Texts/Maitreyavimokṣa/Full text

मैत्रेयविमोक्ष

Maitreyavimokṣa

བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ།

byams pa'i rnam par thar pa

Liberation of Maitreya

FULL TEXT

Descriptionངོ་སྤྲོད།

According to Paul Harrison in his essay "Śāntideva: The Author and His Project" in Readings of Santideva's Guide to Bodhisattva Practice (2019), the Maitreyavimokṣa is chapter 54 of the Gaṇḍavyūhasūtra (see page 39). He explains that verse 1.14 of the Guide makes mention of Maitreya's commendation of the aspiration to awakening to Sudhana, which is a reference to a sequence of verses in chapter 54 (Maitreyavimokṣa) of the Gaṇḍavyūha. The relevant verses are given in full in the Anthology (See B101-104:G103-106; cf. also B9:G11).No Tibetan description!

Reference	Maitreyavimokṣa [मैत्रेयविमोक्ष]. byams pa'i rnam par thar pa [བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ།]. [Liberation of Maitreya]. Translated by Jinamitra, Surendrabodhi, Ye shes sde, Prajñā (translator), Sheng-chien, Divākara. Kangyur, D44, chap. 45. http://www.rkts.org/cat.php?id=44-45&typ=1.
People	Jinamitra, Surendrabodhi, Yeshe De

Sanskrit

Tibetan

[edit]

Source	DSBC Project
Date	2025-10-13
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

54 maitreyaḥ/

atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ kalyāṇamitrānuśāsanyabhiṣyanditacitto yena samudrakaccho janapadastenopasaṃkrāntaḥ tāmeva bodhisattvacaryānuśāsanīmanuvicintayan, samyakcaryāniḥsamarthapūrvāntakoṭīgatakāyapraṇāmasamanvāhāreṇa kāyabalaṃ dṛḍhīkurvāṇaḥ, pūrvāntakoṭīgatakāyacittapariśuddhiniṣkāraṇasaṃsārikacittapracārasamanvāhāreṇa cittamanasikāraṃ gṛhṇan, pūrvāntakoṭyasatkarmalaukikakāryaprayuktaḥ niṣprayojanapariṣyandasamanvāhāreṇa pratyutpannaprayojanamahāsāmarthyaṃ vicintayan, pūrvāntabhūtaparikalpasamutthitavitathasaṃkalpasaṃdarśitamanasikārasamanvāhāreṇa sarvabodhisattvacaryāsamyaksaṃkalpābhisaṃskārabalaṃ samutthāpayan, atītātmabhāvātmārthaprayogārambhaviṣamatāsamanvāhāreṇa sarvasattvārthārambhavaiśeṣikatayā adhyāśayabalaṃ dṛḍhīkurvāṇaḥ, atītakāyaparyeṣṭisamudācārasvādatāsamanvāhāreṇa sarvabuddhadharmāpratilambhaprayogamahāśvāsapratilambhena indriyavegān vivardhayamānaḥ, atītādhvaviparyāsasaṃprayuktamithyāmayayogaprayogasamanvāhāreṇa pratyutpannādhvasamyaksaṃdarśanāviparyāsasaṃprayuktena bodhisattvapraṇidhānena saṃtatiṃ pariśodhayan, pūrvāntagatavīryārambhakāryāpariniṣpannasamanvāhāreṇa pratyutpannasarvabuddhadharmasamudāgamapratyupasthānena mahāvīryārambhavikrameṇa kāyacittasaṃpragrahaṃ janayan, pūrvāntakoṭīpañcagatyapāyanikṣiptātmabhāvanirupaṇākhyanirupajīvyasamucchrāyamaparāntakoṭīgatakalpaparigrahaprayuktasya samanvāhāreṇa sarvabuddhadharmotthāpakasarvajagadupajīvyasarvakalyāṇasamarthātmabhāvaparigraheṇa vipulaprītiprāmodyavegān vivardhayamānaḥ pratyutpannajanmābhinivṛttaṃ jarāvyādhimaraṇaśokakarabhūtaṃ saṃyogaviyoganidhānabhūtaṃ samucchrayamaparāntakoṭīgatakalpabodhisattvacaryācaraṇaprayuktasya sattvaparipācanabuddhadharmaparigrahaprayuktasya tathāgatadarśanasarvakṣetrānucaraṇasarvadharmabhāṇakopasthānasarvatathāgataśāsanasaṃdhāraṇaprayuktasyasarva-dharmaparyeṣṭisahāyabhūtasya sarvakalyāṇamitradarśanasarvabuddhadharmasamudānayanaprayuktasya bodhisattvapraṇidhānaśarīrasya hetupratyayabhūtamavalokya acintyakuśalamūlendriyavegān vivardhayamānaḥ/ evaṃcittaḥ evaṃmanasikāraḥ evaṃyoniśaḥprayuktaḥ sarvabodhisattvaprasādasamāropitayā śraddhayā sarvabodhisattvāśayasamāropitena premṇā sarvabodhisattvāśayasamāropitena gauraveṇa sarvabodhisattvendriyaprasādasamāropitena citrīkāreṇa sarvabodhisattvaśāstryadhimuktisamutthitairindriyaprasādavegaiḥ sarvabodhisattvagauravaniryātena cittaprasādena sarvabodhisattvaśraddhāsamutthitaiḥ kuśalamūlasaṃbhāraiḥ, sarvabodhisattvābhisaṃskārasamutthitābhiḥ pūjāvimātratābhiḥ, sarvabodhisattvasamairāśrayaiḥ kṛtāñjalipuṭaiḥ sarvajagaccharīrasaṃbhavābhiścakṣurvimātratāvalokanatābhiḥ, sarvajagatsaṃjñājagatsamāropitābhiḥ sarvabodhisattvasvarāṅgaviśuddhisamutthitavarṇodāhāravyūhābhinirhāraiḥ, pūrvāntapratyutpannakoṭīgatasarvabodhisattvādhiṣṭhānaparipūrṇena tathāgatavihārābhimukhībhāvagatena saṃjñāgatena sarvatrānugatena tathāgatabodhisattvavikurvaṇāsaṃbodhena ekavālapathāvyatiriktena sarvabuddhabodhisattvakāyaspharaṇānugatena sarvabodhisattvacakṣuṣpathapariśuddhisamāropitābhijñājñānālokavijñaptibhiḥ, sarvadigjālasaṃbhedānugatena manaāyatanena dharmadhātutalabhedaspharaṇena praṇidhyabhinirhārabalena ākāśadhātuparamaparyavasānena sarvatrānugatena tryadhvāsaṃbhinnena apratiprasrabdhena sarvadharmāvatāramukhena sarvakalyāṇamitrānuśāsanyavabhāsadikprasṛtena śraddhādhimuktipraveśabalena/ iti hi sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ evaṃ gauravacitrīkārapūjāstavapraṇipātodīkṣamāṇādhiṣṭhānapraṇidhānasaṃjñānugatamānasaḥ evamapramāṇajñānagocarabhūmiprasṛtena jñānacakṣuṣā vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya purastāddvāramūle sarvaśarīreṇa praṇipatitaḥ/ sa imamevaṃrūpamabhinirhāraprayogaṃ muhūrtaṃ vicārya adhimuktiśraddhāsamutthitena adhyāśayapraṇidhyabhinirhārabalena apratiprasrabdhamātmānamadhyatiṣṭhat sarvatathāgatapādamūleṣu, evaṃ sarvabodhisaṃmukhībhāveṣu sarvakalyāṇamitrabhavaneṣu sarvatathāgatacaityeṣu sarvatathāgatavigraheṣu sarvabodhisattveṣu sarvabuddhāvāseṣu sarvadharmaratnasthāneṣu sarvaśrāvakapratyekabuddhāśrayacaityasaṃmukhībhāveṣu sarvāryagaṇadakṣiṇīyagurumātāpitṛparyanteṣu apratiprasrabdhamātmānamadhyatiṣṭhat sarvajagatkāyasaṃmukhībhāveṣu sarvatrānugatena jñānaśarīrāsaṃbhedanayapraveśānugatena saṃjñādhiṣṭhānajñānamanasikāreṇa/ yathā ca vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya purastāt, evaṃ pūrvaparikīrtiteṣu sarvārambaṇeṣu sarvadharmadhātuspharaṇaṃ praṇipātamadhyatiṣṭhat/ evamaparāntakoṭīgatān kalpānapratiprasrabdhamadhiṣṭhāya ākāśadhātuparyantapramāṇasamatayā dharmadhātvanāvaraṇasamatayā sarvatrānugatabhūtakoṭīsamatayā tathāgatāvikalpasamatayā chāyāgatajñānasaṃjñāspharaṇatayā svapnasamavicārasamatayā pratibhāsasamasarvalokajagadvijñaptisamatayā pratiśrutkāsamahetupratyayasamutthānasamatayā anutpādasamatayā saṃbhavavibhavasamatayā abhāvasamapratyayapratītyāvartanasamatayā yathākarmasamutthitaṃ vipākamadhimucyamāno yathāhetusamutthitaṃ phalamadhimucyamāno yathopacayasamutthitāṃ sarvakriyāmadhimucyamānaḥ śraddhāsamutthitaṃ sarvatathāgatotpādamadhimucyamāno yathādhimuktisamutthitāni sarvabuddhapūjānirmāṇānyadhimucyamāno gauravasamutthitāni sarvatathāgatanirmāṇānyadhimucyamānaḥ kuśalamūlopacayasamutthitāṃ sarvabuddhadharmatāmadhimucyamānaḥ prajñopāyasamutthitān sarvamanomayavyūhopacayānadhimucyamānaḥ praṇidhisamutthitān sarvabuddhadharmānadhimucyamānaḥ pariṇāmanāsamutthitān sarvabodhisattvacaryāsarvajñatāviṣayadharmadhātuviṭhapanaspharaṇālaṃkāravyūhānadhimucyamānaḥ ucchedasaṃjñāvigatena pariṇāmanājñānena śāśvatasaṃjñāvibhūtena anutpādajñānena hetukriyādṛṣṭivigatena samyak-kriyādṛṣṭivigatena samakriyādṛṣṭivigatena samakriyāvatārahetūpacayajñānena, viparyāsadṛṣṭivigatena aparapratyayajñānena, ātmaparasaṃjñādṛṣṭivigatena pratītyāvatārajñānena, antagrāhadṛṣṭivigatena anantamadhyadharmadhātupraveśajñānena, saṃkrāntidṛṣṭivigatena pratiṣṭhāsamatābhinirvṛttijñānena bhavavibhavadṛṣṭivigatena anutpādanirodhajñānena, sarvadṛṣṭivigatena śūnyatānutpādajñānena, anaiśvaryadharmatāpratibaddhena praṇidhyabhinirhārajñānabalena sarvanimittasaṃjñāpanītena animittakoṭīmukhajñānena bījāṅkuravināśadharmatayā mudrāpratimudrāsamutthānasamadharmatayā pratibimbadarśanasamadharmatayā pratiśrutkāsamarutaghoṣavijñaptidharmatayā svapnasamavicāravijñaptidharmatayā pratibhāsadarśanasamadharmatayā māyāgatasamakarmasamutthānadharmatayā cittārūpilokotthāpanadharmatayā yathāpratyayahetūpacayaphaladharmatayā, yathākarmopacayavipākasamadharmatayā upāyakauśalyaviṭhapanadharmatayā dharmādharmasamatisamatābhiṣyanditadharmatayā/ evaṃ jñānapraveśābhinirhṛtena saṃjñāmanasikāreṇa sudhanaḥ śreṣṭhidārako vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya purastāt praṇipātitaḥ/ suciramatinamayya acintyakuśalamūlavegābhiṣyanditasaṃtānaḥ prahlāditakāyacittaḥ tataḥ kūṭāgāradvāramūlādutthāya muhūrtamanimiṣābhyāṃ netrābhyāṃ vairocanavyūhālaṃkāragarbhaṃ mahākūṭāgāraṃ saṃprekṣya kṛtāñjalipuṭo'nekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya evaṃsaṃjñāmanasikārasaṃpreṣitacitto vācamabhāṣata-ayaṃ sa śūnyatānimittāpraṇihitavihāravihāriṇāmāvāsaḥ/ ayaṃ sa sarvadharmāvikalpavihāravihāriṇāmāvāsaḥ/ dharmadhātvasaṃbhedavihāravihāriṇāṃ sattvadhāttvanupalambhavihāravihāriṇāṃ sarvadharmānutpādavihāravihāriṇāṃ sarvalokāniketavihāravihāriṇāṃ sarvajagadālayānilayavihāravihāriṇāṃ sarvāvasiñcitavihāravihāriṇāṃ sarvāpāśrayāniśritavihāravihāriṇāṃ sarvasamucchrayāniśritavihāravihāriṇāṃ sarvakleśasaṃjñāgatavidhūtavihāravihāriṇāṃ sarvadharmāsvabhāvavihāravihāriṇāṃ sarvakalpavikalpāvikalpavihāravihāriṇāṃ sarvasaṃjñācittamanoviviktavihāravihāriṇāṃ sarvasaṃjñānāyūhaniryūhavihāravihāriṇāṃ gambhīraprajñāpāramitāpraveśavihāravihāriṇāṃ samantamukhadharmadhātuspharaṇopāyavihāravihāriṇāṃ samantakleśaśāntopāyavihāravihāriṇāṃ sarvadṛṣṭitṛṣṇāmānaprahīṇaprajñottaravihāriṇāṃ sarvadhyānavimokṣasamādhisamāpattyabhijñāvidyotpādavikrīḍitavihāravihāriṇāṃ sarvabodhisattvasamādhigocarabhāvanāvihāravihāriṇāmayaṃ sarvabuddhapādamūlopaniśritavihāravihāriṇāmāvāsaḥ/ ye te ekakalpasarvakalpasarvakalpaikakalpānupraveśavihāravihāriṇaḥ/ ye te ekakṣetrasarvakṣetraikakṣetrāsaṃbhedavihāravihāriṇaḥ/ ye te ekadharmasarvadharmasarvadharmaikadharmāvirodhavihāravihāriṇaḥ/ ye te ekasattvasarvasattvaikasattvānānātvavihāravihāriṇaḥ/ ye te ekabuddhasarvabuddhasarvabuddhaikabuddhādvayavihāravihāriṇaḥ/ ye te sarvārthaikakṣaṇapraveśavihāravihāriṇaḥ/ ye te sarvakṣetraikacittotpādagamanavihāravihāriṇaḥ/ ye te sarvasattvabhavanapratibhāsavihāravihāriṇaḥ/ ye te sarvalokahitasukhacittavihāravihāriṇaḥ/ ye te sarvasvādhīnapratilambhavihāravihāriṇaḥ, teṣāmayaṃ vihāraḥ/ ye te lokaniketoccalitāśca sarvajagadbhavaneṣu saṃdṛśyante sarvasattvaparipācanāya/ ye te sarvakṣetrāniśritāśca sarvakṣetreṣu ca anuvicaranti tathāgatapūjākarmaṇe/ ye te sarvakṣetrāṇi ca anuvicaranti sarvabuddhakṣetravyūhaparigrahaṇatāyai, na ca sthānādvicaranti/ ye te sarvatathāgatapādamūlagatāśca buddhasaṃjñābhiniveśavigatāśca/ ye te sarvakalyāṇamitropaniśrayavihāravihāriṇaśca, na caiṣāṃ sarvajagati samasamo'sti jñānena/ ye te sarvamārabhavanavihāravihāriṇaśca kāmaguṇarativiprayuktāśca/ ye te sarvasaṃjñāgatapraveśavihāravihāriṇaśca sarvasaṃjñāgatavidhūtamānasāśca/ ye te sarvajagaccharīrānugatakāyāśca na cātmasattvadvayavihāriṇaḥ/ ye te sarvalokadhātvantargatakāyā na ca dharmadhātusaṃbhedavihāriṇaḥ/ ye te sarvānāgatakalpasaṃvāsapraṇidhānāśca, na ca dīrghahrasvakalpasaṃjñāgatavihāravihāriṇaḥ/ ye te ekavālapathāśca na calanti, sarvalokadhātuṣu ca saṃdṛśyante, teṣāmayaṃ dūrāsadadharmadiganupraveśavihāravihāriṇāṃ durājñeyavihāravihāriṇāṃ gambhīravihāravihāriṇām advayavihāravihāriṇām alakṣaṇavihāravihāriṇāṃ niḥpratipakṣavihāravihāriṇām anupalambhavihāravihāriṇāṃ niṣprapañcavihāravihāriṇāṃ mahāmaitrīmahākaruṇāvihāravihāriṇāṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaduravagāhavihāravihāriṇāṃ sarvamāraviṣayasamatikrāntavihāravihāriṇāṃ sarvalokaviṣayānupaliptavihāravihāriṇāṃ sarvabodhisattvapāramitāvihāravihāriṇāṃ sarvabuddhavihārānukūlavihāravihāriṇāmayaṃ vihāraḥ/ ye te sarvanimittāpagatavihāriṇaśca, na ca śrāvakaniyāmamavakrāmanti/ ye te sarvadharmānutpādavihāravihāriṇaśca, na ca anutpādadharmatāyāṃ patanti/ ye te'śubhāvihāravihāriṇaśca, na ca rāgavirāgadharmatāṃ sākṣātkurvanti, na ca rāgadharmaiḥ sārdhaṃ saṃvasanti/ ye te maitrīvihāravihāriṇaśca, na ca doṣamalopagatacittāḥ/ pratītyasamutpādavihāravihāriṇaśca atyantāsaṃmūḍhāśca sarvadharmeṣu/ ye te caturdhyānavihāriṇaśca, na ca dhyānavaśenopapadyante/ ye te caturapramāṇavihāravihāriṇaśca, na ca rūpadhātugatiṃ gacchanti sarvasattvaparipācanārtham/ye te caturārūpyasamāpattivihāravihāriṇaśca, na cārūpyadhātugatiṃ gacchanti mahākaruṇāparigṛhītatvāt/ ye te śamathavipaśyanāvihāravihāriṇaśca, na cātmanā vidyāvimuktiṃ sākṣātkurvanti sarvasattvaparipākāya/ ye te mahopekṣāvihāravihāriṇaśca, na ca sattvadhātuṃ parityajanti/ ye te śūnyatāvihāravihāriṇaśca, na ca dṛṣṭigatasaṃniśritāḥ/ ye te ānimittagocarāśca nimittacaritasattvanayābhimuktāśca/ ye te sarvapraṇidhānavigatāśca bodhisattvapraṇidhānavyavacchinnāśca/ ye te sarvakarmakleśavaśavartinaśca, sattvaparipākāya ca karmakleśavaśānugāḥ saṃdṛśyante/ ye te cyutyupapattiparijñātāvinaśca, janmacyutimaraṇaṃ ca saṃdarśayanti/ ye te sarvagativyativṛttāśca, sarvagatiṣu ca gacchanti sarvavinayavaśena/ ye te maitrīvihāriṇaśca, na kvacidanunayavihāriṇaḥ/ ye te karuṇāvihāriṇaśca, na kvacidanusaṃśayadarśanavihāriṇaḥ/ ye te muditāvihāriṇaśca nityodvignāśca duḥkhitasarvavyavalokanatayā/ ye te upekṣāvihāriṇaśca parakāryeṣu/ ye te navānupūrvavihārasamāpattivihāriṇaśca, na kāmadhātūpapattivijugupsakāḥ/ ye te sarvopapattyaniśritavihāriṇaśca, na ca bhūtakoṭīsākṣātkaraṇavihāriṇaḥ/ ye te trivimokṣavihāriṇaśca, na ca śrāvakavimuktisparśavihāriṇaḥ/ ye te caturāryasatyavyavalokanavihāriṇaśca, na ca phalasākṣātkaraṇavihāriṇaḥ/ ye te gambhīrapratītyasamutpādavyupaparīkṣaṇavihāriṇaśca, na cātyantanipatanavihāriṇaḥ/ ye te āryāṣṭāṅgamārgabhāvanāvihāriṇaśca, na cātyantaniryāṇavihāriṇaḥ/ ye te pṛthagjanabhūmisamatikrāntavihāriṇaśca, na ca śrāvakapratyekabuddhabhūmipatanavihāriṇaḥ/ ye te pañcopādānaskandhaparijñānavihāriṇaśca, na cātyantaskandhanirodhavihāriṇaḥ/ ye te caturmārapathasamatikrāntavihāriṇaśca, na ca mārakalpanavihāriṇaḥ/ ye te ṣaḍāyatanasamatikrāntavihāriṇaśca, na cātyantānabhinirvṛttivihāriṇaḥ/ ye te tathatāvihāriṇaśca, na ca bhūtakoṭyāyatanavihāriṇaḥ/ ye te sarvayānaniryāṇasaṃdarśanavihāriṇaśca, na ca mahāyānacyavanavihāriṇaḥ teṣāmayaṃ sarvaguṇavihāriṇāṃ vihāraḥ//

atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakastasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata—

