Texts/Bodhicaryāvatāra/Verses/4.44

Bodhicaryāvatāra · Verse 4.44

Not a valid BCA Verse!
The page you're trying to reach is not a valid verse of the Bodhicaryāvatāra.

Bodhicaryāvatāra Verses | Chapter 4

Previous Verse | Next Verse

Sources:

Sanskrit §No information about the source used.

Dūnhuáng §This version is extracted from the book [[Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)]], a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the [https://earlytibet.com/2014/02/04/the-original-bodhicaryavatara/ Early Tibet Blog]. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: [[Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)]]. Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

Sanskrit §No information about the source used.

source

translation

गलन्त्वन्त्राणि मे कामं शिरः पततु नाम मे। न त्वेवावनतिं यामि सर्वथा क्लेशवैरिणाम्॥

galantvantrāṇi me kāmaṃ śiraḥ patatu nāma me। na tvevāvanatiṃ yāmi sarvathā kleśavairiṇām॥

tm data

Chanted Verse

Recitation by Professor Kashinath Nyaupane

They may scatter my bowels, they may cut my head off, never will I stoop to these enemies of mind, the afflictions.

Gomez 2017

How to Be a Bodhisattva: Introduction to the Practice of the Bodhisattva Path (The Bodhicaryāvatāra)

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

source

translation

བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །

བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །

དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །

bdag ni bsregs te bsad gyur tam/_/

bdag gi mgo bo bcad kyang bla'i/_/ rnam pa kun tu nyon mongs pa'i/_/

dgra la 'dud par mi bya'o/_/

tm data

Chanted Verse

Recitation by Lopen Karma Phuntsho

Better if I perish in the fire,

Better that my head be severed from my body Than ever I should serve or reverence

My mortal enemies, defiled emotions.

Padmakara 2006

The Way of the Bodhisattva (2006)

Browse other translations

Faites-moi périr par le feu

Ou coupez-moi la tête : Jamais je ne m’inclinerai

Devant mes ennemis, les émotions négatives !

Padmakara France 2007

Bodhicaryâvatâra: La marche vers l'éveil (2007)

Es mejor que me corten la cabeza

o me quemen vivo en el fuego que someterme a las emociones nocivas,

mi enemigo perpetuo.

Padmakara Spain 2008

La Práctica del Bodisatva

Dying due to being burned,

Or even being decapitated is easy. But one should never submit

To the enemy of the afflictions.

Stracke 2016

The Entrance for the Children of the Conquerors

It would be easier to have my head cut off

Or be burned and killed Than to ever bow in any way

To the enemy that is the defilements.

Chodron & Gyaltsen 2019

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas

shift + scroll / swipe

Dūnhuáng §This version is extracted from the book Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener), a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the Early Tibet Blog. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

source

translation

བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །

བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླ། ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི། །

དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །

bdag ni bsregs te bsad gyur tam/_/

bdag gi mgo bo bcad kyang bla/_/ rnam pa kun du nyon mongs pa'i/_/

dgra la 'dud par mi bya'o/_/

alt verse 3.44 tm data

I could be burned alive and killed,

Or have my head severed. However, I will never follow after

Nor bow down to the enemies, the kleshas.

Gawang & Wiener 2022

Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །48སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘སྲོགས་’ སྡེ་དགེ་དང་ཅོ་ནེ་༴ ‘བསྲེགས་’ བོད་དཔེ་ཕལ་ཆེར་ལ་ ‘བསྲེགས་’ ཡོད་ཀྱང་ཏུན་ཧོང་ཀ་པར་ ‘བསྲོགས་’ ཞེས་ཡོད་ཅིང་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དཔེ་ལ་ ‘ག་ལནྟྭ་ཨནྟཱ་ནྀ་’ ཞེས་ཡོད་པས་རྒྱུ་མ་ནང་ཁྲོལ་དཀྲུགས་པ་དང་འབྱིན་པ་ལ་གོ་བས་འདིར་ ‘བསྲོགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ་’ བཞག་ཡོད།

བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི། ། རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ཉོན་མོངས་པའི། །

དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་[p.105-1-9b]བྱའོ། །

bdag ni bsregs te bsad gyur tam/_/48snar thang dang pe cing = ‘srogs ’ sde dge dang co ne = ‘bsregs ’ bod dpe phal cher la ‘bsregs ’ yod kyang tun hong ka par ‘bsrogs ’ zhes yod cing legs sbyar gyi dpe la ‘ga lan+t+wa an+tA n-i ’ zhes yod pas rgyu ma nang khrol dkrugs pa dang 'byin pa la go bas 'dir ‘bsrogs te bsad gyur tam ’ bzhag yod/

bdag gi mgo bo bcad kyang bla'i/_/ rnam pa kun du nyon mongs pa'i/_/

dgra la 'dud par mi [p.105-1-9b]bya'o/_/

tm data

Tsadra Critical Edition

The Written Works of Śāntideva (Phuntsho 2025)

Previous Verse | Next Verse

Commentaries

Media on this verse

On this Chapter

[edit]

Sazang Mati
1294 - 1376

Gyaltsap Je
1364 - 1432

Kunzang Sönam
1823 - 1905

Kunzang Palden
1862 - 1943

Sazang Mati (1294 - 1376)

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas (citation)Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. Bilingual Edition

source

translation

བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །

བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །

དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །

bdag ni bsregs te bsad gyur tam/_/

bdag gi mgo bo bcad kyang bla'i/_/ rnam pa kun tu nyon mongs pa'i/_/

dgra la 'dud par mi bya'o/_/

Verse 4.44 · Verse tm

It would be easier to have my head cut off

Or be burned and killed Than to ever bow in any way

To the enemy that is the defilements.

དེས་ན་བདག་ནི་རྒྱུ་མ་བསླུག་ནས་འཕྲལ་ལ་བསྲེགས་ཏེ་བསད་པར་གྱུར་ཏ༵མ། བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་དེ་ས་ལ་ལྷུང་བར་བྱས་ཀྱང་བླ༵འི། དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི༵་དགྲ་ལ་འདུད་ཅིང་དེའི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་མི༵་བྱ་སྟེ། གཉེན་པོས་འཇོམས་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ༵། །

Even if one dies by having one’s innards extracted and burned in a fire, or is decapitated and one’s head falls to the ground, never bow to the enemy that is the defilements, and reject their domination. Thus be diligent in conquering them through the antidote.

Gyaltsap Je (1364 - 1432)

The Entrance for the Children of the Conquerors (citation)Stracke, Fedor, trans. The Entrance for the Children of the Conquerors: A Commentary on the Introduction to the Actions of Bodhisattvas. By Gyaltsab Rinpoche. N.p.: Happy Monks Publication, 2016. https://happymonkspublication.org/product/bodhisattvacharyavatara-chapter-1-10-commentary/. Bilingual Edition

source

translation

གཉིས་པ་ནི།

Strive to Never Let the Mind Fall Under the Control of the Afflictions 1.1.1.2.2.3.2.3.2

བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །

བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །

དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །

bdag ni bsregs te bsad gyur tam/_/

bdag gi mgo bo bcad kyang bla'i/_/ rnam pa kun tu nyon mongs pa'i/_/

dgra la 'dud par mi bya'o/_/

Verse 4.44 · Verse tm

Dying due to being burned,

Or even being decapitated is easy. But one should never submit

To the enemy of the afflictions.

ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཕྲག་མཐའ་ཡས་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཉིད་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།[p.178]Spyod 'jug rtsa 'grel (Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang 2001)
Śāntideva, and Rgyal tshab rje dar ma rin chen. Spyod 'jug rtsa 'grel and Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i rnam bshad rgyal sras 'jug ngogs. Xining: Mtsho sngon mi rigs dpe skrun khang, 2001

Query: Is it not better to follow the afflictions since to abandon the afflictions brings hundreds of sufferings with it?

