016-Tsadra-SSC-Root/325 ID: 016-Tsadra-SSC-Root <br> Date: 10 January 2025 <br> Creator: Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma <br> Origin: Tsadra Foundation
Segment Data
| English | The sentient being that you saw looking like a mortar was also formerly a monk. He was engaged in making begging-bowls. A novice monk who was a Saint was there working with a [mortar and] pestle.xliiiIn Skt., mudgāvāre niyuktaḥ; in Tib., dam gzhag pa'i las ras bab nas; PT dam bzhag pa'i las res bab nas. The monk said to him, "Novice monk, pound a little oil-cake paste and give it to me." He replied, "Elder, wait just a moment; I am busy. Later, I will pound it and give it to you." The monk angrily said, "Novice, if I have to touch this mortar, I will throw you in and pound you—what need even to speak of a little oil-cake paste!" The novice thought, "This man is totally wrapped up in intense anger. If I answer him, he will only become more angry." He remained silent. When the monk's anger had departed, the novice approached him and said, "Elder, do you know who I am?" The monk replied, "I know you as an ordained novice monk of the genuinely and fully Awakened Buddha Kāśyapa. And I am an elder monk." The novice monk said, "If so, then I have done what there was to do in taking ordination. What have I done? I have stopped all reactive emotions. My fetters are completely severed, and I am completely free from fetters. You have spoken harshly; confess this wrongdoing as wrongdoing! In this very way, indeed, will that action be used up, weakened, and exhausted." He did not confess that wrongdoing as wrongdoing. Because of that action, the monk appears as if he were a mortar. |
|---|---|
| QuoteSource | |
| Sanskrit | यं त्वं सत्त्वमद्राक्षीरुदूखलाकारं सोऽपि भिक्षुरासीत्। तस्य पात्रकर्म प्रत्युपस्थितम्। तत्र चैकः श्रामणेरकोऽर्हन् मुद्गावारे नियुक्तः । स तेनोक्तः- श्रामणेरक, ददस्व मे खलिस्तोकं कुट्टयित्वेति। स कथयति-स्थविर, तिष्ठ तावन्मुहूर्तम्। व्यग्रोऽस्मि। पश्चात्कुट्टयित्वा दास्यामीति। स संजातामर्षः कथयति-श्रामणेरक, यदि मम कल्पेत उद्व(दू)खलं स्पष्टुम्, त्वामेवाहमुद्व(दू)खले प्रक्षिप्य कुट्टयेयम्, प्रागेव खलिस्तोकमिति। स श्रामणेरः संलक्षयति-तीव्रपर्यवस्थानपर्यवस्थितोऽयम्। यद्यहमस्मै प्रतिवचनं दास्यामि, भूयस्या मात्रया प्रकोपमापत्स्यतीति तूष्णीमवस्थितः। यदास्य पर्यवस्थानं विगतं तदोपसंक्रम्य कथयति-स्थविर, जानीषे त्वं कोऽहमिति? स कथयति-जाने त्वां काश्यपस्य सम्यक्संबुद्धस्य प्रव्रजितं श्रामणेरकम्। अहमपि भिक्षुः स्थविरः। श्रामणेरकः कथयति-यद्यप्येवम्, तथापि तु यन्मया प्रव्रजितेन करणीयं तत्कृतम्। किं कृतम्? क्लेशप्रहाणम्। छिन्नसकलबन्धनोऽहं सर्वबन्धनविनिर्मुक्तः। खरं ते वाक्कर्म निश्चारितम्। अत्ययमत्ययतो देशय। अप्येव नाम एतत्कर्म परिक्षयं तनुत्वं पर्यादानं गच्छेदिति। तेन अत्ययमत्ययतो न देशितम्। तेन कर्मणोदूखलाकारः संवृत्तः। |
| SegmentFormat | Quote |
| SegmentOrder | 325 |