iha so mahākaruṇa lābhi viśuddhabuddhi-

rmaitreya maitraśiri lokahitābhiyuktaḥ/

abhiṣekabhūmisthita jyeṣṭhasuto jinānāṃ

viharāti buddhaviṣayaṃ anucintayantaḥ//1//

sarveṣa yo jinasutāna mahāyaśānāṃ

mahājñānagocara vimokṣapratiṣṭhitānām/

ye dharmadhātu vicaranti asajjamānā

āvāsu teṣamayamapratipudgalānām//2//

damadānaśīlakṣamavīryabalodgatānāṃ

dhyānairabhijñabalapāragatiṃgatānām/

prajñāupāyapraṇidhānabalasthitānāṃ

mahāyānapāramigatānamayaṃ vihāraḥ//3//

eṣo asaṅgamatināṃ vipulāśayānāṃ

ākāśagocararatānamaniśritānām/

sarvatriyadhvaspharaṇānamanāvṛtānāṃ

āvāsu sarvabhavabhāvavibhāvitānām//4//

ye sarvadharmaanutpādanayapraviṣṭā

vimṛśanti dharmaprakṛtiṃ gaganasvabhāvām/

na karonti niśrayu kvacidgagane va pakṣī

teṣāṃ vihāru ayu jñānaviśāradānām//5//

ye rāgadoṣamatha mohasvabhāva jñātvā

saṃkalpahetujanitāṃ vitathapravṛttim/

nirvikalpayanti ca virāgamayīha teṣāṃ

śāntapraśāntyumagatānamayaṃ vihāraḥ//6//

ye te vimokṣamukhasatyanayārthamārga-

skandhāṃstathāyatanasattvapratītyatāṃ ca/

praparīkṣamāṇa na patanti vidū praśānti-

prajñāupāyakuśalānamayaṃ vihāraḥ//7//

ye te anāvaraṇajñānadiśaṃ praviṣṭā

jinakṣetra sattvaparikalpavikalpaśāntā/

bhāvasvabhāvarahitā na vimṛṣanti dharmān

āvāsu teṣamaya śāntiparāyaṇānām//8//

ye te asaṅgacaritā ima dharmadhātuṃ

vicaranti bhāvavigatā khagavāyubhūtāḥ/

sarvaṃ niketavigatā aniketacārī

teṣāmaniśritamatīnamayaṃ vihāraḥ//9//

ye dṛṣṭidurgatigatāṃ janatāmakhinnāṃ

duḥkhāntarāṃ kaṭuka vedana vedayantīm/

maitraprabhāya śamayanti apāya sarvān

āvāsu teṣamaya maitrakṛpāśayānām//10//

saṃsārasaṃkaṭagatāryapathapranaṣṭaṃ

jātyandhasārthamiva daiśikaviprahīṇam/

ye prekṣya lokamiha mokṣapathe praṇenti

sārthātivāhasadṛśānamayaṃ vihāraḥ//11//

ye jātiśokajaramṛtyuvaśopanītaṃ

dṛṣṭvā jagannamuciskandhavapāśabaddham/

saṃprāpayatyabhayakṣemadiśaṃ vimocya

śūrāṇa teṣamayamā(vā)su sudurjayānām//12//

kleśāturaṃ janamimaṃ vyavalokayitvā

samudānayantyamṛtajñānamahauṣadhāni/

parimocayanti vipulāṃ karuṇāṃ janitvā

mahavaidyarājadṛśānamayaṃ vihāraḥ//13//

ye te niśāmya janatāṃ dukhitāmatrāṇāṃ

śokākare patita mṛtyusamudragāmi/

tārenti kṛva mahatīṃ śubhadharmanāvaṃ

teṣāṃ vihāramaya dāśasutopamānām//14//

ye kleśasāgaracarāṃ janatāṃ niśāmya

sarvajñacittaratanāśayaśuddhasattvā/

abhyuddharanti bhavasāgaramotaritvā

kaivartaputrasadṛśānamayaṃ vihāraḥ//15//

praṇidhānaālayagatā kṛpamaitryadṛṣṭyā

ye sarvasattvabhavanānyavalokayitvā/

abhyuddharanti janatāṃ bhavasāgarasthāṃ

garuḍendrapotasadṛśānamayaṃ vihāraḥ//16//

ye dharmadhātugagane śaśisūryabhūtā

vicaranti sattvabhavanapratibhāsaprāptāḥ/

praṇidhānamaṇḍala* * * * jñānaraśmī

lokaprabhāsakaraṇānamayaṃ vihāraḥ//17//

ye ekasattvaparipācanatāya dhīrā

tiṣṭhanti kalpanayutānaparāntaniṣṭhā/

yatha eki sattvi tatha sarvajagatyaśeṣam

āvāsu teṣamaya lokaparāyaṇānām//18//

ye ekakṣetraprasare aparāntakalpān

vicaranti cārika jagārthamakhinnavīryāḥ/

yatha ekakṣetri tatha sarvadaśaddiśāsu

āvāsu teṣamaya vajradṛḍhāśayānām//19//

ye dharmamegha sugatāna daśaddiśāsu

ekāsane sthita pibanti asaṃpramūḍhāḥ/

aparāntakalpaniyutānyavitṛptacittā

sahabuddhisāgarasamānamayaṃ vihāraḥ//20//

ye kṣetrasāgara vrajanti anābhilāpyān

praviśanti co pariṣasāgara nāyakānām/

ye pūjasāgara vicitra jine karonti

teṣāmasaṅgacaraṇānamayaṃ vihāraḥ//21//

ye cāryasāgarapraviṣṭamanantamadhyāt

praṇidhānasāgara vigāhayamāna dhīrāḥ/

bahukalpasāgara caranti jagaddhitārthā

teṣāṃ vihāru ayu sarvaguṇākarāṇām//22//

ye eki vālapathi uttaramāna kṣetrāt

buddhāṃśca sattva tatha kalpa anantamadhyān/

praviśanti enta na punā ca upenti sīmāṃ

teṣāmasaṅganayanānamayaṃ vihāraḥ//23//

ye ekacittakṣaṇi kalpamahāsamudrān

praviśanti kṣetra tatha buddhajagatpracārān/

teṣāmanāvaraṇajñānamatisthitānām

eṣo vihāra guṇapāramitodgatānām//24//

ye sarvakṣetraparamāṇurajān gaṇitvā

bindupramāṇa tulayitva jalaugha sarvam/

tāvatpramāṇapraṇidhīnabhinirharanti

teṣāmasaṅgatagatānamayaṃ vihāraḥ//25//

praṇidhānadhāraṇisamādhimukhapraveśān

dhyānā vimokṣa praṇidhānamukhāni caiva/

abhinirharanti vicaranti anantakalpān

iha te praviṣṭa sugatāna sutāḥ smṛtīmāḥ//26//

iha te sthitā jinasutā vividhā vicitrā

abhinirharanti bahuśāstrakathārthayuktāḥ/

saukhyāvahāni jagatāmiha śilpasthānā-

nyanucintayanta viharanti satāṃ vihāraḥ//27//

iha te sthitā mahaabhijñaupāyajñāne

yāvanta sattvagatibheda daśaddiśāsu/

sarvatra janmacyutibheda vidarśayanti

māyāgate sthita vimokṣa asaṅgacaryāḥ//28//

iha te sthitā prathamacittasamudbhavādyāṃ

darśenti dharmacaryāṃ vasudharmaniṣṭhām/

āpūrya nirmitaghanairapi dharmadhātum

evaṃ vikurvitaśatānyupadarśayanti//29//

ye ekacittaprasareṇa vibuddha bodhiṃ

praviśanti jñānamatikarma anantamadhyā/

saṃmohaketvavraji loku ya cintayāna

evaṃ durāsadagatānamayaṃ vihāraḥ//30//

eṣo asaṅgamatināmanāvaraṇadharmadhātucaraṇānām/

anilambhagocarāṇāṃ vihāru vimalāśayamatīnām//31//

ye te asaṅgacārī aniketavihāri sarvakṣetreṣu/

advayajñānavihārī ayu teṣa vihāru asamānām//32//

khaprakṛtisamān ya ete dharmānanālayān śāntān/

viharanti gaganagocara teṣayamāvāsu virajānām//33//

iha te kṛpāśayamatī sthitvā jagadīkṣya duḥkhaśokahatam/

lokahitacintanaparā viharanti mahakaruṇalābhī//34//

iha te anantarahitā dṛśyante sarvasattvabhavaneṣu/

śaśisūryamaṇḍalasamādhi mukta saṃsārapāśebhyaḥ//35//

iha te sthitā jinasutāḥ sarvajinānāṃ ca pādamūleṣu/

dṛśyanti sarvakṣetreṣvanantakalpān kṣapayamāṇāḥ//36//

iha te jagadaṇḍasamaiḥ sarvajinasutāśrayapramāṇaiśca/

sarvadiśo'navaśeṣāḥ spharanti nirmāṇameghebhiḥ//37//

iha te praviṣṭa śūrāḥ sarvaṃ jinagocaraṃ tulayamānā/

viharanti kalpanayutānna cāpi tṛptiṃ samupayānti//38//

iha te samādhinayutānabhilāpyāni pratikṣaṇaṃ buddhyā/

darśenti buddhaviṣayaṃ yathā samādhipraveśena//39//

iha te kṣaṇāvalambā kalpakṣetrāṇi buddhanāmāni/

praviśanti vipulabuddhī kalpān kṣapayantyaparimāṇān//40//

iha te sthitāprameyākalpān praviśanti ekacittena/

parikalpasaṃjñavigatā jagataḥ saṃjñāvaśagatena//41//

iha te samādhibhavanapratiṣṭha paśyanti trayo'dhvānaḥ/

ekakṣaṇakoṭiprāptā vimokṣabhavane vicaramāṇāḥ//42//

iha te sthitā vihāre paryaṅkaniṣaṇṇānuccalitakāyāḥ/

sarveṣu kṣetreṣu yugapaddṛśyanti sarvagatāḥ//43//

iha viharanto vṛṣabhī dharmasamudrātpibanti sugatānām/

avatīrṇa jñānasāgaramakṣayaguṇapāramitāprāptāḥ//44//

iha sarvakṣetrasaṃkhyāṃ kalpānāṃ caiva dharmasaṃkhyāṃ ca/

sarvajinānāṃ saṃkhyāṃ cintenti anāvaraṇacintī//45//

iha te sthitā jinasutā yāvat kṣetrāstriyadhvasaṃkhyātāḥ/

ekakṣaṇena teṣāṃ saṃbhavavibhavaṃ vicinvanti//46//

iha te sthitā jinānāṃ caryāṃ praṇidhiṃ ca indriyaṃ jagatām/

paśyantasamatāyo jinasutabhavane vicaramāṇāḥ//47//

ekarajāgragatān ye sarvarajasamānanāvaraṇa asyām/

paśyanti parṣasāgarakṣetrān sattvāni kalpāṃśca//48//

sarvarajāgreṣu evaṃ pariṣakṣetrāṇi sattvakalpāṃśca/

pratibhāsagatān sarvān suvibhaktān saṃprapaśyanti//49//

iha te dharmasvabhāvaṃ sarvakṣetrādhvakalpasaṃbuddhān/

bhāvasvabhāvavigatānasaṃbhavanayairvicinvanti//50//

sthitveha sattvasamatāṃ dharmeṣu buddhasamatāṃ ca prekṣya/

tryadhvani kṣetrasamatāṃ praṇidhānasamatāṃ ca praviśanti//51//

vinayanti sattvanayutānanye mahayanti buddhanayutāni/

vimṛṣantyapare dharmāniha te bhavanavare sthitā dhīrāḥ//52//

kalpanayutairna yeṣāṃ praṇidhānajñānaviṣayamatikalpāḥ/

śakyā mayā hi vaktuṃ vistīrṇo'nantu buddhīnām//53//

teṣāmaninditānāṃ anāvaraṇagocaraṃ ca niratānām/

āvāsaṃ vande'haṃ kṛtakaraṇakośaḥ praṇatakāyaḥ//54//

tamapi jinajyeṣṭhasutaṃ nirāvaraṇacaryamāryamaitreyan/

nirupamaviśuddhabuddhiṃ tadanu smṛtimāṃ praṇipatāmi//55//

iti hi sudhanaḥ śreṣṭhidārako vairocanavyūhālaṃkāragarbhamahākūṭāgāranivāsino bodhisattvānevaṃ ca apramāṇairbodhisattvastavairabhiṣṭutya vanditvā namaskṛtya praṇipatya udvīkṣa citrīkṛtya āmukhībhūya abhisaṃpūjya vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya mūle'tiṣṭhanmaitreyasya bodhisattvasya mahāsattvasya darśanamabhilaṣamāṇo maitreyasya bodhisattvasya samavadhānamākāṅkṣamāṇaḥ/ so'drākṣīnmaitreyaṃ bodhisattvaṃ bahirdhā kūṭāgārasya anyatamasmātpradeśādāgacchantamanekaprāṇiśatasahasraparivāramanekadevanāgayakṣagandharvāsuragaruḍa-kinnaramahoragendrapuraskṛtaṃ vāmadakṣiṇābhyāṃ śakrabrahmalokapālairnamasyamānaṃ janmabhūmikaiśca bahubhirjñātisaṃbandhibhirbrāhmaṇaśatasahasraiḥ parivṛtaṃ puraskṛtaṃ vairocanavyūhālaṃkāragarbhakūṭāgārābhimukhamāgacchantam/ dṛṣṭvā ca tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto yena maitreyo bodhisattvastenābhimukho bhūtvā dūrata eva maitreyasya bodhisattvasya sarvaśarīreṇa praṇipatitaḥ//

atha khalu maitreyo bodhisattvaḥ sudhanaṃ śreṣṭhidārakaṃ vyavalokya sarvaparṣado dakṣiṇena hastenopadarśya bhūtairguṇaiḥ saṃvarṇayan gāthābhiradhyabhāṣata—

