016-Tsadra-SSC-Root/972 ID: 016-Tsadra-SSC-Root <br> Date: 10 January 2025 <br> Creator: Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma <br> Origin: Tsadra Foundation
Segment Data
| English | If a king approaches a forest monk, or else a king’s minister, or some other Brahmin, warrior-noble, city-dweller, or country person, he should respectfully say to them, "Welcome!" And he should say, "Your Majesty, sit wherever you wish." If the king sits down, both should sit down. Similarly, if he doesn’t sit down, neither should sit down. If he is distractible, the monk should say,xxii Thus Tib.; Skt. says utkarṣayitavyam, "[the monk] should stand up." It then gives the same instruction about what to say. "It is a gain for you, Your Majesty, it is a great gain for you, that in this area morally disciplined, able, and greatly learned religious wanderers and Brahmins live safe from attack by bandits, tribal peoples, and the like."xxiiiSkt. is clear here, caura-bhaṭa-ādibhiḥ; Tib. much less so, mi rgod dang sbe’u rnams (no "etc." word in Tib.). If he is steady, disciplined, of calm faculties, and capable of hearing Dharma teachings, then the monk should give him a varied Dharma teaching. If he doesn’t want a varied teaching, then he should be given a hasty Dharma teaching.xxivSkt. saṃvega-anukūlā; Tib. skyo ba dang mthun pa, "appropriate to weariness"? If he doesn’t want a hasty teaching, then the monk should teach him about the most exalted greatness of the Tathāgata. Similarly, if Brahmins, warrior-nobles, city-dwellers, or country people approach, the monk should act accordingly. As he is greatly learned in this way, he is able to satisfy the minds of those who listen to the Dharma. In his presence, these sentient beings feel pleasure, trust, and joy.xxvTib. bam po dgu pa, "Section 9." |
|---|---|
| Sanskrit | सचेदारण्यकस्य भिक्षो राजा वोपसंक्रामति राजमात्रो वा अन्ये वा ब्राह्मणक्षत्रियनैगमजानपदाः, तेन तेषामादरेण स्वागतक्रिया कर्तव्या। एवं चानेन वक्तव्यम् - निषीद महाराज यथाप्रज्ञप्त आसने। सचेदुपविशति, द्वाभ्यामप्युपवेष्टव्यम्। सचेन्नोपविशति, उभाभ्यामपि नोपवेष्टव्यम्। सचेच्चलेन्द्रियो भवति, उत्कर्षयितव्यम्। तस्य ते महाराज लाभाः सुलब्धा यस्य ते भूप्रदेशे शीलवन्तो गुणवन्तो बहुश्रुताः श्रमणब्राह्मणाः प्रतिवसन्ति अनुपद्रुताश्चौरभटादिभिः। सचेत् स्थिरो भवति विनीतः प्रशान्तेन्द्रियः, भव्यश्च भवति धर्मदेशनायाः, ततोऽस्य विचित्रा धर्मदेशना उपसंहर्तव्या। सचेद्विचित्रां न प्रियायते, संवेगानुकूला धर्मदेशना उपसंहर्तव्या। सचेत्संवेगा[नुकूलां] न प्रियायते, उदारोदाराणि तथागतमाहात्म्यानि उपदेष्टव्यानि। ब्राह्मणक्षत्रियनैगमजानपदानामप्युपसंक्रामतां यथानुरूपाः क्रिया उपसंहर्तव्याः। स एवं बहुश्रुतः सत् प्रतिबलो भवति धार्मश्रवणिकानां चित्तमाराधयितुम्। ते च सत्त्वास्तस्यान्तिके प्रीतिं च प्रसादं च प्रामोद्यं च प्रतिलभन्त इति॥ |
| SegmentFormat | Quote |
| SegmentOrder | 972 |
| SktTransliteration | sacedāraṇyakasya bhikṣo rājā vopasaṃkrāmati rājamātro vā anye vā brāhmaṇakṣatriyanaigamajānapadāḥ, tena teṣāmādareṇa svāgatakriyā kartavyā । evaṃ cānena vaktavyam - niṣīda mahārāja yathāprajñapta āsane । sacedupaviśati, dvābhyāmapyupaveṣṭavyam । sacennopaviśati, ubhābhyāmapi nopaveṣṭavyam । saceccalendriyo bhavati, utkarṣayitavyam । tasya te mahārāja lābhāḥ sulabdhā yasya te bhūpradeśe śīlavanto guṇavanto bahuśrutāḥ śramaṇabrāhmaṇāḥ prativasanti anupadrutāścaurabhaṭādibhiḥ । sacet sthiro bhavati vinītaḥ praśāntendriyaḥ, bhavyaśca bhavati dharmadeśanāyāḥ, tato'sya vicitrā dharmadeśanā upasaṃhartavyā । sacedvicitrāṃ na priyāyate, saṃvegānukūlā dharmadeśanā upasaṃhartavyā । sacetsaṃvegā[nukūlāṃ] na priyāyate, udārodārāṇi tathāgatamāhātmyāni upadeṣṭavyāni । brāhmaṇakṣatriyanaigamajānapadānāmapyupasaṃkrāmatāṃ yathānurūpāḥ kriyā upasaṃhartavyāḥ । sa evaṃ bahuśrutaḥ sat pratibalo bhavati dhārmaśravaṇikānāṃ cittamārādhayitum । te ca sattvāstasyāntike prītiṃ ca prasādaṃ ca prāmodyaṃ ca pratilabhanta iti ॥ |