| SktTransliteration | yaṃ tvaṃ sattvamadrākṣīrudūkhalākāraṃ so'pi bhikṣurāsīt । tasya pātrakarma pratyupasthitam । tatra caikaḥ śrāmaṇerako'rhan mudgāvāre niyuktaḥ । sa tenoktaḥ- śrāmaṇeraka, dadasva me khalistokaṃ kuṭṭayitveti । sa kathayati-sthavira, tiṣṭha tāvanmuhūrtam । vyagro'smi । paścātkuṭṭayitvā dāsyāmīti । sa saṃjātāmarṣaḥ kathayati-śrāmaṇeraka, yadi mama kalpeta udva(dū)khalaṃ spaṣṭum, tvāmevāhamudva(dū)khale prakṣipya kuṭṭayeyam, prāgeva khalistokamiti । sa śrāmaṇeraḥ saṃlakṣayati-tīvraparyavasthānaparyavasthito'yam । yadyahamasmai prativacanaṃ dāsyāmi, bhūyasyā mātrayā prakopamāpatsyatīti tūṣṇīmavasthitaḥ । yadāsya paryavasthānaṃ vigataṃ tadopasaṃkramya kathayati-sthavira, jānīṣe tvaṃ ko'hamiti? sa kathayati-jāne tvāṃ kāśyapasya samyaksaṃbuddhasya pravrajitaṃ śrāmaṇerakam । ahamapi bhikṣuḥ sthaviraḥ । śrāmaṇerakaḥ kathayati-yadyapyevam, tathāpi tu yanmayā pravrajitena karaṇīyaṃ tatkṛtam । kiṃ kṛtam? kleśaprahāṇam । chinnasakalabandhano'haṃ sarvabandhanavinirmuktaḥ । kharaṃ te vākkarma niścāritam । atyayamatyayato deśaya । apyeva nāma etatkarma parikṣayaṃ tanutvaṃ paryādānaṃ gacchediti । tena atyayamatyayato na deśitam । tena karmaṇodūkhalākāraḥ saṃvṛttaḥ । |
| SourcePageNumber | 38a |
| Tibetan | ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཏུན་ལྟ་བུ་གང་མཐོང་བ་དེ་ཡང་སྔོན་དགེ་སློང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་ཤིག་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། དགེ་ཚུལ་ཕ་དགྲ་བཅོམ་པ་གཅིག་གཅིག་ལ་དམ་གཞག་པའི་ལས་རེས་བབ་ནས་དེ་ལ་དེས་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་ཕ་ཚིགས་མ་ཅུང་ཞིག་རྡུངས་ལ་ཁོ་བོ་ལ་བྱིན། དེས་སྨྲས་པ་གནས་བརྟན་བདག་བྲེལ་གྱི་ཅུང་ཞིག་གཞེས་ཤིག །སླད་ཀྱིས་བརྡུངས་ཏེ་གསོལ་ལོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེ་ཁྲོས་ནས་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་ཕ་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་གཏུན་ལ་རེག་ཏུ་རུང་ན་ནི། ཁྱོད་ཉིད་ཁོ་བོས་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བརྡུངས་ན་ཚིགས་མ་ཉུང་ཟད་བརྡུངས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དགེ་ཚུལ་ཕ་དེས་དེ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དྲག་པོས་དཀྲིས་པར་རིག་ནས། གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་ལ་ལན་བླན་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཁྲོས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཁ་རོག་སྟེ་འདུག་གོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་སུ་ལགས་མཁྱེན་ཏམ། དེས་སྨྲས་པ་ཤེས་ཏེ་ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་ཚུལ་ལོ། །ཁོ་བོ་ནི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ནོ། །དགེ་ཚུལ་ཕས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱས་སོ། །ཅི་ཞིག་བྱས། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་སོ། །འཆིང་བ་མཐའ་དག་བཅད་དོ། །བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ཞེ་གཅོད་པའི་ངག་གི་ལས་སྨྲས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་མཐོལ་ཅིག །འོན་ཏང་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་བྱང་ཞིང་བསྲབས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཀྱང་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་བཤགས་སོ། །ལས་དེས་ན་གཏུན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། ། |