paśyathemu suviśuddhaāśayaṃ

sūdhanaṃ dṛḍhadhanāna ātmajam/

eṣamāṇu varabodhicārikā-

māgato mama samīpi paṇḍitaḥ//56//

svāgataṃ ti kṛpamaitrasaṃbhava

svāgataṃ vipulamaitramaṇḍalā/

svāgataṃ praśamaśāntilocana

mā kilāmyasi carantu cārikām//57//

ehi svāgatu viśuddhaāśayā

ehi svāgatamakhinnamānasā/

ehi svāgatamalīnaindriyā

mā kilāmyāsi carantu sūrata//58//

sarvadharmavicarāya utthitā

sarvasattvavinayāya utsukā/

sarvamitrabhajanāya prasthitā

svāgataṃ ti acalā dṛḍhavratā//59//

svāgataṃ śubhapathena āgatā

svāgataṃ guṇapathe pratiṣṭhitā/

svāgataṃ jinapathena prasthitā

mā śramaṃ kila samarthasva kvacit//60//

ehi svāgatu guṇeṣu tanmayā

svāgataṃ ti kuśalāni(bhi)syandita(?)/

sādhu svāgatamanantagocarā

darśanaṃ tava sudurlabhaṃ jage//61//

lābhālābhasamatulyamānasā

nindaduḥkhaayaśovivarjitā/

lokadharmikamalotpalopamā

sādhu svāgatamabhrāntamānasā//62//

māyaśāṭhyavigatā śubhāśaya

mānadarpavigatā subhājana/

krodharoṣavigatā anunnata

sādhu te darśanaṃ sudarśanam//63//

ehi sarvadiśagocarāmukhā

ehi sarvadiśakośasaṃbhavā/

ehi sarvajinakośavardhanā

svāgataṃ ti akilāntamānasā//64//

ehi svāgatu triyadhvagocarā

dharmadhātuadhimuktimaṇḍalā/

sarvabuddhaguṇagarbhasaṃbhavā

svāgataṃ ti akilānta sūrata//65//

ehi mañjuśirijñānapaṅkaja

ehi meghaśiritoyavardhita/

ehi sarvajinaputrapreṣita

darśayāmi ti anāvṛtāṃ diśam//66//

paśyatha praṇidhijālu kīdṛśaṃ

dharmadhātuspharaṇaṃ acintiyam/

bodhisattvacarimārgakarṣaṇaṃ

vistarantu sudhano ihāgataḥ//67//

eṣamāṇu sugatāna gocaraṃ

mārgamāṇu virajāna cārikām/

pṛcchamāna praṇidhānasāgaraṃ

āgato ayamakhinnamānasaḥ//68//

yatra śikṣita atīta nāyakāḥ

śikṣiṣenti tatha ye anāgatāḥ/

tiṣṭhatāṃ ca sugatāna yā carī

pṛcchamāṇu ayu tāmihāgataḥ//69//

eti mitra mama dharmabhāṇakāḥ

sarvadharmapratipattideśakāḥ/

bodhisattvacarimārgadeśakā

evacitta ayamāgato iha//70//

bodhisattva mama buddhivardhikā

buddhaputra mama bodhidāyakāḥ/

eti mitra mama buddhavarṇitā

evacittakuśalo ihāgataḥ//71//

mātṛbhūta janakāyime mama

dhātribhūta guṇastanyadāyakāḥ/

bodhiaṅgaparipālakāḥ sadā

eti mitra ahitānnivārakāḥ//72//

vaidyabhūta jaramṛtyumocakāḥ

śakrabhūta amṛtābhivarṣikāḥ/

candrabhūta śubhapūrṇamaṇḍalāḥ

sūryabhūta śivamārgadarśakāḥ//73//

merubhūta sama mitraśatruṣu

sāgaropama akṣobhyacetasaḥ/

karṇadhāraparipālakopamā

evacinti sudhano ihāgataḥ//74//

śūrabhūta abhayapradāyakāḥ

sārthavāha śaraṇaṃ parāyaṇam/

nāyakā mama sukhaṃdadā ime

evacitta ayu mitra sevate//75//

sarvadharmadiśasudarśakāḥ sadā

sarvabuddhaguṇajñānadarśakāḥ/

sarvadurgatiapāyaśodhakā

eti mitra mama sādhu darśakāḥ//76//

eti sarvajinakośadāyakā

eti sarvajinagañjarakṣakāḥ/

eti sarvajinaguhyadhārakā

eva mitra bhajateṣa paṇḍitaḥ//77//

jñānasaṃpada ato viśudhyate

rūpabhogakulajanmasaṃpadaḥ/

• * * *ato na durlabhā

evamāśaya ayamihāgataḥ// 78//

paśyathā ayamudāraāśayaḥ

sevamāna ima mitra paṇḍitaḥ/

yādṛśīṃ pratijaneti sūrata

eva yūyamanuśikṣatho sadā//79//

eṣa pūrvaśubhapuṇyahetunā

dṛṣṭamañjuśiri bodhiprasthitaḥ/

anuśāsti ayu tasya kurvato

paśyathā kathamaṭatyakhedavān//80// eṣa sarvasukhasaukhya ujjhiya

utsṛjitva amaropamaṃ gṛham/

dhātrimātṛpitṛbhogavistaraṃ

dāsabhūta ima mitra sevate//81//

eṣa āśaya viśodhya paṇḍitaḥ

svāśrayaṃ jahiya mānuṣaṃ imam/

sarvabuddhabhavanaṃ pravekṣyate

īdṛśaṃ phalamato bhaviṣyati//82//

eṣa dṛṣṭva janavyādhipīḍitān

prāṇino dukhaśatairupadrutān/

janmamṛtyubhayaśokatāpinaḥ

teṣu arthi carate kṛpāśayaḥ//83//

duḥkhayantraparipīḍitaṃ jagad

dṛṣṭva pañcagaticakramaṇḍale/

jñānavajramayameṣate dṛḍhaṃ

duḥkhayantragaticakrabhedanam//84//

rāgadoṣatṛṇathāṇukaṇṭakaṃ

dṛṣṭisaṅgabahukaṃ kṣatāṅkuram/

sattvakṣetrapariśodhanārthikaḥ

prajñalāṅgala dṛḍhaṃ gaveṣate//85//

mohavidyagahanāśayaṃ jagat

prajñacakṣuhata naṣṭadaiśikam/

tasya kṣemadiśadarśanaprabhuḥ

sārthavāhu jagato bhaviṣyati//86//

kṣāntidharmatrivimokṣavāhano

jñānakhaṅga ripukleśadharṣakaḥ/

śūrabhūta abhayasya dāyako

deśiko hi jagatāṃ bhaviṣyati//87//

dharmanāva samudānayatyayaṃ

jñānasāgarapathe suśikṣitaḥ/

śāṇtiratnavaradvīpanāyakaḥ

karṇadhāra tribhavārṇave ayam//88//

jñānaraśmipraṇidhānamaṇḍalaḥ

sarvasattvabhuvanāvabhāsanaḥ/

dharmadhātugagane mahāprabho

buddhasūrya samudeṣyate ayam//89//

maitracandanasamānaśītalaḥ

sarvasattvasamacitta suprabhaḥ/

śukladharmaparipūrṇamaṇḍalo

buddhacandra samudeṣyate ayam//90//

āśaye dṛḍhatalapratiṣṭhito

bodhicarya anupūrva udgataḥ/

sarvadharmaratanākaro hyayaṃ

jñānasāgaravaro bhaviṣyati//91//

bodhicittabhujagendrasaṃbhavo

dharmadhātugagane samudgataḥ/

dharmameghayugapatpravarṣaṇe

sarvaśuklaphalasasyavardhanam//92//

śuddhavarti trimalaṃ tamoharaṃ

maitrasnehasmṛtibhājanaṃ dṛḍham/

bodhicittavimalāgnisuprabhaṃ

dharmadīpamayu jālayiṣyati//93//

bodhicittakalalaḥ kṛpārbudo

maitrapeśi raṇvanāśayo ghanaḥ/

bodhiaṅgaanupūrvasaṃbhavo

buddhagarbhu ayu saṃpravardhate//94//

pūnyagarbhamabhivardhayiṣyati

jñānagarbhamapi śodhayiṣyati

jñānagarbhu samuddiśyate ayaṃ

yādṛśaḥ praṇidhigarbhasaṃbhavaḥ//95//

īdṛśaḥ karuṇamaitravarmitaḥ

sattvamocanamatī hitāśayaḥ/

durlabho jagi sadevamānuṣe

yādṛśo ayu viśuddhamānasaḥ//96//

īdṛśāśayasumūlasaṃsthito

īdṛśo dṛḍhaprayogavardhitaḥ/

īdṛśastribhavachādanaprabho

jñānavṛkṣa phaladaḥ sudurlabhaḥ//96//

eṣā guṇasaṃbhavanārthikaḥ

sarvadharmaparipṛcchanārthikaḥ/

sarvasaṃśayavidāraṇārthikaḥ

sarva mitra bhajate atandritaḥ//97//

eṣa mārakalikleśasūdano

eṣa dṛṣṭimalatṛṣṇaśodhanaḥ/

eṣa sarvajagamokṣaṇodyataḥ

eṣa te sadaviśeṣapaṇḍitaḥ//98//

eṣa durgati viśodhayiṣyati

eṣa svargamupadarśayiṣyati/

mokṣamārgamupaneṣyate jagat

yādṛśe guṇapathe pratiṣṭhitaḥ//99//

eṣa sarvagatiduḥkhamocako

eṣa sarvagatisaukhyadāyakaḥ/

eṣa sarvabhavapāśachedano

bheṣyate bhavagatīniṣūdanaḥ//100//

dṛṣṭisaṃkaṭa vimocayiṣyati

tṛṣṇajālalata chedayiṣyati/

nandirāgamupaśodhayiṣyati

bheṣyate tṛbhavamārgadarśakaḥ//101//

eṣa lokaśaraṇaṃ parāyaṇaṃ

eṣa sarvajagati prabhākaraḥ/

nāyakastribhuvane bhaviṣyati

sarvato bhavavibhāvakovidaḥ//102//

kleśasuptajanatāviśodhakaḥ

kāmapaṅkatarutārako viduḥ/

saṃjñasaktaparimocako ayaṃ

bandhamokṣakaraṇo bhaviṣyati//103//

dharmadhātutalabhedabhāsano

lokadhātutalabhedaśodhanaḥ/

sarvadharmatalabhedapārago

bheṣyase sudhana prītimān bhava//104//

yādṛśaṃ tava prayoga sūrataḥ

śraddha yādṛśa tavā aninditaḥ/

yādṛśaśca guṇavāṃstavāśayaḥ

sarva āpa paripūrayiṣyati//105//

sarvabuddha nacireṇa drakṣyasi

sarvakṣetra nacireṇa yāsyasi/

sarvadharma nacireṇa jñāsyasi

tādṛśaṃ ti śubhamātmanā kṛtam//106//

kṣetrasāgara viśodhayiṣyase

sattvasāgara vimocayiṣyasi/

caryasāgara prapūrayiṣyasi

tādṛśo* * pratipattisāgaraḥ//107//

tvaṃ bhaviṣyasi guṇān bhājanaṃ

tvaṃ bhaviṣyasi śubhāna saṃbhavaḥ/

tvaṃ bhaviṣyasi jinaurasaiḥ samo

yādṛśaṃ ti adhimuktimaṇḍalam//108//

māramaṇḍala parājitaṃ tvayā

karmamaṇḍala viśodhitaṃ ca te/

kleśamaṇḍala viśodhitaṃ tvayā

yādṛśaṃ ti praṇidhānamaṇḍalam//109//

jñānavartani viśodhayiṣyase

dharmavartani prabhāvayiṣyasi/

karmakleśadukhayantravartaniṃ

nocireṇa vinivartayiṣyasi//110//

lokacakrabhavacakramāśritaṃ

pañcagaṇḍagaticakramohitam/

sarvasattvadukhacakracchedanaṃ

dharmacakrataru vartayiṣyasi//111//

buddhavaṃśamanudhārayiṣyasi

dharmavaṃśa pariśodhayiṣyasi/

saṃghavaṃśa parikarṣayiṣyase

ratnasaṃbhavakaro bhaviṣyasi//112//

tṛṣṇajāla vinivartayiṣyase

dṛṣṭijālagahanaṃ tathaiva ca/

duḥkhajāla jagu mocayiṣyase

tādṛśaḥ praṇidhijālu śodhitaḥ//113//

sattvadhātu paripācayiṣyase

lokadhātu pariśodhayiṣyasi/

jñānadhātumutthāpayiṣyase

āśayasya tava dhātu tādṛśaḥ//114//

sarvasattvahitaprītinandano

bodhisattvakulavaṃśanandanaḥ/

sarvabuddhapraṇidhānanandano

bheṣyase sudhana nandivardhanaḥ//115//

sarvasattvagativāsadarśanaḥ

sarvakṣetrapratibhāsadarśanaḥ/

sarvadharmaavabhāsadarśana-

stvaṃ bhaviṣyasi jinaḥ sudarśanaḥ//116//

dharmadhātuavabhāsanaprabhaḥ

sarvadurgatiśamaṃkaraprabhaḥ/

bheṣyase tribhavaduḥkhaśaṃkaraḥ

• * * * * //117//

svargadvāramupadarśayiṣyase

buddhadvāru vivariṣyase jage/

mokṣadvāramupaneṣyase jagat

dvāru tādṛśu viśodhitaṃ tvayā//118//

mithyamārga vinivartayiṣyase

āryamārga janatāṃ vineṣyasi/

bodhimārga tatha tvaṃ anuddhato

mārgase dṛḍhamate atandritaḥ//119//

tvaṃ bhavārṇavagatāna dehināṃ

duḥkhapāragamanāya utsukam/

tārayiṣyasi jagadbhavārṇavā-

ttādṛśaṃ bhava mahāguṇārṇavaḥ//120//

kleśasāgara viśoṣya dehināṃ

jñānasūryavararaśmisāgaraiḥ/

tānniveśya pratipattisāgare

jñānasāgara pratiṣṭhapeṣyasi//121//

buddhisāgara vivardhayiṣyasi

caryasāgara viśodhayiṣyasi/

sarvabuddhapraṇidhānasāgaraṃ

nocireṇa avagāhayiṣyasi//122//

kṣetrasāgara bahu pravekṣyasi

drakṣyase pariṣasāgarān bahūn/

buddhisāgarabalena paṇḍitaḥ

• * * * //123//

buddhameghanayutāni drakṣyase

pūjamegha vipulāṃ kariṣyasi/

dharmameghanayutāni śroṣyasi

tādṛśā praṇidhimegha kurvasi//124//

sarvasattvabhavanā sphariṣyase

sarvakṣetrabhavanāni yāsyasi/

sarvabuddhabhavanaṃ pravekṣyase

tādṛśāya diśāya prasthitaḥ//125//

tvaṃ samādhibhavanaṃ pravekṣyase

tvaṃ vimokṣabhavanāni lapsyase/

• * * * *

dharmadhātubhavanapratiṣṭhitaḥ//126//

sarvasattvabhavane udeṣyase

candrasūryapratibhāsasādṛśaḥ/

udgamiṣyasi jināna saṃmukhaṃ

tādṛśastava mahāpathodgamaḥ//127//

tvaṃ cariṣyasi nataḥ sugocare

sarvalokaaniketagocare/

tvaṃ bhaviṣyasi praśāntagocaraḥ

tādṛśastava abhijñagocaraḥ//128//

indrajālatalabhedane viduḥ

kṣetrajālatalabheda yāvataḥ/

nocireṇa spharamāṇu paśyase

māruto va gagane asaṅgavān//129//

dharmadhātuprasaraṃ pravekṣyase

lokadhātuprasarān gamiṣyase/

sarvabuddhaprasarāṃstriyadhvagān

drakṣyase sudhana prīti vindahi//130//

maiva kheda janayāhi sūratā

tuṣṭi vindi vipulāṃ nirāmiṣam/

yena te imu vimokṣu īdṛśo

dṛṣṭu paśyasi ca bhūyu drakṣyase//131//

tvaṃ subhājana guṇān sūdhanā

• * * * jinānuśāstiṣu/

tvaṃ samartha imu dhārituṃ nayaṃ

tena paśyasi idaṃ vikurvitam//132//

yeṣa kalpanayutaiḥ sudurlabhaṃ

darśanaṃ kutu guṇaprabhāvana/

tehi dṛṣṭa carato sucārikāṃ

buddhaputra aniketagocarāḥ//133//

lābha bhūya vipulā acintiyā

svāgataṃ ca tava mānuṣo bhava/

yena mañjuśiri dṛṣṭa saṃmukha-

mīdṛśaṃ kṛtu guṇān bhājanam//134//

sarvadurgatipathā vivardhitāḥ

sarvaakṣaṇaapāyaśodhakāḥ/

duḥkhadharma tvayi sarva ujjhitāḥ

sarvakheda ca vivarjitā bhava//135//

bālabhūmi vinivartitā tvayā

bodhisattvaguṇabhūmisusthitaḥ/

jñānabhūmi paripūrya uttamā

buddhabhūmi nacireṇa lapsyase//136//

bodhisattvacari sāgaropamā

buddhajñānavidhi ākāśasādṛśam/

tatpramāṇapraṇidhānasāgarā

eṣa tāni bhava tuṣṭamānasaḥ//137//

īdṛśo aparikhinnaindriyā

āśayadṛḍhaprayoganiścitāḥ/

ye bhajanti ima mitra īdṛśāḥ

te bhavanti nacireṇa nāyakāḥ//138//

dṛṣṭva sattva vinayaṃgatā bahu

bodhisattvacari citra yāvat/

mā tu jātu vimatiṃ kariṣyase

sarvadharmamukha bodhicārikam//139//

puṇyasaṃpada acintiyā tava

arthadharmaguṇaśraddhasaṃpadaḥ/

yena saṃpada imā tvamīdṛśī

buddhaputra iha adya paśyasi//140//

paśya lābha tava kīdṛśo mahān

paśyato jinasutā nirantaram/

darśayanti praṇidhī svakasvakāṃ-

stvaṃ ca tānakhilato'nugacchasi//141//

durlabhā bhavaśatairapīdṛśā

bodhisattvacariteṣu bhājanā/

tena co jinasutā nirantaraṃ

te vimokṣanaya darśayanti mām//142//

kalpakoṭinayutāni te janā

saṃvasanti sugatātmajaiḥ saha/

te'pi teṣu na vidanti gocaraṃ

nātma tairhi guṇabhājanaṃ kṛtam//143//

tvaṃ śṛṇoṣi ima īdṛśaṃ nayaṃ

paśyase ca sudurlabhaṃ jage/

bodhisattvamahatāṃ vikurvitaṃ

sūdhanā bhava agramānasaḥ//144//

sarvabuddha samanvāharanti te

bodhisattva tava saṃgrahasthitāḥ/

tvaṃ ca teṣa anuśāsanisthitaḥ

sādhu sūdhana sujīvitaṃ tava//145//

bodhisattvakuladharmi vartase

śikṣase jinasutāna tvaṃ guṇaiḥ/

bheṣyase sugatavaṃśavardhanaḥ

prīti vindahi udāra sudhanā//146//

sarvabuddha pitarastavāsamā

bodhisattva tava sarvi bhrātaraḥ/

bodhiaṅga tava sarvi jñātayaḥ

tvaṃ sujātu sugatāna orasaḥ//147//

dharmarājakulavaṃśadhāriṇo

bodhisattvakulavaṃśavardhanaḥ/

dharmarājamacireṇa lapsyase

sūdhanā tuṣṭa bhava prīṇitendriyaḥ//148//

sarvabuddhamabhiṣekamuttamaṃ

nocireṇa* * * lapsyase'dbhutam/

bheṣyase'samasamairjinaurasaiḥ

tādṛśo bhava sabhāgato bhava//149//

yādṛśaṃ vapati bīja yo naro

tādṛśaṃ labhati tasya so phalam/

prīti vinda vipulāmacintiyāṃ

eṣa te'dya samanvāsayāmyaham//150//

cīrṇa kalpanayutāna ye carī

bodhisattvanayutā acintiyā/

ta'pi saṃpada labhanti nedṛśī-

mekajanmi pratilabdha yā tvayā//151//

sarvametadiha muktitaḥ phalaṃ

āśayasya dṛḍhavīryatāya ca/

yasya cārika bhavediyaṃ priyā

so dhareya sudhanasya yā carī//152//

sarvacarya praṇidhānasaṃbhavā

sarvadharma adhimuktisaṃbhavā/

sudhana eva samudānitāstvayā

nityameṣa hi viśeṣacārikā//153//

yātukā bhujagacetanodbhavā-

stātuko bhavati vārisaṃbhavaḥ/

yātukā praṇidhijñānagocara-

stātukā spharati bodhicārikā//154//

eṣa bhotu tava darśito tayā

bhadranāmacariyāya sūdhana/

eta jñātva sa kadāci bheṣyate

sevamāna iha mitra tanmayaḥ//155//

kāyakoṭi smara pūrvikā tvayā

kāmahetu kṣayitā nirarthakam/

adya bodhiya mārgaṇo hyayaṃ

kāya tarjatu vratena suvrataḥ//156//

kalpakoṭi atināmitāstvayā

sarvaduḥkhamanubhūtu saṃskṛte/

gaṅgavālikasamatā virāgitā

buddha no ca śruta īdṛśo nayaḥ//157//

so idāni kṣaṇa labdha mānuṣo

buddhapādu imu mitru īdṛśāḥ/

śrūyate ca varabodhicārikā

viśuddhi na bhaviṣyate katham//158//

bhoti bhūya sugatāna saṃbhavo

mitradharmaśravaṇaṃ ca śrūyate/

no ca śrūyati ayaṃ punarnayo

āśayo yadi na bhoti śodhitaḥ//159//

tena śraddhamadhimuktiāśayaṃ

saṃjanitva gurugauravaṃ param/

kāṅkṣadṛṣṭiparikhedavarjito

bhūya bhūya nayamīdṛśaṃ śṛṇu//160//

teṣa lābha paramā acintiyā-

steṣa mānuṣabhavaḥ suāgataḥ/

yairiyaṃ cari praveśamīdṛśaṃ

śrutva eva praṇidhī bhirnirhṛtā///161//

tasya sarvi sugatā na durlabhā

tasya sarvi jinaputra nārataḥ/

tasya bodhayi na bhūyu saṃśayo

yena eva adhimukti śodhitā//162//

tena sarvi vinayā na varjitāḥ

tena sarvadukhadharma ujjhitāḥ/

tena sarvaguṇasaṃgrahaḥ kṛtaḥ

yo imaṃ nayu praviṣṭa īdṛśam//163//

nocireṇa imu kāyu ujjhiyā

buddhakṣetra pariśuddha yāsyasi/

bodhisattvabhavanaṃ pravekṣyasi

drakṣyase daśadiśe tathāgatān//164//

pūrvahetughana tubhya sūdhana

pratyutpanna adhimukti niścitā/

mitra sevasi viśeṣaarthikaḥ

tena vardhayi jale yathotpalam//165//

sarvamitraabhirādhanāśayā

sarvabuddhaārāgaṇāśayāḥ/

sarvadharmaparipṛcchanāśayā

utthiho kilamatho na suvratā//166//

sarvadharmapratipattimutthitaḥ

sarvamārgaanumārgasusthitaḥ/

buddhaputra praṇidhānasusthita

utthi sarvaguṇadharmabhājana//167//

yādṛśāya adhimuktisaṃpadā

vandanaṃ kṛtamidaṃ tvayā mama/

sarvabuddhapariṣāsu saṃmukhaṃ

nocireṇa hi samudgamiṣyasi//168//

sādhu sūdhana akhinnamānasaḥ

sarvabuddhapraṇidhānacetanaḥ/

tvaṃ bhaviṣyasi dṛḍhavratāciraṃ

sarvabuddhaguṇapāramiṃgataḥ// 169//

sattva mañjuśiri pṛccha sūdhana

jñānagocaravimokṣapāragam/

bhadranāma vara carya uttamāṃ

tanumantime praveśayiṣyati//170//

eva maitraku asaṅgagocaro

dṛṣṭa sūdhana guṇaiḥ samudgatam/

darśayitva pariṣāya saṃmukhaṃ

varṇakośamimu tasya vyāhari//171//

śrutva sūdhana tadānuśāsanī-

mīdṛśīṃ ca anuśāsti uttamām/

prītivega abhiṣyanditendriyā

aśruvega vipulān pramuñcati//172//

sarvaromahariṣodgatāśrayo

niśvasantu pariprīṇitendriyaḥ/

utthihitva sudhanaḥ kṛtāñjaliḥ

maitra nāma kurute pradakṣiṇam//173//

tasya mañjuśiri tena tejasā

puṣpahāraratanā ca pāṇiṣu/

saṃsthitā surucirā manoramā

bodhisattvapraṇidhānasaṃbhavāḥ//174//

sūdhano varaprahṛṣṭamānaso

maitrakasya kṣipi tāni harṣitaḥ/

tasya śīrṣu parimārjate tadā

maitranātha sudhanaṃ ca bhāṣate//175//

sādhu sādhu jinaputra sūdhana

yasya te aparikheda īdṛśaḥ/

tvaṃ bhaviṣyasi guṇāna bhājanaṃ

mañjughoṣu yatha yādṛśo va ham//176//

śrutva sūdhana udānudānayi

durlabhā bhavaśateṣu īdṛśāḥ/

mitra yebhiriha me samāgamaḥ

sādu āgamanamadya me iha//177//

sādhu sattvaguṇapāramiṃgato

mañjughoṣa bhavato'nubhāvataḥ/

mitra labdha maya durlabhā ime

bhotu me laghu samāgamasvayi//178//

atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyasya bodhisattvasya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha-ahamārya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhāvabhisaṃprasthitaḥ/ na ca jānāmi kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam/ āryamaitreyo vyākṛtaḥ sarvatathāgatairekajātipratibaddhatayā anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau/ yaścaikajatipratibaddho'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, sa samatikrāntaḥ sarvabodhisattvavyavasthānāni, so'vakrānto bodhisattvaniyāmam/ tena paripūritāḥ sarvapāramitāḥ/ so'vatīrṇaḥ sarvāśākṣāntimukhāṇi/ tena pratilabdhāḥ sarvabodhisattvabhūmayaḥ/ sa vikrīḍitaḥ sarvavimokṣamukheṣu/ tena pariniṣpāditāḥ sarvasamādhayaḥ/ sa gatiṃgataḥ sarvabodhisattvagatiṣu/ tena pratilabdhāḥ sarvadhāraṇīpratibhānā ālokanayāḥ/ sa vaśiprāptaḥ sarvabodhisattvavaśitāsu/ tena samupārjitāḥ sarvabodhisattvasaṃbhārāḥ/ sa vikrīḍitaḥ prajñopāyakauśalyanayeṣu/ tenotpāditā mahābhijñāvidyājñānālokanayāḥ/ sa niryātaḥ sarvaśikṣāsu/ tena pariśodhitāḥ sarvabodhisattvacaryāḥ/ tenābhinirhṛtāni sarvapraṇidhānaniryāṇamukhāni/ tena pratīṣṭāni sarvatathāgatavyākaraṇāni/ so'bhijñaḥ sarvayānaniryāṇamukhānām/ tena saṃdhāritāni sarvatathādhiṣṭhānāni/ tena saṃgṛhītā sarvabuddhabodhiḥ/ tenādhāritāḥ sarvatathāgatakośāḥ/ sa gañjadharaḥ sarvatathāgataguhyānām/ sa mūrdhaprāptaḥ sarvabodhisattvaguhyamaṇḍalasya/ sa śūraḥ sarvakleśavaṃśavikṣobhitāsu/ sa daiśikaḥ saṃsārāṭavīprāptānām/ sa vaidyaḥ kleśāturāṇām/ so'graḥ sarvasattvānām/ sa indraḥ, sa jyeṣṭhaḥ sarvāryapudgalānām/ sa uttamaḥ sarvāryaśrāvakapratyekabuddhānām/ sa karṇadhāraḥ saṃsārasāgaraprāptānām/ tenākarṣitaṃ mahattvasattvavinayopāyajālam/ tena vyavalokitāni paripakvajagadindriyāṇi/ sa saṃprayuktaḥ sarvasattvānām, paripālanayuktaḥ sarvabodhisattvānām/ sa saṃgāyanaprayuktaḥ sarvabodhisattvakriyāsu/ sa saṃsthitaḥ sarvatathāgataparṣanmaṇḍaleṣu/ sa pratibhāsaprāptaḥ sarvajagadbhavaneṣu/ so'nupaliptaḥ sarvalokadharmaiḥ/ sa samatikrāntaḥ sarvamāraviṣayebhyaḥ/ so'nugataḥ sarvabuddhaviṣayam/ so'nāvaraṇaprāptaḥ sarvabodhisattvaviṣaye/ sa pūjāprayuktaḥ sarvatathāgatānām/ sa ekotībhāvagataḥ sarvabuddhadharmeṣu/ tasyāvabaddho'bhiṣekapaṭṭaḥ/ tenādhyāsitaṃ mahādharmarājyam/ so'bhiṣiktaḥ sarvajñajñānaviṣaye/ tataḥ prabhavaḥ sarvabuddhadharmāṇām/ tasya bodhiprāptaṃ sarvajñajñānādhipatyam/ tadvadatu me āryaḥ-kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam, yathā pratipadyamāno bodhisattvo bodhimadhigacchati, sarvabuddhadharmān pratimānayati, yathānimantritaṃ sattvadhātumuttārayati, yathābhirūḍhāṃ pratijñāṃ nistārayati, mahābodhicaryārambhaṃ samāśvāsayati sadevakaṃ lokaṃ na visaṃvadati, ātmanā sarvabuddhadharmasaṃghān vyavacchinatti/ buddhāvaṃśamaśūnyīkaroti bodhisattvakulam/ saṃdhārayati tathāgatanetrīm//

