Translation Memory:016-Tsadra-SSC-Root/1146

From Bodhicitta

016-Tsadra-SSC-Root/1146 ID: 016-Tsadra-SSC-Root <br> Date: 10 January 2025 <br> Creator: Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma <br> Origin: Tsadra Foundation

Segment Data

English

"Here, Your Majesty, what is the visual sense-sphere? It is [said to be] the clarity of the four great elements. These are the earth element, the water element, the fire element, and the wind element. Here, the clarity of the earth element is not the visual sense-sphere; and the clarity of the water element, the clarity of the fire element, and the clarity of the wind element also are not the visual sense-sphere. Why is this? The clarity of the earth element is not a sense-sphere for anything at all, and has nothing to do with perceiving. And so on up to: the clarity of the wind element is not a sensesphere for anything at all, and has nothing to do with perceiving. Why is this? These entities are unconscious and inactive,xxxixTranslating Tib. byed pa med; Skt. niṣṭhāpārā. Tib. omits "like Nirvāṇa," and adds "What can they do?" like Nirvāṇa. Your Majesty, if you search through entities one by one, then except in virtue of social convention, you don’t apprehend any visual sense-sphere. Why is[p.240]The Training Anthology of Śāntideva
Goodman, Charles, trans. The Training Anthology of Śāntideva: A Translation of the Śikṣā-samuccaya. New York: Oxford University Press, 2016.
this? The clarity of the earth element is empty of the clarity of the earth element, and so on up to: the clarity of the wind element is empty of the clarity of the wind element. And when things are empty of intrinsic nature, how can they have any clarity or agitation? And when, in certain things, no clarity or agitation is apprehended, how can those things see forms? In this way, the visual sense-sphere is utterly empty of any intrinsic nature of the visual sense-sphere. Because it has no coming or going, it is not apprehended in the past, and also is not apprehended in the future; and because it has no intrinsic nature, its present existence is also not apprehended. And that which intrinsically cannot be found is not a woman and is not a man.xlTib. adds "And that which is not a woman and is not a man, how could that see with reification?" Therefore, what is reification?xli"Reification" translates Skt. manyanā, Tib. rlom sems, more literally "conceit." Indeed, Your Majesty, reification is the domain of Māra; nonreification is the domain of the Buddhas. Why is this? Because all things are free from reification ..."

QuoteSource

Pitāputrasamāgamanasūtra (RKTSK 60)

Sanskrit

तत्र महाराज कतमच्चक्षुरायतनम्? यच्चतुर्णा महाभूतानां प्रसादः। तद्यथा - पृथिवीधातोरब्धातोस्तेजोधातोर्वायुधातोर्यावत्। तत्र न पृथिवीधातुप्रसादश्चक्षुरायतनम्। नाब्धातुप्रसादः , न तेजोधातुप्रसादः, न वायुधातुप्रसादश्चक्षुरायतनम्। तत्कस्य हेतोः? न हि पृथिवीधातुप्रसादः कस्यचिद्धर्मायतनं वा आयतनप्रतिलम्भेन वा प्रत्युपस्थितः। एवं यावन्न वायुधातुप्रसादः कस्यचिद्धर्मस्यायतनं वा आयतनप्रतिलम्भेन वा प्रत्युपस्थितः। तत्कस्य हेतोः? निश्चेष्टा ह्येते धर्मा निष्ठापारा निर्वाणसमाः। इति हि महाराज एकैकतो धर्मान् मृग्यमाणान् चक्षुरायतनं नोपलभ्यतेऽन्यत्र व्यवहारात्। तत्कस्य हेतोः? शून्यो हि पृथिवीधातुप्रसादः पृथिवीधातुप्रसादेन। यावच्छून्यो वायुधातुप्रसादो वायुधातुप्रासादेन। ये च धर्माः स्वभावेन शून्याः, कस्तेषां प्रसादो वा क्षोमो वा? येषां न प्रसादो न क्षोभ उपलभ्यते, कथं ते रूपं द्रक्ष्यन्ति? इति ह्यत्यन्ततया चक्षुरायतनं शून्यं चक्षुरायतनस्वभावेन। तत्पूर्वान्ततो नोपलभ्यते, अपरान्ततोऽपि नोपलभ्यते अनागमनतां गमनतां चोपादाय। स्थानमप्यस्य नोपलभ्यते स्वभावविरहितत्वात्। यच्च स्वभावेन न संविद्यते, न तत् स्त्री न पुरुषः। तेन का मन्यना? मन्यना च नाम महाराज मारगोचरः। अमन्यना बुद्धगोचरः।तत्कस्य हेतोः? मन्यनापगता हि सर्वधर्माः। पेयालं।