བདག་ནི་མེར་བསྲེགས་ཏེ་བསད་པར་གྱུར་ཏམ་བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི་དེས་ནི་ཚེ་འདིའི་ལུས་དོར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ་

Regardless of whether one dies by being burnt or whether one is decapitated, it is still easy, because at that time one is only separated from life.

དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཅིང་འདོད་དོན་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད་པས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལ་འདུད་པར་ཏེ་དེའི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །

But one should never submit to the enemy of the afflictions that causes us the take birth in the lower realms and is an obstacle to attaining our wishes. We should never fall under their control.

Minyak Kunzang Sönam (1823 - 1905)

The Great Hūṃ (citation)Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025. Bilingual Edition

source

translation

གསུམ་པ་ཉོན་མོངས་ཇི་ལྟར་སྤོང་ཚུལ་ནི།

How to avoid afflictions

Here it shows fortitude with an antidote:

བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །

བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །

དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །

I may be killed by disembowelment

or even have my head cut off, but I will never bow down before this

enemy that is the afflictions. (4.44)

དེ་ལ། གཉེན་པོའི་བསྲན་འཛུགས་པ་ནི།

ཉོན་མོངས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དུ་གཉེན་པོ་བསྟེན་པ་འདི་ལ་བདག་གིས་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་འདུན་པ་དྲག་པོ་བསྐྱེད་དེ་མངོན་པར་ཞེན་པར་བྱ་ཞིང་ཐོག་མེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདིས་བདག་ལ་གནོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་སོ་འཁོན་དུ་བཟུང་ནས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོས་ནན་ཏན་དུ་བྱས་ནས་སྤང་གཉེན་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཡུལ་སྤྲད་དེ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དཔུང་ཚོགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྤང་བྱའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དགྲ་གཞོམ་པར་བྱའོ། །

In order to rely on an antidote to relinquish the afflictions, I shall generate a strong motivation and make it my passion. From beginningless time these afflictions have brought me countless harms. Holding the afflictions with resentment, I shall persist in a steady diligence to wage war between the antidote and the afflictions. Through relying on the armies on the side of the antidote, the enemy to be relinquished will be vanquished.

གཉེན་པོ་ལ་ཆགས་ཤིང་ཞེན་པ་དང་སྤང་བྱ་ལ་སྡང་བས་འཁོན་དུ་འཛིན་པའང་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་པ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། སྤང་བྱ་ལ་འཁོན་དུ་འཛིན་ཞིང་སྤང་བྱའི་གཉེན་པོ་ལ་ཞེན་པ་བསྐྱེད་ནས་བསྟེན་པའི་རྣམ་པ་དེ་འདྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཞེན་པའམ་ཆགས་པ་དང་འཁོན་འཛིན་ལྟར་སྣང་བས་མིང་དེ་ལྟར་བཏགས་ན་འང་དོན་ནི་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ལྟ་བུའི་ཉོན་མོངས་འཇོམས་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་མིན་པས་གཞོམ་བྱའི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་གཏོགས་སོ། །རང་རྒྱུད་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆགས་སྡང་དང་འཁོན་འཛིན་སོགས་ནི་འདིར་གཞོམ་བྱར་བསྟན་པའི་ཉོན་མོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

You might think, “Isn’t it an affliction to be attached to and fixated on an antidote, while being angry with what is to be abandoned and holding it with resentment?” This kind of affliction—that holds what is to be abandoned with resentment and is passionate about its antidote—only seems to be attachment, passion, and resentment. While these are called “afflictions,” they are actually included within the antidotes that destroy the afflictions, like mindfulness and meta-awareness. Since they are not genuine afflictions, they are not included in the afflictions to be overcome. Thus afflictions like attachment, anger, and resentment—the causes by which one’s continuum is bound—are shown here as what is to be overcome.