atha khalu maitreyo bodhisattvaḥ sarvaṃ tatparṣanmaṇḍalamavalokya sudhanaṃ śreṣṭhidārakamupadarśayannevamāha-paśyatha kulaputrā imaṃ śreṣṭhiputram, yo'yaṃ māṃ bodhisattvacaryāguṇapariniṣpattiṃ paripṛcchati/ eṣa mārṣāḥ śreṣṭhidārakaḥ anena vīryārambheṇa, anayā arthikatayā, etena cchandasamādānena, etayā dṛḍhāśayatayā, anivartyavīryatayā, etayā buddhadharmātṛptatayā, etayā viśeṣaparimārgaṇatayā, etayā dīptaśiraścailopamatayā, etayā kalyāṇamitradarśanakāmatayā, etayā kalyāṇamitraparyupāsanāparikhedatayā sarvakalyāṇamitrāṇi parimārgamāṇaḥ paripṛcchan paryupāsīno mañjuśriyā kumārabhūtena saṃpreṣito dhanyākarānnagarādupādāya sarvadakṣiṇāpathamaṭan daśottaraṃ kalyāṇamitraśataṃ paripṛcchan yāvanmamāntikamanuprāptaḥ sarvaparikhedavigatenādhyāśayena/ durlabhaṃ kulaputrā evaṃrūpāṇāṃ mahāyānasaṃprasthitānāṃ mahāpratijñāsamārūḍhānāṃ mahārambhavyavasitamānasānāṃ mahākaruṇāsaṃnaddhagātrāṇāṃ mahāmaitrīsattvaparitrāṇamatīnāṃ mahāvīryapāramitodyuktānāṃ mahāsattvasārthaparipālanābhiyuktānāṃ mahāsaṃsārasāgarasattvatāraṇapratipannānāṃ sarvajñatāmārgasaṃprasthitānāṃ mahādharmanausamudānayanodyuktānāṃ mahādharmaratnapuṇyasamudānayanakṛtavyavasāyānāṃ mahādharmayajñasaṃbhāropacayodyuktānāṃ nāmadheyaśravaṇaṃ vā rūpakāyadarśanaṃ vā gocarasaṃvāso vā caryāsabhāgatā vā/ tatkasya hetoḥ? eṣa hi kulaputrāḥ satpuruṣaḥ sarvajagatparitrāṇāya abhyutthitaḥ, sarvaduḥkhasattvaparimocanatāyai sarvadurgatisamucchoṣaṇāya sarvākṣaṇavinivartanāya sarvaviṣamamārgaparivartanatāyai sarvājñānatamondhakāravidhamanatāyai sarvasaṃsārakāntārasamatikramaṇatāyai sarvagaticakravinivartanatāyai sarvamāraviṣayasamatikramaṇatāyai sarvaniketasthānoccalanatāyai sarvālayanilayonnodanatāyai kāmapaṅkasamuddharaṇatāyai nandīrāgaprahāṇāya dṛṣṭibandhananirhāraṇāya satkāyābhiṣvaṅgavinivartanatāyai saṃjñāpāśasamucchedanatāyai viparyāsapathavinivartanatāyai anuśalyasamābṛṃhaṇatāyai nivaraṇakavāṭanirbhedanatāyai āvaraṇaparvatavikiraṇatāyai tṛṣṇājāloddharaṇatāyai avidyāsaṃyojanaviśleṣakaraṇatāyai bhavoddyotakaraṇatāyai māyāśāṭhyaprahāṇāya cittakāluṣyaprasādanāya saṃśayavimativilekhanasamuddharaṇatāyai ajñānamahaughottaraṇatāyai sarvasaṃsāradoṣavijugupsanatāyai pratipannaḥ//

eṣa hi kulaputrāḥ satpuruṣaḥ sattvānāṃ caturoghottaraṇatāyai mahādānaṃ mahādharmanāvaṃ samudānetukāmo dṛṣṭipaṅkanimagnānāṃ mahādharmasetuṃ sthāpayitukāmo mohāndhakāraprāptānāṃ jñānālokaṃ kartukāmaḥ saṃsārakāntārapranaṣṭānāmāryamārgaṃ saṃdarśayitukāmaḥ mahākleśavyādhiprapīḍitānāṃ dharmabhaiṣajyaṃ pradātukāmo jātijarāmaraṇopadrutānāmamṛtadhātuṃ dātukāmaḥ trividhāgnisaṃpradīptānāṃ śamathasalilena prahlādayitukāmaḥ śokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsasaṃtaptānāṃ mahāśvāsaṃ dātukāmo bhavacārakāvaruddhānāṃ jñānaprahāṇaṃ dātukāmo dṛṣṭibandhanabaddhānāṃ prajñāśastramupasaṃhartukāmaḥ traidhātukanagarāvaruddhānāṃ mokṣadvāraṃ darśayitukāmaḥ traidhātukanagarāvaruddhānāṃ muktidvāraṃ darśayitukāmaḥ akṣemadigabhimukhānāṃ kṣemāṃ diśamupadarśayitukāmaḥ kleśasaṃskāropadrutānāṃ mahāśvāsaṃ dātukāmo durgatiprapātabhayabhītānāṃ hastālambaṃ dātukāmaḥ skandhavadhakapraghātitānāṃ nirvāṇanagaramupadarśayitukāmo dhātūragaparivṛtānāṃ niḥsaraṇamākhyātukāmaḥ āyatanaśūnyagrāmasaṃniśritānāṃ prajñālokena niṣkāśayitukāmaḥ kutīrthapratipannān samyaktīrthamavatārayitukāmaḥ amitrahastagatānāṃ bhūtakalyāṇamitrāṇi darśayitukāmo bāladharmagocarābhiratānāmāryadharmeṣu pratiṣṭhāpayitukāmaḥ saṃsārapurābhiratānuccālya sarvajñatāpuraṃ praveśayitukāmaḥ//

sa eṣa kulaputrāḥ satpuruṣaḥ evaṃ sattvaparitrāṇāya apratiprasrabdho bodhicittotpādaviśuddhiṃ parimārgamāṇo'yamaparikhinno mahāyānasamudānayāya, aparitṛptaḥ, sarvadharmameghayānaiḥ, nityodyuktaḥ sarvasaṃbhāraparipūraṇāya, anikṣiptadhuraḥ sarvadharmamukhaparyavadāpanāya, asaṃśritavīryaḥ sarvabodhisattvacaraṇatāyai, anivartaprayogaḥ sarvapraṇidhānābhinirhārāya, avitṛptaḥ sarvakalyāṇamitradarśanena, aklāntakāyaḥ sarvakalyāṇamitraparyupāsanena, pradakṣiṇagrāhī sarvakalyāṇamitrāvavādānuśāsanīṣu//

durlabhāḥ kulaputrāste sattvāḥ sarvaloke, ye'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau praṇidadhati/ ataste durlabhatarāḥ sattvāḥ, ye'nuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃprasthitāḥ/ īdṛśena vīryārambhaprayogena buddhadharmān samudānayanti/ īdṛśyā tīvracchandikatayā bodhisattvamārgaṃ paryeṣante/ īdṛśyā arthikatayā bodhisattvacaryāṃ pariśodhayanti/ īdṛśena śrameṇa kalyānamitrāṇi paryupāsate/ īdṛśyā dīptaśiraścailopamatayā kalyāṇamitrajñānaṃ na vilomayanti/ īdṛśyā dṛḍhādhyāśayapratipattyā kalyāṇamitrānuśāsanīṣu pratipadyante/ īdṛśyā pradakṣiṇagrāhitayā sarvabodhyaṅgāni samārjayanti/ īdṛśyā sarvalābhasatkāraślokānarthikatayā bodhisattvādhyāśayadhātumavikopakriyayā īdṛśyā gṛhabhogakāmaratisukhamātāpitṛjñātisarvavastvanapekṣaparityāgatayā bodhisattvamahāyānān paryeṣante/ īdṛśyā kāyajīvitanirapekṣatayā sarvajñatāmabhilaṣante/ na hi kulaputrastāmanye bodhisattvāḥ kalpakoṭīniyutaśatasahasrairbodhisattvacaryāpraṇidhiparipūrimadhigamiṣyante buddhabodhau vasanto bhaviṣyanti buddhakṣetrapariśuddhau vā, sattvaparipākavinaye vā, dharmadhātujñānapraveśe vā, pāramitāsamudāgame vā, caryājālapravistāre vā, praṇidhānābhinirhāraparipūryāṃ vā, mārakarmasamatikramaṇe vā, kalyāṇamitrārāgaṇe vā, sarvabodhisattvacaryāsamudānayapariśodhane vā, samantabhadrabodhisattvacaryābhinirhārabalapariniṣpattau vā samudāgamiṣyanti, yadeṣo'nena ekajanmapratilambhena adhigamiṣyati//

atha khalu maitreyo bodhisattvo mahāsattvaḥ sudhanasya śreṣṭhidārakasya bhūtaguṇavarṇakīrtanaṃ kṛtvā tadārambaṇaṃ ca prāṇiśatasahasrāṇāṃ bodhyaṅgāśayaṃ dṛḍhīkṛtya sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat-sādhu sādhu kulaputra, yena te sarvalokahitasukhāya sarvasattvadhātuparitrāṇāya sarvabuddhadharmapratilambhāya anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam/ sulabdhāste kulaputra lābhāḥ, svāgataśca tvaṃ manuṣyapratilambhaḥ/ sujīvitaṃ te jīvalokeṣu/ ārādhitaśca te buddhotpādaḥ/ sudṛṣṭaśca te mañjuśrīḥ kalyāṇamitram/ subhājanatā ca te saṃtānasya/ svabhiṣyanditaśca tvaṃ kuśalamūlaiḥ/ sūpastabdhaśca śukladharmaiḥ/ suviśodhitā ca te udārādhimuktikalyāṇādhyāśayatā/ samanvāhṛtaścāsi sarvabuddhaiḥ/ suparigṛhītaśca tvaṃ kulaputra kalyāṇamitraiḥ, yena te'dhyāśayena anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam/ tatkasya hetoḥ? bodhicittaṃ hi kulaputra bījabhūtaṃ sarvabuddhadharmāṇām/ kṣetrabhūtaṃ sarvajagacchukladharmavirohaṇatayā, dharaṇibhūtaṃ sarvalokapratiśaraṇatayā, vāribhūtaṃ sarvakleśamalanirdhāvanatayā, vāyubhūtaṃ sarvalokāniketatayā, agnibhūtaṃ sarvadṛṣṭyupādānakakṣanirdahanatayā, sūryabhūtaṃ sarvasattvabhavanāvabhāsanatayā, candrabhūtaṃ śukladharmamaṇḍalaparipūraṇatayā, pradīpabhūtaṃ dharmālokakaraṇatayā, cakṣurbhūtaṃ samaviṣamasaṃdarśanatayā, mārgabhūtaṃ sarvajñatānagarapraveśanatayā, tīrthabhūtaṃ kutīrthavivarjanatayā, yānabhūtaṃ sarvabodhisattvābhirohaṇatayā, dvārabhūtaṃ sarvabodhisattvacaryāmukhapraveśanatayā, vimānabhūtaṃ samādhibhāvanādhyāśanatayā, udyānabhūtaṃ dharmaratyanubhāvanatayā, layanabhūtaṃ sarvajagatparitrāṇatayā, pratiśaraṇabhūtaṃ sarvalokahitavahanatayā, niśrayabhūtaṃ sarvabodhisattvacaraṇatayā, pitṛbhūtaṃ sarvabodhisattvārakṣaṇatayā, janayitrībhūtaṃ sarvasattvānām, dhātrībhūtaṃ sarvataḥ paripālanatayā, rājabhūtaṃ sarvaśaikṣāśaikṣapratyekabuddhacittābhibhavanatayā, adhipatibhūtaṃ sarvapraṇidhānaviśiṣṭatayā, mahāsāgarabhūtaṃ sarvaguṇaratnasamavasaraṇatayā, mahāmerubhūtaṃ sarvasattvasamacittatayā, cakravālabhūtaṃ sarvalokapratiśaraṇatayā, himavadbhūtaṃ jñānauṣadhivivardhanatayā, gandhamādanabhūtaṃ sarvaguṇagandhāśrayatayā, gaganabhūtaṃ mahāguṇavistīrṇatayā, padmabhūtaṃ sarvalokadharmānupaliptatayā, nāgabhūtaṃ dāntājāneyatayā, ājāneyāśvabhūtaṃ sarvakhaṭuṅkatāvigatatayā, sārathibhūtaṃ mahāyānapratilayanapūrvaṃgamanatayā, bhaiṣajyabhūtaṃ kleśavyādhicikitsanatayā, pātālabhūtaṃ sarvākuśaladharmaparyavadānakaraṇatayā, vajrabhūtaṃ sarvadharmanirvedhanatayā, gandhakaraṇḍakabhūtaṃ guṇagandhakaraṇatayā, mahāpuṣpabhūtaṃ sarvalokābhirucitadarśanatayā, himacandanabhūtaṃ rāgasaṃtāpaprahlādanatayā, kalāpabhūtaṃ sarvadharmadhātuspharaṇatayā, sudarśanamahābhaiṣajyarājabhūtaṃ sarvakleśavyādhinirghātanatayā, vigamabhaiṣajyabhūtaṃ sarvānuśayaśalyasamuddhātanatayā, indrabhūtaṃ sarvendriyādhipateyatayā, vaiśravaṇabhūtaṃ sarvadāridryasamucchedanatayā, śrībhūtaṃ sarvaguṇālaṃkāratayā, vibhūṣaṇabhūtaṃ sarvabodhisattvopaśobhanatayā, kalpoddāhāgnibhūtaṃ sarvaduṣkṛtanirdahanatayā, anirvṛttamūlamahābhaiṣajyarājabhūtaṃ sarvabuddhadharmavivardhanatayā, nāgamaṇibhūtaṃ sarvakleśaviṣanivartanatayā, udakaprasādamaṇiratnabhūtaṃ sarvakāluṣyāpanayanatayā, cintāmaṇirājabhūtaṃ sarvārthasaṃsādhanatayā, bhadraghaṭabhūtaṃ sarvābhiprāyaparipūraṇatayā, kāmaṃdadavṛkṣabhūtaṃ sarvaguṇālaṃkārābhipravarṣaṇatayā, haṃsalakṣaṇavastrabhūtaṃ sarvasaṃsāradoṣāsaṃsṛṣṭatayā, karpāsatantubhūtaṃ prakṛtiprabhāsvaratayā, lāṅgalabhūtaṃ sattvāśayakṣetraviśodhanatayā, nārācabhūtaṃ satkāyadharmanistāḍanatayā, bāṇabhūtaṃ duḥkhalakṣyanirvedhanatayā, śaktibhūtaṃ kleśaśatruvijayāya, varmabhūtamayoniśomanaskārasaṃchādanatayā, khaṅgabhūtaṃ kleśaśiraḥprapātanatayā, asipatrabhūtaṃ mānamadadarpasaṃnāhacchedanatayā, kṣuraprabhūtamanuśayadharmanirvedhanatayā, śūradhvajabhūtaṃ mānadhvajaprapātanatayā, śastrabhūtamajñānataruprapātanatayā, kuṭhārabhūtaṃ duḥkhavṛkṣasaṃchedanatayā, praharaṇabhūtaṃ sarvopadravaparitrāṇatayā, hastabhūtaṃ pāramitāśarīraparipālanatayā, caraṇabhūtaṃ sarvaguṇajñānapratiṣṭhānatayā, śalākībhūtamavidyākośapaṭalapariśodhanatayā, ābṛṃhaṇabhūtaṃ satkāyaśalyasamābṛṃhaṇatayā, eṣaṇībhūtamanuśayakaṇṭakakarṣaṇatayā, mitrabhūtaṃ saṃsārabandhanaparimokṣaṇatayā, dravyabhūtaṃ sarvānarthapratibādhanatayā, śāstṛbhūtaṃ sarvabodhisattvacaryāniryāṇapathābhijñatayā, nidhānabhūtamakṣayapuṇyatayā, utsabhūtamakṣayajñānatayā, ādarśamaṇḍalabhūtaṃ sarvadharmamukhapratibhāsasaṃdarśanatayā, puṇḍarīkabhūtamanāvilatayā, mahānadībhūtaṃ pāramitāsaṃgrahavastusrotaḥpravahanatayā, mahābhūjagendrabhūtaṃ dharmameghābhipravarṣaṇatayā, jīvitendriyabhūtaṃ sarvabodhisattvamahākaruṇāsaṃdhāraṇatayā, amṛtabhūtamamaradhātusaṃprāpaṇatayā, samantapāśajālabhūtaṃ sarvavineyasattvasaṃgrahākarṣaṇatayā, gandhakaraṇḍabhūtaṃ sarvaguṇagandhādhāraṇatayā, agadabhūtamatyantārogyakaraṇatayā, prativiṣabhūtaṃ kāmarativiṣanirviṣīkaraṇatayā, mantradhāraṇībhūtaṃ sarvāyoniśoviṣaparyādānatayā, vātamaṇḍalībhūtaṃ sarvāvaraṇanivaraṇabṛṃhaṇatayā, ratnadvīpabhūtaṃ sarvabodhipakṣyadharmaratnākaratayā, gotrabhūtaṃ sarvaśukladharmasaṃbhāvanatayā, ākarabhūtaṃ sarvaguṇadharmāyadvāratayā, pattanabhūtaṃ sarvabodhisattvavaṇiksaṃsevanatayā, rasadhātubhūtaṃ sarvakarmakleśāvaraṇasaṃśodhanatayā, madhukalpabhūtaṃ sarvajñatāsaṃbhāraparipūraṇatayā, mārgabhūtaṃ sarvabodhisattvasarvajñatāpuropagamanatayā, bhājanabhūtaṃ sarvaśukladharmasaṃdhāraṇatayā, vṛṣṭibhūtaṃ kleśarajaḥpraśamanatayā, pratiṣṭhānabhūtaṃ sarvabodhisattvavyavasthānanirdeśanatayā, ayaskāntabhūtaṃ śrāvakavimuktyasaṃśleṣaṇatayā, vaiḍūryabhūtaṃ svabhāvavimalatayā, indranīlabhūtaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhasarvalokajñānaparyādānābhibhavanatayā, yāmabherībhūtaṃ kleśaprasuptasattvaprabodhanatayā, prasannodakabhūtamanāvilatayā, jāmbūnadasuvarṇālaṃkārabhūtaṃ sarvasaṃskṛtāvacarakuśalamūlopacayajihmīkaraṇatayā, mahāśailendrarājabhūtaṃ sarvatrailokyācyutatayā, trāṇabhūtaṃ śaraṇagatāparityāgitayā, arthabhūtamarthaprativahanatayā, cittabhūtaṃ hṛdayasaṃtuṣṭikaraṇatayā, yajñopakaraṇabhūtaṃ sarvajagatsaṃtarpaṇatayā, buddhibhūtaṃ sarvajagaccittajyeṣṭhaśreṣṭhatayā, nidhānabhūtaṃ sarvabuddhadharmodgrahaṇatayā, uddānabhūtaṃ sarvabodhisattvacaryāpraṇidhānasaṃgrahaṇatayā, pālakabhūtaṃ sarvalokānupālanatayā, ārakṣakabhūtaṃ sarvapāpavinivartanatayā, indrajālabhūtaṃ kleśāsurākarṣaṇatayā, varuṇapāśabhūtaṃ vineyākarṣaṇatayā, indrāgnibhūtaṃ sarvavāsanānuśayakleśanirdahanatayā, caityabhūtaṃ sadevamānuṣāsurasya lokasya/ iti hi kulaputra bodhisattvaścānyaiścāpramāṇairguṇaviśeṣaiḥ samanvāgataḥ/ saṃkṣiptena kulaputra yāvantaḥ sarvabuddhadharmāḥ sarvabuddhaguṇāśca, tāvanto bodhicittaguṇāśca tāvanto bodhicittaguṇānuśaṃsā anugantavyāḥ/ tatkasya hetoḥ? ataḥ prabhavati sarvabodhisattvacaryāmaṇḍalam/ ato niryānti atītānāgatapratyutpannāḥ sarvatathāgatāḥ/ tasmāttarhi kulaputra yena anuttarāyāṃ samaksaṃbodhau cittamutpāditam, so'pramāṇaguṇasamudito bhavati sarvajñatācittādhyāśayasusaṃgṛhītatvāt//

tadyathāpi nāma kulaputra, astyabhayā nāmauṣadhiḥ/ tayā pañca bhayāni na bhavanti/ tadyathā-agninā na dahyate, viṣasya na ākramati, śastreṇa na kṣaṇyate, udakena nohyate, dhūmena na mriyate/ evameva kulaputra sarvajñatācittauṣadhiparigṛhīto bodhisattvo rāgāgninā na dahyate, viṣayaviṣamasya nākramati, kleśaśastreṇa na kṣaṇyate, bhavaughena nohyate, saṃkalpadhūmena na mriyate/ tadyathā kulaputra astyanirmuktā nāmauṣadhiḥ/ tayā gṛhītayā sarvaparopakramabhayāni na bhavanti/ evameva bodhicittajñānauṣadhiparigṛhītasya bodhisattvasya sarvasaṃsāropakramabhayāni na bhavanti/ tadyathā kulaputra, asti maghī nāmauṣadhiḥ/ tayā gṛhītayā gandhenaiva sarvāśīviṣāḥ palāyante/ evameva bodhicittagandhenaiva sarvakleśāśīviṣāḥ palāyante/ tadyathā kulaputra aparājitabhaiṣajyagṛhītaḥ puruṣo'jayo bhavati sarvaśatrumaṇḍalena, evameva sarvajñatācittāparājitabhaiṣajyagṛhīto bodhisattvo durgharṣo bhavati sarvamārapratyarthikamaṇḍalena/ tadyathā kulaputra asti vigamo nāma bhaiṣajyam/ tena sarvaśalyāḥ patanti/ evameva bodhicittavigamabhaiṣajyaparigṛhītasya bodhisattvasya sarvarāgadoṣamohadṛṣṭiśalyāḥ patanti/

