4.48

Bodhicaryāvatāra · Verse 4.48

Bodhicaryāvatāra Verses | Chapter 4

Previous Verse | Next Verse

Sources:

Sanskrit §No information about the source used.

Dūnhuáng §This version is extracted from the book [[Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)]], a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the [https://earlytibet.com/2014/02/04/the-original-bodhicaryavatara/ Early Tibet Blog]. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: [[Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)]]. Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

Sanskrit §No information about the source used.

source

translation

एवं विनिश्चित्य करोमि यत्नं

यथोक्तशिक्षाप्रतिपत्तिहेतोः। वैद्योपदेशाच्चलतः कुतोऽस्ति

भैषज्यसाध्यस्य निरामयत्वम्॥

tm data

Chanted Verse

Recitation by Professor Kashinath Nyaupane

48

Having made this resolution, I will make effort to put into practice the precepts, exactly as they have been taught. Medicine can cure him, but how will the patient recover if he does not follow the physician's instructions?

Gomez 2017

How to Be a Bodhisattva: Introduction to the Practice of the Bodhisattva Path (The Bodhicaryāvatāra)

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7.

source

translation

དེ་ལྟར་རྣམས་བསམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །

བསླབ་པ་[p.31]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ། ། སྨན་པའི་ངག་མ་མཉན་ན་སྨན་དག་གིས། །

བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། །

tm data

Chanted Verse

Recitation by Lopen Karma Phuntsho

48

This is how I should reflect and labor,

That I might apply the precepts thus set forth. What invalids in need of medicine

Ignored their doctor’s words and gained their health?

Padmakara 2006

The Way of the Bodhisattva (2006)

Browse other translations

Standard Tibetan §Padmakara used the 1990 edition printed by si khron mi rigs dpe skrun khang: Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990). Also found in Derge Tengyur D3871, dbu ma, vol. 105, la 1b1–40a7. - Other translations

Au terme de ces réflexions, je mettrai tout en œuvre

Pour appliquer les préceptes tels qu’ils sont enseignés, Comment le remède pourrait-il guérir

Sans que le malade suive les conseils du médecin ?[p.74]La Marche vers l'Éveil (2007)

Padmakara France 2007

Bodhicaryâvatâra: La marche vers l'éveil (2007)

Así, reflexionaré y me esforzaré en poner en práctica

los preceptos según las instrucciones que han sido dadas. ¿Cómo podría sanar un enfermo

si ignorase las prescripciones del médico?[p.82]La Práctica del Bodisatva
Hervás, María Jesús (Padmakara Translation Group, Spain), trans. La Práctica del Bodisatva: Una Traducción del Bodicharyavatara de Shantideva. Translated from the 2006 English translation of Helena Blankleder and Wulstan Fletcher. Novelda, Alicante, Spain: Ediciones Dharma, 2008.

Padmakara Spain 2008

La Práctica del Bodisatva

Thinking thus, whatever precepts were taught

Should be practiced with exertion; By disobeying the physician's advice.

How could medicine heal a patient in need of cure?

Chodron & Gyaltsen 2019

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas

shift + scroll / swipe

Dūnhuáng §This version is extracted from the book Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener), a translation of an edition of the text created from three Dūnhuáng manuscripts. A description and sample pages of these can be found on the Early Tibet Blog. Scans of the actual manuscripts themselves can be found at http://idp.bl.uk

source

translation

དེ་ལྟར་རྣམ་བསམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །

བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ། ། སྨན་པའི་ཚིག་མ་མཉན་ན་སྨན་དག་གིས། །

བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། །

alt verse 3.48 tm data

Therefore, having fully contemplated

As has been explained here, I must exert myself in order to accomplish the trainings. If the patient does not listen To the words of a skilled physician, How can they recover

Using the medicine necessary for treatment?

Gawang & Wiener 2022

Bodhisattvacaryāvatāra: Entering the Way of the Bodhisattvas (2022, Khenpo Gawang and Wiener)

Tsadra Critical Edition §This text was created by comparing four versions of the text from Derge, Cone, Narthang, and Peking Tengyurs from BDRC scans, along with Dunhuang manuscripts IOL Tib J 628, 629, and 630. When Tibetan readings were problematic, the Sanskrit texts from GRETIL and LTB (Oslo) were consulted.

