Translation Memory:020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3/22
020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3/22 ID: 020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3 <br> Date: February 2026 <br> Creator: Dawa, Ishwor, Karma Jurmay <br> Origin: Tsadra Foundation
Segment Data
| English | One understands, “Because of the force of beginningless attachment to false material forms and the rest, the mind itself takes their appearance as if they existed separately and externally, like material forms and so on being apprehended in the dreams of children. Therefore the triple world is simply mind-only.” Having thus ascertained all designation to be the mind itself, and having discriminated there, one also discerns the nature of mind since, “The nature of all dharmas is discerned.” So it is that one analyzes: ultimately the mind too is non-originated, like an illusion. When the mind itself appears in diverse aspects because of grasping the aspects of false-natured material form and the rest, then the same goes for it as for material form and the rest. Because it is not independent of these, where could there be any reality? Just as material form and the rest have a nature of being neither one nor many on account of their diverse aspects, so too the mind has a nature of being neither one nor many since it is not independent from those. Nor also does the mind, in being generated, come from anywhere; nor when ceasing, does it go anywhere. Neither is its generation—ultimately from itself, another or both—reasonable. Therefore, the mind is just like an illusion. Just as the mind, so too all dharmas, like an illusion, are ultimately non-originated. |
|---|---|
| Sanskrit | तस्यैवं भवति: चित्तम् एव अनादिकालिकवितथरूपाद्यभिनिवेशवशात् स्वप्नोपलाभ्यमानरूपादिप्रतिभासवद् बालानां बहिर् विच्छिन्नम् इव रूपादिप्रतिभासं ख्याति। तस्माच् चित्तमात्रम् एव त्रैधाकम्। स एवं चित्तम् एव सकलप्रज्ञप्तिं निश्चित्य तत्र प्रत्यवेक्ष्य च सर्वधर्माणां स्वभावः प्रत्यवेक्षितो भवतीति चित्तस्वभावम् अपि प्रत्यवेक्षते। स एवं विचारयति। चित्तम् अपि परमार्थतो मायावद् अनुत्पन्नम्। यदा ह्य् अलीकस्वभावरूपाद्याकारोपग्रहेण चित्तम् एव चित्राकारं प्रतिभासते, तदास्यापि रूपादिवत् तदव्यतिरेकात् सत्यत्वं कुत्र भवेत्? यथा चित्राकारतया रूपादयो नैकानीकस्वभावाः, तथा चित्तम् अपि तदव्यतिरेकेण नैकानीकस्वभावम्। नापि चित्तम् उत्पाद्यमानं कुतश्चिद् आगच्छति। नापि निरुध्यमानं क्वचिद् गच्छति। नापि स्वपरोभयतः परमार्थेनास्योत्पादो युक्तः। तस्मान् मायोपमम् एव चित्तम्। याथा चित्तम् एवं सर्वधर्मा मायावत् परमार्थतो 'नुत्पन्नाः। |
| SegmentFormat | Commentary |
| SegmentOrder | 22 |
| SktTransliteration | tasyaivaṃ bhavati: cittam eva anādikālikavitatharūpādyabhiniveśavaśāt svapnopalābhyamānarūpādipratibhāsavad bālānāṃ bahir vicchinnam iva rūpādipratibhāsaṃ khyāti, tasmāc cittamātram eva traidhākam, sa evaṃ cittam eva sakalaprajñaptiṃ niścitya tatra pratyavekṣya ca sarvadharmāṇāṃ svabhāvaḥ pratyavekṣito bhavatīti cittasvabhāvam api pratyavekṣate, sa evaṃ vicārayati, cittam api paramārthato māyāvad anutpannam, yadā hy alīkasvabhāvarūpādyākāropagraheṇa cittam eva citrākāraṃ pratibhāsate, tadāsyāpi rūpādivat tadavyatirekāt satyatvaṃ kutra bhavet? yathā citrākāratayā rūpādayo naikānīkasvabhāvāḥ, tathā cittam api tadavyatirekeṇa naikānīkasvabhāvam, nāpi cittam utpādyamānaṃ kutaścid āgacchati, nāpi nirudhyamānaṃ kvacid gacchati, nāpi svaparobhayataḥ paramārthenāsyotpādo yuktaḥ, tasmān māyopamam eva cittam, yāthā cittam evaṃ sarvadharmā māyāvat paramārthato 'nutpannāḥ, |
