Translation Memory:016-Tsadra-SSC-Root/342: Difference between revisions
(CSV import SSC commentary) |
No edit summary |
||
| Line 8: | Line 8: | ||
|SktTransliteration=tadyathā kaścitpuruṣo mahāṭavīṃ prasthitaḥ kṣuttarṣaprapīḍitaḥ । sa tatra mahāphalavṛkṣe pratiṣṭhitaḥ । āhārārtha sa udāraphalavṛkṣamapahāya gandhasaṃpannaṃ rasasaṃpannamanāsvādya viṣavṛkṣamabhiruhya viṣaphalāni bhuñjīta, bhuktavā ca kālaṃ kuryāt । tadupamāṃstān pudgalān vadāmi, ye durlabhaṃ manuṣyalābhaṃ labdhvā kalyāṇamitraṃ saṃniśritya mahāyānamavatartukāmā lābhasatkārayaśohetorātmānamupadarśayanti, parān paṃsayanti, evaṃrūpāṃ mahāgurukāmāpattimāpadyante, yayā gurukayāpatyā sarvavijñānāṃ paramajugupsitā bhavanti apāyagāminaḥ । tathārūpāśca pudgalā na sevanīyāḥ sarvakṣatriyavrāhmaṇaviṭśūdrāṇām । yaśca tān sevate, sa sātisāro bhavati sarvavijñānām । iyaṃ kulaputra bodhisattvasya ṣaṣṭhī mūlāpattiḥ ॥ | |SktTransliteration=tadyathā kaścitpuruṣo mahāṭavīṃ prasthitaḥ kṣuttarṣaprapīḍitaḥ । sa tatra mahāphalavṛkṣe pratiṣṭhitaḥ । āhārārtha sa udāraphalavṛkṣamapahāya gandhasaṃpannaṃ rasasaṃpannamanāsvādya viṣavṛkṣamabhiruhya viṣaphalāni bhuñjīta, bhuktavā ca kālaṃ kuryāt । tadupamāṃstān pudgalān vadāmi, ye durlabhaṃ manuṣyalābhaṃ labdhvā kalyāṇamitraṃ saṃniśritya mahāyānamavatartukāmā lābhasatkārayaśohetorātmānamupadarśayanti, parān paṃsayanti, evaṃrūpāṃ mahāgurukāmāpattimāpadyante, yayā gurukayāpatyā sarvavijñānāṃ paramajugupsitā bhavanti apāyagāminaḥ । tathārūpāśca pudgalā na sevanīyāḥ sarvakṣatriyavrāhmaṇaviṭśūdrāṇām । yaśca tān sevate, sa sātisāro bhavati sarvavijñānām । iyaṃ kulaputra bodhisattvasya ṣaṣṭhī mūlāpattiḥ ॥ | ||
|Sanskrit=तद्यथा कश्चित्पुरुषो महाटवीं प्रस्थितः क्षुत्तर्षप्रपीडितः। स तत्र महाफलवृक्षे प्रतिष्ठितः। आहारार्थ स उदारफलवृक्षमपहाय गन्धसंपन्नं रससंपन्नमनास्वाद्य विषवृक्षमभिरुह्य विषफलानि भुञ्जीत, भुक्तवा च कालं कुर्यात्। तदुपमांस्तान् पुद्गलान् वदामि, ये दुर्लभं मनुष्यलाभं लब्ध्वा कल्याणमित्रं संनिश्रित्य महायानमवतर्तुकामा लाभसत्कारयशोहेतोरात्मानमुपदर्शयन्ति, परान् पंसयन्ति, एवंरूपां महागुरुकामापत्तिमापद्यन्ते, यया गुरुकयापत्या सर्वविज्ञानां परमजुगुप्सिता भवन्ति अपायगामिनः। तथारूपाश्च पुद्गला न सेवनीयाः सर्वक्षत्रियव्राह्मणविट्शूद्राणाम्। यश्च तान् सेवते, स सातिसारो भवति सर्वविज्ञानाम्। इयं कुलपुत्र बोधिसत्त्वस्य षष्ठी मूलापत्तिः॥ | |Sanskrit=तद्यथा कश्चित्पुरुषो महाटवीं प्रस्थितः क्षुत्तर्षप्रपीडितः। स तत्र महाफलवृक्षे प्रतिष्ठितः। आहारार्थ स उदारफलवृक्षमपहाय गन्धसंपन्नं रससंपन्नमनास्वाद्य विषवृक्षमभिरुह्य विषफलानि भुञ्जीत, भुक्तवा च कालं कुर्यात्। तदुपमांस्तान् पुद्गलान् वदामि, ये दुर्लभं मनुष्यलाभं लब्ध्वा कल्याणमित्रं संनिश्रित्य महायानमवतर्तुकामा लाभसत्कारयशोहेतोरात्मानमुपदर्शयन्ति, परान् पंसयन्ति, एवंरूपां महागुरुकामापत्तिमापद्यन्ते, यया गुरुकयापत्या सर्वविज्ञानां परमजुगुप्सिता भवन्ति अपायगामिनः। तथारूपाश्च पुद्गला न सेवनीयाः सर्वक्षत्रियव्राह्मणविट्शूद्राणाम्। यश्च तान् सेवते, स सातिसारो भवति सर्वविज्ञानाम्। इयं कुलपुत्र बोधिसत्त्वस्य षष्ठी मूलापत्तिः॥ | ||
|English=For example, suppose someone wandering in a great forest was tormented by hunger and thirst. He climbed a great fruit tree. But, leaving behind that tree and its plentiful fruit, not having experienced the wonderful scent and flavor of that fruit, he climbed a poison tree, ate its poisonous fruit, and then died. Those people, I say, are similar to him, in that, having found a human birth that is so difficult to obtain, they wish to enter the{{pagebreak|66|The Training Anthology of Śāntideva}} Great Way by relying on a spiritual teacher. Then, for the sake of money, prestige, and fame,{{translationnote|ix|Tib. omits "and fame."