Texts/Bodhicaryāvatāra/Verses/4.43

Bodhicaryāvatāra · Verse 4.43

Not a valid BCA Verse!
The page you're trying to reach is not a valid verse of the Bodhicaryāvatāra.

Bodhicaryāvatāra Verses | Chapter 4

Previous Verse | Next Verse

Sources:

Sanskrit §No information about the source used.

Dūnhuáng §This version is extracted from the book [[Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)]], a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the [https://earlytibet.com/2014/02/04/the-original-bodhicaryavatara/ Early Tibet Blog]. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: [[Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)]]. Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

Sanskrit §No information about the source used.

source

translation

अत्र ग्रही भविष्यामि बद्धवैरश्च विग्रही। अन्यत्र तद्विधात्क्लेशात् क्लेशघातानुबन्धिनः॥

atra grahī bhaviṣyāmi baddhavairaśca vigrahī। anyatra tadvidhātkleśāt kleśaghātānubandhinaḥ॥

tm data

Chanted Verse

Recitation by Professor Kashinath Nyaupane

I will attack them and furiously oppose them all—except for that affliction which leads to the destruction of the afflictions.

Gomez 2017

How to Be a Bodhisattva: Introduction to the Practice of the Bodhisattva Path (The Bodhicaryāvatāra)

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

source

translation

འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང་། །

ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ། །

ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་མ་གཏོགས་སོ། །

di la bdag gis zhen bya zhing /_/

khon du bzung nas g.yul sprad de/_/ rnam pa de 'dra'i nyon mongs pa/_/

nyon mongs 'joms byed ma gtogs so/_/

tm data

Chanted Verse

Recitation by Lopen Karma Phuntsho

This shall be my all-consuming passion.

Filled with rancor I will wage my war! Defilement of this kind will halt defilement

And for this reason it shall not be spurned.

Padmakara 2006

The Way of the Bodhisattva (2006)

Browse other translations

Je m’éprendrai de cette tâche

Et avec rancœur livrerai combat : Voilà qui ressemble à des émotions négatives

Mais n’en est pas, car cela les détruit.

Padmakara France 2007

Bodhicaryâvatâra: La marche vers l'éveil (2007)

Me aferraré a esto

y lleno de rencor libraré mi batalla. Emociones como éstas vencerán a las aflictivas

y por lo tanto no deben ser desechadas.[p.81]La Práctica del Bodisatva
Hervás, María Jesús (Padmakara Translation Group, Spain), trans. La Práctica del Bodisatva: Una Traducción del Bodicharyavatara de Shantideva. Translated from the 2006 English translation of Helena Blankleder and Wulstan Fletcher. Novelda, Alicante, Spain: Ediciones Dharma, 2008.

Padmakara Spain 2008

La Práctica del Bodisatva

One should hold onto it

And with meet them in war with a vengeance. Afflictions with such an appearance

Are the destroyer of afflictions, nothing else.

Stracke 2016

The Entrance for the Children of the Conquerors

Now, I should cling to this,

And enter the battle holding a grudge. Though these appear to be a defilement.

They are not, but a method of eliminating defilement.

Chodron & Gyaltsen 2019

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas

shift + scroll / swipe

Dūnhuáng §This version is extracted from the book Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener), a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the Early Tibet Blog. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

source

translation

ཉོན་མོངས་སྤང་ལ་ཞེན་བྱས་ཤིང་། །

ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ། དེ་ལ་དགོངས་པའི་གཡུལ་སྤྲད་པ། །

ཉོན་མོངས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གཞག །

nyon mongs spang la zhen byas shing /_/

khon du bzung nas g.yul sprad de/_/ de la dgongs pa'i g.yul sprad pa/_/

nyon mongs 'joms par byed pa gzhag_/

alt verse 3.43 tm data

Clinging to abandoning the kleshas and then resenting them,

I will go to battle. Such clinging and resentment are allowable

When intending to go to battle to defeat the kleshas.