| SourcePageNumber | 58a |
| SourceSabcheNumber | 2 |
| Tibetan | ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སེམས་ཉིད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཆད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཁམས་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེས་དེ་ལྟར་ཆོས་སུ་གདགས་པ་མཐའ་དག་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རྟོགས་ནས། དེ་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །དེ་འདི་ལྟར་དཔྱོད་དོ། །དོན་དམ་པར་ན་སེམས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པར་སེམས་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དེའི་ཚེ་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པས་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱང་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་སྐྱེ་བའི་ཚེ་ཡང་གང་ནས་ཀྱང་མི་འོང་། འགག་[p.110-58b]Bhāvanākrama (RKTST 4230) |
| TranslationChapterSubsection | How to practice śamatha and vipaśyanā |
| Wylie | zhes 'byung ngo /_/de 'di snyam du sems te/_sems nyid thog ma med pa'i dus na gzugs la sogs pa yang dag pa ma yin pa la mngon par zhen pa'i dbang gis rmi lam na dmigs pa'i gzugs la sogs pa snang ba bzhin du byis pa rnams la gzugs la sogs pa phyi rol du chad pa bzhin du snang ste/_de lta bas na khams gsum pa ni sems tsam kho na yin no/_/des de ltar chos su gdags pa mtha' dag ni sems kho na yin par rtogs nas/_de la so sor brtags na chos thams cad kyi ngo bo nyid la so sor brtags pa yin no snyam nas sems kyi ngo bo nyid la so sor rtog go/_/de 'di ltar dpyod do/_/don dam par na sems kyang sgyu ma bzhin du ma skyes pa ste/_gang gi tshe brdzun pa'i ngo bo nyid gzugs la sogs pa'i rnam pa 'dzin par sems nyid sna tshogs kyi rnam par snang ba de'i tshe de las gud na med pa'i phyir de nyid kyang gzugs la sogs pa bzhin du bde ba nyid du ga la 'gyur/_ji ltar gzugs la sogs pa sna tshogs kyi rnam pa yin pas gcig dang du ma'i ngo bo nyid ma yin pa de bzhin du sems kyang de las gud na med pa'i phyir gcig dang du ma'i ngo bo nyid ma yin no/_/sems skye ba'i tshe yang gang nas kyang mi 'ong /_'gag[p.110-58b]Bhāvanākrama (RKTST 4230) |
| ChantedAudio |
Alignment info
| Parameter | Value |
|---|---|
| DuplicateRootTranslation | false |
| SourceAuthor | People/Kamalaśīla |
| SourceCitation | Kamalaśīla (པདྨའི་ངང་ཚུལ་). bhāvanākrama [भावनाक्रम]. bsgom pa'i rim pa [བསྒོམ་པའི་རིམ་པ]. [Stages of Meditation 3 of 3]. Tengyur, RKTST 4230 http://www.rkts.org/cat.php?id=4230&typ=2. |
| SourceShortTitle | Bhāvanākrama 3 |
| SourceTitleTibetan | བསྒོམ་པའི་རིམ་པ། |
| SourceTitleWylie | bsgom pa'i rim pa |
| SourceWikiPage | Texts/Bhāvanākrama of Kamalaśīla (3 of 3) |
| TranslationCitation | Adam, Martin T. "Meditation and the Concept of Insight in Kamalaśīla's Bhāvanākramas." PhD diss., McGill University, 2002. |
| TranslationPublishedYear | 2002 |
| TranslationWikiPage | Dissertations/Meditation and the Concept of Insight in Kamalaśīla's Bhāvanākramas |
| Translator | People/Adam, M. |
| TransMemCreator | Dawa, Ishwor, Karma Jurmay |
| TransMemDate | February 2026 |
| TransMemID | 020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3 |
| TransMemNum | 020 |
| TransMemOrigin | Tsadra Foundation |
| TransMemType | Root verses |
