐུལ་བར་གཞན་ཉོན་མོངས་ལས་བསྒྲལ་ནས་དེའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བས་ན་དང་པོར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོ་མོངས་པའི་དགྲ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁྱད་དུ་བསད་དེ་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྟེན་ནས་རང་རྒྱུད་གདུལ་བ་ལ་འབད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །[p.217]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་རྒྱ་མཚོའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཟད་འཇོ་བའི་བུམ་བཟང།]. [Excellent Vase That Spills Forth an Ocean of the Inexhaustible and Precious Qualities of the Victor's Heirs: An Explanation of the "Way of the Bodhisattva."].

Thus, first I should not let myself fall under the power of the afflictions, and strive as much as I can to destroy the afflictions in my own continuum. It makes sense to do so because I can free others when I am free, but I will not be able to free others from afflictions, nor fulfill their goals, while my continuum is not disciplined and not freed from afflictions. For this reason, first I should have an intention to disregard all suffering in order to eliminate the enemy of the afflictions within my own continuum and endeavor to rely on an antidote. I should strive to discipline my continuum with [205] a diligence that never turns back.[p.317]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025.

འདིར་གོང་སྨོས་ལྟར་གྱི་དོགས་པ་གཅོད་ཚུལ་ཅུང་ཟད་སྨོས་ན། །འདི་སྐད་དུ།

To say a bit here to eliminate qualms about what was just mentioned, it was spoken like this:

བྱང་སེམས་ནི་མྱང་འདས་ལ་དགའ་བརམི་བྱའི་དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་དང་ཉེ་ཉོན་ལའང་འཇིགས་པར་མི་བྱའོ། །དེ་དག་ལས་སེམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དབེན་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ནི་བསྐམ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཞིང་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་དེ་སྐད་སྨྲ་ན། །

[It is a misdeed] if it is viewed and spoken like this: “Bodhisattvas should not delight in nirvāṇa; they should turn their back on it. They should not be afraid of the afflictions or subsidiary afflictions; they should not completely isolate their minds from them. Thus bodhisattvas should wander in cyclic existence for three countless eons and achieve awakening.”635Asaṅga, Bodhisattva Grounds, 91a–b; English trans. in Engle, The Bodhisattva’s Path to Unsurpassed Enlightenment, 283.

སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པར། འཁོར་བ་གཅིག་པུ་བགྲོད་པར་སེམས། །ཞེས་པས་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཉེས་བྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་མྱང་འདས་ལ་དགའ་བ་དང་ཉོན་མོངས་ལས་སེམས་སྐྱོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལས་བྱང་སེམས་ཀྱིས་བྱེ་བ་ཕྲག་འབུམ་འགྱུར་དུ་བྱ་དགོས་ཏེ། ཉན་ཐོས་རང་གཅིག་པུ་སྲིད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་ལའང་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་ན་བྱང་སེམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྲིད་པ་ལས་སྒྲོལ་ཕྱིར་བརྩོན་དགོས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས།

The Twenty Verses on the Bodhisattva Vow says: “With an attitude that goes with only cyclic existence.”636Candragomin, Twenty Verses on the Bodhisattva Vow, v. 12b, 166b–167a. It states here that this is an afflictive misdeed; there are no nonafflictive misdeeds for this. The reason why apprehending in this way is a misdeed is this: Śrāvakas delight in nirvāṇa and are averse to the afflictions; so bodhisattvas should do so a hundred trillionfold. Given that śrāvakas act this way to bring just themselves to liberation from cyclic existence, it goes without saying that bodhisattvas should strive in order to liberate all beings from cyclic existence. The Ornament of the Mahāyāna Sūtras says:

མགོ་ལ་སེམས་ཅན་ཁུར་ཆེན་འཁྱེར་བ་ཡི། །

སེམས་དཔའ་མཆོག་ནི་དལ་གྱིས་འགྲོ་མི་མཛེས། ། བདག་གཞན་སྣ་ཚོགས་འཆིང་བས་རང་བཅིངས་པས། །

བརྩོན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་བ་ནི་བྱ་བའི་རིགས། །

It is unsightly for supreme bodhisattvas,
those who carry the burden of sentient beings on their head, to act slowly;
for the sake of the various bonds of oneself and others,
it makes sense to strive a hundredfold more than for the bonds of oneself.637Maitreya, Ornament of the Mahāyāna Sūtras, 5.28, 5b.

