Translation Memory:020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3/23
020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3/23 ID: 020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3 <br> Date: February 2026 <br> Creator: Dawa, Ishwor, Karma Jurmay <br> Origin: Tsadra Foundation
Segment Data
| English | The yogin who is examining does not even apprehend a nature for the mind by which he discerns. Thus in this way wherever the yogin's mind extends to an object, upon examining its nature it is not found; and then, having analyzed every single thing (and) having understood them to be without a pith—like the trunk of a plantain tree—he turns his mind away from that (analysis). Then when all conceptions of existence and so on have ceased, the signless yoga free of all conceptual proliferation is obtained. This is discussed in the Noble Ratnamegha. Thus one who is skillful regarding faults enters the yoga of meditating on emptiness so as to become free from all conceptual proliferation. Because of repeatedly meditating on emptiness, whatever objects the mind approaches and the mind enjoys, when one seeks their nature12Tucci 7.19: svabhāvataḥ parigaveṣamāṇo. D 58b4-5: ngo bo nyid yongs su btsal na / one realizes them to be to be empty. Even the mind, upon being scrutinized, is realized to be empty. Even the mind that scrutinizes when searching for an inherent nature is realized to be empty. One who carefully scrutinizes in this way enters the signless yoga.13Tucci 7.22-8.1: sa evam upaparīkṣamāno nirnimittatāyāṃ yogam āpadyate / D 58b5: de de ltar rtogs pas mtshan ma med pa'i rnal byor la 'jug go zhes 'byung dang / |
|---|---|
| Sanskrit | येनापि चित्तेन प्रत्यवेक्षते योगी तस्यापि स्वभावं परीक्षमाणो नोपलभते। तद् एवं यत्र यत्रालम्बने योगिनश् चित्तं प्रसरेत् तस्य तस्य स्वभावं परीक्षमाणो 'सौ यदा नोपलभते तदा सर्वम् एव वस्तु विचार्य कदलीस्कन्धवद् असारम् अवगम्य, ततश् चित्तं निवर्तयति। ततो भावादिविकल्पोपरतौ सर्वप्रपञ्चविगतम् आनिमित्तं योगं प्रतिलभते। तथा चोक्तमार्यरत्नमेघे। स एवम् अपक्षालकुशलः सर्वप्रपञ्चविगमाय शून्यताभावनायाम् योगम् आपद्यते। स शून्यताभावनाबहुलो येषु येषु स्थानेषु चित्तं प्रसरति, चित्तम् अभिरमते तानि तानि स्थानानि स्वभावतः परिगवेषमाणो शून्यं प्रतिविध्यति। यद् अपि तच् चित्तं तद् अपि परीक्ष्यमाणं शून्यं प्रतिविध्यति। येनापि चित्तेन परीक्षते तद् अपि स्वभावतः परिगवेष्यमाणं शून्यं प्रतिविध्यति। स एवम् उपपरीक्षमाणो निर्निमित्ततायां योगम् आपद्यते। |
| SegmentFormat | Commentary |
| SegmentOrder | 23 |
| SktTransliteration | yenāpi cittena pratyavekṣate yogī tasyāpi svabhāvaṃ parīkṣamāṇo nopalabhate, tad evaṃ yatra yatrālambane yoginaś cittaṃ prasaret tasya tasya svabhāvaṃ parīkṣamāṇo 'sau yadā nopalabhate tadā sarvam eva vastu vicārya kadalīskandhavad asāram avagamya, tataś cittaṃ nivartayati, tato bhāvādivikalpoparatau sarvaprapañcavigatam ānimittaṃ yogaṃ pratilabhate, tathā coktamāryaratnameghe, sa evam apakṣālakuśalaḥ sarvaprapañcavigamāya śūnyatābhāvanāyām yogam āpadyate, sa śūnyatābhāvanābahulo yeṣu yeṣu sthāneṣu cittaṃ prasarati, cittam abhiramate tāni tāni sthānāni svabhāvataḥ parigaveṣamāṇo śūnyaṃ pratividhyati, yad api tac cittaṃ tad api parīkṣyamāṇaṃ śūnyaṃ pratividhyati, yenāpi cittena parīkṣate tad api svabhāvataḥ parigaveṣyamāṇaṃ śūnyaṃ pratividhyati, sa evam upaparīkṣamāṇo nirnimittatāyāṃ yogam āpadyate, |
| SourcePageNumber | 58b |
| SourceSabcheNumber | 2 |