tadyathā kulaputra asti sudarśano nāma mahābhaiṣajyarājaḥ/ tadgṛhītaḥ sarvavyādhīnnirghātayati/ evameva bodhicittasudarśanamahābhaiṣajyarājagṛhīto bodhisattvaḥ sarvakleśājñānavyādhīnnirghātayati/ tadyathā kulaputra asti saṃtāno nāma mahābhaiṣajyavṛkṣaḥ/ tasya sahanipātitā tvak sarvavraṇān saṃrohayati, yathotpāṭitāsya tvak saṃbhavati/ evameva bodhisattvabījasaṃbhūtaḥ sarvajñatāsaṃtānavṛkṣaḥ sahadarśanena śrāddhānāṃ kulaputrāṇāṃ karmakleśavraṇān saṃrohayati/ sa ca sarvajñatāvṛkṣaḥ sarvalokena akṣato'nupahataḥ/ tadyathā kulaputra astyanirvṛttamūlā nāma mahābhaiṣajyajātiḥ, yasyāḥ prabhāvena sarvajambudvīpakā vṛkṣā sarvā vivardhante, evameva bodhicittanirvṛttamūlamahābhaiṣajyaprabhāvena sarvaśaikṣāśaikṣapratyekabuddhabodhisattvadharmataravo vivardhante/ tadyathā kulaputra asti ratilambhā nāmauṣadhiḥ/ sā yasya śarīragatā bhavati, tasya kāyacittakalyatā jāyate/ evameva sarvajñatācittotpādaratilambhauṣadhiḥ sarvabodhisattvānāṃ kāyacittakalyatāṃ saṃjanayati/ tadyathā kulaputra asti smṛtilabdhā nāmauṣadhiḥ/ tayā cittasmṛtirviśudhyati/ evameva sarvajñatācittotpādasmṛtilambhauṣadhirbodhisattvānāṃ sarvabuddhadharmānāvaraṇasmṛtiviśuddhaye saṃvartate/ tadyathā kulaputra asti mahāpadmā nāmauṣadhiḥ/ tayā kalpamāyuḥpramāṇaṃ bhavati/ evameva bodhicittamahādharmauṣadhiprasito bodhisattvo'saṃkhyeyakalpāyurvaśitāprāpto bhavati/ tadyathā kulaputra asti adṛśyā nāmauṣadhiḥ/ tayā gṛhītayā sarvamanuṣyāmanuṣyairna dṛśyate/ evameva bodhicittādṛśyamahauṣadhigṛhīto vyavakīrṇavihārī bodhisattvaḥ sarvamāraviṣaye na dṛśyate/ tadyathā kulaputra asti sarvamaṇiratnasamuccayaṃ nāma mahāmaṇiratnarājaṃ mahāsamudre/ tasya anyalokadhātvasaṃkrāntasya asthānamanavakāśo yanmahāsamudrasya sarvakalpoddāhāgninā śakyaṃ tālamātramapi pariśoṣayitum/ evameva sarvajñatācittotpādasarvamaṇiratnasamuccayamahāmaṇiratnarājādhyāśayasaṃtānagatānāṃ bodhisattvānāmasthānamanavakāśo yadekakuśalamapi sarvajñatāpariṇāmitaṃ praṇaśyet nedaṃ sthānaṃ vidyate/ utsṛṣṭe ca punaḥ sarvajñatācittotpāde sarvakuśalamūlānyupaśuṣyanti/ tadyathā asti sarvaprabhāsasamuccayaṃ nāma mahāmaṇiratnam/ tena kaṇṭhāvasaktena sarvamaṇiratnālaṃkārā jihmībhavanti/

evameva bodhisattvasarvaprabhāsasamuccayamahāmaṇiratnāśayālaṃkārāvabaddho bodhisattvaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhacittotpādaratnālaṃkārānabhibhavati/ tadyathā kulaputra asti udakaprasādakaṃ mahāmaṇiratnam/ tadvāriprakṣiptaṃ sarvakardamakāluṣyaṃ prasādayati/ evameva bodhicittodakaprasādakamahāmaṇiratnaṃ sarvakleśakardamakāluṣyaṃ prasādayati/ tadyathā kulaputra udakasaṃvāsamaṇiratnāvabaddhaḥ kaivarta udake na mriyate, evameva sarvajñatācittodakasaṃvāsamaṇiratnagṛhīto bodhisattvaḥ sarvasaṃsārasāgare na mriyate/ tadyathā kulaputra asti nāgamaṇivarmamahāratnam/ tena sahagate kaivartādayo jalajīvinaḥ sarvanāgabhavanāni praviśanto'dhṛṣyā bhavanti sarvanāgoragaiḥ/ evameva sarvajñatācittotpādajñānanāgamaṇidharmadhārī bodhisattvaḥ sarvakāmadhātubhavanāni praviśanna kṣaṇyate/ tadyathā kulaputra śakrābhilagnamaṇiratnāvabaddhaḥ śakro devarājo sarvadevagaṇānabhibhavati, evameva sarvajñatācittaśakrābhilagnamahāmaṇiratnarājapraṇidhimakuṭāvabaddho bodhisattvaḥ sarvatraidhātukamabhibhavati/ tadyathā kulaputra cintārājamahāmaṇiratnagṛhītaḥ puruṣaḥ sarvadāridryānna bibheti, evameva sarvajñatācittotpādacintārājamahāmaṇiratnagṛhīto bodhisattvaḥ sarvopakaraṇajīvikābhayebhyo na bibheti/ tadyathā kulaputra sūryakāntamaṇiratnaṃ sūryadarśitamagniṃ pramuñcati, evameva sarvajñatācittotpādasūryakāntamaṇiratnaṃ prajñāratnaraśmisaṃsṛṣṭaṃ jñānāgniṃ pramuñcati/ tadyathā kulaputra candrakāntaṃ nāma mahāmaṇiratnaṃ candrābhayā spṛṣṭamudakadhārāṃ pramuñcati, evameva bodhicittotpādacandrakāntamahāmaṇiratnaṃ kuśalamūlapariṇāmanācandraprabhāspṛṣṭaṃ sarvakuśalamūlapraṇidhitoyadhārāḥ pramuñcati/ tadyathā kulaputra cintārājamaṇimakuṭāvabaddhānāṃ mahānāgarājānāṃ nāsti paropakramabhayam, evameva bodhicittamahākaruṇācintārājamaṇimakuṭāvabaddhānāṃ nāsti durgatyapāyopasaṃkramabhayam/

tadyathāpi nāma kulaputra jagadvyūhagarbhaṃ nāma mahāmaṇiratnaṃ sarvasattvābhiprāyaparipūraṇatayā na kadācitkṣayamupaiti, evameva bodhisattvacittotpādasarvajagadvyūhagarbhamahāmaṇiratnaṃ sarvasattvābhiprāyabodhipraṇidhiparipūraṇatayā na kadācitkṣayamupaiti/ tadyathā kulaputra rājñaścakravartino mahāmaṇiratnaḥ sa tamondhakāravidhamaṃ gacchati, antaḥpuramadhyagataṃ ca prabhāsayati, evameva sarvajñatācittotpādacakravartimahāmaṇiratnaṃ sarvamavidyāndhakāravidhamaṃ sattvagatiṣu gacchati, kāmadhātusthitaṃ ca mahājñānālokamavamuñcati/ tadyathā kulaputra ye indranīlamahāmaṇiratnābhayā spṛśyante, sarve te indranīlamahāmaṇiratnavarṇā bhavanti, evameva sarvajñatācittotpādendranīlamahāmaṇiratnaṃ yeṣu vicāryate preṣyate, yāni ca kuśalamūlāni sarvajñatācittotpādena pariṇamyante, tāni sarvāṇi sarvajñatāmahāmaṇiratnavarṇāni bhavanti/ tadyathā kulaputra vaiḍūryamaṇiratnaṃ varṣaśatasahasramapi amedhyamadhyagataṃ tiṣṭhat sarvadaurgandhyena sārdhaṃ na saṃvasati, evameva sarvajñatācittotpādātyantavimalaviśuddhaprabhamaṇiratnaṃ sarvapṛthagjanaśaikṣāśaikṣapratyekabuddhaguṇaratnākarānabhibhavati/ tadyathā kulaputra ekamāgneyaṃ nāma mahāmaṇiratnaṃ sarvatamondhakāraṃ vidhamati, evameva ekasarvajñatācittotpādāgneyamahāmaṇiratnaṃ vipaśyanāsaṃprayuktaṃ yoniśo manasikārataḥ sarvamajñānatamondhakāraṃ vidhamati/ tadyathā kulaputra mahāsamudre potāropitamanardhyeyamaṇiratnaṃ vaṇigghastagataṃ nagarapratiṣṭhāni kācamaṇiśatasahasrāṇyabhibhavati varṇataśca āyataśca, evameva saṃsāramahāsamudragatamapi sarvajñatācittotpādānarghamahāmaṇiratnaṃ praṇidhipotāropitaṃ prathamacittotpādikabodhisattvādhyāśayasaṃtānagatamaprāptameva sarvajñatānagaraṃ vimuktinagaraṃ praviṣṭān sarvaśrāvakapratyekabuddhakācamaṇikānabhibhavati/ tadyathāsti vaśirājaṃ nāma maṇiratnaṃ yajjambudvīpagatameva catvāriṃśadyojanasahasrasthitānāṃ candrasūryamaṇḍalānāṃ bhavanavimānapratibhāsavyūhān saṃdarśayati, evameva sarvaguṇapariśodhitaṃ sarvajñatācittotpādavaśirājamaṇiratnaṃ saṃsāragatameva dharmadhātugaganagocarāṇāṃ tathāgatamahājñānasūryacandramasāṃ sarvabuddhaviṣayamaṇḍalapratibhāsavyūhān saṃdarśayati/

tadyathā kulaputra yāvaccandrasūryamaṇḍalāni prabhayāvabhāsayanti, atrāntare ye keciddhanadhānyaratnajātarūparajatapuṣpagandhamālyavastraparibhogāḥ, sarve te vaśirājamaṇiratnasya mūlyaṃ na kṣamante, evameva yāvat tryadhvasu sarvajñajñānaṃ dharmadhātuviṣayamavabhāsayati, atrāntare yāni kāniciddevamanuṣyasarvaśrāvakapratyekabuddhakuśalāni sāsravāṇyanāsravāṇi vā, sarvāṇi tāni bodhicittotpādavaśirājamahāmaṇiratnasya mūlyaṃ na kṣamante/ tadyathā kulaputra asti sāgaravyūhagarbhaṃ nāma mahāmaṇiratnaṃ yatsarvamahāsāgaravyūhān saṃdarśayati, evameva bodhicittotpādasāgaravyūhagarbhamahāmaṇiratnaṃ sarvajñajñānaviṣayasāgaravyūhaṃ saṃdarśayati/ tadyathā kulaputra cintārājamaṇiratnaṃ sthāpayitvā nāsti kiṃcitprativiśiṣṭataraṃ divyena jāmbūnadasuvarṇena, evameva sarvajñajñānacintārājamahāmaṇiratnaṃ sthāpayitvā nāsti kiṃcitprativiśiṣṭataraṃ bodhicittotpādadivyajāmbūnadasuvarṇena/ tadyathā kulaputra nāgamaṇḍalasiddha āhituṇḍikaḥ sarvanāgoragān vaśe sthāpayati, evameva sarvajñatācittotpādapratipattināgamaṇḍalasiddho bodhisattvāhituṇḍikaḥ sarvakleśanāgoragān vaśe sthāpayati/ tadyathā kulaputra praharaṇagṛhītaḥ śūro durgharṣo bhavati śatrumaṇḍalena, evameva sarvajñatācittotpādapraharaṇagṛhīto bodhisattvo durgharṣo bhavati sarvakleśaśatrumaṇḍalena/

tadyathā kulaputra divyoragasāracandanasya ekacūrṇadhāraṇaṃ sāhasraṃ lokadhātuṃ gandhena spharati, karṣapramāṇaṃ sarvatrisāhasre lokadhāturatnaparipūrṇena mūlyaṃ na kṣamate, evameva sarvajñatācittotpādadivyoragasāracandanasyaikādhyāśayadhātuḥ sarvadharmadhātuṃ guṇagandhena spharati, sarvaśaikṣāśaikṣapratyekabuddhacittāni cābhibhavati/ tadyathā kulaputra himavaccandanaṃ nāma mahācandanaratnaṃ sarvadāhaṃ praśamayati, sarvaṃ cāśrayaṃ śītalīkaroti, evameva sarvajñatācittotpādahimavaccandanaratnaṃ sarvakleśasaṃkalparāgadoṣamohadāhaṃ praśamayati, jñānāśrayaṃ ca prahlādayati/ tadyathā kulaputra ye sumeruṃ parvatarājamupasaṃkrāmanti, sarve te ekavarṇā bhavanti yaduta suvarṇavarṇāḥ, evameva ye sarvajñatācittotpādasamān bodhisattvānupasaṃkrāmanti, sarve te ekavarṇā bhavanti yaduta sarvajñatāvarṇāḥ/ tadyathā kulaputra yaḥ pāriyātrakasya kovidārasya cchavigandhaḥ pravāti, sa sarvajambudvīpe sarvavārṣikājātisumanādīnāṃ puṣpajātīnāṃ na saṃvidyate, evameva yo bodhisattvasya sarvajñatācittotpādabījapraṇidhivṛkṣaguṇajñānatvaco gandhaḥ pravāti, sa sarvapratyavarakuśalamūlānāṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhavārṣikājātisumanānāmanāsravaśīlasamādhiprajñāvimuktivimuktijñānadarśanānāṃ na saṃvidyate/ tadyathā kulaputra pāriyātrakasya kovidārasya śuṅgībhūtasya veditavyaṃ bahūnāṃ puṣpaśatasahasrāṇāmāyadvāraṃ bhaviṣyatīti, evameva sarvajñatācittotpādapāriyātrakavṛkṣasya kuśalamūlaśuṅgībhūtasya veditavyamasaṃkhyeyānāṃ devamanuṣyāṇāṃ sāsravanāsravabodhikusumāyadvāraṃ bhaviṣyatīti/ tadyathā kulaputra yaḥ ekadivasaparibhāvitasya pāriyātrakusumairvastrasya tailasya vā gandhaḥ pravāti, sa divasatasahasraparibhāvitasya campakavārṣikāsumanābhivastrasya vā tailasya vā na saṃvidyate/

evameva ya ekajanmaparibhāvitasya sarvajñatācittasaṃtānasya bodhisattvaguṇajñānagandho daśasu dikṣu sarvabuddhapādamūleṣu pravāti, sa kalpaśatasahasraparibhāvitānāṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhacittānāmanāsravakuśaladharmajñānagandho na saṃvidyate/ tadyathā kulaputra asti nālīkerī nāma vṛkṣajātiḥ udyatake samudre saṃbhūtā/ sā mūlata upādāya yāvatpuṣpaphalaparyantātsarvakālaṃ sarvasattvānāṃ na kadācinnopajīvyā bhavati/ evameva mahākaruṇāpraṇidhimūlasaṃjāto bodhisattvasya prathamasarvajñatācittotpādo yāvatsaddharmasthitiparyavasānāt sadevakasya lokasya na kadācinnopajīvyo bhavati/ tadyathā kulaputra asti hāṭakaprabhāsaṃ nāma rasajātam/ tasya ekapalaṃ lohapalasahasraṃ svarṇīkaroti/ na ca tadrasapalaṃ śakyaṃ tena lohapalasahasreṇa paryādātuṃ na lohīkartum/ evameva ekasarvajñatācittotpādarasadhātuḥ kuśalamūlapariṇāmanājñānasaṃgṛhītaḥ sarvakarmakleśāvaraṇalohāni paryādāya sarvadharmān sarvajñatāvarṇān karoti/ na ca sarvajñatācittotpādarasadhātuḥ śakyaṃ sarvakarmakleśalohaiḥ saṃkleśayituṃ paryādātuṃ vā/ tadyathā kulaputra kiyatparītto'pyagniryāvadupādānaṃ labhate tāvatīṃ jvālāṃ pramuñcati, evameva kiyatparītto'pi sarvajñatācittotpādāgnirārambaṇavyavakīrṇatayā yāvat saṃbhāropādānaṃ labhate, tāvadvivardhate jñānārciḥpramocanatayā/ tadyathā kulaputra ekasmātpradīpādanekāni pradīpakoṭīśatasahasrāṇyādīpyante, akṣaya eva pradīpo bhavatyaparyādattaḥ sarvapradīpaniryāṇaiḥ evameva ekasmātsarvajñatācittotpādapradīpādatītānāgatapratyutpannānāṃ sarvatathāgatānāṃ sarvajñatācittotpādapradīpānāṃ dīpyamānānāmakṣaya eva sa ekaḥ sarvajñatācittotpādapradīpo'vabhāti aparyādattaḥ sarvajñatācittotpādapradīpaniryāṇaiḥ/ tadyathā kulaputra ekaḥ pradīpo yādṛśe gṛhe vātāyane vā praveśyate, sahapraveśito varṣasahasrasaṃcitamapi tamondhakāraṃ vidhamati avabhāsaṃ ca karoti, evameva ekasarvajñatācittotpādapradīpo yādṛśe sattvāśayagṛhagahane'vidyātamondhakārānugate praveśyate, sa sahapraveśito'nabhilāpyakalpaśatasahasrasaṃcitamapi kleśāvaraṇatamondhakāraṃ vidhamati, jñānālokaṃ ca saṃjanayati/ tadyathā kulaputra yādṛśī pradīpavartirbhavati tādṛśaṃ pradīpo'vabhāsaṃ karoti, yāvāṃśca snehasaṃcayo bhavati tāvaddīpyate/

evameva yasya bodhisattvasya yādṛśī praṇidhānavartiviśeṣatā bhavati, tādṛśaṃ sarvajñatācittotpādapradīpo dharmadhātvavabhāsaṃ karoti/ yāvacca mahākaruṇācaryāsnehasaṃcayo bhavati, tāvatsattvavinayakṣetraviśuddhibuddhakāryaprabhāvanā bhavati/ tadyathā kulaputra divyajāmbūnadasuvarṇālaṃkāro vaśavartino devarājasya mūrdhnāvabaddho'saṃhāryo bhavati sarvakāmāvacarairdevaputraiḥ, evameva pratipattiguṇapratiṣṭhitaḥ sarvajñatācittotpādadivyajāmbūnadasuvarṇālaṃkāro'vinivartanīyānāṃ bodhisattvānāṃ mahāpraṇidhānamūrdhnāvabaddho'saṃhāryo bhavati sarvabālapṛthagjanaśaikṣāśaikṣapratyekabuddhaiḥ/ tadyathā kulaputra siṃhasya mṛgarājasya nādena acirajātāḥ siṃhapotāḥ puṣyanti, sarvamṛgāśca vilayaṃ gacchanti, evameva tathāgatapuruṣasiṃhasya bodhicittasaṃvarṇanasarvajñatānādena prayuktena sarvādikarmikabodhisattvasiṃhapotāḥ puṣyanti buddhadharmaiḥ, sarvopalambhasaṃniśritāśca sattvā vilayaṃ gacchanti/ tadyathā kulaputra siṃhasnāyukṛtavīṇātantrīśabdena sarvavīṇātantryaḥ saṃchidyante, evameva pāramitāśarīratathāgatasiṃhabodhicittotpādasnāyutantrīguṇavarṇaśabdena sarvakāmaguṇarativīṇātantryaḥ saṃchidyante, sarvaśrāvakapratyekabuddhacaryāguṇakathāśca saṃnirūdhyante/ tadyathā kulaputra gomahiṣyajākṣīrapūrṇamahāsamudre ekasiṃhadugdhabinduprakṣepeṇa sarvakṣīrāṇyapakrāmanti, na saṃdhayati, evameva kalpaśatasahasrasaṃcitaḥ karmakleśakṣīramahāsamudraḥ tathāgatamahāpuruṣasiṃhasarvajñatācittotpādadugdhaikabinduprakṣepeṇa sarvo'navaśeṣaḥ kṣayaṃ gacchanti, sarvaśrāvakapratyekabuddhavimuktayaśca na saṃtiṣṭhante, na saṃvasati/ tadyathā kulaputra aṇḍakośādanirgatasya kalaviṅkapotasya yo nādabalaviśeṣaḥ sarvabalavegasaṃpannānāṃ himavannivāsināṃ sarvapakṣigaṇānāṃ na saṃvidyate, evameva yaḥ saṃsārāṇḍakośagatasyādikarmikabodhisattvakalaviṅkapotasya mahākaruṇābodhicittanādabalaviśeṣaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ na saṃvidyate/ tadyathā kulaputra yo'cirajātasya mahāgaruḍendrapotasya pakṣavātabalaparākramo nayanapariśuddhiguṇaśca, sa sarvaśarīrapravṛddhānāṃ tadanyeṣāṃ pakṣiṇāṃ na saṃvidyate, evameva yaḥ prathamacittotpādikasya tathāgatamahāgaruḍendrasya kulagotrasaṃbhavasya bodhisattvamahāgaruḍendrapotasya sarvajñatācittotpādabalaparākramo mahākaruṇādhyāśayanayanapariśuddhiguṇaśca, sa kalpaśatasahasraniryātānāṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhānāṃ na saṃvidyate/ tadyathā kulaputra mahāpuruṣahastagato nārācaḥ kiyaddṛḍhamapi varma nirbhinatti, evameva dṛḍhavīryabodhisattvahastagataḥ sarvajñatācittotpādanārācaḥ sarvadṛṣṭyanuśayavarmāṇi nirbhinatti/ tadyathā kulaputra krodhāviṣṭasya mahānagnasya yāvallalāṭe piṭakāstiṣṭhanti, tāvadaghṛṣyo bhavati sarvajambudvīpakairmanuṣyaiḥ, evameva mahāmaitrīmahākarūṇāviṣṭasya bodhisattvamahānagnasya yāvadadhyāśayavadane sarvajñatācittotpādapiṭakā na vigacchanti, tāvadaghṛṣyo bhavati sarvalokadhātuparyāpannaiḥ sarvamāraiḥ sarvakarmabhiśca/