SegmentFormat

Quote

SegmentOrder

1146

SktTransliteration

tatra mahārāja katamaccakṣurāyatanam? yaccaturṇā mahābhūtānāṃ prasādaḥ । tadyathā - pṛthivīdhātorabdhātostejodhātorvāyudhātoryāvat । tatra na pṛthivīdhātuprasādaścakṣurāyatanam । nābdhātuprasādaḥ , na tejodhātuprasādaḥ, na vāyudhātuprasādaścakṣurāyatanam । tatkasya hetoḥ? na hi pṛthivīdhātuprasādaḥ kasyaciddharmāyatanaṃ vā āyatanapratilambhena vā pratyupasthitaḥ । evaṃ yāvanna vāyudhātuprasādaḥ kasyaciddharmasyāyatanaṃ vā āyatanapratilambhena vā pratyupasthitaḥ । tatkasya hetoḥ? niśceṣṭā hyete dharmā niṣṭhāpārā nirvāṇasamāḥ । iti hi mahārāja ekaikato dharmān mṛgyamāṇān cakṣurāyatanaṃ nopalabhyate'nyatra vyavahārāt । tatkasya hetoḥ? śūnyo hi pṛthivīdhātuprasādaḥ pṛthivīdhātuprasādena । yāvacchūnyo vāyudhātuprasādo vāyudhātuprāsādena । ye ca dharmāḥ svabhāvena śūnyāḥ, kasteṣāṃ prasādo vā kṣomo vā? yeṣāṃ na prasādo na kṣobha upalabhyate, kathaṃ te rūpaṃ drakṣyanti? iti hyatyantatayā cakṣurāyatanaṃ śūnyaṃ cakṣurāyatanasvabhāvena । tatpūrvāntato nopalabhyate, aparāntato'pi nopalabhyate anāgamanatāṃ gamanatāṃ copādāya । sthānamapyasya nopalabhyate svabhāvavirahitatvāt । yacca svabhāvena na saṃvidyate, na tat strī na puruṣaḥ । tena kā manyanā? manyanā ca nāma mahārāja māragocaraḥ । amanyanā buddhagocaraḥ ।tatkasya hetoḥ? manyanāpagatā hi sarvadharmāḥ । peyālaṃ ।

SourcePageNumber

139a

Tibetan

རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་དང་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མེའི་ཁམས་དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་ཁམས་དང་བ་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང་བ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དམ་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ཉེ་བར་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་བར་དང་བ་ནི་ཚེས་གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དམ་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ཉེ་བར་མི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ནི་སེམས་པ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་མེད་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་ནུས་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ནས་བཙལ་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་གཏོགས་པར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང་བ་ནི་སའི་ཁམས་དང་བས་སྟོང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་བའི་བར་ནི་རླུང་གི་ཁམས་དང་བས་སྟོང་སྟེ། ཆོས་གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་དག་ལ་དང་བའམ་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བའང་ག་ལ་ཡོད་དེ། གང་ལ་ཡང་དང་བའམ་འཁྲུགས་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་སྟེ། དེ་ནི་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་ནི་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་རློམ་སེམས་སུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རློམ་སེམས་ནི་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རློམ་ (111-139b) སེམས་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བའོ། །

