Translation Memory:016-Tsadra-SSC-Root/1096

From Bodhicitta

016-Tsadra-SSC-Root/1096 ID: 016-Tsadra-SSC-Root <br> Date: 10 January 2025 <br> Creator: Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma <br> Origin: Tsadra Foundation

Segment Data

English

Kāśyapa, mind is like the flow of a river, not remaining the same; as soon as it arises, it ceases and dissipates. {Kāśyapa, mind is like the wind; it goes far away and cannot be grasped.} Kāśyapa, mind is like the flame of a lamp; it proceeds by means of causes and conditions. Kāśyapa, mind is like lightning, gone in a moment, not persisting. Kāśyapa, mind is like the sky, obscured by adventitious reactive emotionsxxTib. adds "and secondary reactive emotions."... Kāśyapa, mind is like a bad friend, producing all kinds of suffering.xxiTib. adds "Kāśyapa, mind is like a sand-castle, causing all your wholesome actions to cease." Kāśyapa, mind is like a fish-hook, because it conceives of what is suffering as happiness. {Kāśyapa, mind is like a dream, because it conceives of what has no self as self.} In the same way, it is like a blue-fly, conceiving of what is impure as pure. Kāśyapa, mind is like an attacker, inflicting all kinds of harm.xxiiTranslating Tib., which is straightforward. Skt. is very interesting: cittaṃ hi kāśyapa pratyarthika-sadṛśaṃ vividha-kāraṇā-karaṇatayā. Here, pratyarthika could mean "opponent in a lawsuit," and kāraṇā could be a reference to legal documents. Mind is like a vigor-stealing spirit, always looking for weak points. In the same way, it is like a thief, stealing all your wholesome actions.xxiiiTib. adds: ‘od srungs sems ni rjes su chags pa dang khong khro ba dang ldan pas rtag tu mtho dman can no, "Kāśyapa, mind is always lowly due to having anger and attachment." Kāśyapa, mind is like the eye of a bird,xxivSkt. is clear, pataṅga-netra; but Tib. gives us phyi byi zhi la’i mig. delighting in forms. Kāśyapa, mind is like a battle-drum, delighting in sounds. Kāśyapa, mind delights in smells, just like a pig in the midst of filth. Kāśyapa, mind delights in tastes, like a female servant who eats leftovers. Kāśyapa, mind delights in touch, like a fly in a vessel of grain-oil.

QuoteSource

Mahāratnakūṭasūtra

Sanskrit

चित्तं हि काश्यप नदीस्त्रोतः सदृशमनवस्थितमुत्पन्नभग्नविलीनम्। चित्तं हि काश्यप दीपार्चिःसदृशं हेतुप्रत्ययतया प्रवर्तते। चित्तं हि काश्यप विद्युत्सदृशं क्षणभङ्गानवस्थितम्। चित्तं हि काश्यप आकाशसदृशमागन्तुकैः क्लेशैरुपक्लिश्यते। पे। चित्तं हि काश्यप पापमित्रसदृशं सर्वदुःखसंजननतया॥ पे। चित्तं हि काश्यप मत्स्यबडिशसदृशं दुःखे सुखसंज्ञया। तथा नीलमक्षिकासदृशमशुचौ शुचिसंज्ञया। चित्तं हि काश्यप प्रत्यर्थिकसदृशं विविधकारणाकरणतया॥ चित्तं हि ओजोहारयक्षसदृशं सदा विवरगवेषणतया॥ एवं चोरसदृशं सर्वकुशलमूलमुषणतया। चित्तं हि काश्यप रूपारामं पतङ्गनेत्रसदृशम्। चित्तं हि काश्यप शब्दारामं संग्रामभेरीसदृशम्। चित्तं हि काश्यप गन्धारामं वराह इवाशुचिमध्ये। चित्तं हि काश्यप रसारामं रसावशेषभोक्तचेटीसदृशम्। चित्तं हि काश्यप स्पर्शारामं मक्षिकेव तैलपात्रे।