}} they present a false image of themselves and disparage others, and thus undergo a downfall induced by reactivity. Because of that downfall induced by reactivity, they are utterly despised by all the learned, and they go to the lower realms. All warrior-nobles, Brahmins, merchants, and laborers{{note|4|These, of course, are the four castes of the traditional Hindu caste system, listed in Buddhist order from highest to lowest. Hindu texts usually list Brahmins as the highest caste, followed by the warrior-nobles and then the other two. The untouchables (Skt. caṇḍāla) are so low that they do not even have caste; they are below the bottom of the caste system. They follow occupations such as garbage collection, latrine cleaning, and leather production, and are required to live at a distance from the higher castes, since any physical contact with an untouchable is regarded as polluting for a high-caste Hindu. Buddhist texts mostly tend to reject the concept of untouchability; but see the next paragraph, below.}} should not associate with people of that kind. Anyone who does associate with them becomes guilty in the eyes of all the learned. Noble sir, this is the sixth root downfall of a beginner bodhisattva. | |English=For example, suppose someone wandering in a great forest was tormented by hunger and thirst. He climbed a great fruit tree. But, leaving behind that tree and its plentiful fruit, not having experienced the wonderful scent and flavor of that fruit, he climbed a poison tree, ate its poisonous fruit, and then died. Those people, I say, are similar to him, in that, having found a human birth that is so difficult to obtain, they wish to enter the{{pagebreak|66|The Training Anthology of Śāntideva}} Great Way by relying on a spiritual teacher. Then, for the sake of money, prestige, and fame,{{translationnote|ix|Tib. omits "and fame."}} they present a false image of themselves and disparage others, and thus undergo a downfall induced by reactivity. Because of that downfall induced by reactivity, they are utterly despised by all the learned, and they go to the lower realms. All warrior-nobles, Brahmins, merchants, and laborers{{note|4|These, of course, are the four castes of the traditional Hindu caste system, listed in Buddhist order from highest to lowest. Hindu texts usually list Brahmins as the highest caste, followed by the warrior-nobles and then the other two. The untouchables (Skt. ''caṇḍāla'') are so low that they do not even have caste; they are below the bottom of the caste system. They follow occupations such as garbage collection, latrine cleaning, and leather production, and are required to live at a distance from the higher castes, since any physical contact with an untouchable is regarded as polluting for a high-caste Hindu. Buddhist texts mostly tend to reject the concept of untouchability; but see the next paragraph, below.}} should not associate with people of that kind. Anyone who does associate with them becomes guilty in the eyes of all the learned. Noble sir, this is the sixth root downfall of a beginner bodhisattva. | ||
|SegmentFormat=Quote | |SegmentFormat=Quote | ||
|QuoteSource=Ākāśagarbhasūtra (RKTSK 260) | |QuoteSource=Ākāśagarbhasūtra (RKTSK 260) | ||
Latest revision as of 00:05, 29 September 2026
016-Tsadra-SSC-Root/342 ID: 016-Tsadra-SSC-Root <br> Date: 10 January 2025 <br> Creator: Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma <br> Origin: Tsadra Foundation
Segment Data
| English | For example, suppose someone wandering in a great forest was tormented by hunger and thirst. He climbed a great fruit tree. But, leaving behind that tree and its plentiful fruit, not having experienced the wonderful scent and flavor of that fruit, he climbed a poison tree, ate its poisonous fruit, and then died. Those people, I say, are similar to him, in that, having found a human birth that is so difficult to obtain, they wish to enter the[p.67]The Training Anthology of Śāntideva |