དེ་ལྟར་རྣམ་བསམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །

བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ། ། སྨན་པའི་ངག་50ཏུན་ཧོང་ཀ་༴ ‘ཚིག་’མ་མཉན་ན་སྨན་དག་གིས། །

བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། །

tm data

Tsadra Critical Edition

The Written Works of Śāntideva (Phuntsho 2025)

Previous Verse | Next Verse

[edit]

Sazang Mati
1294 - 1376

Kunzang Sönam
1823 - 1905

Kunzang Palden
1862 - 1943

Sazang Mati (1294 - 1376)

A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas (citation)Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. Bilingual Edition

source

translation

དེ་ལྟར་རྣམས་བསམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །

བསླབ་པ་[p.31]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ། ། སྨན་པའི་ངག་མ་མཉན་ན་སྨན་དག་གིས། །

བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། །

Verse 4.48 · Verse tm

Thinking thus, whatever precepts were taught

Should be practiced with exertion; By disobeying the physician's advice.

How could medicine heal a patient in need of cure?

གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བསམས་ནས་བཀའ་དང་བསྟན་འཆོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི༵་གསུང་དང་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་འབད་པར་བྱ༵འོ། །བཤད་པ་ལྟར་མ་བསྒྲུབས་ན་ནི་དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པའི་ངག་བཞིན་དུ་མ་མཉན་ན་སྨན་བཟང་པོ་དག་གི༵ས་བཅོས་དགོས་པའི་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོ༵ད་དེ་མེད་པ་ལྟར་ཕན་མི་ཐོགས་ཤིང༌།

Carefully recall the explanations above, and be diligent in practicing the vast precepts of the Bodhisattvas according to the teachings in the sutras and commentaries. Not practicing according to the teachings is like not listening to the advice and prescription of a skillful doctor. How can a disease be cured without listening to a doctor’s advice? There will be no benefit.[p.146]A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas
Gyaltsen, Lama Kalsang, and Ani Kunga Chodron, trans. A Commentary on Shantideva's Engaging in the Conduct of the Bodhisattvas Written by Sazang Mati Panchen: Known as An Extremely Clear Illumination of the Meaning of the Text. Walden, NY: Tsechen Kunchab Ling, 2019. First edition published by The Yeshe Dorje Foundation in 2006.

བསྒྲུབས་ན་ནི་སྨན་བསྟེན་པས་ནད་ཞི་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་བག་ཡོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས།

If medicine is taken according to a prescription, disease will be cured. Likewise, it is possible to become free of suffering and attain great happiness. Therefore, be heedful in following the precepts. A Letter to a Friend states:

བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་(འཆི་མེད)གནས་ཏེ་བག་མེད་པ། །

འཆི་བའི་གནས་སུ་ཐུབ་པས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། ། དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་ཆོས་སྤེལ་སླད་དུ། །

གུས་པས་རྟག་ཏུ་བག་དང་བཅས་པར་མཛོད། །

The Muni declared mindfulness the way of immortality,
And heedlessness the wav of death.
Thus constantly and respectfully be mindful
In order to develop virtuous dharmas.40Quoted from Arya Nagarjuna’s A Letter to a Friend, Verse 13.

ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ལས་གཙོ་བོར་བསླབ་བྱ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།

This completes the explanation of the fourth chapter of Engaging in the Conduct of Bodhisattvas, the principal topic of which is teaching heedfulness of the precepts.

Minyak Kunzang Sönam (1823 - 1905)

The Great Hūṃ (citation)Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025. Bilingual Edition

source

translation

དོན་བསྡུ་བ། གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི།

Concluding summary

དེ་ལྟར་རྣམས་བསམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །

བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ། ། སྨན་པའི་ངག་མ་མཉན་ན་སྨན་དག་གིས། །

བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། །

With contemplation I will strive to practice

these trainings as they have been taught. Without following the doctor’s advice,

how will one be cured by medicine from disease? (4.48) [211][p.326]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025.

