Translation Memory:016-Tsadra-SSC-Root/1452
016-Tsadra-SSC-Root/1452 ID: 016-Tsadra-SSC-Root <br> Date: 10 January 2025 <br> Creator: Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma <br> Origin: Tsadra Foundation
Segment Data
| English | A learned person enters a small hut at the proper time, And closing the door, reflects,
Sees with insight the whole Dharma from the ground up,
And then, rising up, should teach it with an undaunted mind.
He is established in happiness and always clear-sighted;
Thus, seated in happiness, he proclaims the Dharma.
In a clean and beautiful place.
Where a broad seat has been well set up and laid out,
After putting on a clean robe,
Well colored and with clear colors,
And similarly, laying out a black traveling cloak
And wearing large and appropriate lower garments,viTib. rdul gzan nag po de bzhing bshams byas la/sham thabs che tshad legs par rab bgos nas; but Skt. āsevakān kṛṣṇa tathā daditvā mahāpramānaṃ ca nivāsayitvā.
Ascending with well-washed feet
And with his head and face well oiled,
He sits on a seat with a footstool,
With cotton cloths of many colors well spread out.
Sitting down there on the Dharma seat,
Seeing with insight that the assembled sentient beings
Are paying attention,
He tells many and various stories
To the monks, and to the nuns as well.viiTib. adds: "And to the lay men and lay women/And to kings and princes/That wise one, without envy,/Also teaches various beneficial and pleasing stories."
He should also ward off laziness
And not think of himself as tired;
That learned man should give up all dislike
And in assemblies, should cultivate the power of lovingkindness.
That learned man should speak aboutviiiTib. chos mchog rab tu bsgom, "meditate on the supreme teachings"; PT has chos mchog rab tu sgom. the supreme Dharma day and night,[p.328]The Training Anthology of Śāntideva |
|---|---|
| QuoteSource | Saddharmapuṇḍarīkasūtra (RKTSK 113) |
| Sanskrit | कालेन चो(वा)चिन्तयमानु पण्डितः प्रविश्य लयनं तथ घट्टयित्वा। विपश्य धर्मं इमि सर्वयोनिशो उत्थाय देशेत अलीनचितः॥ सुखस्थितो भोति सदा विचक्षणो सुखनिषण्णस्तथ धर्म भाषते। उदारप्रज्ञप्त करित्व आसनं चौक्षे मनोज्ञे पृथिवीप्रदेशे॥ चौक्षं च सो चीवर प्रावरित्वा सुरक्तरङ्गं च प्रसन्नरङ्गैः। आसेवकं(कान्) कृष्ण तथा ददित्वा महाप्रमाणं च निवासयित्वा॥ स पादपीठस्मि निषद्य आसने विचित्रदूष्येहि सुसंस्तृतस्मिन्। सुधौतपादश्च उपारुहित्वा स्निग्धेन शीर्षेण मुखेन चापि॥ धर्मासने तत्र( चात्र) निषीदियानः एकाग्र सत्त्वेषु समं विपश्यन्(समागतेषु)। उपसंहरेच्चित्रकथा बहूश्च भिक्षूनथो(चो) भिक्षुणिकास्तथैव॥ किलासितांश्चापि विवर्जयीत न चापि उत्पादयि खेदसंज्ञाम्। अरतिं च सर्वां विजहीत पण्डितो मैत्रीबलं पर्षदि भावयेच्च॥ भाषेच्च रात्रिंदिवमग्रधर्मान् दृष्टान्तकोटीनियुतैः स पण्डितः। संहर्षयेत्तां (त्पर्ष) च तथैव तोषयेत् न चापि किंचितत्र जातु प्रार्थयेत्॥ खाद्यं च भोज्यं च तथान्नपानं वस्त्राणि शय्यासनचीवराणि। गिलानभैषज्य न चिन्तयेत्सः। न विज्ञपेत्पर्षदि किंचिदन्यत्॥ अन्यत्र चिन्तेय सदा विचक्षणः भवेय बुद्धोऽहमिमे च सत्त्वाः। एतच्च मे सर्वसुखोपधानंयं धर्म श्रावेमि हिताय लोके॥ |