| TibetanTsadra | ཁྱོད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གཏུན་ལྟ་བུ་གང་མཐོང་བ་དེ་ཡང་སྔོན་དགེ་སློང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ལས་ཤིག་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། དགེ་ཚུལ་ཕ་380སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘བ་’ སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་ལ་ ‘དགེ་ཚུལ་བ་’ ཡོད་ཀྱང་སྡེ་དགེ་དང་ཅོ་ནེ་ལ་ ‘དགེ་ཚུལ་ཕ་’ ཡོད་པ་ལྟར་བཞག་ཡོད།དགྲ་བཅོམ་པ་གཅིག་གཅིག་ལ་དམ་གཞག་པའི་ལས་རེས་བབ་ནས་དེ་ལ་དེས་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་བ་ཚིགས་མ་ཅུང་ཞིག་རྡུངས་ལ་ཁོ་བོ་ལ་བྱིན། དེས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་བདག་བྲེལ་གྱི་ཅུང་ཞིག་གཞེས་ཤིག །སླད་ཀྱིས་བརྡུངས་ཏེ་གསོལ་ལོ་ཞེས་བྱས་པ་དང་། དེ་ཁྲོས་ནས་སྨྲས་པ། དགེ་ཚུལ་ཕ་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་གཏུན་ལ་རེག་ཏུ་རུང་ན་ནི། ཁྱོད་ཉིད་ཁོ་བོས་གཏུན་གྱི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་བརྡུངས་ན་ཚིགས་མ་ཅུང་ཟད་381སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘ཅུང་ཞིག་’བརྡུངས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དགེ་ཚུལ་བ་དེས་དེ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དྲག་པོས་དཀྲིས་པར་རིག་ནས། གལ་ཏེ་བདག་གིས་དེ་ལ་ལན་བླན་ན་དེ་བས་ཀྱང་ཁྲོས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ནས་ཁ་རོག་སྟེ་འདུག་གོ །གང་གི་ཚེ་དེ་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་གན་དུ་སོང་ནས་སྨྲས་པ། གནས་བརྟན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་བོ་སུ་ལགས་མཁྱེན་ཏམ། དེས་སྨྲས་པ་ཤེས་ཏེ་ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུང་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་དགེ་ཚུལ་ལོ།382སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘པའོ།།’ །ཁོ་བོ་ནི་དགེ་སློང་གནས་བརྟན་ནོ། །དགེ་ཚུལ་ཕས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཁོ་བོས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱས་སོ། །ཅི་ཞིག་བྱས། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་སོ། །འཆིང་བ་མཐའ་དག་བཅད་དོ། ། བཅིངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་ཞེ་གཅོད་པའི་ངག་གི་ལས་སྨྲས་ཀྱིས། ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་མཐོལ་ཅིག །འོན་ཏང་ལས་དེ་ཡོངས་སུ་བྱང་ཞིང་བསྲབས་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཀྱང་ཉེས་པ་ལ་ཉེས་པར་བཤགས་སོ། །ལས་དེས་ན་གཏུན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏོ། ། |
| TranslationChapter | 3 |
| TranslationPageNumber | 61 |
| Wylie | khyod kyis sems can gtun lta bu gang mthong ba de yang sngon dge slong yin te/_de la lhung bzed kyi las shig byung ba de'i tshe/_dge tshul pha dgra bcom pa gcig gcig la dam gzhag pa'i las res bab nas de la des smras pa/_dge tshul pha tshigs ma cung zhig rdungs la kho bo la byin/_des smras pa gnas brtan bdag brel gyi cung zhig gzhes shig_/slad kyis brdungs te gsol lo zhes byas pa dang /_de khros nas smras pa/_dge tshul pha gal te kho bo gtun la reg tu rung na ni/_khyod nyid kho bos gtun gyi nang du bcug ste brdungs na tshigs ma nyung zad brdungs pa lta ci smos/_dge tshul pha des de kun nas dkris pa drag pos dkris par rig nas/_gal te bdag gis de la lan blan na de bas kyang khros par 'gyur ro snyam nas kha rog ste 'dug go/_/gang gi tshe de kun nas dkris pa dang bral bar gyur pa de'i tshe de'i gan du song nas smras pa/_gnas brtan khyod kyis kho bo su lags mkhyen tam/_des smras pa shes te khyod ni yang dag par rdzogs pa'i sangs rgyas 'od srung kyi bstan pa la rab tu byung ba'i dge tshul lo/_/kho bo ni dge slong gnas brtan no/_/dge tshul phas smras pa/_de lta yin du zin kyang kho bos ni rab tu byung nas bya ba gang yin pa de byas so/_/ci zhig byas/_nyon mongs pa spangs so/_/'ching ba mtha' dag bcad do/_/bcings pa las rnam par grol lo/_/khyod kyis ni zhe gcod pa'i ngag gi las smras kyi nyes pa la nyes par mthol cig_/'on tang las de yongs su byang zhing bsrabs te/_yongs su zad par 'gyur ro/_/des kyang nyes pa la nyes par bshags so/_/las des na gtun lta bur gyur to/_/ |