SegmentFormat

Quote

SegmentOrder

1096

SktTransliteration

cittaṃ hi kāśyapa nadīstrotaḥ sadṛśamanavasthitamutpannabhagnavilīnam । cittaṃ hi kāśyapa dīpārciḥsadṛśaṃ hetupratyayatayā pravartate । cittaṃ hi kāśyapa vidyutsadṛśaṃ kṣaṇabhaṅgānavasthitam । cittaṃ hi kāśyapa ākāśasadṛśamāgantukaiḥ kleśairupakliśyate । pe । cittaṃ hi kāśyapa pāpamitrasadṛśaṃ sarvaduḥkhasaṃjananatayā ॥ pe । cittaṃ hi kāśyapa matsyabaḍiśasadṛśaṃ duḥkhe sukhasaṃjñayā । tathā nīlamakṣikāsadṛśamaśucau śucisaṃjñayā । cittaṃ hi kāśyapa pratyarthikasadṛśaṃ vividhakāraṇākaraṇatayā ॥ cittaṃ hi ojohārayakṣasadṛśaṃ sadā vivaragaveṣaṇatayā ॥ evaṃ corasadṛśaṃ sarvakuśalamūlamuṣaṇatayā । cittaṃ hi kāśyapa rūpārāmaṃ pataṅganetrasadṛśam । cittaṃ hi kāśyapa śabdārāmaṃ saṃgrāmabherīsadṛśam । cittaṃ hi kāśyapa gandhārāmaṃ varāha ivāśucimadhye । cittaṃ hi kāśyapa rasārāmaṃ rasāvaśeṣabhoktaceṭīsadṛśam । cittaṃ hi kāśyapa sparśārāmaṃ makṣikeva tailapātre

SourcePageNumber

130b

Tibetan

དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འོད་ (111-131a) སྲུངས་སེམས་ནི་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་དང་མཚུངས་ཏེ་མི་གནས་པ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་དེངས་པའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རླུང་དང་མཚུངས་ཏེ་རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་གཟུང་དུ་མེད་པར་རྒྱུ་བའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་མར་མེའི་འོད་འཕྲོ་བ་དང་མཚུངས་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་པའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ཀློག་དང་མཚུངས་ཏེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འཇིག་ཅིང་མི་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འོད་སྲུང་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱེ་མའི་ཁང་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཉའི་མཆིལ་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ན་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྦྲང་མ་སྔོན་པོ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་གནོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱེད་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་གནོད་སྦྱིན་མདངས་འཕྲོག་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་གླགས་ལྟ་བས་དགྲ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་མཐོ་དམན་ཅན་ནོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྐུ་བས་ཆོམ་རྐུན་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་གཟུགས་ལ་དགའ་བས་ཕྱི་བྱི་ཞི་ལའི་མིག་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་སྒྲ་ལ་དགའ་བས་གཡུལ་གྱི་རྔ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ཕག་མི་གཙང་བའི་དྲི་ལ་དགའ་བ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་དགའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རོ་ལ་དགའ་ཞིང་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཟ་བའི་བྲན་མོ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རེག་པ་ལ་དགའ་བས་སྦྲང་མ་འབྲུ་མར་གྱི་སྣོད་ལ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །

TibetanTsadra

དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འོད་(༡༣༡་ན)སྲུངས་སེམས་ནི་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་དང་མཚུངས་ཏེ་མི་གནས་པ་སྐྱེས་ནས་འཇིག་ཅིང་དེངས་པའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རླུང་དང་མཚུངས་ཏེ་རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་གཟུང་དུ་མེད་པར་རྒྱུ་བའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་མར་མེའི་འོད་འཕྲོ་བ་དང་མཚུངས་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཚུངས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གློ་བུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་888སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘གློ་བུར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་ཉོན་མོངས་’ པའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་གློག་དང་མཚུངས་ཏེ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འཇིག་ཅིང་མི་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འོད་སྲུང་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཛའ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་བྱེ་མའི་ཁང་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཉའི་མཆིལ་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་མི་གཙང་བ་ལ་གཙང་བར་འདུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྦྲང་མ་སྔོན་པོ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་གནོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱེད་པས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཀླན་ཀ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་གནོད་སྦྱིན་མདངས་འཕྲོག་པ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་གླགས་ལྟ་བས་དགྲ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པས་རྟག་ཏུ་མཐོ་དམན་ཅན་ནོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་རྐུ་བས་ཆོམ་རྐུན་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་གཟུགས་ལ་དགའ་བས་ཕྱི་བྱི་ཞི་ལའི་889‘ཕྱི་བྱི་ཞི་ལ་’ ཞེས་པ་ལེགས་སྦྱར་གྱི་དཔེ་༴ ‘པ་ཏང་གཿ’ ཞེས་བྱུང་བ་ཕྱེ་མ་ལེབ་ལ་གོ་བར་སྣང་། སྣར་ཐང་དང་པེ་ཅིང་༴ ‘ཕྱི་བྱི་ཞོ་ལ་’ མིག་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་སྒྲ་ལ་དགའ་བས་གཡུལ་གྱི་རྔ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་ཕག་མི་གཙང་བའི་དྲི་ལ་དགའ་བ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་དགའོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རོ་ལ་དགའ་ཞིང་ཟས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཟ་བའི་བྲན་མོ་དང་མཚུངས་སོ། །འོད་སྲུང་སེམས་ནི་རེག་པ་ལ་དགའ་བས་སྦྲང་མ་འབྲུ་མར་གྱི་སྣོད་ལ་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་སོ། །

TranslationChapter

13

TranslationPageNumber

227

Wylie

de bzhin du sbyar te/_'od (111-131a) srungs sems ni 'bab chu'i rgyun dang mtshungs te mi gnas pa skyes nas 'jig cing dengs pa'o/_/'od srung sems ni rlung dang mtshungs te ring du 'gro zhing gzung du med par rgyu ba'o/_/'od srung sems ni mar me'i 'od 'phro ba dang mtshungs te rgyu dang rkyen las byung ba'o/_/'od srung sems ni nam mkha' dang mtshungs te nyon mongs pa dang nye ba'i nyon mongs pa glo bur ba rnams kyis nye bar nyon mongs pa'o/_/'od srung sems ni klog dang mtshungs te skad cig gcig tu 'jig cing mi gnas pa'o/_/de bzhin du sbyar te/_'od srung sems ni sdug bsngal thams cad bskyed pa'i phyir mi mdza' ba dang mtshungs so/_/'od srung sems ni dge ba'i rtsa ba thams cad 'jig par byed pa'i phyir bye ma'i khang pa dang mtshungs so/_/'od srung sems ni sdug bsngal ba la bde bar 'du shes pa'i phyir nya'i mchil pa dang mtshungs so/_/'od srung sems na bdag med pa la bdag tu 'du shes pa'i phyir rmi lam dang mtshungs so/_/'od srung sems ni mi gtsang ba la gtsang bar 'du shes pa'i phyir sbrang ma sngon po dang mtshungs so/_/'od srung sems ni gnod pa rnam pa mang po byed pas phyir rgol ba dang mtshungs so/_/'od srung sems ni rtag tu klan ka tshol ba'i phyir gnod sbyin mdangs 'phrog pa dang mtshungs so/_/'od srung sems ni rtag tu glags lta bas dgra dang mtshungs so/_/'od srung sems ni rjes su chags pa dang khong khro ba dang ldan pas rtag tu mtho dman can no/_/'od srung sems ni dge ba'i rtsa ba thams cad rku bas chom rkun dang mtshungs so/_/'od srung sems ni gzugs la dga' bas phyi byi zhi la'i mig dang mtshungs so/_/'od srung sems ni sgra la dga' bas g.yul gyi rnga dang mtshungs so/_/'od srung sems ni phag mi gtsang ba'i dri la dga' ba bzhin du dri la dga'o/_/'od srung sems ni ro la dga' zhing zas kyi lhag ma za ba'i bran mo dang mtshungs so/_/'od srung sems ni reg pa la dga' bas sbrang ma 'bru mar gyi snod la chags pa dang mtshungs so/_/