Gawang & Wiener 2022

Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང་། །

ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ། །

ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་མ་གཏོགས་སོ། །47ཏུན་ཧོང་ཀ་༴ ‘ཉོན་མོངས་སྤང་ལ་ཞེན་བྱས་ཤིང་། །ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། །དེ་ལ་དགོངས་པའྀ་གཡུལ་སྤྲད་པ། །ཉོན་མོངས་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གཞག །’

di la bdag gis zhen bya zhing /_/

khon du bzung nas g.yul sprad de/_/ rnam pa de 'dra'i nyon mongs pa/_/

nyon mongs 'joms byed ma gtogs so/_/47tun hong ka = ‘nyon mongs spang la zhen byas shing /_/khon du bzung nas g.yul sprad de/_/de la dgongs pa'-i g.yul sprad pa/_/nyon mongs 'joms par byed pa gzhag_/’

tm data

Tsadra Critical Edition

The Written Works of Śāntideva (Phuntsho 2025)

Previous Verse | Next Verse

Commentaries

Media on this verse

On this Chapter

[edit]

Sazang Mati
1294 - 1376

Gyaltsap Je
1364 - 1432

Kunzang Sönam
1823 - 1905

Kunzang Palden
1862 - 1943

Sazang Mati (1294 - 1376)

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas (citation)Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. Bilingual Edition

source

translation

འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང་། །

ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ། །

ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་མ་གཏོགས་སོ། །

di la bdag gis zhen bya zhing /_/

khon du bzung nas g.yul sprad de/_/ rnam pa de 'dra'i nyon mongs pa/_/

nyon mongs 'joms byed ma gtogs so/_/

Verse 4.43 · Verse tm

Now, I should cling to this,

And enter the battle holding a grudge. Though these appear to be a defilement.

They are not, but a method of eliminating defilement.

ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་པའི་གཉེན་པོ་འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་ཞི༵ང༌། འདིས་བདག་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གནོད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཉེན་པོའི་དཔུང་ཚོགས་དང་སྤང་བྱའི་དགྲ་བོ་དག་གཡུལ་ངོར་སྤྲད་དེ༵་སྟོབས་ཀྱིས་གཞོམ་པར་བྱའོ། །

I should strongly and persistently cling to the antidotes that overcome the defilements, and hold a grudge toward the defilements thinking, “This enemy has harmed me since beginningless time, so I will create a great battalion of the antidote and enter the battlefield against this opponent to eliminate and conquer it by the power of these forces.”

ཞེན་པ་དང་ཁོན་འཛིན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ན། དེ་ལ་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་དང་སྤང་བྱ་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པ༵་ནི་མིང་ཉོན་མོངས་སུ་བཏགས་ཀྱང་དོན་ཉོན་མོངས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྤང་བྱར་ནི་མ་གཏོགས་སོ༵། །

One may wonder, “Are such clinging and holding of grudges defilements themselves?” The answer is that clinging to the antidote and holding a grudge against something that must be eliminated may seem like defilements, and[p.144]A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas
Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. First edition published by The Yeshe Dorje Foundation in 2006. even have the same names. However, these are really the methods of conquering the defilements, and do not fall within the category of something to be eliminated.

Gyaltsap Je (1364 - 1432)

The Entrance for the Children of the Conquerors (citation)Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་ལ་གཉིས།

It is Appropriate to Strive in the Trainings That Destroy the Afflictions 1.1.1.2.2.3.2.3

དང་པོ་ནི།

Strive in the Antidote to the Afflictions 1.1.1.2.2.3.2.3.1

འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང་། །

ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ། །

ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་མ་གཏོགས་སོ། །

di la bdag gis zhen bya zhing /_/

khon du bzung nas g.yul sprad de/_/ rnam pa de 'dra'i nyon mongs pa/_/

nyon mongs 'joms byed ma gtogs so/_/

Verse 4.43 · Verse tm

One should hold onto it

And with meet them in war with a vengeance. Afflictions with such an appearance

Are the destroyer of afflictions, nothing else.