| SegmentFormat | Quote |
| SegmentOrder | 1452 |
| SktTransliteration | kālena co(vā)cintayamānu paṇḍitaḥ praviśya layanaṃ tatha ghaṭṭayitvā । vipaśya dharmaṃ imi sarvayoniśo utthāya deśeta alīnacitaḥ ॥ sukhasthito bhoti sadā vicakṣaṇo sukhaniṣaṇṇastatha dharma bhāṣate । udāraprajñapta karitva āsanaṃ caukṣe manojñe pṛthivīpradeśe ॥ caukṣaṃ ca so cīvara prāvaritvā suraktaraṅgaṃ ca prasannaraṅgaiḥ । āsevakaṃ(kān) kṛṣṇa tathā daditvā mahāpramāṇaṃ ca nivāsayitvā ॥ sa pādapīṭhasmi niṣadya āsane vicitradūṣyehi susaṃstṛtasmin । sudhautapādaśca upāruhitvā snigdhena śīrṣeṇa mukhena cāpi ॥ dharmāsane tatra( cātra) niṣīdiyānaḥ ekāgra sattveṣu samaṃ vipaśyan(samāgateṣu) । upasaṃhareccitrakathā bahūśca bhikṣūnatho(co) bhikṣuṇikāstathaiva ॥ kilāsitāṃścāpi vivarjayīta na cāpi utpādayi khedasaṃjñām । aratiṃ ca sarvāṃ vijahīta paṇḍito maitrībalaṃ parṣadi bhāvayecca ॥ bhāṣecca rātriṃdivamagradharmān dṛṣṭāntakoṭīniyutaiḥ sa paṇḍitaḥ । saṃharṣayettāṃ (tparṣa) ca tathaiva toṣayet na cāpi kiṃcitatra jātu prārthayet ॥ khādyaṃ ca bhojyaṃ ca tathānnapānaṃ vastrāṇi śayyāsanacīvarāṇi । gilānabhaiṣajya na cintayetsaḥ । na vijñapetparṣadi kiṃcidanyat ॥ anyatra cinteya sadā vicakṣaṇaḥ bhaveya buddho'hamime ca sattvāḥ । etacca me sarvasukhopadhānaṃyaṃ dharma śrāvemi hitāya loke ॥ |
| SourcePageNumber | 190a |
| Tibetan | མཁས་པ་དུས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ན། ། ཁང་བུར་ཞུགས་ཏེ་དེ་བཞིན་སྒོ་བཅད་ནས། ། ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བལྟ། ། ལངས་ནས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤོད། ། མཁས་པ་བདེ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར། ། བདེ་ལ་འདུག་ནས་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། ། གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། ། ཡངས་པའི་སྟན་ནི་རབ་ཏུ་བཤམས་བཏིང་སྟེ། ། བཟང་པོའི་ཚོན་གྱིས་ལེགས་པར་ཁ་བསྒྱུར་བ། ། ཆོས་གོས་གཙང་མ་དེ་ནི་རབ་བགོས་ནས། ། རྔུལ་གཟན་ནག་པོ་དེ་བཞིན་བཤམས་བྱས་ལ། ། ཤམ་ཐབས་ཆེ་ཚད་ལེགས་པར་རབ་བགོས་ནས། ། བཅོས་བུའི་རས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ལེགས་བཏིང་བ། ། རྐང་རྟེན་བཅས་པའི་ཁྲི་ལ་རབ་འདུག་ཅིང་། ། རྐང་པ་ལེགས་པར་བཀྲུས་ཏེ་སྟེང་འཛེགས་ནས། ། གདོང་དང་བཞིན་གྱི་མདངས་ནི་རབ་སྣུམ་ཞིང་། ། ཆོས་ཀྱི་སྟན་དེ་ལ་ནི་རབ་འདུག་ནས། ། སེམས་ཅན་ལྷགས་པ་རྩེ་གཅིག་གྱུར་རྣམས་ལ། ། གཏམ་མང་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་སྨྲ་བ་དང་། ། དགེ་སློང་དག་དང་དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། ། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་དགེ་བསྙེན་མ་དག་དང་། ། རྒྱལ་པོ་དག་དང་རྒྱལ་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་། ། མཁས་དེ་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་མེད་པར་ནི། ། སྣ་ཚོགས་དོན་ལྡན་སྙན་པའི་གཏམ་ཡང་སྟོན། ། ལེ་ལོ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རབ་སྤངས་ནས། ། སྐྱོ་བ་ཡི་ནི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་མི་བྱ། ། མཁས་པས་མི་དགའ་ཐམས་ (111-190b) ཅད་རྣམ་པར་སྤང་། ། བྱམས་པའི་སྟོབས་ནི་འཁོར་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཉིན་མཚན་དུ་ཡང་ཆོས་མཆོག་རབ་ཏུ་བསྒོམ། ། མཁས་པ་དེ་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔེས། ། འཁོར་རྣམས་མགུ་ཞིང་དེ་བཞིན་དགའ་བར་བྱེད། ། དེ་ལ་ནམ་ཡང་འདོད་པ་ཆུང་ཟད་མེད། ། ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཟའ་དང་བཅའ་བ་དང་། ། གོས་དང་མལ་ཆ་ཆོས་གོས་རྣམས་དང་ནི། ། ན་བའི་གསོས་སྨན་དག་ཀྱང་མི་བསམ་སྟེ། ། འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བསླང་ངོ་། ། གཞན་དུ་མཁས་པ་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་དང་། ། སེམས་ཅན་འདི་དག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག ། ཕན་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཆོས་གང་བསྟན་པ་དེ། ། བདག་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀུན་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱའོ། ། |
| TibetanTsadra | མཁས་པ་དུས་སུ་སེམས་པར་བྱེད་པ་ན། ། ཁང་བུར་ཞུགས་ཏེ་དེ་བཞིན་སྒོ་བཅད་ནས། ། ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་བལྟ། ། ལངས་ནས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཤོད། ། མཁས་པ་བདེ་ལ་རྟག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར། ། བདེ་ལ་འདུག་ནས་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། ། གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། ། ཡངས་པའི་སྟན་ནི་རབ་ཏུ་བཤམས་བཏིང་སྟེ། ། བཟང་པོའི་ཚོན་གྱིས་ལེགས་པར་ཁ་བསྒྱུར་བ། ། ཆོས་གོས་གཙང་མ་དེ་ནི་རབ་བགོས་ནས། ། རྔུལ་གཟན་ནག་པོ་དེ་བཞིན་བཤམས་བྱས་ལ། ། ཤམ་ཐབས་ཆེ་ཚད་ལེགས་པར་རབ་བགོས་ནས། ། བཅོས་བུའི་རས་རྣམས་སྣ་ཚོགས་ལེགས་བཏིང་བ། ། རྐང་རྟེན་བཅས་པའི་ཁྲི་ལ་རབ་འདུག་ཅིང་། ། རྐང་པ་ལེགས་པར་བཀྲུས་ཏེ་སྟེང་འཛེགས་ནས། ། གདོང་དང་བཞིན་གྱི་མདངས་ནི་རབ་སྣུམ་ཞིང་། ། ཆོས་ཀྱི་སྟན་དེ་ལ་ནི་རབ་འདུག་ནས། ། སེམས་ཅན་ལྷགས་པ་རྩེ་གཅིག་གྱུར་རྣམས་ལ། ། གཏམ་མང་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་སྨྲ་བ་དང་། ། དགེ་སློང་དག་དང་དགེ་སློང་མ་རྣམས་དང་། ། དགེ་བསྙེན་རྣམས་དང་དགེ་བསྙེན་མ་དག་དང་། ། རྒྱལ་པོ་དག་དང་རྒྱལ་བུ་རྣམས་ལ་ཡང་། ། མཁས་དེ་རྟག་ཏུ་ཕྲག་དོག་མེད་པར་ནི། ། སྣ་ཚོགས་དོན་ལྡན་སྙན་པའི་གཏམ་ཡང་སྟོན། ། ལེ་ལོ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་རབ་སྤངས་ནས། ། སྐྱོ་བ་ཡི་ནི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་མི་བྱ། ། མཁས་པས་མི་དགའ་ཐམས་(༡༩༠་བ)ཅད་རྣམ་པར་སྤང་། ། བྱམས་པའི་སྟོབས་ནི་འཁོར་ལ་བསྒོམ་པར་བྱ། ། ཉིན་མཚན་དུ་ཡང་ཆོས་མཆོག་རབ་ཏུ་བསྒོམ། ། མཁས་པ་དེ་ནི་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་དཔེས། ། འཁོར་རྣམས་མགུ་ཞིང་དེ་བཞིན་དགའ་བར་བྱེད། ། དེ་ལ་ནམ་ཡང་འདོད་པ་ཆུང་ཟད་མེད། ། ཟས་དང་སྐོམ་དང་བཟའ་དང་བཅའ་བ་དང་། ། གོས་དང་མལ་ཆ་ཆོས་གོས་རྣམས་དང་ནི། ། ན་བའི་གསོས་སྨན་དག་ཀྱང་མི་བསམ་སྟེ། ། འཁོར་རྣམས་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མི་བསླང་ངོ་། ། གཞན་དུ་མཁས་པ་རྟག་ཏུ་བདག་ཉིད་དང་། ། སེམས་ཅན་འདི་དག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཤོག ། ཕན་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཆོས་གང་བསྟན་པ་དེ། ། བདག་གི་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀུན་སྙམ་སེམས། །ཞེས་བྱའོ། ། |
| TranslationChapter | 19 |
| TranslationPageNumber | 327 |
| Wylie | mkhas pa dus su sems par byed pa na/_/ khang bur zhugs te de bzhin sgo bcad nas/_/ chos 'di thams cad la ni tshul bzhin blta/_/ langs nas zhum pa med pa'i sems kyis shod/_/ mkhas pa bde la rtag tu gnas par 'gyur/_/ bde la 'dug nas de bzhin chos kyang ston/_/ gtsang zhing yid du 'ong ba'i sa phyogs su/_/ yangs pa'i stan ni rab tu bshams bting ste/_/ bzang po'i tshon gyis legs par kha bsgyur ba/_/ chos gos gtsang ma de ni rab bgos nas/_/ rngul gzan nag po de bzhin bshams byas la/_/ sham thabs che tshad legs par rab bgos nas/_/ bcos bu'i ras rnams sna tshogs legs bting ba/_/ rkang rten bcas pa'i khri la rab 'dug cing /_/ rkang pa legs par bkrus te steng 'dzegs nas/_/ gdong dang bzhin gyi mdangs ni rab snum zhing /_/ chos kyi stan de la ni rab 'dug nas/_/ sems can lhags pa rtse gcig gyur rnams la/_/ gtam mang sna tshogs mang po smra ba dang /_/ dge slong dag dang dge slong ma rnams dang /_/ dge bsnyen rnams dang dge bsnyen ma dag dang /_/ rgyal po dag dang rgyal bu rnams la yang /_/ mkhas de rtag tu phrag dog med par ni/_/ sna tshogs don ldan snyan pa'i gtam yang ston/_/ le lo dag kyang rnam par rab spangs nas/_/ skyo ba yi ni 'du shes bskyed mi bya/_/ mkhas pas mi dga' thams (111-190b) cad rnam par spang /_/ byams pa'i stobs ni 'khor la bsgom par bya/_/ nyin mtshan du yang chos mchog rab tu bsgom/_/ mkhas pa de ni bye ba khrag khrig dpes/_/ 'khor rnams mgu zhing de bzhin dga' bar byed/_/ de la nam yang 'dod pa chung zad med/_/ zas dang skom dang bza' dang bca' ba dang /_/ gos dang mal cha chos gos rnams dang ni/_/ na ba'i gsos sman dag kyang mi bsam ste/_/ 'khor rnams la ni ci yang mi bslang ngo /_/ gzhan du mkhas pa rtag tu bdag nyid dang /_/ sems can 'di dag sangs rgyas 'grub par shog_/ phan phyir 'jig rten chos gang bstan pa de/_/ bdag gi bde ba'i yo byad kun snyam sems/_/zhes bya'o/_/ |