ཞེས་དང་། བྱང་ས་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས།

The Bodhisattva Grounds says this in the same way.638Asaṅga, Bodhisattva Grounds, 91a–b; English trans. in Engle, The Bodhisattva’s Path to Unsurpassed Enlightenment, 283.

འོ་ན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས། བྱང་སེམས་འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ནི་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་འཛིན་པ་ལ་གཏན་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་མྱང་འདས་ལ་དགའ་བ་འགོག་ཅིང་ལས་ཉོན་གྱིས་མ་གོས་པར་སྨོན་ལམ་དང་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་རྟག་ཏུ་སྲིད་པར་འཁོར་བ་ལ་དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བ་བསྔགས་པ་ཡིན་གྱི་འཁོར་བ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་ལས་ཉོན་སོགས་རྒྱུན་ཆད་པའི་མྱང་འདས་ལ་དགའ་བ་འགོག་པ་མིན་པར་གསུངས་སོ། །

You might think, “Then why do sūtras say that ‘the delight that bodhisattvas have for cyclic existence is not like that which they have for nirvāṇa’?” This is to stop the delight for a nirvāṇa that turns away completely from taking birth in existence. Also, it is to praise the delight and enthusiasm for a cyclic existence not marred by karma and afflictions, for always taking birth in existence through the power of prayers and compassion. It is not spoken to stop aversion for cyclic existence nor to stop delighting in a nirvāṇa that is the termination of karma and afflictions.[p.318]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025.

རང་ཉོན་མོངས་ལས་མ་གྲོལ་བར་གཞན་དེ་ལས་སྒྲོལ་མི་ནུས་པའང༌། དཀོན་བརྩེགས་ལས།

Also, without oneself being free from the afflictions, one cannot free others from them. The Heap of Jewels says:

མ་རྒལ་བས་ནི་བསྒྲལ་མི་ནུས། །

མི་གྲོལ་བས་ནི་གྲོལ་མི་ནུས། ། ལོང་བས་ལམ་ཡང་སྟོན་མི་ནུས། ། གྲོལ་བས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པར་ནུས། །

མིག་ལྡན་ལོང་ལ་ལམ་སྟོན་ནུས། །

Without liberation one cannot liberate;
without freedom one cannot free.
A blind person cannot show the path;
a freed person can free, and
a sighted person can show the path to the blind.639A similar passage is found in the Vast Display Sūtra, 151b. I did not find this passage in the Heap of Jewels collection.

ཞེས་དང༌། །འདུལ་བ་ལུང་ལས་ཀྱང་། བདག་ཉིད་མ་དུལ་བར་གཞན་དུལ་བར་བྱེད་པ་སོགས་ནི་གནས་མེད་པར་གསུངས་ལ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས།

Also, a Vinaya text says: “It is said that to discipline others without discipline oneself is incorrect.”640Foundations of Vinaya, 1:92a. Nāgārjuna said:

འགའ་ཞིག་རང་ཉིད་མ་དུལ་བར་ནི་རིགས་པར་ལྡན་པའི་ཚིག་སྨྲ་ཡང་། །

རང་གི་ཚིག་དང་འགལ་བར་སྤྱོད་པས་གཞན་དག་གདུལ་བར་མི་ནུས་ཞེས། ། ཁྱོད་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་དེ་སླད་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ཐུགས་ལོ་བཞག་མཛད་ནས། །

རེ་ཞིག་རང་[p.218]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་རྒྱ་མཚོའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཟད་འཇོ་བའི་བུམ་བཟང།]. [Excellent Vase That Spills Forth an Ocean of the Inexhaustible and Precious Qualities of the Victor's Heirs: An Explanation of the "Way of the Bodhisattva."]. ཉིད་མ་དུལ་བ་ཉིད་དུལ་བར་མཛད་ཕྱིར་བརྩོན་པ་ལགས། །

Even though some people who are undisciplined may speak reasonable words,
they are said to be unable to discipline others because their actions conflict with their words.
Understanding this, you set your mind on the purpose of all sentient beings and
for the time being strived to discipline your undisciplined self.641This stanza is found in Triratnadāsa, Praise of Infinite Qualities, 197a.