tadyathā kulaputra yaḥ śikṣitasyeṣvastrāntevāsina iṣvastrajñāne kṛtābhyāsasya śilpasthānayogabalaviśeṣaḥ, sa sarvaśikṣitasya iṣvastrācāryasya na saṃvidyate, evameva yaḥ sarvādikarmikasya sarvajñatābhūmyā kṛtābhyāsasya bodhisattvājāneyasya praṇidhijñānādhimukticaryābalaviśeṣaḥ, so'nutpāditabodhicittānāṃ sarvaśaikṣāśaikṣapratyekabuddhānāṃ ca na saṃvidyate/ tadyathā kulaputra iṣvastraṃ śikṣamāṇasya prathamaḥ padabandhayogyābhyāsaḥ pūrvaṃgamo bhavati sarveṣvastrajñānasya, evameva bodhisattvasya sarvajñabhūmau śikṣamāṇasya prathamaṃ sarvajñatācittādhyāśayasaṃprasthānaṃ pūrvagamaṃ bhavati sarvabuddhadharmādhigamāya/ tadyathā kulaputra māyākārasya māyāgataviṣayaṃ saṃdarśayamānasya prathamamantrapadasiddhyabhinirhārameva manasikurvāṇasya sarvakriyāsiddhirbhavati, evameva bodhisattvasya sarvabuddhabodhisattvaviṣayavikurvāḥ saṃdarśayataḥ prathamacittotpādapraṇidhānābhinirhāra evotthāpako bhavati sarvabuddhabodhisattvaviṣayasya/ tadyathā kulaputra sarvamāyāvidyāmantrāścārūpiṇo'nidarśanāḥ sarvamāyānirmāṇarūpagatāni saṃdarśayanti cittotpādena, evameva sarvajñatācittotpādaścārūpyānidarśanaḥ sarvadharmadhātuṃ viṭhapayati sarvaguṇālaṃkāravyūhaiścittotpādavaśitāmātreṇa/ tadyathā kulaputra mārjārasya sahadṛṣṭavicāramātreṇa sarvamūṣikā vilayamāpadyante, evameva bodhisattvasya sarvajñatācittotpādādhyāśayaprayogavicāramātreṇa sarvakarmakleśā vilayamāpadyante/ tadyathā kulaputra jāmbūnadasuvarṇālaṃkāra ābaddhaḥ sarvābharaṇāni jihmīkaroti, evameva bodhicittajāmbūnadasuvarṇālaṃkārādhyāśayāvabaddho bodhisattvaḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhaguṇālaṃkārānabhibhavati jihmīkaroti/ tadyathā kulaputra ayaskāntarājasya kiyatparītto'pi dhātuḥ sarvadṛḍhamāyasaṃ bandhanaṃ sphoṭayati, evameva kiyatparītto'pyadhyāśayotpāditaḥ sarvajñatācittotpādadhātuḥ sarvadṛṣṭikṛtāvidyātṛṣṇābandhanāni sphoṭayati/

tadyathā kulaputra yatra yatraiva ayaskāntadhāturvicāryate, tatra tatraiva sarvāṇītarāṇyayāṃsi palāyante, na tiṣṭhante na saṃdadhati/ evameva yatra yatraiva sarvajñatācittotpādadhāturvicāryate kārmeṣu vā kleśeṣu vā śrāvakapratyekabuddhavimuktau vā, tatastata eva karmakleśāḥ sarvaśrāvakapratyekabuddhavimuktayaśca palāyante na tiṣṭhanti, na saṃdadhati/ tadyathā kulaputra makaraviddhāśritaḥ kaivartaḥ sarvodakaprāṇibhayavinirvṛto bhavatyanupaghātaśarīro makaramukhagato'pi, evameva adhyāśayabodhicittaviddhāśrito bodhisattvaḥ sarvasaṃsārakarmakleśabhayavinivṛtto bhavati sarvaśrāvakapratyekabuddhābhisamayāntaraprāptyanughātyo bhūtakoṭīsākṣātkriyāpraṇāśapathāpatanatayā/ tadyathā kulaputra amṛtapānapītaḥ puruṣaḥ sarvaparopakramairna mriyate, evameva sarvajñatācittotpādāmṛtapānapīto bodhisattvaḥ sarvaśrāvakabhūmiṣu na mriyate, na coparamati bodhisattvamahākaruṇāpraṇidhānāt/ tadyathā kulaputra añjanasiddhaḥ puruṣaḥ sarvamanuṣyabhavaneṣu cānuvicarati na ca sarvamanuṣyairdṛśyate, evameva bodhicittotpādaprajñāpraṇidhyupastabdho bodhisattvaḥ sarvamāraviṣayeṣu cānuvicarati, sarvamāraiśca na dṛśyate/ tadyathā kulaputra mahārājasaṃniśritaḥ puruṣaḥ sarvaprākṛtajanāt na bibheti, evameva sarvajñatācittotpādamahādharmarājasaṃniśrito bodhisattvaḥ sarvāvaraṇanivaraṇadurgatibhyo na bibheti/ tadyathā kulaputra parvatagṛheṣu sarvabhūmyantargatapānīyabhayānnāstyagnibhayam, evameva bodhicittakuśalamūlābhiṣyanditasaṃtānasya bodhisattvasya nāsti śrāvakapratyekabuddhavimuktijñānāgnibhayam/ tadyathā kulaputra śūrasaṃniśritaḥ puruṣaḥ sarvaśatrubhyo na bibheti, evameva sarvajñatācittotpādaśūrasaṃniśrito bodhisattvaḥ sarvaduścaritaśatrubhyo na bibheti/

tadyathā kulaputra vajrapraharaṇagṛhītaḥ śakro devendraḥ sarvāsuragaṇaṃ pramardayati, evameva sarvajñatācittotpādadṛḍhādhyāśayavajrapraharaṇagṛhīto bodhisattvaḥ sarvamāraparapravādyasuragaṇaṃ pramardayati/ tadyathā kulaputra rasāyanopayuktaḥ puruṣo dīrghamāyuḥ pālayati na ca durbalībhavati, evameva sarvajñatācittotpādarasāyanasaṃbhāraprayukto bodhisattvo'saṃkhyeyān kalpān saṃsāre saṃsaranna parikhidyate, na ca saṃsāradoṣairlipyate/ tadyathā kulaputra sarvabhaiṣajyarasasaṃprayogeṣu pānīyaṃ pūrvaṃgamaṃ na kvacidduṣyati, evameva sarvabodhisattvacaryāpraṇidhānasaṃbhārayogeṣu sarvajñatācittotpādaḥ pūrvaṃgamo bhavati, na kvacidduṣyati/ tadyathā kulaputra puruṣasya sarvakāryeṣu jīvitendriyaṃ pūrvaṃgamam, evameva bodhisattvasya sarvabuddhadharmādāneṣu bodhicittaṃ pūrvaṃgamam/ tadyathā kulaputra jīvitendriyavimuktaḥ puruṣo nirupajīvyo bhavati mātāpitṛjñātivargasya sarvakarmāsamarthatvāt, evameva sarvajñatācittotpādaviyukto bodhisattvaḥ sarvajñatāguṇanirupajīvyo bhavati sarvasattvānāṃ buddhajñānapratilambhāsamarthatvāt/ tadyathā kulaputra mahāsamudraḥ sarvaviṣairadūṣyo bhavati, evameva sarvajñatācittotpādamahāsamudro'dūṣyo bhavati sarvakarmakleśaśrāvakapratyekabuddhacittotpādaviṣaiḥ/ tadyathā kulaputra sūryamaṇḍalamaparyantaḥ sarvatārāvabhāsaiḥ, evameva sarvajñatācittotpādasūryamaṇḍalamaparyāpannaṃ bhavati, sarvaśrāvakapratyekabuddhatārānāsravaguṇānabhibhavati/ tadyathā kulaputra acirajāto rājaputro mūrdhaprāptān sarvavṛddhāmātyānabhibhavati kulābhijātyādhipatyena, evameva acirotpāditabodhicittastathāgatadharmarājakulapratyājāta ādikarmiko bodhisattvaściracaritabrahmacaryān vṛddhaśrāvakānabhibhavati bodhicittamahākaruṇādhipatyena/ tadyathā kulaputra kiyadvṛddhenāpyamātyena kiyadbālasyāpi rājakumārasya praṇipatitavyam, na ca rājaputreṇa vṛddhāmātyasya gauravaṃ na karaṇīyam, evameva kiyadvṛddhairapi ciracaritabrahmacaryaiḥ śrāvakapratyekabuddhairādikarmikasya bodhisattvasya avanamitavyam, na ca bodhisattvena pratyekabuddheṣu gauravaṃ na karaṇīyam/

tadyathā kulaputra sarvāparibhūto rājaputro'virahito rājalakṣaṇena sarvāgratāprāptairapi rājāmātyairna samo jātyadhyakṣatvāt, evameva kiyatkarmakleśopādānaparibhūta ādikarmiko bodhisattvaḥ sarvajñatācittotpādalakṣaṇenāvirahitaḥ sarvāgraprāptairapi sarvaśrāvakapratyekabuddhairna samo buddhakulādhipatyādhyakṣatvāt/ tadyathā kulaputra pariśuddhamaṇiratnaṃ cakṣustimiradoṣeṇāpariśuddhamityābhāsamāgacchati, evameva prakṛtipariśuddhaṃ sarvajñatācittotpādaratnaṃ sattvā aśraddhānayanājñānatimiradoṣeṇāpariśuddhamiti saṃjānanti/ tadyathā kulaputra sarvavidyauṣadhisaṃgrahasaṃprayukto bhaiṣajyavigraho darśanasparśanasaṃvāsanaiḥ sattvānāṃ vyādhīn śamayati, evameva sarvakuśalamūlopacayaprajñopāyavidyauṣadhisaṃgṛhītaṃ bodhicittasaṃprayuktaṃ bodhisattvapraṇidhijñānaśarīraṃ śravaṇadarśanasaṃvāsanānusmṛtiprayogena sattvānāṃ kleśavyādhīn praśamati/ tadyathā kulaputra haṃsalakṣaṇaṃ vastraṃ sarvakardamadoṣairna kliśyate, evameva bodhicittotpādahaṃsalakṣaṇavastraṃ saṃsārakleśakardamadoṣairna kliśyate/ tadyathā kulaputra mūrdhaśalyasaṃgṛhīto dāruvigraho na vikīryate, sarvakriyāścānubhavati, evameva bodhicittotpādapraṇidhimūrdhaśalyasaṃgṛhītaṃ sarvajñatāpraṇidhijñānaśarīraṃ bodhisattvakriyāsamarthaṃ bhavati, na ca vikīryate sarvajñatāpraṇidhiśarīratvāt/ tadyathā kulaputra śalyavimuktaṃ yantramakāryasamarthaṃ bhavati tānyeva dārupratyaṅgāni, evameva sarvajñatācittotpādādhyāśayaviyukto bodhisattvo buddhadharmapariniṣpādanāsamartho bhavati, evaṃ ca te bodhyaṅgasaṃbhārāḥ/ tadyathā kulaputra rājñaścakravartino hastigarbhaṃ nāma kālāgaruratnam/

tena saha dhūpitamātraḥ sarvarājñaścaturaṅgabalakāyo vihāyase tiṣṭhati/ evameva sarvajñatācittotpādāgarudhūpitāni bodhisattvasya kuśalamūlāni sarvatraidhātukavyativṛttāni bhavanti asaṃskṛtasarvatathāgatajñānagaganagocaraparyavasānāni/ tadyathā kulaputra vajraṃ netarādratnākarādutpadyate'nyatra vajrākarātsuvarṇākarādvā, evameva vajropamaḥ sarvajñatācittotpādaḥ/ sa netarātsattvāśayakuśalamūlaratnākarādutpadyate'nyatra sattvaparitrāṇamahākaruṇāvajrākarāt sarvajñajñānādhyālambanamahāsuvarṇākarādvā/ tadyathā kulaputra astyamūlā nāma vṛkṣajātiḥ/ tasya mūlapratiṣṭhānaṃ nopalabhyate sarvaśākhāpatrapalāśasaṃkusumitā ca vṛkṣeṣu jālībhūtā ca saṃdṛśyate, evameva sarvajñatācittotpādasya mūlapratiṣṭhānaṃ nopalabhyate, sarvapuṇyajñānābhijñāsaṃkusumitaścasa sarvalokopapattiṣu mahāpraṇidhānajālībhūtaḥ saṃdṛśyate/ tadyathā kulaputra vajraṃ netare bhājane tiṣṭhacchobhate, nāpi cchidraśuṣirabhājanena śakyaṃ saṃdhārayitumanyatra acchidrabhāja'nena, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ na hīnādhimuktikeṣu sattvabhājaneṣu matsariṣu duḥśīleṣu vyāpannacitteṣu kusīdeṣu muṣitasmṛtiṣu duḥprajñeṣu śobhate, nādhyāśayavipannacalācalabuddhisarvabhājanena śakyaṃ saṃdhārayitumanyatra bodhisattvādhyāśayaratnabhājanena/ tadyathā kulaputra vajraṃ sarvaratnāni nirvidhyāti, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ sarvadharmaratnāni nirvidhyati/ tadyathā vajraṃ sarvaśailāni bhinatti, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ sarvadṛṣṭigataśailāni bhinatti/ tadyathā kulaputra bhinnamapi vajraratnaṃ sarvaratnaprativiśiṣṭaṃ suvarṇālaṃkāramabhibhavati, evameva āśayavipattibhinnamapi sarvajñatācittotpādavajraratnaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaguṇasuvarṇālaṃkārānabhibhavati/ tadyathā kulaputra bhinnamapi vajraratnaṃ sarvadāridryaṃ vinivartayati, evameva pratibhinnamapi sarvajñatācittotpādavajraratnaṃ sarvasaṃsāradāridryaṃ vinivartayati/ tadyathā kulaputra kiyatparītto'pi vajradhātuḥ sarvamaṇipāṣāṇabhedalakṣaṇaḥ, evameva kiyatparīttārambaṇaprasṛto'pi sarvajñatācittotpādavajradhātuḥ sarvājñānabhedalakṣaṇaḥ/ tadyathā kulaputra vajraratnaṃ na prākṛtajanahastagataṃ bhavati, evameva sarvajñatācittotpādavajraratnaṃ na prākṛtādhyāśayānāmitvarakuśalamūlānāṃ devamanuṣyāṇāṃ hastagataṃ bhavati/ tadyathā kulaputra ratnaparīkṣānabhijñaḥ puruṣo vajramaṇiratnaguṇānajānan nāsya guṇaviśeṣamanubhavati, evameva duṣprajñajātīyaḥ puruṣapudgalo bodhisattvacittamahāprajñāvajraratnaguṇānabhijño nāsya guṇaviśeṣamanubhavati/

tadyathā kulaputra vajraṃ na śakyaṃ jarayitum, evameva sarvajñatāhetubhūtaṃ bodhicittotpādavajraṃ na śakyaṃ jarayitum/ tadyathā kulaputra vajraṃ mahāpraharaṇaṃ na śakyaṃ mahānagnenāpi saṃdhārayitumanyatra mahānārāyaṇasthāmabalavegena, evameva sarvajñatācittotpādamahāvajrapraharaṇaṃ na śakyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhamahānagnairapi saṃdhārayitumanyatra sarvajñatāhetubalopastabdhāpramāṇakuśalamūlamahānārāyaṇasthāmaprativiśiṣṭairmahāvabhāsaprāptairmahābodhisattvaiḥ/ tadyathā kulaputra yatra sarvapraharaṇāni na prasahante tatra vajraṃ prasahate, na pratihanyate, evameva yatra sarvaśrāvakapratyekabuddhapraṇidhijñānapraharaṇāni na prasahante sattvaparipākavinaye vā tryadhvakalpacaryāduḥkhasaṃvāse vā, tatra sarvajñatācittotpādamahāvajrapraharaṇagṛhīto bodhisattvo'parikhinnamānasaḥ prasahate, na pratihanyate/ tadyathā kulaputra vajraṃ na śakyaṃ kenacitpṛthivī pradeśena saṃdhārayitumanyatra vajratalena, evameva sarvaśrāvakapratyekabuddhairbodhisattvaniryāṇapraṇidhānasaṃbhāravajraṃ na śakyaṃ saṃdhārayitumanyatrādhyāśayabodhicittotpādavajradṛḍhapṛthivītalena/ tadyathā kulaputra dṛḍhavajratalācchidrabhājanatvānmahāsamudre pānīyaṃ na visarati, evameva bodhisattvavajrācchidradṛḍhatalapariṇāmanāpratiṣṭhitāni bodhisattvasya kuśalamūlāni na kṣīyante sarvabhavopapattiṣu/ tadyathā kulaputra vajratalapratiṣṭhitā mahāpṛthivī na vidīryate na saṃsīdati, evameva bodhicittotpādavajradṛḍhatalapratiṣṭhitāni bodhisattvapraṇidhānāni sarvatraidhātuke na vidīryante na saṃsīdanti/ tadyathā kulaputra vajramudakena na klidyate, evameva bodhicittotpādavajraṃ sarvakarmakleśodakena sarvakarmasaṃvāsairna klidyate na svidyate/ tadyathā kulaputra vajraṃ sarvāgnidāhairna dahyate na saṃtapyate, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ sarvasaṃsāraduḥkhāgnidāhairna dahyate, sarvakleśāgnitāpairna saṃtapyate/ tadyathā kulaputra tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ bodhimaṇḍe niṣīdatāṃ māraṃ yodhayatāṃ sarvajñatābhisaṃbuddhamānānāṃ nānyena pṛthivīpradeśena śakyamāsanaṃ saṃdhārayitumanyatra trisāhasramahāsāhasravajranābhidharaṇitalena, evameva bodhisattvānāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau praṇidadhatāṃ caryāṃ caratāṃ pāramitāḥ paripūrayatāṃ kṣāntimavakrāmatāṃ bhūmiṃ pratilabhamānānāṃ kuśalamūlāni pariṇāmayatāṃ vyākaraṇaṃ saṃpratīcchatāṃ sarvabodhisattvamārgasaṃbhāramupastambhayatāṃ sarvatathāgatānāṃ mahādharmameghān saṃdhārayatāṃ te mahākuśalamūlabalādhānavegā nānyena cittena śakyāḥ saṃdhārayitumanyatra sarvapraṇidhānajñānavajradṛḍhanābhinā sarvajñatācittotpādena/

iti hi kulaputra ebhiśca anyaiśca apramāṇairyāvadanabhilāpyānabhilāpyairguṇaviśeṣaiḥ samanvāgataḥ sarvajñatācittotpādaḥ/ te'pi sattvā evaṃguṇadharmasamanvāgatā bhūtāśca bhaviṣyanti ca, yairanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni/ tasmāttarhi kulaputra sulabdhāste lābhāḥ, yastvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādya bodhisattvacaryāṃ parimārgasi eṣāṃ guṇānāṃ pratilābhāya//

api ca kulaputra yadvadasi-kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyamiti/ gaccha kulaputra, asya vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya abhyantaraṃ praviśya vyavalokaya/ atra jñāsyasi yathā bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, śikṣamāṇasya ca yādṛśī guṇapariniṣpattirbhavati//

atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyaṃ bodhisattvaṃ pradakṣiṇīkṛtvā evamāha-vivṛṇu ārya asya kūṭāgārasya dvāram/ pravekṣyāmi/ atha khalu maitreyo bodhisattvo vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya kūṭāgārasya dvāramūlamupasaṃkramya dakṣiṇena pāṇinā acchaṭāśabdamakārṣīt/ tasya dvāraṃ vivṛtamabhūt/ sa āha-praviśa kulaputra etatkūṭāgāram/ atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ paramāścaryaprāptastatkūṭāgāraṃ prāviśat/ tasya samanantarapraviṣṭasya taddvāraṃ saṃvṛtamabhūt/ so'drākṣīt taṃ kūṭāgāraṃ vipulavistīrṇaṃ bahuyojanaśatasahasravistīrṇaṃ gaganatalāpramāṇaṃ samantādākāśadhātuvipulam asaṃkhyeyacchatradhvajapatākālaṃkāram asaṃkhyeyaratnālaṃkāram/ asaṃkhyeyamuktāhārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyaratnahārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyalohitamuktāhārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyasiṃhamuktāhārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyasiṃhadhvajālaṃkāram asaṃkhyeyacandrārdhacandrālaṃkāram asaṃkhyeyavicitrapaṭṭadāmābhipralambitālaṃkāram asaṃkhyeyavividhapaṭṭapaṭṭālaṃkāram asaṃkhyeyamaṇijālaprabhālaṃkāram asaṃkhyeyahemajālālaṃkāram asaṃkhyeyaratnapaṭṭālaṃkāram