| SourcePageNumber | 110a |
| Tibetan | གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དགོན་པ་པའི་དྲུང་དུ་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོའམ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་སམ་གྲོང་པའམ་ཡུལ་གྱི་མི་དག་འོངས་ན། དེས་དེ་དག་ལ་གུས་པར་ལེགས་པར་འོངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྟན་བཏིང་བ་ལ་བཞུགས་ཤིག་ཅེས་དེ་སྐད་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་འདུག་ན་གཉི་ག་ཡང་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་མི་འདུག་ན་ཡང་གཉི་ག་མི་འདུག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྒོད་པར་གྱུར་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ས་ཕྱོགས་ན་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་དག་མི་རྒོད་དང་སྤྲེའུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཙེས་པར་གནས་པ་དེ་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་བརྟན་ཞིང་དུལ་བ་དབང་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པར་རུང་ན་དེ་ལ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ལ་མི་དགའ་ན་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་སྐྱོ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་མི་དགའ་ན་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་བསྟན་པར་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་དང་གྲོང་པ་དང་ཡུལ་གྱི་མི་དག་འོངས་ན་ཡང་ (111-110b) ཅི་རིགས་པར་བྱ་བ་དག་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་མང་དུ་ཐོས་པས་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་དགའ་བ་དང་དད་པ་དང་རངས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་དགུ་པ། |
| TibetanTsadra | གལ་ཏེ་དགེ་སློང་དགོན་པ་པའི་དྲུང་དུ་རྒྱལ་པོའམ་བློན་པོའམ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་བྲམ་ཟེའམ་རྒྱལ་རིགས་སམ་གྲོང་པའམ་ཡུལ་གྱི་མི་དག་འོངས་ན། དེས་དེ་དག་ལ་གུས་པར་ལེགས་པར་འོངས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་སྟན་བཏིང་བ་ལ་བཞུགས་ཤིག་ཅེས་དེ་སྐད་བྱས་ནས་གལ་ཏེ་འདུག་ན་གཉི་ག་ཡང་འདུག་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་མི་འདུག་ན་ཡང་གཉི་ག་མི་འདུག་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དབང་པོ་རྒོད་པར་གྱུར་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་གང་ཁྱོད་ཀྱིས་ས་ཕྱོགས་ན་དགེ་སློང་དང་བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མང་དུ་ཐོས་པ་དག་མི་རྒོད་དང་སྤྲེའུ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཙེས་པར་གནས་པ་དེ་ནི་རྙེད་པ་ལེགས་པར་རྙེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་བརྟན་ཞིང་དུལ་བ་དབང་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཞིག་ཡིན་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པར་རུང་ན་དེ་ལ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་ཆོས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་ལ་མི་དགའ་ན་དེ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་སྟེ་སྐྱོ་བ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཡང་མི་དགའ་ན་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆེ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་དག་བསྟན་པར་བྱའོ། །བྲམ་ཟེ་དང་རྒྱལ་རིགས་དང་གྲོང་པ་དང་ཡུལ་གྱི་མི་དག་འོངས་ན་ཡང་(༡༡༠་བ)ཅི་རིགས་པར་བྱ་བ་དག་བྱའོ། །དེ་དེ་ལྟར་མང་དུ་ཐོས་པས་ཆོས་ཉན་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་མགུ་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལ་དགའ་བ་དང་དད་པ་དང་རངས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །། བམ་པོ་དགུ་པ། |
| TranslationChapter | 11 |
| TranslationPageNumber | 194 |