| WylieTsadra | khyod kyis sems can gtun lta bu gang mthong ba de yang sngon dge slong yin te/_de la lhung bzed kyi las shig byung ba de'i tshe/_dge tshul pha 380snar thang dang pe cing: ‘ba ’ snar thang dang pe cing la ‘dge tshul ba ’ yod kyang sde dge dang co ne la ‘dge tshul pha ’ yod pa ltar bzhag yod/dgra bcom pa gcig gcig la dam gzhag pa'i las res bab nas de la des smras pa/_dge tshul ba tshigs ma cung zhig rdungs la kho bo la byin/_des smras pa/_gnas brtan bdag brel gyi cung zhig gzhes shig_/slad kyis brdungs te gsol lo zhes byas pa dang /_de khros nas smras pa/_dge tshul pha gal te kho bo gtun la reg tu rung na ni/_khyod nyid kho bos gtun gyi nang du bcug ste brdungs na tshigs ma cung zad 381snar thang dang pe cing: ‘cung zhig ’brdungs pa lta ci smos/_dge tshul ba des de kun nas dkris pa drag pos dkris par rig nas/_gal te bdag gis de la lan blan na de bas kyang khros par 'gyur ro snyam nas kha rog ste 'dug go_/gang gi tshe de kun nas dkris pa dang bral bar gyur pa de'i tshe de'i gan du song nas smras pa/_gnas brtan khyod kyis kho bo su lags mkhyen tam/_des smras pa shes te khyod ni yang dag par rdzogs pa'i sangs rgyas 'od srung kyi bstan pa la rab tu byung ba'i dge tshul lo/382snar thang dang pe cing: ‘pa'o//’ /kho bo ni dge slong gnas brtan no/_/dge tshul phas smras pa/_de lta yin du zin kyang kho bos ni rab tu byung nas bya ba gang yin pa de byas so/_/ci zhig byas/_nyon mongs pa spangs so/_/'ching ba mtha' dag bcad do/_/_bcings pa las rnam par grol lo/_/khyod kyis ni zhe gcod pa'i ngag gi las smras kyis/_nyes pa la nyes par mthol cig_/'on tang las de yongs su byang zhing bsrabs te/_yongs su zad par 'gyur ro/_/des kyang nyes pa la nyes par bshags so/_/las des na gtun lta bur gyur to/_/ |
| ChantedAudio |
Alignment info
| Parameter | Value |
|---|---|
| AuthorLabel | Charles Goodman, 2016 |
| DuplicateRootTranslation | false |
| RootTextWikiPage | Texts/Śikṣāsamuccayakārikā |
| ShortTitle | Goodman 2016 |
| SourceAuthor | Śāntideva |
| SourceCitation | Śāntideva. Śikṣāsamuccaya (Bslab pa kun las btus pa). In Derge Tengyur D3940, dbu ma, vol. 111, khi 3a2-194b5. |
| SourceShortTitle | Śikṣāsamuccaya |
| SourceTitleTibetan | བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། |
| SourceTitleWylie | bslab pa kun las btus pa |
| SourceVersionLabel | Derge & Tsadra |
| SourceWikiPage | Śikṣāsamuccaya |
| TranslationCitation | Goodman, Charles, trans. The Training Anthology of Śāntideva: A Translation of the Śikṣā-samuccaya. New York: Oxford University Press, 2016. |
| TranslationPublishedYear | 2016 |
| TranslationWikiPage | Books/The Training Anthology of Śāntideva |
| Translator | People/Goodman, C. |
| TransMemCreator | Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma |
| TransMemDate | 10 January 2025 |
| TransMemID | 016-Tsadra-SSC-Root |
| TransMemNum | 016 |
| TransMemOrigin | Tsadra Foundation |
| TransMemType | Root verses and commentary |