| WylieTsadra | mkhas pa dus su sems par byed pa na/_/ khang bur zhugs te de bzhin sgo bcad nas/_/ chos 'di thams cad la ni tshul bzhin blta/_/ langs nas zhum pa med pa'i sems kyis shod/_/ mkhas pa bde la rtag tu gnas par 'gyur/_/ bde la 'dug nas de bzhin chos kyang ston/_/ gtsang zhing yid du 'ong ba'i sa phyogs su/_/ yangs pa'i stan ni rab tu bshams bting ste/_/ bzang po'i tshon gyis legs par kha bsgyur ba/_/ chos gos gtsang ma de ni rab bgos nas/_/ rngul gzan nag po de bzhin bshams byas la/_/ sham thabs che tshad legs par rab bgos nas/_/ bcos bu'i ras rnams sna tshogs legs bting ba/_/ rkang rten bcas pa'i khri la rab 'dug cing /_/ rkang pa legs par bkrus te steng 'dzegs nas/_/ gdong dang bzhin gyi mdangs ni rab snum zhing /_/ chos kyi stan de la ni rab 'dug nas/_/ sems can lhags pa rtse gcig gyur rnams la/_/ gtam mang sna tshogs mang po smra ba dang /_/ dge slong dag dang dge slong ma rnams dang /_/ dge bsnyen rnams dang dge bsnyen ma dag dang /_/ rgyal po dag dang rgyal bu rnams la yang /_/ mkhas de rtag tu phrag dog med par ni/_/ sna tshogs don ldan snyan pa'i gtam yang ston/_/ le lo dag kyang rnam par rab spangs nas/_/ skyo ba yi ni 'du shes bskyed mi bya/_/ mkhas pas mi dga' thams (190 ba)cad rnam par spang /_/ byams pa'i stobs ni 'khor la bsgom par bya/_/ nyin mtshan du yang chos mchog rab tu bsgom/_/ mkhas pa de ni bye ba khrag khrig dpes/_/ 'khor rnams mgu zhing de bzhin dga' bar byed/_/ de la nam yang 'dod pa chung zad med/_/ zas dang skom dang bza' dang bca' ba dang /_/ gos dang mal cha chos gos rnams dang ni/_/ na ba'i gsos sman dag kyang mi bsam ste/_/ 'khor rnams la ni ci yang mi bslang ngo /_/ gzhan du mkhas pa rtag tu bdag nyid dang /_/ sems can 'di dag sangs rgyas 'grub par shog_/ phan phyir 'jig rten chos gang bstan pa de/_/ bdag gi bde ba'i yo byad kun snyam sems/_/zhes bya'o/_/ |
| ChantedAudio |
Alignment info
| Parameter | Value |
|---|---|
| AuthorLabel | Charles Goodman, 2016 |
| DuplicateRootTranslation | false |
| RootTextWikiPage | Texts/Śikṣāsamuccayakārikā |
| ShortTitle | Goodman 2016 |
| SourceAuthor | Śāntideva |
| SourceCitation | Śāntideva. Śikṣāsamuccaya (Bslab pa kun las btus pa). In Derge Tengyur D3940, dbu ma, vol. 111, khi 3a2-194b5. |
| SourceShortTitle | Śikṣāsamuccaya |
| SourceTitleTibetan | བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། |
| SourceTitleWylie | bslab pa kun las btus pa |
| SourceVersionLabel | Derge & Tsadra |
| SourceWikiPage | Śikṣāsamuccaya |
| TranslationCitation | Goodman, Charles, trans. The Training Anthology of Śāntideva: A Translation of the Śikṣā-samuccaya. New York: Oxford University Press, 2016. |
| TranslationPublishedYear | 2016 |
| TranslationWikiPage | Books/The Training Anthology of Śāntideva |
| Translator | People/Goodman, C. |
| TransMemCreator | Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma |
| TransMemDate | 10 January 2025 |
| TransMemID | 016-Tsadra-SSC-Root |
| TransMemNum | 016 |
| TransMemOrigin | Tsadra Foundation |
| TransMemType | Root verses and commentary |