ཞེས་དང༌། ཡང་།

Further, it is said:

སྔོན་དུ་རང་ཉིད་མ་གྲོལ་བར། ། གཞན་དག་དགྲོལ་བར་ག་ལ་ནུས། །

Without first freeing yourself,
how could you be able to free other enemies?642Cited in Vibhūticandra, Clarifying Distinctions, 218a.

ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །དེས་གཞན་གདུལ་བ་དང་དགྲོལ་བ་ལ་ཐོག་མར་རང་དུལ་བ་དང་གྲོལ་བ་དགོས་ཞེས་བསྟན་པ་ལྟར་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་རིམ་པ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ནས་ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟས་སོགས་ཚིག་རྐང་ཕྱི་མ་གཉིས་པོ་འདི་འགྲེལ་པ་འགར་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཚུལ་ལ་མར་སྦྲེལ་ནས་འཆད་དེ་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་ལོ། །

Consequently, this shows that in order to discipline and [206] free others, it is first necessary to discipline and free yourself. Thus you should strive to relinquish the afflictions by becoming learned in the stages of the practice. Some commentaries explain the last two lines of the stanza here beginning with Thus . . . in connection with the section below, on avoiding the afflictions, where it is very relevant.

Kunzang Palden (1862 - 1943)

The Nectar of Manjushri's Speech (citation)Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2007. Bilingual Edition

source

translation

བདག་གི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར། །

རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ། །

bdag gi tshod kyang mi shes par/_/

rtag tu phyir mi ldog par bya/_/

Verse 4.42 · Verse tm

བདག་རང་གི་ནུས་པའི་ཚོད་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་དེ་ལྟར་བ་བཅོལ་དུ་སྨྲ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ན་སྨྱོན་པ་མིན་ཏེ་སྨྱོན་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ་རང་ཉིད་བཅིངས་པ་དང་ཆུ་ལས་མ་གྲོལ་བཞིན་དུ་གཞན་དེ་ལས་དགྲོལ་བར་ཁས་བླང་བ་བཞིན་ནོ། །གང་ཁས་བླང་བ་ལྟར་སྒྲུབ་དགོས་པ་དེ་ལྟས་ཏེ་དེ་ཞེས་པ་ངེས་བཟུང་དང་ལྟས་ཞེས་པ་མཚུངས་པ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སྦྱར་ནས་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོ་མ་ལུས་པ་གཞོམ་པའམ་སྤང་བའི་དོན་དུ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་ལ་རྟག་ཏུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་དམ་བཅས་ཏེ་བརྩོན་པས་འབད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །

To speak like that, not knowing my capacity,

Were these not, truly, but a madman’s words? More reason then for never drawing back

He did not have the measure of his own capacity and to make such an ill-considered promise was, to be sure, an act of madness. For it was as if he had promised to save someone while he was himself bound and drowning in the water. But pledges are to be honored nevertheless! Therefore Shantideva tells himself that he must never draw back from his task but must apply antidotes in order to overcome his enemies, his defilements. Now that he has promised, he must strive with utmost diligence.

[edit]

Śāntideva (ཞི་བ་ལྷ་). Bodhicaryāvatāra [बोधिचर्यावतार]. byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ།]. [The Way of the Bodhisattva]. Tengyur, RKTST 3216 http://www.rkts.org/cat.php?id=3216&typ=2.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Weeraratne, D. Amarasiri. "Bodhicaryāvatāra." The Maha-Bodhi 79, nos. 2–3 (1971): 406–9.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། Ch 菩薩

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Gotra - Disposition, lineage, or class; an individual's gotra determines the type of enlightenment one is destined to attain. Skt गोत्र Tib རིགས་ Ch 鍾姓,種性

Go to the page with the definition of 'rigs'

Nariman, Gushtaspshah Kaikhushro. "Shantideva." In Literary History of Sanskrit Buddhism: (From Winternitz, Sylvain Levi, Huber), 100-109. Bombay: Indian Book Depot, 1923. https://archive.org/details/literaryhistoryo00nariuoft/page/100/mode/2up.