asaṃkhyeyaratnasuvarṇasūtrapratyuptālaṃkāram asaṃkhyeyaghaṇṭāmadhuranirghoṣālaṃkāram asaṃkhyeyaratnakiṅkiṇījālasamīritamanojñaśabdālaṃkāram asaṃkhyeyadivyapuṣpaughābhipravarṣaṇālaṃkāram asaṃkhyeyadivyamālyadāmābhipralambitālaṃkāram asaṃkhyeyagandhaghaṭikānirdhūpitopacārālaṃkāram asaṃkhyeyasuvarṇacūrṇasaṃpravarṣaṇālaṃkāram asaṃkhyeyaharmyajālālaṃkāram asaṃkhyeyagavākṣālaṃkāram asaṃkhyeyatoraṇālaṃkāram asaṃkhyeyaniryūhālaṃkāram asaṃkhyeyādarśamaṇḍalaṃkāram asaṃkhyeyaratneṣṭakānicitālaṃkāram asaṃkhyeyaratnabhittyalaṃkāram asaṃkhyeyasthūṇālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavastrameghālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavṛkṣālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavedikālaṃkāram asaṃkhyeyaratnapathālaṃkāram asaṃkhyeyaratnacchadanasarvavyūhālaṃkāram asaṃkhyeyabhūmitalapratiṣṭhānavicitravyūhālaṃkāram asaṃkhyeyaratnanicitaprāsādālaṃkāram asaṃkhyeyaratnāsanālaṃkāram asaṃkhyeyamaṇikanyālaṃkāram asaṃkhyeyaratnapaṭṭasaṃstṛtacaṃkramālaṃkāram asaṃkhyeyajāmbūnadasuvarṇavarṇakadalīstambhasuvibhaktālaṃkāram asaṃkhyeyasarvaratnavigrahālaṃkāram asaṃkhyeyabodhisattvātmabhāvālaṃkāram asaṃkhyeyapakṣigaṇavicitramanojñarutānuravitālaṃkāram asaṃkhyeyaratnapadmālaṃkāram asaṃkhyeyaratnayaṣṭisaṃdhāraṇālaṃkāram asaṃkhyeyapuṣkariṇyalaṃkāram asaṃkhyeyapuṇḍarīkālaṃkāram asaṃkhyeyaratnasopānālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavāmakaviracanālaṃkāram asaṃkhyeyavicitraratnanicitabhūmyalaṃkāram asaṃkhyeyamahāmaṇiratnaprabhāpramuktālaṃkāram asaṃkhyeyasarvaratnavyūhālaṃkāram asaṃkhyeyaguṇavarṇasamuditālaṃkāram/ tasya ca mahākūṭāgārasya abhyantare tadanyāni kūṭāgāraśatasahasrāṇyevaṃrūpavyūhālaṃkṛtānyevāpaśyat asaṃkhyeyaratnacchatradhvajapatākālaṃkārāṇi yāvadasaṃkhyeyaguṇavarṇasamuditālaṃkārāṇi ca/ tāni kūṭāgārāṇi vipulavistīrṇānyapramāṇākāśakośabhūtānyapaśyat samantāt suvibhaktāni/ te cāsya kūṭāgāravyūhā anyonyāsaṃbhinnā anyonyāmaitrībhūtā anyonyāsaṃkīrṇāḥ pratibhāsayogena ābhāsamagaman ekasminnārambaṇe/ yathā ca ekasminnārambaṇe, tathā śeṣasarvārambaṇeṣu//

atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya idamevaṃrūpamacintyaviṣayavikurvitaṃ dṛṣṭvā atulaprītivegavivardhitena mahāharṣaprāmodyena abhiṣyanditakāyacittaḥ sarvasaṃjñāgatavidhūtamānasaḥ sarvāvaraṇavivartitacittaḥ sarvamohavigato'saṃpramoṣadivyanayanaḥ sarvaśabdāsaṅgasmṛtivijñaptiśrotraḥ sarvamanasikāravikṣepavigato'nāvaraṇavimokṣanayanānusaraṇabuddhiḥ sarvadiksrotobhimukhena kāyapraśamena sarvārambaṇānāvaraṇasaṃpreṣitacakṣuḥ sarvatrānugatena abhinirhārabalena sarvaśarīreṇa praṇipatitaḥ//

samanantarapraṇipatitamātraśca sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyasya bodhisattvasya adhiṣṭhānabalena sarveṣu teṣu kūṭāgāreṣvabhyantarapraviṣṭamātmānaṃ saṃjānīte sma/ teṣu ca sarvakūṭāgāreṣu vividhavaimātryagatānyacintyaviṣayavikurvitānyadrākṣīt/ kvacitkūṭāgāre yatra maitreyeṇa bodhisattvena prathamaṃ praṇidhānacittamutpāditamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, yannāmagotropapannena yena kuśalamūlena yayā samādāpanayā yena kalyāṇamitrasaṃcodanena yadāyuḥpramāṇena yannāmake kalpe yatratathāgate yadvyūhe yādṛśyāṃ parṣadi yādṛśena praṇidhānaviśeṣābhinirhāreṇa, tatsarvamadrākṣīt, saṃjānīte anusarati/ yāvacca teṣāṃ sattvānāṃ tasya ca tathāgatasya tena samayenāyuḥpramāṇamabhūt, tāvatkāle tasya tathāgatasya pādamulagatamātmānaṃ saṃjānīte sma/ tāṃ ca sarvāṃ kriyāmapaśyat//

kvacitkūṭāgāre yatra maitreyeṇa bodhisattvena prathamo maitrasamādhiḥ pratilabdhaḥ, yata upādāya asya maitreya iti saṃjñodapādi tadadrākṣīt/ kvacidyatra caryāḥ cīrṇāḥ, kvacidyatra pāramitāḥ paripūritāḥ, kvacidyatra kṣāntiravatīrṇā, kvacidyatra bhūmiravakrāntā, kvacidyatra buddhakṣetravyūhāḥ parigṛhītāḥ, kvacidyatra tathāgataśāsanaṃ saṃdhāritam, kvacidyatra anutpattikeṣu dharmeṣu kṣāntiḥ pratilabdhā, kvacidyatra vyākṛto'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, yathā vyākṛto yena vyākṛto yāvaccireṇa ca vyākṛtastatsarvamadrākṣīt/ sa kvacitkūṭāgāre maitreyaṃ bodhisattvaṃ cakravartirājabhūtaṃ sattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayamānamapaśyat/ kvacillokapālabhūtaṃ sarvalokahitasukhaṃ sattvānāmupasaṃharamāṇam, kvacicchakrabhūtaṃ kāmaguṇaratiṃ sattvānāṃ vinivartayamānam, kvacidbrahmabhūtaṃ dhyānāpramāṇaratiṃ sattvānāṃ saṃvarṇayamānam, kvacitsuyāmadevādhipatibhūtamapramāṇaguṇān sattvānāṃ saṃvarṇayamānam, kvacit saṃtuṣitadeveśvarabhūtamekajātipratibaddhabodhisattvaguṇānudbhāvayamānam, kvacitsunirmitadevarājabhūtaṃ sarvabodhisattvanirmāṇavyūhaṃ devaparṣadi saṃdarśayamānam, kvacidvaśavartidevarājabhūtaṃ sarvadharmavaśavartitāṃ devānāṃ saṃprakāśayamānam, kvacinmāratvaṃ kārayamāṇam, sarvasaṃpattyanityatāṃ devānāṃ deśayamānam, kvacidasurendrabhavanopapannaṃ sarvamānamadadarpaprahāṇāya mahājñānasāgaravigāhanāya dharmajñānasāgaravigāhanāya dharmajñānamāyāpratilambhāya asuraparṣadi dharmaṃ deśayamānamapaśyat/ kvacitkūṭāgāre yamalokamadrākṣīt/ tatra maitreyaṃ bodhisattvaṃ prabhayā mahānarakānavabhāsya narakopapannānāṃ sattvānāṃ sarvanirayaduḥkhaṃ praśamayamānamadrākṣīt/ kvacitkūṭāgāre pretabhavanamadrākṣīt/ tatra maitreyaṃ bodhisattvaṃ pretabhavanopapannānāṃ sattvānāṃ vipulamannapānamupasaṃhṛtya kṣutpipāsāṃ praśamayamānamadrākṣīt/ kvacitkūṭāgāre tiryagyonau vividhopapatyāyatanavimātratayā tiryagyonigatān sattvān vinayantamadrākṣīt/ kvacitkūṭāgāre mahārājikadevaparṣadi lokapālānāṃ dharmaṃ deśayamānamapaśyat/ kacicchakradevarājaparṣadi kvacitsuyāmadevarājaparṣadi kvacitsaṃtuṣitadevarājaparṣadi kvacitsunirmitadevarājaparṣadi kvacidvaśavartidevarājaparṣadi kvacitkūṭāgāre brahmendraparṣadi maitreyaṃ bodhisattva mahābrahmabhūtaṃ dharmaṃ deśayamānapaśyat/

kvacinnāgamahoragaparṣadi kvacidyakṣarākṣasaparṣadi kvacidgandharvakinnaraparṣadi kvacidasuradānavendraparṣadi kvacinmahoragendraparṣadi kvacinmanuṣyendraparṣadi kvacitkūṭāgāre devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyaparṣadi maitreyaṃ bodhisattvaṃ dharmaṃ deśayamānamapaśyat/ kvacicchrāvakaparṣadi kvacitpratyekabuddhaparṣadi kvacidbodhisattvaparṣadi kvacitkūṭāgāre prathamacittotpādikānāmādikarmikāṇāṃ bodhisattvānāṃ maitreyaṃ bodhisattvaṃ dharmaṃ deśayamānamapaśyat/ kvaciccaryāpratipannānāṃ kvacitkṣāntipratilabdhānāmavinivartanīyānāṃ kvacidekajātipratibaddhānāmabhiṣekaprāptānāṃ kvacitkūṭāgāre prathamabhūmisthitānāṃ bodhisattvānāṃ bhūmivaiśeṣikatāṃ saṃvarṇayamānamapaśyat/ kvacidyāvaddaśabhūmisthitairbodhisattvaiḥ saha maitreyaṃ bodhisattvaṃ sarvabhūmivaiśeṣikatāṃ saṃgāyantamapaśyat/ kvacitsarvapāramitāparipūraye'pramāṇatāṃ kvacitsarvaśikṣābhimukhāvatārasamatāṃ kvacitsamādhimukhapraveśavistīrṇatāṃ kvacidvimokṣanayagambhīratāṃ kvacicchāntadhyānasamādhisamāpattyabhijñāviṣayaspharaṇatāṃ kvacidbodhisattvacaryāvinayopāyamukhapraveśatāṃ kvacitpraṇidhānābhinirhāravistīrṇatāṃ kvacitkūṭāgāre maitreyaṃ bodhisattvaṃ caṃkramābhiyuktaṃ sabhāgacaritairbodhisattvaiḥ sārdhaṃ lokahitakriyārthaṃ vividhaśilpaśānaśāstraviśeṣāṃ sarvasattvahitasukhādhānopasaṃhitatāṃ saṃgāyamānamapaśyat/ kvacidekajātipratibaddhairbodhisattvaiḥ sārdhaṃ sarvabuddhajñānābhiṣekamukhaṃ saṃgāyantamapaśyat/ kvacitkūṭāgāre maitreyaṃ bodhisattvaṃ caṃkramābhiyuktaṃ varṣaśatasahasrairanikṣiptadhuramapaśyat/ kvaciduddeśasvādhyāyaprayuktaṃ kvaciddharmamukhapratyavekṣaṇaprayuktaṃ kvaciddharmasaṃgāyanaprayuktaṃ kvaciddharmalekhanaprayuktaṃ kvacinmaitrīsamādhisamāpannaṃ kvacitsarvadhyānāpramāṇāni samāpannaṃ kvacisarvakṛtsnāyatanavimokṣasamāpannaṃ kvacitkūṭāgāre bodhisattvābhijñābhinirhāraprayogasamādhisamāpannaṃ maitreyaṃ bodhisattvamapaśyat//

kvacitkūṭāgāre nirmāṇavatīṃ bodhisattvasamādhiṃ samāpannān bodhisattvānapaśyat/ teṣāṃ ca sarvaśarīraromamukhebhyaḥ sarvanirmāṇameghānniścarato'paśyat/ keṣāṃcitsarvaromamukhebhyo devanikāyameghānniścarato'paśyat/ keṣāṃcinnāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragaśakrabrahmalokapālacakravartimeghān keṣāṃcitkoṭṭarājameghān keṣāṃcidrājakumārameghān keṣāṃcicchreṣṭhyamātyagṛhapatimeghān keṣāṃcicchrāvakapratyekabuddhabodhisattvameghān keṣāṃcittathāgatakāyameghān keṣāṃcitsarvaśarīraromamukhebhyo'pramāṇān sarvasattvanirmāṇameghānniścarato'paśyat/ keṣāṃcitsarvaromamukhebhyo vividhāni dharmamukhāni niścaramāṇānyaśrauṣīt-yaduta bodhisattvaguṇavarṇamukhāni dānapāramitāmukhāni śīlakṣāntivīryadhyānaprajñopāyapraṇidhānabalajñānapāramitāmukhāni saṃgrahavastudhyānāpramāṇasamādhisamāpattyabhijñāvidyādhāraṇīpratibhānasatyapratisaṃviccha-

mathavipaśyanāvimokṣamukhapratītyasamutpādapratiśaraṇadharmoddānasmṛtyupasthānasamyakprahāṇarddhi-pādendriyabalabodhyaṅgamārgaśrāvakayānakathāpratyekabuddhayānakathāmahāyānakathābhūmikṣānticaryāpraṇidhānamukhāni evaṃ sarvadharmamukhapraveśaśabdānniścarato'śrauṣīt/ kvacitkūṭāgāre tathāgataparṣanmaṇḍalasaṃnipātānadrākṣīt/ teṣāṃ ca tathāgatānāṃ nānāvimātratāṃ janmakulavimātratāṃ kāyavyūhāpramāṇavimātratāmāyurvimātratāṃ kṣetravimātratāṃ kalpavimātratāṃ dharmadeśanāvimātratāṃ nirmāṇamukhavimātratāṃ saddharmasthitivimātratāṃ yāvadaśeṣasarvākāraparṣanmaṇḍalavimātratāmadrākṣīt//

madhye ca vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya ekamudārataraṃ vistīrṇataraṃ ca tadanyasarvakūṭāgārāśeṣasarvavyūhātiriktataravyūhasamalaṃkṛtaṃ kūṭāgāramadrākṣīt/ sa tasya kūṭāgārasyābhyantare trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātumadrākṣīt/ tasmiṃśca trisāhasramahāsāhasre lokadhātau koṭīśataṃ cāturdvīpikānāṃ koṭīśataṃ jambudvīpakānāṃ koṭīśataṃ tuṣitabhavanānāmadrākṣīt/ sa tatra jambudvīpeṣu maitreyaṃ bodhisattvaṃ padmagarbhagataṃ jāyamānamapaśyat/ śakrabrahmābhyāṃ pratīkṣyamāṇaṃ saptapadāni prakrāntaṃ daśa diśo vyavalokayamānaṃ mahāsiṃhanādaṃ nadantaṃ sarvakumārabhūmiṃ saṃdarśayamānaṃ antaḥpuramadhye gatamudyānabhūmiṃ niṣkrāntaṃ sarvajñatābhimukhamabhiniṣkramya pravrajantaṃ duṣkaracaryāṃ saṃdarśayantamāhāraṃ paribhuñjānaṃ bodhimaṇḍamupasaṃkrāntaṃ māraṃ dharṣayamāṇaṃ bodhiṃ vibudhyamānaṃ bodhivṛkṣamanimiṣaṃ nirīkṣamāṇaṃ mahābrahmaṇādhyeṣyamāṇaṃ dharmacakraṃ pravartayamānaṃ devabhavaneṣu praviśantamadrākṣīt/ nānābhisaṃbodhidharmacakrapravartanaviṣayasaṃdarśanavimātratābhirnānākalpanāmapravartanavimātratā-bhirnānāyuḥpramāṇavimātratābhirnānāparṣanmaṇḍalavyūhavimātratābhirnānākṣetraviśuddhinayasaṃdarśanavimātratābhiḥ nānācaryāpraṇidhānaprabhāvanāvimātratābhiḥ nānādharmadeśanāvyavasthānasarvaparipācanopāyavimātratābhiḥ nānādhātuvibhaṅgaśāsanasthityadhiṣṭhānasaṃdarśana vimātratābhiḥ/ sarvatra ca tatra sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ pādamūlagatamātmānaṃ saṃjānīte sma//

sa sarvaparṣanmaṇḍaleṣu sarvakriyāsaṃdarśaneṣu sarvāyuḥpramāṇavimātratāsu asaṃpramuṣitena smṛtyadhiṣṭhānajñānena sarvasaṃjñāgatavyavasitāyāṃ jñānabhūmau sthito yāvanti teṣu sarvakūṭāgāreṣu ghaṇṭākiṅkiṇījālatūryasaṃgītiprabhṛtīnyārambaṇāni sattvebhyastebhyo'cintyameghanigarjitanirghoṣaśabdaṃ niścarantamaśrauṣīt/ kvacidbodhicittavimātratāṃ kvacitpāramitācaryāpraṇidhānavimātratāṃ kvacidbhūmyapramāṇavimātratāṃ kvacidabhijñācintyavikurvitavimātratāṃ kvacittathāgatapūjāvimātryavimātratāṃ kvacidbuddhakṣetravyūhavimātratāṃ kvacidapramāṇatathāgatadharmameghavimātratām evaṃ sarvadharmanirghoṣān yathāpūrvaparikīrtitānaśrauṣīt/ kvacitsarvajñatāprasthānaśabdamaśrauṣīt-amuṣmin lokadhātāvamuko nāma bodhisattvo bodhicittamutpādayati amukaṃ dharmamukhaṃ śrutvā amukena kalyāṇamitreṇa samādāpito'mukasya tathāgatasya pādamūle evaṃnāmni kalpe īdṛśe buddhakṣetre īdṛkparṣanmadhyagate īdṛśaṃ kuśalamūlamūlamavaropya īdṛśāṃstathāgataguṇān śrutvā īdṛśenādhyāśayena īdṛśyā praṇidhānavimātratayā/ iyataḥ kalpān bodhisattvacaryāṃ caritvā iyadbhiḥ kalpairanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate/ īdṛgnāmadheyaḥ īdṛśena āyuḥpramāṇena īdṛśyā buddhakṣetraguṇavyūhāsaṃpadā/