སྔར་གོང་དུ་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ལེགས་པ་རྣམ་པར་བསམས་ནས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པའམ་གོང་དུ་བག་ཡོད་ལེའུར་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི་བསམ་པ་སེམས་བསྐྱེད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གང་ལ་བསླབ་པར་འོས་པའི་བསླབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དེ་དང་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་གཉེན་པོ་བ་སྒོམ་པ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ཅིང་གཟོབ་པ་ལྷུར་ལེན་བྱེད་པའི་བསམ་པ་བག་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་སྦྱོར་བས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་འབད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བསླབ་པར་མ་བྱས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་སོས་པ་མི་སྲིད་དེ། དཔེར་ན་སྨན་པ་མཁས་པའི་ངག་ལ་ཇི་བཞིན་དུ་མ་ཉན་ན་སྨན་དག་གིས་ངེས་པར་བཅོས་དགོས་པའི་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྨན་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ལས་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་མ་བྱས་ན་ལས་ཉོན་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཅས་པའི་ནད་ལས་ཡོལ་བ་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་དོ་ཞེས་པའོ། །

As explained above, after contemplating well, you should strive to practice in a proper way the vast trainings that are appropriate to be practiced by a bodhisattva—as well as the intention to cultivate the spirit of awakening— as described in the sūtras and treatises, or as described in this chapter on carefulness. To do so, you should strive with an intention to be vigilant and an endeavor that enacts carefulness to avoid the discordant factors and to enact the antidotes in earnest. If you do not practice in this way, it is impossible for the disease of the afflictions in your continuum to be healed. For example, without properly following the advice of a skilled physician, how will patients be cured by medicine? They will not. Likewise, if you do not practice according to the words of the great physician, the Buddha, then how will the disease of karma, afflictions, and suffering subside? They will not.

མདོ་སོགས་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་བསླབ་གཞི་རྣམས་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སློབ་དགོས་པ་དང་ལས་དང་པོ་བས་དེ་ལྟར་རྒྱས་པར་སློབ་མི་ནུས་ཀྱང་བསླབ་པའི་གནད་བསྡུས་པ་ལ་ངེས་པར་སློབ་དགོས་པ་ནི། བསླབ་བཏུས་ལས།

Even though a beginner cannot train extensively in the requisite foundations of training as they are taught in the sūtras and so on, it is necessary for them to practice the essentials. The Anthology of Training says:

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས།

The Blessed One taught the bodhisattva’s foundations of training in the sūtras. The Cloud of Jewels states this extensively:

རིགས་ཀྱི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་[p.224]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang
Mi nyag kun bzang bsod nams (མི་ཉག་ཀུན་བཟང་བསོད་ནམས་). byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa'i 'grel bshad rgyal sras rgya mtsho'i yon tan rin po che mi zad 'jo ba'i bum bzang [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱལ་སྲས་རྒྱ་མཚོའི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་མི་ཟད་འཇོ་བའི་བུམ་བཟང།]. [Excellent Vase That Spills Forth an Ocean of the Inexhaustible and Precious Qualities of the Victor's Heirs: An Explanation of the "Way of the Bodhisattva."]. དཔའི་བསླབ་པའི་སྡོམ་པས་བསྡམས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དེ་སོ་སོ་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཀྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གང་མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ན་བདག་ལྟ་བུ་བློ་ཞན་པས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཤེས་པར་དཀའ་བས་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་རིགས་ཤེ་ན། གང་གིས་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་བའི། །

Noble child, you might ask, “How do bodhisattvas practice restraint with the vows of bodhisattva trainings?” Here, a bodhisattva investigates in this way: “I am unable to become a complete and perfect buddha and achieve unexcelled and genuine awakening through just the pratimokṣa vows. So, I will train in these bodhisattva practices and the foundations of training for a bodhisattva that the Tathāgata taught in the sūtras.” You might think, “Someone like me is weak-minded, so it is difficult to understand the bodhisattva vows that are stated so extensively.” “By which there will be no downfalls . . .”654Śāntideva, Anthology of Training, 12b–13a; English trans. in Goodman, The Training Anthology of Śāntideva, 20. The quoted verse is Anthology of Training Verses v. 3; English trans. in Goodman, lxxiii.