WylieTsadra

de bzhin du sbyar te/_'od (131 na)srungs sems ni 'bab chu'i rgyun dang mtshungs te mi gnas pa skyes nas 'jig cing dengs pa'o/_/'od srung sems ni rlung dang mtshungs te ring du 'gro zhing gzung du med par rgyu ba'o/_/'od srung sems ni mar me'i 'od 'phro ba dang mtshungs te rgyu dang rkyen las byung ba'o/_/'od srung sems ni nam mkha' dang mtshungs te nyon mongs pa dang nye ba'i nyon mongs pa glo bur ba rnams kyis nye bar nyon mongs 888snar thang dang pe cing: ‘glo bur ba rnams kyis nye bar nyon mongs ’ pa'o/_/'od srung sems ni glog dang mtshungs te skad cig gcig tu 'jig cing mi gnas pa'o/_/de bzhin du sbyar te/_'od srung sems ni sdug bsngal thams cad bskyed pa'i phyir mi mdza' ba dang mtshungs so/_/'od srung sems ni dge ba'i rtsa ba thams cad 'jig par byed pa'i phyir bye ma'i khang pa dang mtshungs so/_/'od srung sems ni sdug bsngal ba la bde bar 'du shes pa'i phyir nya'i mchil pa dang mtshungs so/_/'od srung sems ni bdag med pa la bdag tu 'du shes pa'i phyir rmi lam dang mtshungs so/_/'od srung sems ni mi gtsang ba la gtsang bar 'du shes pa'i phyir sbrang ma sngon po dang mtshungs so/_/'od srung sems ni gnod pa rnam pa mang po byed pas phyir rgol ba dang mtshungs so/_/'od srung sems ni rtag tu klan ka tshol ba'i phyir gnod sbyin mdangs 'phrog pa dang mtshungs so/_/'od srung sems ni rtag tu glags lta bas dgra dang mtshungs so/_/'od srung sems ni rjes su chags pa dang khong khro ba dang ldan pas rtag tu mtho dman can no/_/'od srung sems ni dge ba'i rtsa ba thams cad rku bas chom rkun dang mtshungs so/_/'od srung sems ni gzugs la dga' bas phyi byi zhi la'i 889‘phyi byi zhi la ’ zhes pa legs sbyar gyi dpe: ‘pa tang gaH’ zhes byung ba phye ma leb la go bar snang /_snar thang dang pe cing: ‘phyi byi zho la ’ mig dang mtshungs so/_/'od srung sems ni sgra la dga' bas g.yul gyi rnga dang mtshungs so/_/'od srung sems ni phag mi gtsang ba'i dri la dga' ba bzhin du dri la dga'o/_/'od srung sems ni ro la dga' zhing zas kyi lhag ma za ba'i bran mo dang mtshungs so/_/'od srung sems ni reg pa la dga' bas sbrang ma 'bru mar gyi snod la chags pa dang mtshungs so/_/

ChantedAudio


Alignment info

Parameter Value
AuthorLabel Charles Goodman, 2016
DuplicateRootTranslation false
RootTextWikiPage Texts/Śikṣāsamuccayakārikā
ShortTitle Goodman 2016
SourceAuthor Śāntideva
SourceCitation Śāntideva. Śikṣāsamuccaya (Bslab pa kun las btus pa). In Derge Tengyur D3940, dbu ma, vol. 111, khi 3a2-194b5.
SourceShortTitle Śikṣāsamuccaya
SourceTitleTibetan བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ།
SourceTitleWylie bslab pa kun las btus pa
SourceVersionLabel Derge & Tsadra
SourceWikiPage Śikṣāsamuccaya
TranslationCitation Goodman, Charles, trans. The Training Anthology of Śāntideva: A Translation of the Śikṣā-samuccaya. New York: Oxford University Press, 2016.
TranslationPublishedYear 2016
TranslationWikiPage Books/The Training Anthology of Śāntideva
Translator People/Goodman, C.
TransMemCreator Ishwor Shrestha;Jurmay Karma, Dawa Drolma
TransMemDate 10 January 2025
TransMemID 016-Tsadra-SSC-Root
TransMemNum 016
TransMemOrigin Tsadra Foundation
TransMemType Root verses and commentary