| Wylie | gal te dge slong dgon pa pa'i drung du rgyal po'am blon po'am de ma yin pa gzhan bram ze'am rgyal rigs sam grong pa'am yul gyi mi dag 'ongs na/_des de dag la gus par legs par 'ongs so zhes brjod par bya ste/_des rgyal po chen po ji ltar stan bting ba la bzhugs shig ces de skad byas nas gal te 'dug na gnyi ga yang 'dug par bya'o/_/de ste mi 'dug na yang gnyi ga mi 'dug par bya'o/_/gal te dbang po rgod par gyur na rgyal po chen po gang khyod kyis sa phyogs na dge slong dang bram ze rnams tshul khrims dang ldan pa yon tan dang ldan pa mang du thos pa dag mi rgod dang spre'u rnams kyis ma gtses par gnas pa de ni rnyed pa legs par rnyed do zhes bstan par bya'o/_/de ste brtan zhing dul ba dbang po rab tu zhi ba zhig yin te chos bstan par rung na de la chos sna tshogs bstan par bya'o/_/de ste chos sna tshogs bstan pa la mi dga' na de la skyo ba dang mthun pa'i chos bstan par bya'o/_/de ste skyo ba dang mthun pa'i chos bstan pa la yang mi dga' na de la de bzhin gshegs pa'i che ba rgya che ba dag bstan par bya'o/_/bram ze dang rgyal rigs dang grong pa dang yul gyi mi dag 'ongs na yang (111-110b) ci rigs par bya ba dag bya'o/_/de de ltar mang du thos pas chos nyan pa rnams kyi sems mgu bar byed nus pa yin te/_sems can de dag kyang de la dga' ba dang dad pa dang rangs pa 'thob par 'gyur ro zhes gsungs so//_//bam po dgu pa/ |
| WylieTsadra | gal te dge slong dgon pa pa'i drung du rgyal po'am blon po'am de ma yin pa gzhan bram ze'am rgyal rigs sam grong pa'am yul gyi mi dag 'ongs na/_des de dag la gus par legs par 'ongs so zhes brjod par bya ste/_des rgyal po chen po ji ltar stan bting ba la bzhugs shig ces de skad byas nas gal te 'dug na gnyi ga yang 'dug par bya'o/_/de ste mi 'dug na yang gnyi ga mi 'dug par bya'o/_/gal te dbang po rgod par gyur na rgyal po chen po gang khyod kyis sa phyogs na dge slong dang bram ze rnams tshul khrims dang ldan pa yon tan dang ldan pa mang du thos pa dag mi rgod dang spre'u rnams kyis ma gtses par gnas pa de ni rnyed pa legs par rnyed do zhes bstan par bya'o/_/de ste brtan zhing dul ba dbang po rab tu zhi ba zhig yin te chos bstan par rung na de la chos sna tshogs bstan par bya'o/_/de ste chos sna tshogs bstan pa la mi dga' na de la skyo ba dang mthun pa'i chos bstan par bya'o/_/de ste skyo ba dang mthun pa'i chos bstan pa la yang mi dga' na de la de bzhin gshegs pa'i che ba rgya che ba dag bstan par bya'o/_/bram ze dang rgyal rigs dang grong pa dang yul gyi mi dag 'ongs na yang (110 ba)ci rigs par bya ba dag bya'o/_/de de ltar mang du thos pas chos nyan pa rnams kyi sems mgu bar byed nus pa yin te/_sems can de dag kyang de la dga' ba dang dad pa dang rangs pa 'thob par 'gyur ro zhes gsungs so//_//_bam po dgu pa/ |
| ChantedAudio |
Alignment info
| Parameter | Value |
|---|---|
| AuthorLabel | Charles Goodman, 2016 |
| DuplicateRootTranslation | false |
| RootTextWikiPage | Texts/Śikṣāsamuccayakārikā |
| ShortTitle | Goodman 2016 |
| SourceAuthor | Śāntideva |
| SourceCitation | Śāntideva. Śikṣāsamuccaya (Bslab pa kun las btus pa). In Derge Tengyur D3940, dbu ma, vol. 111, khi 3a2-194b5. |
| SourceShortTitle | Śikṣāsamuccaya |
| SourceTitleTibetan | བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། |
| SourceTitleWylie | bslab pa kun las btus pa |
| SourceVersionLabel | Derge & Tsadra |
| SourceWikiPage | Śikṣāsamuccaya |
| TranslationCitation | Goodman, Charles, trans. The Training Anthology of Śāntideva: A Translation of the Śikṣā-samuccaya. New York: Oxford University Press, 2016. |
| TranslationPublishedYear | 2016 |
| TranslationWikiPage | Books/The Training Anthology of Śāntideva |
| Translator | People/Goodman, C. |
| TransMemCreator | Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma |
| TransMemDate | 10 January 2025 |
| TransMemID | 016-Tsadra-SSC-Root |
| TransMemNum | 016 |
| TransMemOrigin | Tsadra Foundation |
| TransMemType | Root verses and commentary |