|---|---|
| QuoteSource | Ākāśagarbhasūtra (RKTSK 260) |
| Sanskrit | तद्यथा कश्चित्पुरुषो महाटवीं प्रस्थितः क्षुत्तर्षप्रपीडितः। स तत्र महाफलवृक्षे प्रतिष्ठितः। आहारार्थ स उदारफलवृक्षमपहाय गन्धसंपन्नं रससंपन्नमनास्वाद्य विषवृक्षमभिरुह्य विषफलानि भुञ्जीत, भुक्तवा च कालं कुर्यात्। तदुपमांस्तान् पुद्गलान् वदामि, ये दुर्लभं मनुष्यलाभं लब्ध्वा कल्याणमित्रं संनिश्रित्य महायानमवतर्तुकामा लाभसत्कारयशोहेतोरात्मानमुपदर्शयन्ति, परान् पंसयन्ति, एवंरूपां महागुरुकामापत्तिमापद्यन्ते, यया गुरुकयापत्या सर्वविज्ञानां परमजुगुप्सिता भवन्ति अपायगामिनः। तथारूपाश्च पुद्गला न सेवनीयाः सर्वक्षत्रियव्राह्मणविट्शूद्राणाम्। यश्च तान् सेवते, स सातिसारो भवति सर्वविज्ञानाम्। इयं कुलपुत्र बोधिसत्त्वस्य षष्ठी मूलापत्तिः॥ |
| SegmentFormat | Quote |
| SegmentOrder | 342 |
| SktTransliteration | tadyathā kaścitpuruṣo mahāṭavīṃ prasthitaḥ kṣuttarṣaprapīḍitaḥ । sa tatra mahāphalavṛkṣe pratiṣṭhitaḥ । āhārārtha sa udāraphalavṛkṣamapahāya gandhasaṃpannaṃ rasasaṃpannamanāsvādya viṣavṛkṣamabhiruhya viṣaphalāni bhuñjīta, bhuktavā ca kālaṃ kuryāt । tadupamāṃstān pudgalān vadāmi, ye durlabhaṃ manuṣyalābhaṃ labdhvā kalyāṇamitraṃ saṃniśritya mahāyānamavatartukāmā lābhasatkārayaśohetorātmānamupadarśayanti, parān paṃsayanti, evaṃrūpāṃ mahāgurukāmāpattimāpadyante, yayā gurukayāpatyā sarvavijñānāṃ paramajugupsitā bhavanti apāyagāminaḥ । tathārūpāśca pudgalā na sevanīyāḥ sarvakṣatriyavrāhmaṇaviṭśūdrāṇām । yaśca tān sevate, sa sātisāro bhavati sarvavijñānām । iyaṃ kulaputra bodhisattvasya ṣaṣṭhī mūlāpattiḥ ॥ |
| SourcePageNumber | 41a |
| Tibetan | དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོར་ཆས་ལ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཉེན་ནས་དེ་དེར་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་ཤིང་ལ་འཛེགས་ལ། དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་མྱངས་པར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་ཤིང་བོར་ཏེ། དུག་གི་ཤིང་ལ་འཛེགས་ནས་དུག་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ཟོས་ལ་ཟོས་ནས་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་དག་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་མི་རྙེད་ལ་རྙེད་ནས་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ལ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུས་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པས་ལྕི་བ་ཆེན་པོའི་ལྟུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བྱུང་སྟེ། ལྟུང་བ་ལྕི་བ་དེས་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨད་པར་གྱུར་པ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་མི་གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་དང་རྗེའུ་རིགས་དང་། དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དྲུག་པའོ། ། |
| TibetanTsadra | དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་འབྲོག་དགོན་པ་ཆེན་པོར་ཆས་ལ་བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཉེན་ནས་399སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘པས་’དེ་དེར་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་ཤིང་ལ་འཛེགས་ལ། དྲི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་མྱངས་པར་འབྲས་བུ་ཆེན་པོའི་ཤིང་བོར་ཏེ། དུག་གི་ཤིང་ལ་འཛེགས་ནས་དུག་ཤིང་400སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘ཤིང་’ མེད།གི་འབྲས་བུ་ཟོས་ལ་ཟོས་ནས་ཀྱང་འཆི་བའི་དུས་བྱས་པ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་401སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘གང་’དག་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་མི་རྙེད་ལ་རྙེད་ནས་ཀྱང་402སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘ཀྱང་’ མེད།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ལ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་རྒྱུས་བདག་ལ་བསྟོད་ཅིང་གཞན་ལ་སྨོད་པས་ལྕི་བ་ཆེན་པོའི་ལྟུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་བྱུང་སྟེ། ལྟུང་བ་ལྕི་བ་དེས་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨད་པར་གྱུར་པ་403སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘ལ་’ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་མི་གང་ཟག་དེ་ལྟ་བུ་ནི། རྒྱལ་རིགས་དང་བྲམ་ཟེ་དང་རྗེའུ་རིགས་ད་དམངས་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པའི་རྩ་བའི་ལྟུང་བ་དྲུག་པའོ། ། |