སྤང་བར་འོས་པ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཉོན་མོངས་གཞོམ་པ་ལ་དུས་རྟག་ཏུ་བསམ་སྦྱོར་གང་ཡང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་པ་སྟེ་ཆེད་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་ཞིང་ཉོན་མོངས་ལ་ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་ལ་གཞོམ་པར་བྱའོ། །

Since they are suitable to be abandoned one should never reverse from the thought and action of abandoning them. One should hold onto the antidote and destroy the afflictions by meeting them in battle with a vengeance.[p.25]The Entrance for the Children of the Conquerors
Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/.

སྤང་གཉེན་ལ་ཆགས་སྡང་དང་སྤང་བྱ་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཡིན་པས་སྤང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།

Argument: That which is to be abandoned and the antidote are attachment and anger, and revenge for that to be abandoned is an affliction and therefore to be abandoned too.

གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་དང་སྤང་བྱ་ལ་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཉོན་མོངས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་པས་སྤང་བྱར་མ་གཏོགས་སོ། །

Holding onto the antidote and the anger at that which is to be abandoned appear like afflictions but actually belong to the side of the antidote that destroys the afflictions. They are not contained in that to be abandoned.

འགྲེལ་པར་ཕྱིས་དེ་ཡང་གཞོམ་བྱར་བཤད་པ་ནི་སྤང་བྱ་ཟད་པ་ན་སྤང་གཉེན་གཡུལ་སྤྲོད་མི་དགོས་པའི་དོན་ནོ། །

In later commentaries they are referred to as something to be abandoned, but then the talk about the meeting in battle of that to be abandoned and the antidote becomes redundant.

Minyak Kunzang Sönam (1823 - 1905)

The Great Hūṃ (citation)Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཚུལ་ནི།

How to avoid afflictions

Here it shows fortitude with an antidote:

འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང་། །

ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ། །

ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་མ་གཏོགས་སོ། །

This will be my passion;

I will fight in battle with resentment,[p.319]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025. destroying every affliction

except this one that destroys them. (4.43)

དེ་ལ། གཉེན་པོའི་བསྲན་འཛུགས་པ་ནི།

ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་འདི་ལ་བདག་གིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་འདུན་པ་དྲག་པོ་བསྐྱེད་དེ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་ཞིང་ཐོག་མེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་སོ་འཁོན་དུ་བཟུང་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོས་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ནས་སྤང་གཉེན་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཡུལ་སྤྲད་དེ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔུང་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤང་བྱའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགྲ་གཞོམ་པར་བྱའོ། །

In order to rely on an antidote to relinquish the afflictions, I shall generate a strong motivation and make it my passion. From beginningless time these afflictions have brought me countless harms. Holding the afflictions with resentment, I shall persist in a steady diligence to wage war between the antidote and the afflictions. Through relying on the armies on the side of the antidote, the enemy to be relinquished will be vanquished.

གཉེན་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་དང་སྤང་བྱ་ལ་སྡང་བས་འཁོན་དུ་འཛིན་པའང་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་ལ་འཁོན་དུ་འཛིན་ཞིང་སྤང་བྱའི་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་བསྐྱེད་ནས་བསྟེན་པའི་རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེན་པའམ་ཆགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ལྟར་སྣང་བས་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་ན་འང་དོན་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པས་གཞོམ་བྱའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་གཏོགས་སོ། །རང་རྒྱུད་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆགས་སྡང་དང་འཁོན་འཛིན་སོགས་ནི་འདིར་གཞོམ་བྱར་བསྟན་པའི་ཉོན་མོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

You might think, “Isn’t it an affliction to be attached to and fixated on an antidote, while being angry with what is to be abandoned and holding it with resentment?” This kind of affliction—that holds what is to be abandoned with resentment and is passionate about its antidote—only seems to be attachment, passion, and resentment. While these are called “afflictions,” they are actually included within the antidotes that destroy the afflictions, like mindfulness and meta-awareness. Since they are not genuine afflictions, they are not included in the afflictions to be overcome. Thus afflictions like attachment, anger, and resentment—the causes by which one’s continuum is bound—are shown here as what is to be overcome.