Go to the page with the definition of 'Shantideva'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन् Tib བདག་ Ch 我 and 灵魂

Go to the page with the definition of 'བདག་'

Go to the page with the definition of 'bdag'

Āvaraṇa - Literally, that which obscures or conceals. Often listed as a set of two obscurations (sgrib gnyis): the afflictive emotional obscurations (Skt. kleśāvaraṇa, Tib. nyon mongs pa'i sgrib pa) and the cognitive obscurations (Skt. jñeyāvaraṇa, Tib. shes bya'i sgrib pa). By removing the first, one becomes free of suffering, and by removing the second, one becomes omniscient. Skt आवरण Tib སྒྲིབ་པ་

Go to the page with the definition of 'defilements'

Pratipakṣa - An antidote or remedy that contributes or supports the elimination or pacification of a particular ailment or affliction. Skt प्रतिपक्ष Tib གཉེན་པོ་ Ch 對治

Go to the page with the definition of 'antidote'

Kleśa - Often referred to as poisons, these are a class of disturbing or disruptive emotional states that when aroused negatively affect or taint the mind. Skt क्लेश Tib ཉོན་མོངས་ Ch 煩惱

Go to the page with the definition of 'nyon mongs'

Go to the page with the definition of 'afflictions'

Potter, Karl H., David J. Kalupahana, and Michael J. Sweet. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 516–25. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Potter, Karl H. ed. "Śāntideva." In Bibliography: Part 1, Texts Whose Authors Can Be Dated; Authors Listed Chronologically, 5th through 9th Century. Encyclopedia of Indian Philosophies. Online edition. Last updated Apr 15, 2020. https://faculty.washington.edu/kpotter/xtxt2.htm.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lele, Amod. "Śāntideva." In Internet Encyclopedia of Philosophy, edited by James Fieser and Bradley Dowden. Accessed Feb. 11, 2021. https://iep.utm.edu/santideva/.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Tsukamoto, Keisho, Yukei Matsunaga, and Hirofumi Isoda, eds. "Śāntideva." In A Descriptive Bibliography of the Sanskrit Buddhist Literature. Vol. 3, Abhidharma, Madhyamaka, Yogācāra, Buddhist Epistemology and Logic, 250–69. Kyoto: Heirakuji-Shoten, 1990.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lang, Karen. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 137–39. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Goodman, Charles. "Śāntideva." In Stanford Encyclopedia of Philosophy. Accessed March 15, 2021. https://plato.stanford.edu/entries/shantideva/

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Śrāvaka - The disciples of the Buddha who aspire to attain individual liberation or nirvāṇa. The final goal of the Hearers is to become an arhat, a state in which one has totally eliminated the inner problems of attachment, hatred and ignorance, the main causes for rebirth in this cycle of existence. There are four stages of a śrāvaka path including eight phases. Skt श्रावक Tib ཉན་ཐོས། Ch 聲聞

Go to the page with the definition of 'śrāvakas'

Pratyekabuddha - Pratyekabuddhas are saints who, in their last birth in the cycle of existence, are said to become enlightened through solitary practice on the nature of dependent ordination. These saints are said to appear when there is no buddha around and work either alone or in small groups. Skt प्रत्येकबुद्ध Tib རང་སངས་རྒྱས། and རང་རྒྱལ། Ch 緣覺

Go to the page with the definition of 'pratyekabuddhas'

Go to the page with the definition of 'byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'

Go to the page with the definition of 'bodhisattvas'

Go to the page with the definition of 'Śrāvakas'

Mahāyāna - Mahāyāna, or the Great Vehicle, refers to the system of Buddhist thought and practice which developed around the beginning of Common Era, focusing on the pursuit of the state of full enlightenment of the Buddha through the realization of the wisdom of emptiness and the cultivation of compassion. Skt महायान Tib ཐེག་པ་ཆེན་པོ། Ch 大乘

Go to the page with the definition of 'Mahāyāna'

Sūtra - Sūtras mainly refer to the discourses delivered by the Buddha and his disciples, and the Sūtra corpus is one of the three main sets of teachings which form the Buddhist canon. Skt सूत्र Tib མདོ། Ch 佛经

Go to the page with the definition of 'Sūtras'

Go to the page with the definition of 'sūtras'

Karuṇā - Skt करुणा Tib ཐུགས་རྗེ་ Ch 悲

Go to the page with the definition of 'compassion'

Go to the page with the definition of 'Sūtra'

Vinaya - Vinaya refers to the corpus of Buddhist teachings on moral discipline and precepts and is one of the three canonical sets of teachings alongside Sūtra and Abhidharma. It also refers to the monastic tradition which has been passed down since the Buddha's time until our time. Skt विनय Tib འདུལ་བ། Ch 毘奈耶

Go to the page with the definition of 'Vinaya'