ཡང་རེ་ཞིག་སྤང་བྱར་མ་གཏོགས་ཞེས་དང་རེ་ཞིག་མི་སྤོང་ལ་ཕྱིས་དེའང་སྤོང་ཞེས་འགྲེལ་བ་འགར་སྤང་བྱར་བཤད་པ་ནི་སྤང་བྱ་ཟད་པ་ན་སྤང་གཉེན་གཡུལ་སྤྲོད་མི་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་པར་དར་ཌིཀ་ཏུ་གསུངས་སོ། །འགྲེལ་ཆེན་དུ་གང་ཡང་ཚོགས་གསོག་པའི་རྒྱུ་སྐྱེད་པ་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ་ཚོགས་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་རྟ་ཤིན་ཏུ་དུལ་བ་བཞིན་དུ་དུལ་བར་བྱས་ཏེ་གཞག་པར་བྱའོ། །ཕྱིས་ནི་དེ་དག་ཀྱང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས།

Alternatively, some commentaries explain that “they are not included as what is to be relinquished for the time being,” and that “they are not to be relinquished for the time being, but later are relinquished.” This is explained in Gyaltsab Jé’s commentary to mean that it is not necessary to wage war after what is to be vanquished is no longer there.643See Gyaltsab Jé, Gateway to the Bodhisattvas, 177. The great commentary says: “As with taming a horse, one should remain with this discipline to generate the causes that gather the accumulations until the accumulation is complete; yet later, these too are to be overcome.”644Prajñākaramati, Commentary on the Way of the Bodhisattva, 85b.

འགའ་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་རེ་ཞིག་མི་སྤོང་ཞེས་བྱང་སེམས་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་ཉོན་མོངས་དགོས་པར་འདོད་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས།

Some people say that you should, for the time being, not relinquish the afflictions that are the cause for taking birth; they hold that afflictions are necessary to serve as a cause for a bodhisattva to take birth. This is unreasonable. The Precious Garland says:[p.320]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025.

འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། ། བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །

Yet by their compassion,
they transmigrate until awakening.645Nāgārjuna, Precious Garland, 4.66, 120b.

ཞེས་དང༌། ཉི་སྣང་དུའང་།

Vairocanarakṣita also says:

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི། །[p.219]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་རྒྱ་མཚོའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཟད་འཇོ་བའི་བུམ་བཟང།]. [Excellent Vase That Spills Forth an Ocean of the Inexhaustible and Precious Qualities of the Victor's Heirs: An Explanation of the "Way of the Bodhisattva."]. སྲིད་བར་དགའ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། །

The bodhisattva’s compassion
brings joy to existence.646I could not find this passage in the Kangyur or Tengyur.

ཞེས་བྱང་སེམས་རྣམས་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་སྲིད་པར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བར་གསུངས་པ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཉིད་སྲིད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་སྨོན་ལམ་ལ་སོགས་པའི་དབང་ལས་ཀྱང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུར་ལས་ཉོན་མཚན་ཉིད་པ་དགོས་ན། བྱང་འཐགས་དག་དེའི་དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དང་སྐྱེ་བ་བླངས་པ་ན་གནས་རིས་གར་སྐྱེས་པ་དེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་གནོད་པར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མར།

He says that, through the force of compassion, bodhisattvas transmigrate and do not pursue liberation from existence. Thus compassion is a cause for birth in existence, and there is birth in existence through the force of prayers and so on as well. Otherwise, if it were necessary for genuine afflictions and karma to be causes for taking birth, [207] then sublime bodhisattvas would also take birth through their force and they would be inflicted by the sufferings of whatever realm they took birth in. This is not reasonable, for the Sublime Continuum states:

འཕགས་པས་འཆི་དང་རྒ་བ་དང༌། །

ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་དབང་གིས་སྐྱེ། །

དེ་ལ་དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་མེད། །

Sublime beings have removed from the roots
the suffering of death, aging, and sickness;
since they have no karma and afflictions,
they are not born through their force.647Maitreya, Sublime Continuum, 1.67, 57b.

ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །གཞན་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ལ་རྒྱུ་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་དགོས་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཏེ་མི་རིགས་ལ། གལ་ཏེ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དེ་དག་སྐྱེ་བ་འཛིན་ནོ་ཞེ་ན་བྱང་སེམས་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །

Further, in order to take birth in existence, if it were the case that afflictions like ignorance and craving were necessary as causes, then how could an arhat who has become a bodhisattva, having entered the Mahāyāna, take birth? It would not be reasonable. You might say, “Such a person could take birth on the ground of predispositions for ignorance and do so through uncontaminated karma.” This would be the same in the case of a bodhisattva.

ཉོན་མོངས་སྤོང་བ་ལ་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་འོང་བས་དེ་བས་དེ་ལ་ཉེ་བར་བཏུད་ནས་བསྟེན་པ་སླའོ་ཞེ་ན། བདག་ནི་བགྲོགས་ཏེ་བསད་ཅེས་ཏེ། དེའི་དོན་ནི་མདུང་ཐུང་ལྟ་བུས་བསྣུན་ནས་རྒྱུ་མ་བསླུགས་ནས་བསད་པའི་དོན་ཏེ། འཕྲལ་དུ་བསྲོགས་ཏེ་བསད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ལ་གསོན་པོར་བཤས་ཏེ་དུམ་བུར་གཏུབས་ནས་བསད་པ་ལའང་འཇུག་པར་གསུངས་པས་དེ་ལྟར་བསད་པར་གྱུར་ཏམ། བདག་གི་མགོ་བོ་དུངས་ནས་བཅད་དེ་ས་ལ་ལྷུང་བར་བྱས་ནས་བསད་ཀྱང་བླའི་སྟེ་དེ་དག་ནི་ཚེ་འདིའི་སྲོག་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལ་འདུད་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ་སྟེ་དེས་ནི་དམྱལ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་མི་འདོད་པའི་རིགས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ཅིང་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གེགས་བྱེད་ལ་ཕན་བདེ་མཐའ་དག་འཇོམས་པས་སོ། །

You might say, “There are hundreds of difficulties encountered in order to relinquish the afflictions, it is easier to submit to them and follow them.” I may be killed by disembowelment means to be killed by being stabbed by something like a spear and having my intestines spill out; this sudden disembowelment is death. It also is said to mean being cut open while alive and killed by being chopped into pieces. I may be killed in this way or I may be killed by having my head cut off and fall to the earth. So be it. These things are merely the end of this life. I will never bow down before the enemy that is the afflictions; I will never fall under their power. This is because the afflictions[p.321]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025. produce all kinds of unwanted sufferings in the hells and so on, and they obstruct all that is desired, destroying all benefit and happiness.

སྤྱོད་འཇུག་གི་དཔེ་འགར་བསྲེགས་ཏེ་བསད་ཅེས་སྣང་ལ་འགྲེལ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཡང་མེད་བསྲེགས་ཏེ་བསད་ཅེས་བཀྲལ་ཡང་དོན་ནི་སྔ་མ་ལྟར་ངེས་ཏེ་སྤྱོད་འཇུག་རྩ་འགྲེལ་གྱི་དཔེ་རྙིང་སྔ་མ་ཐམས་ཅད་དང་གཞན་དུ་ལུང་དྲངས་པ་རྣམས་སུ་ཡང་བསྲོགས་ཏེ་ཞེས་འདུག་པས་སོ། །བསྲེགས་ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་ནས་གསར་དུ་བཅོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་འདྲའོ། །

Some editions of the Way of the Bodhisattva read: “I may be killed by being burnt . . .” Some commentaries follow this by saying that it means to be killed by fire; the meaning is certainly the same as above. Yet all of the older editions of the Way of the Bodhisattva, the root text and the commentaries, have “disembowelment” (bsrogs), and that is the reading when the verse is cited elsewhere, too. Thus it seems that “burnt” (bsregs) was a later alteration.