ཡང་རེ་ཞིག་སྤང་བྱར་མ་གཏོགས་ཞེས་དང་རེ་ཞིག་མི་སྤོང་ལ་ཕྱིས་དེའང་སྤོང་ཞེས་འགྲེལ་བ་འགར་སྤང་བྱར་བཤད་པ་ནི་སྤང་བྱ་ཟད་པ་ན་སྤང་གཉེན་གཡུལ་སྤྲོད་མི་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པར་དར་ཌིཀ་ཏུ་གསུངས་སོ། །འགྲེལ་ཆེན་དུ་གང་ཡང་ཚོགས་གསོག་པའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་ཚོགས་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རྟ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་བཞིན་དུ་དུལ་བར་བྱས་ཏེ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཕྱིས་ནི་དེ་དག་ཀྱང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས།

Alternatively, some commentaries explain that “they are not included as what is to be relinquished for the time being,” and that “they are not to be relinquished for the time being, but later are relinquished.” This is explained in Gyaltsab Jé’s commentary to mean that it is not necessary to wage war after what is to be vanquished is no longer there.643See Gyaltsab Jé, Gateway to the Bodhisattvas, 177. The great commentary says: “As with taming a horse, one should remain with this discipline to generate the causes that gather the accumulations until the accumulation is complete; yet later, these too are to be overcome.”644Prajñākaramati, Commentary on the Way of the Bodhisattva, 85b.

འགའ་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་རེ་ཞིག་མི་སྤོང་ཞེས་བྱང་སེམས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་ཉོན་མོངས་དགོས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས།

Some people say that you should, for the time being, not relinquish the afflictions that are the cause for taking birth; they hold that afflictions are necessary to serve as a cause for a bodhisattva to take birth. This is unreasonable. The Precious Garland says:[p.320]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025.

འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། ། བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །

Yet by their compassion,
they transmigrate until awakening.645Nāgārjuna, Precious Garland, 4.66, 120b.

ཞེས་དང༌། ཉི་སྣང་དུའང་།

Vairocanarakṣita also says:

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི། །[p.219]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་རྒྱ་མཚོའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཟད་འཇོ་བའི་བུམ་བཟང།]. [Excellent Vase That Spills Forth an Ocean of the Inexhaustible and Precious Qualities of the Victor's Heirs: An Explanation of the "Way of the Bodhisattva."]. སྲིད་བར་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །

The bodhisattva’s compassion
brings joy to existence.646I could not find this passage in the Kangyur or Tengyur.

ཞེས་བྱང་སེམས་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་གསུངས་པ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཉིད་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ལས་ཀྱང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་ལས་ཉོན་མཚན་ཉིད་པ་དགོས་ན། བྱང་འཐགས་དག་དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ན་གནས་རིས་གར་སྐྱེས་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་གནོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར།

He says that, through the force of compassion, bodhisattvas transmigrate and do not pursue liberation from existence. Thus compassion is a cause for birth in existence, and there is birth in existence through the force of prayers and so on as well. Otherwise, if it were necessary for genuine afflictions and karma to be causes for taking birth, [207] then sublime bodhisattvas would also take birth through their force and they would be inflicted by the sufferings of whatever realm they took birth in. This is not reasonable, for the Sublime Continuum states:

འཕགས་པས་འཆི་དང་རྒ་བ་དང༌། །

ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །

དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །

Sublime beings have removed from the roots
the suffering of death, aging, and sickness;
since they have no karma and afflictions,
they are not born through their force.647Maitreya, Sublime Continuum, 1.67, 57b.

ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལ་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་དགོས་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་མི་རིགས་ལ། གལ་ཏེ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དེ་དག་སྐྱེ་བ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན་བྱང་སེམས་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །

Further, in order to take birth in existence, if it were the case that afflictions like ignorance and craving were necessary as causes, then how could an arhat who has become a bodhisattva, having entered the Mahāyāna, take birth? It would not be reasonable. You might say, “Such a person could take birth on the ground of predispositions for ignorance and do so through uncontaminated karma.” This would be the same in the case of a bodhisattva.

ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་འོང་བས་དེ་བས་དེ་ལ་ཉེ་བར་བཏུད་ནས་བསྟེན་པ་སླའོ་ཞེ་ན། བདག་ནི་བགྲོགས་ཏེ་བསད་ཅེས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་མདུང་ཐུང་ལྟ་བུས་བསྣུན་ནས་རྒྱུ་མ་བསླུགས་ནས་བསད་པའི་དོན་ཏེ། འཕྲལ་དུ་བསྲོགས་ཏེ་བསད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ལ་གསོན་པོར་བཤས་ཏེ་དུམ་བུར་གཏུབས་ནས་བསད་པ་ལའང་འཇུག་པར་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་བསད་པར་གྱུར་ཏམ། བདག་གི་མགོ་བོ་དུངས་ནས་བཅད་དེ་ས་ལ་ལྷུང་བར་བྱས་ནས་བསད་ཀྱང་བླའི་སྟེ་དེ་དག་ནི་ཚེ་འདིའི་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལ་འདུད་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ་སྟེ་དེས་ནི་དམྱལ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མི་འདོད་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གེགས་བྱེད་ལ་ཕན་བདེ་མཐའ་དག་འཇོམས་པས་སོ། །

You might say, “There are hundreds of difficulties encountered in order to relinquish the afflictions, it is easier to submit to them and follow them.” I may be killed by disembowelment means to be killed by being stabbed by something like a spear and having my intestines spill out; this sudden disembowelment is death. It also is said to mean being cut open while alive and killed by being chopped into pieces. I may be killed in this way or I may be killed by having my head cut off and fall to the earth. So be it. These things are merely the end of this life. I will never bow down before the enemy that is the afflictions; I will never fall under their power. This is because the afflictions[p.321]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025. produce all kinds of unwanted sufferings in the hells and so on, and they obstruct all that is desired, destroying all benefit and happiness.

སྤྱོད་འཇུག་གི་དཔེ་འགར་བསྲེགས་ཏེ་བསད་ཅེས་སྣང་ལ་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མེད་བསྲེགས་ཏེ་བསད་ཅེས་བཀྲལ་ཡང་དོན་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ངེས་ཏེ་སྤྱོད་འཇུག་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དཔེ་རྙིང་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་དང་གཞན་དུ་ལུང་དྲངས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་བསྲོགས་ཏེ་ཞེས་འདུག་པས་སོ། །བསྲེགས་ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་ནས་གསར་དུ་བཅོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲའོ། །

Some editions of the Way of the Bodhisattva read: “I may be killed by being burnt . . .” Some commentaries follow this by saying that it means to be killed by fire; the meaning is certainly the same as above. Yet all of the older editions of the Way of the Bodhisattva, the root text and the commentaries, have “disembowelment” (bsrogs), and that is the reading when the verse is cited elsewhere, too. Thus it seems that “burnt” (bsregs) was a later alteration.

འདི་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པའི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་དུས་ནམ་ཡང་དེའི་དབང་དུ་མི་གཏོང་ཞེས་གཉེན་པོའི་བསྲན་འཛུགས་པའོ། །དེ་ནས་སྤོང་ནུས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ།

This, too, is fortitude with the antidote, generating the antidote with pride and saying, “I will never fall under their power!” Then, to develop enthusiasm for the power to relinquish them, next it shows that afflictions can be relinquished because they have no place to remain:

Kunzang Palden (1862 - 1943)

The Nectar of Manjushri's Speech (citation)Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2007. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་༼ཉོན་མོངས་ཇི་ལྟར་སྤང་བའི་ཚུལ་བཤད་པ་༽ནི།

How Emotional Defilement Is to Be Abandoned 2.3.3.

འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་བྱ་ཞིང་། །

ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་གཡུལ་སྤྲད་དེ། ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ། །

ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་མ་གཏོགས་སོ། །

di la bdag gis zhen bya zhing /_/

khon du bzung nas g.yul sprad de/_/ rnam pa de 'dra'i nyon mongs pa/_/

nyon mongs 'joms byed ma gtogs so/_/

Verse 4.43 · Verse tm

ཉོན་མོངས་པ་ལ་དགྲར་བལྟས་ནས་ནི་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་རང་གང་ལ་གོམས་འདྲིས་ཡོད་པ་འདི་ལ་བདག་གིས་ཞེན་པས་ནན་ཏན་དུ་བྱ་ཞིང་འདས་བདག་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གནོད་པ་བྱས་སོ་ཞེས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཁོན་དུ་བཟུང་ནས་སྤང་གཉེན་གཉིས་གཡུལ་སྤྲད་[p.350]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990.

དེ་ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དགོས་སོ། །

This shall be my all-consuming passion.

Filled with rancor I will wage my war! Defilement of this kind will halt defilement

And for this reason it shall not be spurned.

He therefore decides that he will vanquish his enemies, the defilements, by means of remedies to which he has grown accustomed. This will become his all-consuming passion! The defilements have harmed him from time without beginning. He is therefore filled with rancor against them, and he will conduct a war in which antidotes will fight against defilements. For defilements must be abandoned.[p.160]The Nectar of Manjushri's Speech
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2010.

དེ་ལྟར་ན་ཞེན་ཁོན་དུ་འཛིན་པ་འདི་ཡང་ཆགས་སྡང་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་ན་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་ཅིང་སྤང་བྱ་ལ་འཁོན་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་ནི་ལས་དང་པོ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཉོན་མོངས་པ་འཇོམས་བྱེད་ཡིན་པས་སྤང་བྱ་མ་གཏོགས་སོ་སྟེ་རེ་ཞིག་སྤང་བྱ་མིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པས་ནམ་ཞིག་ན་སྤང་དགོས་སོ། །

It could be argued that passion and rancor are themselves types of attachment and aversion, and that they must consequently be rejected. But defilements such as these, namely passion for the antidotes and rancor against defilements, are, in the early stages, means by which the negative emotions are to be destroyed. This is why, for the time being, they are not to be regarded as things to be rejected. They should not be spurned. All the same, they do constitute cognitive obscurations and at some point, they too will have to be abandoned.

[edit]

Śāntideva (ཞི་བ་ལྷ་). Bodhicaryāvatāra [बोधिचर्यावतार]. byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ།]. [The Way of the Bodhisattva]. Tengyur, RKTST 3216 http://www.rkts.org/cat.php?id=3216&typ=2.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Weeraratne, D. Amarasiri. "Bodhicaryāvatāra." The Maha-Bodhi 79, nos. 2–3 (1971): 406–9.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། Ch 菩薩

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Gotra - Disposition, lineage, or class; an individual's gotra determines the type of enlightenment one is destined to attain. Skt गोत्र Tib རིགས་ Ch 鍾姓,種性

Go to the page with the definition of 'rigs'

Nariman, Gushtaspshah Kaikhushro. "Shantideva." In Literary History of Sanskrit Buddhism: (From Winternitz, Sylvain Levi, Huber), 100-109. Bombay: Indian Book Depot, 1923. https://archive.org/details/literaryhistoryo00nariuoft/page/100/mode/2up.