TibetanTsadra

རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་སོ། །དེ་ལ་སའི་ཁམས་དང་བ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་ནོ། །ཆུའི་ཁམས་དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མེའི་ཁམས་དང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རླུང་གི་ཁམས་དང་བ་ཡང་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང་བ་ནི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དམ་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ཉེ་བར་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རླུང་གི་ཁམས་ཀྱི་བར་དང་བ་ནི་ཚེས་གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་མཆེད་དམ་སྐྱེ་མཆེད་ཐོབ་པར་བྱ་བར་ཉེ་བར་མི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་དེ་དག་ནི་སེམས་པ་མེད་ཅིང་བྱེད་པ་མེད་ལ་ཅི་ལ་ཡང་མི་ནུས་པ་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཆོས་རྣམས་ནི་རེ་རེ་ནས་བཙལ་ན་ཐ་སྙད་ཙམ་མ་གཏོགས་པར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སའི་ཁམས་དང་བ་ནི་སའི་ཁམས་དང་བས་སྟོང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་བའི་བར་ནི་རླུང་གི་ཁམས་དང་བས་སྟོང་སྟེ། ཆོས་གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དེ་དག་ལ་དང་བའམ་འཁྲུགས་པར་འགྱུར་བའང་ག་ལ་ཡོད་དེ། གང་ལ་ཡང་དང་བའམ་འཁྲུགས་པ་མི་དམིགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་ལྟ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟར་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྟོང་སྟེ། དེ་ནི་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །གང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་ནི་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་བུད་མེད་ཀྱང་མ་ཡིན་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེས་རློམ་སེམས་སུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རློམ་སེམས་ནི་བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རློམ་(༡༣༩་བ)སེམས་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བའོ། །

TranslationChapter

14

TranslationPageNumber

239

Wylie

rgyal po chen po de la mig gi skye mched gang zhe na/_de ni 'byung ba chen po bzhi dang ba ste/_'di ltar sa'i khams dang /_chu'i khams dang /_me'i khams dang /_rlung gi khams so/_/de la sa'i khams dang ba ni skye mched ma yin no/_/chu'i khams dang ba yang ma yin no/_/me'i khams dang ba yang ma yin no/_/rlung gi khams dang ba yang mig gi skye mched ma yin no/_/de ci'i phyir zhe na/_sa'i khams dang ba ni chos gang la yang skye mched dam skye mched thob par bya bar nye bar mi gnas so/_/de bzhin du rlung gi khams kyi bar dang ba ni tshes gang la yang skye mched dam skye mched thob par bya bar nye bar mi gnas so/_/de ci'i phyir zhe na/_chos de dag ni sems pa med cing byed pa med la ci la yang mi nus pa ste/_rgyal po chen po chos rnams ni re re nas btsal na tha snyad tsam ma gtogs par mig gi skye mched mi dmigs so/_/de ci'i phyir zhe na/_sa'i khams dang ba ni sa'i khams dang bas stong /_rlung gi khams dang ba'i bar ni rlung gi khams dang bas stong ste/_chos gang dag rang bzhin gyis stong pa de dag la dang ba'am 'khrugs par 'gyur ba'ang ga la yod de/_gang la yang dang ba'am 'khrugs pa mi dmigs pa de dag ji ltar gzugs la lta bar 'gyur/_de ltar mig gi skye mched ni mig gi skye mched kyi rang bzhin gyis shin tu stong ste/_de ni 'ong ba dang 'gro ba med pa'i phyir sngon gyi mtha' yang mi dmigs phyi ma'i mtha' yang mi dmigs so/_/rang bzhin med pa'i phyir de la gnas pa yang mi dmigs so/_/gang rang bzhin gyis med pa de ni bud med kyang ma yin skyes pa yang ma yin no/_/gang bud med kyang ma yin skyes pa yang ma yin pa de ni des rlom sems su lta ga la 'gyur te/_rgyal po chen po rlom sems ni bdud kyi spyod yul lo/_/rlom (111-139b) sems med pa ni sangs rgyas kyi spyod yul lo/_/de ci'i phyir zhe na/_chos thams cad ni rlom sems dang bral ba'o/_/