འདི་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་པའི་གཉེན་པོ་བསྐྱེད་ནས་དུས་ནམ་ཡང་དེའི་དབང་དུ་མི་གཏོང་ཞེས་གཉེན་པོའི་བསྲན་འཛུགས་པའོ། །དེ་ནས་སྤོང་ནུས་ཀྱི་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ།

This, too, is fortitude with the antidote, generating the antidote with pride and saying, “I will never fall under their power!” Then, to develop enthusiasm for the power to relinquish them, next it shows that afflictions can be relinquished because they have no place to remain:

Kunzang Palden (1862 - 1943)

The Nectar of Manjushri's Speech (citation)Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2007. Bilingual Edition

source

translation

བདག་ནི་བསྲེགས་ཏེ་བསད་གྱུར་ཏམ། །

བདག་གི་མགོ་བོ་བཅད་ཀྱང་བླའི། ། རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པའི། །

དགྲ་ལ་འདུད་པར་མི་བྱའོ། །

bdag ni bsregs te bsad gyur tam/_/

bdag gi mgo bo bcad kyang bla'i/_/ rnam pa kun tu nyon mongs pa'i/_/

dgra la 'dud par mi bya'o/_/

Verse 4.44 · Verse tm

དེས་ན་རང་རེ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོ་ཉིད་ནས་འདི་ལྟར་བདག་ནི་མེས་བསྲེགས་ཏེ་བསད་པ་གྱུར་ཏམ། བདག་གི་མགོ་བོ་རལ་གྲིས་བཅད་དེ་ས་ལ་ལྷུང་ཀྱང་བླའི་སྟེ་སླ་ཞིང་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་ཅི་བྱུང་ཡང་དུས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དེའི་དབང་དུ་སོང་ནས་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོ་འདི་ལ་འདུད་ཅིང་དེའི་དབང་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་པ་མི་བྱའོ་ཞེས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་དམ་བཅའ་བྱེད་དགོས་སོ། །

Better if I perish in the fire,

Better that my head be severed from my body Than ever I should serve or reverence

My mortal enemies, defiled emotions.

From the very first, we should emulate the attitude of Shantideva. It would be better to perish in the fire, he says; it would be better for his head to be cut off and fall to the ground, or for some other dreadful thing to happen to him, than that he should ever surrender to his mortal enemies, his defiled emotions, and that he should serve and grovel before them. This is the kind of pledge that we should make again and again.

[edit]

Śāntideva (ཞི་བ་ལྷ་). Bodhicaryāvatāra [बोधिचर्यावतार]. byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ།]. [The Way of the Bodhisattva]. Tengyur, RKTST 3216 http://www.rkts.org/cat.php?id=3216&typ=2.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Weeraratne, D. Amarasiri. "Bodhicaryāvatāra." The Maha-Bodhi 79, nos. 2–3 (1971): 406–9.

Go to the page with the definition of 'Bodhicaryāvatāra'

Bodhisattva - A person who seeks enlightenment for the sake of others. In Mahāyāna Buddhism, a Bodhisattva is a compassionate being who is training on the path to Buddhahood and aspires to eliminate the suffering of all beings and take all sentient beings to the state of enlightenment. The Mahāyāna sūtras including those on buddha-nature generally have Bodhisattvas as the main audience or interlocutors for the Buddha's discourses. Skt बोधिसत्त्व Tib བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། Ch 菩薩

Go to the page with the definition of 'Bodhisattvas'

Gotra - Disposition, lineage, or class; an individual's gotra determines the type of enlightenment one is destined to attain. Skt गोत्र Tib རིགས་ Ch 鍾姓,種性

Go to the page with the definition of 'rigs'

Nariman, Gushtaspshah Kaikhushro. "Shantideva." In Literary History of Sanskrit Buddhism: (From Winternitz, Sylvain Levi, Huber), 100-109. Bombay: Indian Book Depot, 1923. https://archive.org/details/literaryhistoryo00nariuoft/page/100/mode/2up.