| TranslationChapter | 4 |
| TranslationPageNumber | 66 |
| Wylie | dper na mi la la zhig 'brog dgon pa chen por chas la bkres pa dang skom pas nyen nas de der kha zas kyi phyir 'bras bu chen po'i shing la 'dzegs la/_dri phun sum tshogs pa dang ro phun sum tshogs pa ma myangs par 'bras bu chen po'i shing bor te/_dug gi shing la 'dzegs nas dug shing gi 'bras bu zos la zos nas kyang 'chi ba'i dus byas pa ltar gang zag de yang de dang 'dra'o zhes smra'o/_/de dag rnyed par dka' ba'i mi rnyed la rnyed nas kyang dge ba'i bshes gnyen la brten te theg pa chen po la 'jug par 'dod la/_rnyed pa dang bkur sti'i rgyus bdag la bstod cing gzhan la smod pas lci ba chen po'i ltung ba 'di lta bu 'di byung ste/_ltung ba lci ba des mkhas pa thams cad kyis smad par gyur pa ngan song du 'gro ba'i mi gang zag de lta bu ni rgyal rigs dang bram ze dang rje'u rigs dang /_dmangs rigs thams cad kyis bsten par bya ba ma yin no/_/gang de la brten pa de ni mkhas pa thams cad kyis spang bar 'gyur te/_'di ni byang chub sems dpa' las dang po pa'i rtsa ba'i ltung ba drug pa'o/_/ |
| WylieTsadra | dper na mi la la zhig 'brog dgon pa chen por chas la bkres pa dang skom pas nyen nas 399snar thang dang pe cing: ‘pas ’de der kha zas kyi phyir 'bras bu chen po'i shing la 'dzegs la/_dri phun sum tshogs pa dang ro phun sum tshogs pa ma myangs par 'bras bu chen po'i shing bor te/_dug gi shing la 'dzegs nas dug shing 400snar thang dang pe cing: ‘shing ’ med/gi 'bras bu zos la zos nas kyang 'chi ba'i dus byas pa ltar gang zag de yang de dang 'dra'o zhes smra'o/_/de 401snar thang dang pe cing: ‘gang ’dag rnyed par dka' ba'i mi rnyed la rnyed nas kyang 402snar thang dang pe cing: ‘kyang ’ med/dge ba'i bshes gnyen la brten te theg pa chen po la 'jug par 'dod la/_rnyed pa dang bkur sti'i rgyus bdag la bstod cing gzhan la smod pas lci ba chen po'i ltung ba 'di lta bu 'di byung ste/_ltung ba lci ba des mkhas pa thams cad kyis smad par gyur pa 403snar thang dang pe cing: ‘la ’ngan song du 'gro ba'i mi gang zag de lta bu ni/_rgyal rigs dang bram ze dang rje'u rigs da dmangs rigs thams cad kyis bsten par bya ba ma yin no/_/gang de la brten pa de ni mkhas pa thams cad kyis spang bar 'gyur te/_'di ni byang chub sems dpa' las dang po pa'i rtsa ba'i ltung ba drug pa'o/_/ |
| ChantedAudio |
Alignment info
| Parameter | Value |
|---|---|
| AuthorLabel | Charles Goodman, 2016 |
| DuplicateRootTranslation | false |
| RootTextWikiPage | Texts/Śikṣāsamuccayakārikā |
| ShortTitle | Goodman 2016 |
| SourceAuthor | Śāntideva |
| SourceCitation | Śāntideva. Śikṣāsamuccaya (Bslab pa kun las btus pa). In Derge Tengyur D3940, dbu ma, vol. 111, khi 3a2-194b5. |
| SourceShortTitle | Śikṣāsamuccaya |
| SourceTitleTibetan | བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། |
| SourceTitleWylie | bslab pa kun las btus pa |
| SourceVersionLabel | Derge & Tsadra |
| SourceWikiPage | Śikṣāsamuccaya |
| TranslationCitation | Goodman, Charles, trans. The Training Anthology of Śāntideva: A Translation of the Śikṣā-samuccaya. New York: Oxford University Press, 2016. |
| TranslationPublishedYear | 2016 |
| TranslationWikiPage | Books/The Training Anthology of Śāntideva |
| Translator | People/Goodman, C. |
| TransMemCreator | Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma |
| TransMemDate | 10 January 2025 |
| TransMemID | 016-Tsadra-SSC-Root |
| TransMemNum | 016 |
| TransMemOrigin | Tsadra Foundation |
| TransMemType | Root verses and commentary |