ཞེས་སོགས་འོག་ཏུ་ཅུང་ཟད་འཆད་པ་ལྟར་སློབ་དགོས་པར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་བླངས་ནས་མ་བསླབས་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་མི་ནུས་པ་ནི། ཟླ་བ་སྒྲོན་མེར།

It is explained a bit later how you should train.655See commentary to verse 5.104. If you do not train in the practice properly in this way, then you will be unable to remove the afflictions from your continuum. The Moon Lamp states:

མི་དག་ན་ཞིང་ལུས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཏེ། །

ལོ་གྲངས་མང་པོར་རེས་འགའ་མ་ཐར་བ། ། དེ་ནི་ཡུན་རིང་ནད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པས། །

ནད་རྣམས་གསོ་བའི་ཕྱིར་ཡང་སྨན་པ་བཙལ། །

Some people who are sick and physically suffer
for many years do not become freed from their sickness.[p.327]The Great Hum
Duckworth, Douglas, trans. The Great Hūṃ: A Commentary on Śāntideva's Way of the Bodhisattva. By Minyak Kunzang Sönam. New York, NY: Wisdom Publications, 2025.
Those afflicted for a long time with an illness
seek out a doctor in order to heal from their disease.

ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ཡིས་བཙལ་བ་ཡིས། །

སྨན་པ་མཁས་ཤིང་རིག་པ་དེ་རྙེད་དེ། ། དེས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཉེ་བར་བཞག་ནས་ནི། །

སྨན་འདི་གཏང་བར་གྱིས་ཞེས་སྦྱིན་པ་དང༌། །

Through persistently searching,
they find a [212] a doctor who is learned and wise.
The doctor, with compassion,
gives the prescription, “take this medicine.”

སྨན་མང་བཟང་ཞིང་ཕངས་པ་དེ་བླངས་ནས། །

ན་བ་འཚོ་བར་འགྱུར་བའི་སྨན་མི་འཐུང་། ། སྨན་པས་མ་ལན་སྨན་གྱིས་མ་ཉེས་ཏེ། །

ནད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཉེས་པ་ཡིན། །

Receiving all of this excellent and valuable medicine but
not taking the medicine to cure the illness
is not the fault of the doctor or the medicine
but is the fault of only the patient.

དེ་བཞིན་བསྟན་པ་འདི་ལ་རབ་བྱུང་སྟེ། །

སྟོབས་དང་བསམ་གཏན་དབང་པོ་ཀུན་རིག་ནས། ། སྒོམ་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་མི་བྱེད། །

རིགས་པར་མི་བརྩོན་ག་ལ་མྱ་ངན་འདའ། །

Likewise, renunciants in these teachings
may have strength and complete knowledge of the power of concentration,
but without striving in meditation and
without striving properly, how could they reach nirvāṇa?656King of Meditative Stabilizations Sūtra, 44b–45a.

ཞེས་དང༌། ལྷག་བསམ་བསྐུལ་བ་ལས་ཀྱང་།

And Inciting a Superior Intention says:

ངས་ནི་རབ་ཏུ་བཟང་པོའི་ཆོས་བཤད་ཀྱང༌། །

ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོས་ནས་ཡང་དག་མ་སྤྱད་ན། ། ནད་པ་སྨན་གྱི་རྐྱལ་པ་ཐོགས་པ་དག །

བདག་གི་ནད་ནི་གསོ་བར་མི་ནུས་བཞིན། །

I have explained this excellent doctrine,
yet if you do not practice what you have heard,
it is like a patient holding a medical book who
cannot be cured of their disease.657This passage is found in the King of Meditative Stabilizations Sūtra, 23a.

ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབས་ན་ནི་སྨན་པའི་ངག་མཉན་ནས་སྨན་བསྟེན་པས་ནད་སོས་པ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སྨན་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ་བསྒྱུབས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བྱའོ། །

As listening to a doctor’s advice and taking medicine cures you from an illness, practicing properly brings you freedom from all suffering and affliction. Therefore you should practice according to the Word of the Buddha, the great physician.