Go to the page with the definition of 'Shantideva'

Ātman - Though it can simply be used as the expression "I" or "me", in Indian thought the notion of self refers to a permanent, unchanging entity, such as that which passes from life to life in the case of people, or the innate essence (svabhāva) of phenomena. Skt आत्मन् Tib བདག་ Ch 我 and 灵魂

Go to the page with the definition of 'བདག་'

Go to the page with the definition of 'bdag'

Kleśa - Often referred to as poisons, these are a class of disturbing or disruptive emotional states that when aroused negatively affect or taint the mind. Skt क्लेश Tib ཉོན་མོངས་ Ch 煩惱

Go to the page with the definition of 'nyon mongs'

Āvaraṇa - Literally, that which obscures or conceals. Often listed as a set of two obscurations (sgrib gnyis): the afflictive emotional obscurations (Skt. kleśāvaraṇa, Tib. nyon mongs pa'i sgrib pa) and the cognitive obscurations (Skt. jñeyāvaraṇa, Tib. shes bya'i sgrib pa). By removing the first, one becomes free of suffering, and by removing the second, one becomes omniscient. Skt आवरण Tib སྒྲིབ་པ་

Go to the page with the definition of 'defilements'

Pratipakṣa - An antidote or remedy that contributes or supports the elimination or pacification of a particular ailment or affliction. Skt प्रतिपक्ष Tib གཉེན་པོ་ Ch 對治

Go to the page with the definition of 'antidote'

Go to the page with the definition of 'afflictions'

Potter, Karl H. ed. "Śāntideva." In Bibliography: Part 1, Texts Whose Authors Can Be Dated; Authors Listed Chronologically, 5th through 9th Century. Encyclopedia of Indian Philosophies. Online edition. Last updated Apr 15, 2020. https://faculty.washington.edu/kpotter/xtxt2.htm.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lele, Amod. "Śāntideva." In Internet Encyclopedia of Philosophy, edited by James Fieser and Bradley Dowden. Accessed Feb. 11, 2021. https://iep.utm.edu/santideva/.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Tsukamoto, Keisho, Yukei Matsunaga, and Hirofumi Isoda, eds. "Śāntideva." In A Descriptive Bibliography of the Sanskrit Buddhist Literature. Vol. 3, Abhidharma, Madhyamaka, Yogācāra, Buddhist Epistemology and Logic, 250–69. Kyoto: Heirakuji-Shoten, 1990.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Lang, Karen. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 137–39. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Goodman, Charles. "Śāntideva." In Stanford Encyclopedia of Philosophy. Accessed March 15, 2021. https://plato.stanford.edu/entries/shantideva/

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Potter, Karl H., David J. Kalupahana, and Michael J. Sweet. "Śāntideva." In Buddhist Philosophy from 600 to 750 A.D., edited by Karl H. Potter, 516–25. Vol. 21 of Encyclopedia of Indian Philosophies. Delhi: Motilal Banarsidass, 2017.

Go to the page with the definition of 'Śāntideva'

Go to the page with the definition of 'Bodhisattva'

Go to the page with the definition of 'bodhisattva'

Karuṇā - Skt करुणा Tib ཐུགས་རྗེ་ Ch 悲

Go to the page with the definition of 'compassion'

Go to the page with the definition of 'byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'

Go to the page with the definition of 'bodhisattvas'

Avidyā - Literally "unknowing," it refers to a lack of knowledge or misunderstanding of the nature of reality. As such, it is considered to be the root cause of suffering and the basis for the arising of all other negative mental factors. Skt अविद्या Tib མ་རིག་པ་ Ch 無明

Go to the page with the definition of 'ignorance'

Arhat - A person who has reached nirvāṇa by eliminating the three poisons of attachment, hatred and ignorance having followed the path of seeking individual liberation as a Śrāvaka or a Pratyekabuddha. An arhat, thus, is a person who has overcome the cause of rebirth in the cycle of existence and will not take an ordinary birth again. Skt अर्हत् Tib དགྲ་བཅོམ་པ། Ch 阿羅漢

Go to the page with the definition of 'arhat'

Mahāyāna - Mahāyāna, or the Great Vehicle, refers to the system of Buddhist thought and practice which developed around the beginning of Common Era, focusing on the pursuit of the state of full enlightenment of the Buddha through the realization of the wisdom of emptiness and the cultivation of compassion. Skt महायान Tib ཐེག་པ་ཆེན་པོ། Ch 大乘

Go to the page with the definition of 'Mahāyāna'