| Tibetan | རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་སེམས་གང་གིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་བརྟགས་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་དམིགས་པ་གང་དང་གང་ལ་སེམས་འཕྲོ་བ་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟགས་ན་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། དེས་གང་གི་ཚེ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བརྟགས་ཤིང་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོ་བཞིན་དུ་སྙིང་པོ་མེད་པར་རྟོགས་ན་དེ་ལས་སེམས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་གྱུར་ནས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་འཐོབ་བོ། །དེ་སྐད་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱོན་ལ་མཁས་པ་དེས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་ལ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པ་མང་བས་གནས་གང་དང་གང་དུ་སེམས་འཕྲོ་ཞིང་སེམས་མངོན་པར་དགའ་བའི་གནས་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བཙལ་ན་སྟོང་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་བརྟགས་ན་སྟོང་པར་རྟོགས་སོ། །སེམས་གང་གིས་རྟོག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཙལ་ན་སྟོང་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་མཚན་མ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་འཇུག་གོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། ། |
| TranslationChapterSubsection | How to practice śamatha and vipaśyanā |
| Wylie | rnal 'byor pa des sems gang gis so sor rtog pa la brtags na de'i ngo bo nyid kyang mi dmigs te/_de ltar rnal 'byor pas dmigs pa gang dang gang la sems 'phro ba de dang de'i ngo bo nyid la yongs su brtags na de'i ngo bo nyid kyang mi dmigs te/_des gang gi tshe mi dmigs pa de'i tshe dngos po thams cad brtags shing chu shing gi sdong po bzhin du snying po med par rtogs na de las sems zlog par byed do/_/de nas yod pa la sogs par rnam par rtog pa med par gyur nas spros pa thams cad dang bral ba mtshan ma med pa'i rnal 'byor 'thob bo/_/de skad 'phags pa dkon mchog sprin las kyang bka' stsal te/_de ltar skyon la mkhas pa des spros pa thams cad dang bral ba'i phyir stong pa nyid bsgom pa la rnal 'byor du byed do/_/de ltar stong pa nyid bsgom pa mang bas gnas gang dang gang du sems 'phro zhing sems mngon par dga' ba'i gnas de dag gi ngo bo nyid yongs su btsal na stong par rtogs so/_/sems gang yin pa de yang brtags na stong par rtogs so/_/sems gang gis rtog pa de'i ngo bo nyid kun tu btsal na stong par rtogs te/_de de ltar rtogs pas mtshan ma med pa'i rnal 'byor la 'jug go zhes 'byung ngo /_/ |
| ChantedAudio |
Alignment info
| Parameter | Value |
|---|---|
| DuplicateRootTranslation | false |
| SourceAuthor | People/Kamalaśīla |
| SourceCitation | Kamalaśīla (པདྨའི་ངང་ཚུལ་). bhāvanākrama [भावनाक्रम]. bsgom pa'i rim pa [བསྒོམ་པའི་རིམ་པ]. [Stages of Meditation 3 of 3]. Tengyur, RKTST 4230 http://www.rkts.org/cat.php?id=4230&typ=2. |
| SourceShortTitle | Bhāvanākrama 3 |
| SourceTitleTibetan | བསྒོམ་པའི་རིམ་པ། |
| SourceTitleWylie | bsgom pa'i rim pa |
| SourceWikiPage | Texts/Bhāvanākrama of Kamalaśīla (3 of 3) |
| TranslationCitation | Adam, Martin T. "Meditation and the Concept of Insight in Kamalaśīla's Bhāvanākramas." PhD diss., McGill University, 2002. |
| TranslationPublishedYear | 2002 |
| TranslationWikiPage | Dissertations/Meditation and the Concept of Insight in Kamalaśīla's Bhāvanākramas |
| Translator | People/Adam, M. |
| TransMemCreator | Dawa, Ishwor, Karma Jurmay |
| TransMemDate | February 2026 |
| TransMemID | 020-Tsadra-BC-Root-Bhavanakrama-3 |
| TransMemNum | 020 |
| TransMemOrigin | Tsadra Foundation |
| TransMemType | Root verses |