Go to the page with the definition of 'Shantideva'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन् Tib བདག་ Ch 我 and 灵魂

Go to the page with the definition of 'བདག་'

Go to the page with the definition of 'bdag'

Kleśa - Often referred to as poisons, these are a class of disturbing or disruptive emotional states that when aroused negatively affect or taint the mind. Skt क्लेश Tib ཉོན་མོངས་ Ch 煩惱

Go to the page with the definition of 'nyon mongs'

Āvaraṇa - Literally, that which obscures or conceals. Often listed as a set of two obscurations (sgrib gnyis): the afflictive emotional obscurations (Skt. kleśāvaraṇa, Tib. nyon mongs pa'i sgrib pa) and the cognitive obscurations (Skt. jñeyāvaraṇa, Tib. shes bya'i sgrib pa). By removing the first, one becomes free of suffering, and by removing the second, one becomes omniscient. Skt आवरण Tib སྒྲིབ་པ་

Go to the page with the definition of 'defilements'

Pratipakṣa - An antidote or remedy that contributes or supports the elimination or pacification of a particular ailment or affliction. Skt प्रतिपक्ष Tib གཉེན་པོ་ Ch 對治

Go to the page with the definition of 'antidote'

Go to the page with the definition of 'afflictions'

Potter, Karl H., David J. Kalupahana, and Michael J. Sweet. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 516–25. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Potter, Karl H. ed. "Śāntideva." In Bibliography: Part 1, Texts Whose Authors Can Be Dated; Authors Listed Chronologically, 5th through 9th Century. Encyclopedia of Indian Philosophies. Online edition. Last updated Apr 15, 2020. https://faculty.washington.edu/kpotter/xtxt2.htm.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lele, Amod. "Śāntideva." In Internet Encyclopedia of Philosophy, edited by James Fieser and Bradley Dowden. Accessed Feb. 11, 2021. https://iep.utm.edu/santideva/.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Tsukamoto, Keisho, Yukei Matsunaga, and Hirofumi Isoda, eds. "Śāntideva." In A Descriptive Bibliography of the Sanskrit Buddhist Literature. Vol. 3, Abhidharma, Madhyamaka, Yogācāra, Buddhist Epistemology and Logic, 250–69. Kyoto: Heirakuji-Shoten, 1990.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lang, Karen. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 137–39. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Goodman, Charles. "Śāntideva." In Stanford Encyclopedia of Philosophy. Accessed March 15, 2021. https://plato.stanford.edu/entries/shantideva/

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Go to the page with the definition of 'bodhisattva'

Karuṇā - Skt करुणा Tib ཐུགས་རྗེ་ Ch 悲

Go to the page with the definition of 'compassion'

Go to the page with the definition of 'byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'

Go to the page with the definition of 'bodhisattvas'

Avidyā - Literally "unknowing," it refers to a lack of knowledge or misunderstanding of the nature of reality. As such, it is considered to be the root cause of suffering and the basis for the arising of all other negative mental factors. Skt अविद्या Tib མ་རིག་པ་ Ch 無明

Go to the page with the definition of 'ignorance'

Arhat - A person who has reached nirvāṇa by eliminating the three poisons of attachment, hatred and ignorance having followed the path of seeking individual liberation as a Śrāvaka or a Pratyekabuddha. An arhat, thus, is a person who has overcome the cause of rebirth in the cycle of existence and will not take an ordinary birth again. Skt अर्हत् Tib དགྲ་བཅོམ་པ། Ch 阿羅漢

Go to the page with the definition of 'arhat'

Mahāyāna - Mahāyāna, or the Great Vehicle, refers to the system of Buddhist thought and practice which developed around the beginning of Common Era, focusing on the pursuit of the state of full enlightenment of the Buddha through the realization of the wisdom of emptiness and the cultivation of compassion. Skt महायान Tib ཐེག་པ་ཆེན་པོ། Ch 大乘

Go to the page with the definition of 'Mahāyāna'

Go to the page with the definition of 'obscurations'