WylieTsadra

rgyal po chen po de la mig gi skye mched gang zhe na/_de ni 'byung ba chen po bzhi dang ba ste/_'di ltar sa'i khams dang /_chu'i khams dang /_me'i khams dang /_rlung gi khams so/_/de la sa'i khams dang ba ni skye mched ma yin no/_/chu'i khams dang ba yang ma yin no/_/me'i khams dang ba yang ma yin no/_/rlung gi khams dang ba yang mig gi skye mched ma yin no/_/de ci'i phyir zhe na/_sa'i khams dang ba ni chos gang la yang skye mched dam skye mched thob par bya bar nye bar mi gnas so/_/de bzhin du rlung gi khams kyi bar dang ba ni tshes gang la yang skye mched dam skye mched thob par bya bar nye bar mi gnas so/_/de ci'i phyir zhe na/_chos de dag ni sems pa med cing byed pa med la ci la yang mi nus pa ste/_rgyal po chen po chos rnams ni re re nas btsal na tha snyad tsam ma gtogs par mig gi skye mched mi dmigs so/_/de ci'i phyir zhe na/_sa'i khams dang ba ni sa'i khams dang bas stong /_rlung gi khams dang ba'i bar ni rlung gi khams dang bas stong ste/_chos gang dag rang bzhin gyis stong pa de dag la dang ba'am 'khrugs par 'gyur ba'ang ga la yod de/_gang la yang dang ba'am 'khrugs pa mi dmigs pa de dag ji ltar gzugs la lta bar 'gyur/_de ltar mig gi skye mched ni mig gi skye mched kyi rang bzhin gyis shin tu stong ste/_de ni 'ong ba dang 'gro ba med pa'i phyir sngon gyi mtha' yang mi dmigs phyi ma'i mtha' yang mi dmigs so/_/rang bzhin med pa'i phyir de la gnas pa yang mi dmigs so/_/gang rang bzhin gyis med pa de ni bud med kyang ma yin skyes pa yang ma yin no/_/gang bud med kyang ma yin skyes pa yang ma yin pa de ni des rlom sems su lta ga la 'gyur te/_rgyal po chen po rlom sems ni bdud kyi spyod yul lo/_/rlom (139 ba)sems med pa ni sangs rgyas kyi spyod yul lo/_/de ci'i phyir zhe na/_chos thams cad ni rlom sems dang bral ba'o/_/

ChantedAudio


Alignment info

Parameter Value
AuthorLabel Charles Goodman, 2016
DuplicateRootTranslation false
RootTextWikiPage Texts/Śikṣāsamuccayakārikā
ShortTitle Goodman 2016
SourceAuthor Śāntideva
SourceCitation Śāntideva. Śikṣāsamuccaya (Bslab pa kun las btus pa). In Derge Tengyur D3940, dbu ma, vol. 111, khi 3a2-194b5.
SourceShortTitle Śikṣāsamuccaya
SourceTitleTibetan བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ།
SourceTitleWylie bslab pa kun las btus pa
SourceVersionLabel Derge & Tsadra
SourceWikiPage Śikṣāsamuccaya
TranslationCitation Goodman, Charles, trans. The Training Anthology of Śāntideva: A Translation of the Śikṣā-samuccaya. New York: Oxford University Press, 2016.
TranslationPublishedYear 2016
TranslationWikiPage Books/The Training Anthology of Śāntideva
Translator People/Goodman, C.
TransMemCreator Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma
TransMemDate 10 January 2025
TransMemID 016-Tsadra-SSC-Root
TransMemNum 016
TransMemOrigin Tsadra Foundation
TransMemType Root verses and commentary