Kunzang Palden (1862 - 1943)

The Nectar of Manjushri's Speech (citation)Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2007. Bilingual Edition

source

translation

དེ་ལྟར་རྣམས་བསམས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། །

བསླབ་པ་[p.31]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་བྱ། ། སྨན་པའི་ངག་མ་མཉན་ན་སྨན་དག་གིས། །

བཅོས་དགོས་ནད་པ་སོས་པ་ག་ལ་ཡོད། །

Verse 4.48 · Verse tm

གོང་དུ་བསྟན་པ་དེ་ལྟར་བག་ཡོད་པའི་གཏམ་རྣམས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་བསམས་ཏེ་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཡི། ལམ་ལྷག་པའི་བསླབ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་སྟེ་བསླབ་པ་གསུམ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་འབད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །

This is how I should reflect and labor,

That I might apply the precepts thus set forth. What invalids in need of medicine

Ignored their doctor’s words and gained their health?

In the spirit of what has been discussed above, Shantideva resolves to reflect well on the instructions on carefulness as set forth in the scriptures and the commentaries. He determines to strive to apply them in the practice of the three higher trainings of the superior path: ethical discipline, concentration, and wisdom.

དེ་ཡང་སྨན་པ་ལྟ་བུ་སངས་[p.355]Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa (1990)
Slob dpon zhi ba lha and Mkhan po kun dpal. Byang chub sems dpa'i spyod pa la 'jug pa rtsa ba dang 'grel pa. Khreng tu'u: Si khron mi rigs dpe skrun khang, 1990. རྒྱས། སྨན་ལྟ་བུ་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་པའི་ཆོས། ཟས་སྤྱོད་ལྟ་བུ་གཙོ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའམ་སྡོམ་པ། ནད་ལྟ་བུ་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་པ། ནད་པ་ལྟ་བུ་རང་རང་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་བླང་དོར་ལ་འབད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུངས་ཏེ་མ་སྒྲུབ་ན་དཔེར་ན་ཟས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་སྤང་བླང་འདི་དང་འདི་དགོས་ཞེས་པའི་སྨན་པ་མཁས་པའི་ངག་བཞིན་མ་མཉན་པར་སྤང་བླང་མ་བྱས་ན་ཚ་གྲང་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་སྨན་བཟང་པོ་ཟོས་ཤིང་འཐུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་བཅོམ་དགོས་པའི་ནད་པ་རྣམས་ཚ་གྲང་སོགས་ཀྱི་ནད་ལས་གྲོལ་བའམ་སོས་པར་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་མི་ཐོགས་ཤིང་ཚུལ་བཞིན་དུ་འབད་པས་བསྒྲུབ་ན་ནི་སྨན་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པས་ནད་ཞི་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་བག་ཡོད་པ་ལ་འབད་ཅིང་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ། བཤིས་སྤྲིང་ལས།

It is said metaphorically that the Buddha should be regarded as a physician and the sacred Dharma, in its aspects of study, reflection, and meditation, should be looked upon as a medicine. The principal training in discipline is like following a special diet and behaving appropriately in the event of illness. The negative emotions of attachment and aversion are like [p.163]The Nectar of Manjushri's Speech
Blankleder, Helena, and Wulstan Fletcher (Padmakara Translation Group), trans. The Nectar of Manjushri's Speech: A Detailed Commentary on Shantideva's Way of the Bodhisattva. By Kunzang Pelden. Boston: Shambhala Publications, 2010. diseases, whereas we ourselves are like invalids. If we fail to observe the discipline, if we fail to implement what is to be done and avoid what is to be avoided, the Dharma will do us no good whatsoever. We are like people who ignore the advice of a learned physician who tells us how we should eat and act: Do this, and avoid that. How can we expect to be cured from the diseases of heat and cold and so forth, even when we actually take the right medicine against such ailments? It is impossible. On the other hand, if we correctly observe the doctor’s advice and, moreover, take a suitable medicine, our illness will be cured. In the same way if we practice the Dharma with effort, training in discipline, we will be freed from every suffering and attain to great bliss. This is why we must strive to train ourselves in carefulness. As it is said in the Suhrillekha:

བག་ཡོད་བདུད་རྩིའི་གནས་ཏེ་བག་མེད་པ།

འཆི་བའི་གནས་སུ་ཐུབ་པས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ། དེ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་ཆོས་སྤེལ་སླད་དུ། །

གུས་པས་རྟག་ཏུ་བག་དང་ལྡན་པར་མཛོད། །

Carefulness brings life, the Sage has said,
And carelessness is death.
Therefore to increase your virtue,
With devotion always practice carefulness.

[edit]