īdṛśena praṇidhānaviśeṣeṇa īdṛśena sattvavinayena īdṛśena śrāvakapratyekabuddhabodhisattvasaṃnipātena/ tasya parinirvṛtasya iyataḥ kalpān saddharmaḥ sthāsyati, iyān samartho bhaviṣyati/ kvacinnirghoṣamaśrauṣīt-amuṣmiṃllokadhātāvamuko nāma bodhisattvo dānapāramitāyāṃ carannīdṛśāni duṣkaraparityāgaśatāni karoti/ amuko bodhisattvaḥ śīlaṃ rakṣati, kṣāntiṃ bhāvayati, vīryamālabhate, dhyānāni samāpadyate prajñāvicayaprayuktaḥ/ amuko bodhisattvaḥ saddharmaparyeṣṭiheto rājaparityāgaṃ karoti, ratnaparityāgaṃ putraparityāgaṃ bhāryāparityāgaṃ hastapādanayanottamāṅgaparityāgaṃ karoti, agniprapatanaṃ karoti/ amuko nāma bodhisattvaḥ tathāgataśāsanamabhyudgato dharmabhāṇakatvaṃ karoti, dharmadānaṃ dadāti, dharmayajñaṃ yajati, dharmadhvajamucchrayati, dharmabherīṃ parāhanti, dharmaśaṅkhamāpūrayati, dharmavarṣaṃ pravarṣati, tathāgataśāsanaṃ dhārayati, tathāgatacaityānyalaṃkaroti, tathāgatavigrahān kārayati, sattvasukhopadhānamupasaṃharati, saddharmakośamārakṣati/ kvacinnirghoṣamaśrauṣīt-amuṣmiṃllokadhātāvamuko nāma tathāgata etarhi tiṣṭhati dhriyate yāpayati, dharmaṃ ca deśayati evaṃnāmnābhiṣekeṇa īdṛśyāṃ parṣadi īdṛśe buddhakṣetre īdṛśe kalpe īdṛśenāyuḥpramāṇena īdṛśyā dharmadeśanayā īdṛśena sattvavinayena īdṛkpraṇidhyabhisaṃbodhena/ evamekaikasmād ghaṇṭākiṅkiṇījālatūryādikādārambaṇādapramāṇadharmamukhavimātratānirghoṣānaśrauṣīt/ sarveṣāṃ ca teṣāṃ nirghoṣāṇāṃ śraveṇa sudhanaḥ śreṣṭhidārako vipulaprītivegābhiṣyandita cittastāni dharmamukhāni śṛṇoti/ kvaciddhāraṇīmukhāni pratyalabhata, kvacitpraṇidhānamukhāni, kvacitkṣāntimukhāni, kvaciccaryāmukhāni, kvacitpraṇidhānamukhāni, kvacitpāramitāmukhāni, kvacidabhijñāmukhāni, kvacidvidyājñānālokamukhāni, kvacidvimokṣamukhāni, kvacitsamādhipraveśamukhāni pratyalabhata//

tebhyaśca ādarśamaṇḍalebhyo'parimāṇapratibhāsavyūhavijñaptimapaśyat/ kvacittathāgataparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacidbodhisattvaparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacicchrāvakaparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacitpratyekabuddhaparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacittathāgataparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacitsaṃkliṣṭakṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacidviśuddhakṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacitsaṃkleṣṭaviśuddhakṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacitsarvabuddhaikalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidbuddhalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacitparīttalokadhātupravibhāsavijñaptiṃ kvacinmahadgatalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacitsūkṣmalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidudāralokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidindrajālapraveśalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidvyatyastalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidadhamūrdhvaṃlokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacitsamadharaṇītalapraveśalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacinnarakatiryakpretāvabhāsalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvaciddevamanuṣyākīrṇalokadhātupratibhāsavijñaptimadrākṣīt/ teṣu ca caṃkrameṣu niṣadya svāsaneṣu ca asaṃkhyeyān bodhisattvān nānākāryaprayuktānapaśyat/ kāṃściccaṃkramyamāṇān kāṃścidvyāyacchataḥ kāṃścidvipaśyataḥ kāṃścinmahākaruṇayā spharamāṇān kāṃścidvividhān śāstranayān lokārthasaṃprayuktānabhinirharamāṇān kāṃściduddiśataḥ kāṃścitsvādhyāyamānān kāṃścillikhitaḥ kāṃścitparipraśnayataḥ kāṃścitrtriskandhadeśanāpariṇamanābhiyuktān kāṃścitpraṇidhānānyabhinirharamāṇān//

tebhyaśca stambhebhyaḥ sarvamaṇirājaprabhājālāni niścaranti vyapaśyat/ kvacinnīlavarṇāni kvacitpītavarṇāni kvacillohitavarṇāni kvacidavadātavarṇāni kvacitsphaṭikavarṇāni kvacittapanīyavarṇāni kvacidindranīlavarṇāni kvacidindrāyudhavarṇāni kvacijjāmbūnadasuvarṇavarṇāni kvacitsarvaprabhāsavarṇāni kāyacittaprītisaṃjananaparamanayanābhirāmāṇi/ tāṃśca jāmbūnadasuvarṇavarṇakadalīstambhān sarvaratnavigrahāṃśca puṣpameghāvalambitāpāṇīnadrākṣīt/ mālyadāmapāṇīn chatradhvajapatākāpāṇīn gandhadhūpavilepanapāṇīn vividharatnavicitrasuvarṇasūtrapāṇīn vividhamuktāhārapāṇīn nānāratnahārapāṇīn sarvavyūhaparigṛhītapāṇīn/ kāṃścidavanatacūḍāmaṇimakuṭān animiṣanayanān kṛtāñjalipuṭān namasyato'paśyat/ tebhyaśca muktāhārebhyaḥ sarvagandhaparibhāvitāṣṭāṅgopetasūkṣmajaladharān prasravamāṇānapaśyat/ tebhyaśca vaiḍūryamaṇihārajālebhyo dīrghapaṅktīn kṣarantīnapaśyat/ tāni ca ratnacchatrāṇi sarvālaṃkāravyūhopaśobhitānyapaśyat/ tāṃ ca ratnaghaṇṭākiṅkiṇījālapaṭṭadāmakalāpamaṇiśalākāvicitramaṇiratnakośasamalaṃkṛtagarbhāmapaśyat/ tābhyaśca puṣkiriṇībhyo'saṃkhyeyāni ratnapadmotpalakumudapuṇḍarīkānyabhyudgatānyapaśyat/ kānicidvitastipramāṇamātrāṇi kānicidvyāmapramāṇamātrāṇi kānicicchakaṭacakrapramāṇamātrāṇi/ teṣu ca nānārūpān vyūhānapaśyat/ yaduta strīrūpān puruṣarūpān dārakarūpān dārikārūpān śakrarūpān brahmarūpān lokapālarūpān devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragarūpān śrāvakapratyekabuddhabodhisattvarūpān sarvajagadrūpasaṃsthānaśarīrān vicitranānāvarṇān kṛtāñjalipuṭānavanatakāyānnamasyato'paśyat/ dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇasamalaṃkṛtakāyāṃśca tathāgatavigrahān paryaṅkaniṣaṇṇānapaśyat//

yā ca sā vaiḍūryatalāṣṭāpadamahāpṛthivī, tatra ekaikato'ṣṭāpadādacintyāḥ pratibhāsavijñaptīrapaśyat/ kvacitkṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacidbuddhapratibhāsavijñaptim/ yāvantaśca teṣu kūṭāgāreṣvalaṃkāravyūhāḥ, tān sarvānekaikasminnaṣṭāpade pratibhāsaprāptānapaśyat/ teṣāṃ ca ratnavṛkṣāṇāṃ sarvatra puṣpaphalakośebhyo nānāsaṃsthānavicitrasuvarṇarūpārdhakāyānapaśyat/ kvacidbuddhārdhakāyān kvacidbodhisattvārdhakāyān kvaciddevanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragārdhakāyān kvacicchakrabrahmalokapālārdhakāyān kvaciccakravartimanuṣyendrārdhakāyān kvacidrājakumāraśreṣṭhigṛhapatyamātyastrīpuruṣadārakadārikābhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikārdhakāyān kāṃścitpuṣpadāmāvalambitapāṇīn kāṃścidratnahārābhipralambitapāṇīn kāṃścitsarvavyūhaparigṛhītapāṇīn kāṃścidavanatakāyān kṛtāñjalipuṭānanimiṣanayanān namasyataḥ kāṃścidabhiṣṭuvataḥ kāṃścitsamāpannān kāṃścitsuvarṇavarṇāvabhāsān kāṃścidrūpyavarṇāvabhāsān kāṃścittuṣārasukumāravarṇāvabhāsān kāṃścidindranīlamaṇivarṇāvabhāsān kāṃścidvirocanamaṇiratnāvabhāsān kāṃścitsarvaratnavarṇāvabhāsān kāṃściccampakapuṣpavarṇāvabhāsān kāṃścitprabhākāyāvabhāsān kāṃścillakṣaṇavicitrātmabhāvānapaśyat/ tebhyaśca ardhacandrebhyo'saṃkhyeyāṃścandrasūryagrahanatārāpratibhāsān niścarya daśadiśo'vabhāsayamānānapaśyat//

tāśca prāsādavimānakūṭāgārabhittīḥ sarvaratnāṣṭāpadavicitrā apaśyat/ teṣu ca sarvaratnāṣṭāpadeṣu maitreyasya bodhisattvasya sarvabodhisattvacaryākramamapaśyat yathā pūrvaṃ bodhisattvāścaryāmacaran/ kvacidaṣṭāpade maitreyasya bodhisattvasya śiraḥpradānamapaśyat/ kvacinnetrapradānaṃ kvacidvastrapradānaṃ kvaciccūḍāmaṇiratnapradānaṃ kvacitsaddharmacūḍāmaṇipradānaṃ kvaciddantapradānaṃ kvacijjihvāpradānaṃ kacitkarṇanāsāpradānaṃ kvaciddhṛdayapradānaṃ kvacinmajjamāṃsapradānaṃ kvacidrudhirapradānaṃ kvacicchavicarmapradānaṃ kvacinmāṃsanakhapradānaṃ kvacitsajālāṅgulipradānaṃ kvacitsarvaśarīrapradānaṃ kvacitputraduhitṛbhāryāpradānaṃ kvacidratnarāśipradānaṃ kvacidgrāmanagaranigamajanapadarāṣṭrarājadhānīpradānaṃ kvacijjambudvīpapradānaṃ kvaciccaturdvīpapradānaṃ kvacitsarvarājyaiśvaryapradānaṃ kvacidbhadrarājāsanapradānaṃ kvaciddāsadāsīpradānaṃ kvacidantaḥpurapradānaṃ kvacidudyānatapovanapradānaṃ kvacicchatradhvajapatākāpradānaṃ kvacitpuṣpamālyagandhānulepanapradānaṃ kvacid glānapratyayabhaiṣajyapradānaṃ kvacitsarvānnapānavidhipradānaṃ kvacitsarvopakaraṇapradānaṃ kvacitsarvopāśrayapradānaṃ kvacidratnakāṃsyapātrīpradānaṃ kvacidvararathapradānaṃ kvacidbandhanāgāragatān vimokṣayantaṃ kvacidvadhyān nirmokṣayantaṃ kvacidbālāṃścikitsamānaṃ kvacitpranaṣṭamārgāṇāṃ mārgamupadarśayantaṃ kvaciddāśabhūtaṃ nadīpathe nāvaṃ vāhayamānaṃ kvacidbālāhāśvarājabhūtaṃ mahāsamudre rākṣasīdvīpagatān sattvān paritrāyamāṇaṃ kvacinmaharṣibhūtaṃ śāstrāṇyabhinirharamāṇaṃ kvaciccakravartibhūtaṃ daśakuśaleṣu karmapatheṣu sattvān pratiṣṭhāpayamānaṃ kvacidvaidyabhūtamāturāṇāṃ cikitsāṃ prayojayamānaṃ kvacinmātāpitaramupatiṣṭhantaṃ kvacitkalyāṇamitrāṇi śuśrūṣantaṃ kvacicchrāvakavarṇarūpeṇa sattvavinayena prayuktaṃ kvacitpratyekabuddhavarṇarūpeṇa kvacidbodhisattvavarṇarūpeṇa kvacidbuddhavarṇarūpeṇa kvacitsattvavinayaprayuktaṃ kvacitsattvajātakaviśeṣairupapattiṃ saṃdarśya sattvān paripācayamānaṃ kvaciddharmabhāṇakarūpeṇa tathāgataśāsanopagatamuddiśantaṃ svādhyāyamānaṃ yoniśomīmāṃsāprayuktaṃ tathāgatacaityānyalaṃkurvāṇaṃ tathāgatavigrahān kārayamāṇaṃ buddhapūjāyāṃ sattvān samādāpayamānaṃ gandhānulepanapradānaṃ sugandhatailābhyañjanapuṣpamālyāropaṇādisarvākārabuddhapūjāprayuktaṃ daśasu kuśalamūleṣu karmapatheṣu sattvān pratiṣṭhāpayamānaṃ pañcasu śikṣāpadeṣu aṣṭāṅgapoṣadheṣu buddhadharmasaṃghaśaraṇagamaneṣu pravrajyāyāṃ dharmaśravaṇe uddeśasvādhyāyayoniśomanasikāreṣu sattvānniyojayamānaṃ dharmasāṃkathyāya siṃhāsanasaṃniṣaṇṇaṃ buddhabodhiṃvivṛṇvantam/ iti hi yāvanmaitreyo bodhisattvo'saṃkhyeyaiḥ kalpakoṭīniyutaśatasahasraiḥ ṣaṭsu pāramitāsu cīrṇacaritaḥ, tatsarvaṃ sudhanaḥ śreṣṭhidārakastata ekaikasmādaṣṭāpadādaparāparairākārairadrākṣīt/ sa kvacitkūṭāgāre yāvanti maitreyeṇa bodhisattvena kalyāṇamitrāṇi paryupāsitāni teṣāṃ vikurvitavyūhānadrākṣīt/ sarveṣu ca teṣu kalyāṇamitreṣu upasaṃkrāntamābhāṣyamāṇamātmānaṃ saṃjānīte sma-ehi sudhana svāgatam/ māsi klāntaḥ/ paśyemāṃ bodhisattvācintyatām//

iti hi sudhanaḥ śreṣṭhidārakastata ekaikasmātkūṭāgārādekaikasmādārambaṇādimāni ca anyāni ca avicintyavyūhaviṣayavikurvitānyadrākṣīt/ asaṃpramuṣitena smṛtibalādhānena samantadigvyavacāritayā cakṣuḥpariśuddhyā anāvaraṇena vipaśyanākauśalyajñānena bodhisattvajñānādhiṣṭhānavaśitāpratilambhena bodhisattvasaṃjñāgataprasṛtāyāṃ jñānabhūmau sthitaḥ, tatsarvamanantavyūhaviṣayavikurvitamadrākṣīt/ tadyathā puruṣaḥ suptaḥ svapnāntaragato vividhān rūpārambaṇaviśeṣān paśyet yaduta gṛhavimānaramaṇīyāni vā grāmanagaranigamajanapadaramaṇīyāni vā vastrānnapānaparibhogaramaṇīyāni vā gītavādyatūryasaṃgītivividharatikrīḍāramaṇīyāni vā paśyet/ udyānārāmatapovanaramaṇīyāni vā vṛkṣanadīpuṣkiriṇīparvataramaṇīyāni vā mātāpitṛmitrajñātisālohitasamavadhānagataṃ vā ātmānaṃ saṃjānīte/ mahāsamudraṃ vā paśyet sumeruṃ vā parvatarājānaṃ sarvadevabhavanāni vā jambudvīpaṃ vā, anenakayojanaśatasthitaṃ vā ātmānaṃ saṃjānīte/ tacca gṛhaṃ vā avacarakaṃ vā vipulaṃ paśyet/ sarvaguṇālaṃkārasamavasṛtaṃ divasameva saṃjānīte/ na rātridīrghaṃ ca saṃjānīte na hrasvam, na svapna iti saṃjānīte/ sukhopasthānaṃ cātmanaḥ paśyet/ sa prasrabdhakāyasaṃskāro vigatastyānamiddhaḥ sarvaratyapakarṣito vipulaprītisukhasaṃvedī dīrghaṃ ca vipulaṃ ca saṃjānīte/ divasaṃ vā saptāhaṃ vā ardhamāsaṃ vā saṃvatsaraṃ vā varṣaśataṃ vā tato vā uttari saṃjānīte/ prativibuddhaśca tatsarvamanusmaret/ evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ bodhisattvādhiṣṭhānena sarvatraidhātukasvapnasamavasaraṇajñānena parīttasaṃjñāgataniruddhacetā vipulamahadgatānāvaraṇabodhisattvasaṃjñāgatavihārī bodhisattvaviṣayānugato'cintyabodhisattvanayapraveśānusṛtabuddhistatsarvavyūhavikurvitamapaśyat saṃjānīte'nubhavati vicārayati nimittīkaroti ālakṣayati, tatra ca sthitamātmānaṃ saṃjānīte/ tadyathā glānaḥ puruṣaścarame cittotpāde vartamāna upapatyānantaryacitte pratyupasthite karmabhave āmukhībhūte yathākṛtakarmopacayavipākena aśubhakarmapratyayena narakaṃ vā paśyet, tiryagyoniṃ vā pretaviṣayaṃ vā yamapuruṣān vā dṛḍhapraharaṇagṛhītān ruṣitānākrośato ruditākrośitaśabdaṃ ca nārakāṇāṃ śruṇuyāt/

tāṃ ca kṣāranadīṃ paśyet, tāṃśca kṣuradhārāparvatān, tāṃ ca kūṭāśālmalīm, tacca asipatravanaṃ paśyet/ tāṃśca mahānarakānādīptān saṃprajvalitānekajvālībhūtān, tāśca lohakumbhīḥ paśyet, tāḥ kāraṇāḥ kāryamāṇān, tāṃśca vedanāmanubhūyamānān saṃjānīt/ tāni ca nairayikānyagnisaṃtāpaduḥkhāni paśyedanubhavet/ śubhakarmopacayena vā devabhavanaṃ paśyet/ devaparṣadapsarogaṇaṃ sarvavyūhālaṃkārāṃśca paśyet, udyānavimānanadīpuṣkariṇīratnaparvatakalpavṛkṣaparibhogān vā paśyedanubhavet, tadāyuḥkālaṃ ca saṃjānīyāt-itaścyutastatra vopapanno'nantarhita eva karmaviṣayācintyatayā etāṃ kriyāṃ paśyet saṃjānīta anubhavet/ evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako bodhisattvakarmaviṣayācintyatayā tatsarvavyūhavikurvitamadrākṣīt/ tadyathā bhūtagrahāviṣṭaḥ puruṣo vividhāni rupagatāni paśyati/ yacca paripṛcchate, tadvyākaroti/ evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako bodhisattvajñānādhiṣṭhānabalena tān sarvavyūhānadrākṣīt/ tadyathā nāgabhavanapraviṣṭaḥ puruṣo nāgasaṃjñāgatapraveśena divasaṃ vā saptāhaṃ vā ardhamāsaṃ vā māsaṃ vā saṃvatsaraṃ vā varṣaśataṃ vā saṃjñāmātraṃ saṃjānīte, nāgasaṃjñāgatotsṛṣṭo manuṣyasaṃjñāgatena muhūrtamātraṃ paśyet/ evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako bodhisattvasaṃjñāgatānusmṛtabuddhistanmaitreyasya bodhisattvasya adhiṣṭhānavaśena tanmuhūrtaṃ bahūni kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi saṃjānīte sma/ tadyathāsti sarvajagadvaravyūhagarbhaṃ nāma mahābrahmaṇo vimānam/ tatra sarvatrisāhasramahāsāhasro lokadhāturābhāsamāgacchati pratibhāsayogena sarvārambaṇāmiśrībhūtaḥ/ evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ tān sarvān vyūhānanyonyāsaṃkīrṇān sarvārambaṇeṣu pratibhāsaprāptaḥ tadyathā kṛtsnāyatanasamāpattivihārī bhikṣureko'dvitīyaḥ śayane vā caṃkrame vā niṣadyāyāṃ vā utthito vā niṣaṇṇo vā yathākṛtsnasamāpattiviṣayāvatāreṇa sarvalokaṃ saṃjānīte paśyatyanubhavati dhyāyiviśeṣācintyatāyai/ evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ tān sarvān vyūhān yathāviṣayāvatāreṇa paśyati saṃjānīte/ tadyathā gandharvanagarāṇāṃ sarvavyūhālaṃkārā gaganatale saṃdṛśyante, na ca kasyacidāvaraṇatvāya kalpante/ tadyathā yakṣavimānapraviṣṭāni manuṣyavimānāni yakṣavimānāntargatānyanyonyāsaṃbhinnāni yathākāmaviṣayapariśuddhyā saṃdṛśyante/ tadyathā mahāsamudre sarvasya trisāhasramahāsāhasrasya lokadhātoḥ pratibhāsasamudrāḥ saṃdṛśyante/ tadyathā māyākāro mantravidyauṣadhibalādhiṣṭhānena sarvarūpagatāni sarvakriyāśca saṃpaśyati/ evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyasya bodhisattvasyādhiṣṭhānajñānamāyācintyapradeśena tāni sarvavyūhavikurvitānyadrākṣīt dharmajñānamāyābalābhinirhṛtena bodhisattvavaśitādhiṣṭhānajñānamāyāgatena//

atha khalu maitreyo bodhisattvastatkūṭāgāraṃ praviśya tadadhiṣṭhānamavasṛjya sudhanaṃ śreṣṭhidārakamacchaṭāśabdaṃ kṛtvā etadavocata-uttiṣṭha kulaputra/ eṣā dharmāṇāṃ dharmatā/ aviṣṭhapanapratyupasthānalakṣaṇāḥ kulaputra sarvadharmā bodhisattvajñānādhiṣṭhitāḥ/ evaṃ svabhāvāpariniṣpannā māyāsvapnapratibhāsopamāḥ/ atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ tenācchaṭāśabdena tataḥ samādhervyutthitaḥ/ taṃ maitreyo bodhisattva āha-dṛṣṭā te kulaputra bodhisattvādhiṣṭhānavikurvāḥ? dṛṣṭāste bodhisattvasaṃbhārabalaniṣyandāḥ? dṛṣṭā te bodhisattvapraṇidhijñānaviṭhapanā? dṛṣṭāste bodhisattvacaryāsamudāgamāḥ? śrutaṃ te bodhisattvaniryāṇamukham? dṛṣṭā te buddhakṣetravyūhāpramāṇatā? dṛṣṭā te tathāgatapraṇidhivaiśāradyavaiśeṣikatā? anugatā te bodhisattvavimokṣācintyatā? anubhūtaṃ te bodhisattvasamādhiprītimukham? sudhana āha-dṛṣṭamārya kalyāṇamitrādhiṣṭhānena kalyāṇamitraprabhāveṇa/ api tu khalu ārya ko nāmaiṣa vimokṣaḥ? maitreya āha-sarvatryadhvārambaṇajñānapraveśāsaṃmoṣasmṛtivyūhagarbho nāma kulaputra eṣa vimokṣaḥ/ īdṛśānāṃ ca kulaputra vimokṣāṇāmanabhilāpyānabhilāpyānāmekajātipratibaddho bodhisattvo lābhī/ sudhana āha-kva asau ārya vyūho gataḥ? maitreyo bodhisattva āha-yata evāgataḥ/ sudhana āha-kuta āgataḥ? maitreyo bodhisattva āha-bodhisattvajñānādhiṣṭhānābhinirhārādāgataḥ/ tatraivādhiṣṭhānena tiṣṭhati/ na kvacidgato nāgato na rāśībhūto na saṃcayabhūto na kūṭastho na bhāvastho na bhāvasthito na deśastho na pradeśasthaḥ/ tadyathā kulaputra nāgānāṃ meghajālaṃ na kāyena cittena abhyantarībhūtaṃ na saṃcayasthitaṃ na saṃdṛśyate/ nāgacetanāvaśena apramāṇā vārighārāḥ pramuñcati nāgaviṣayācintyatayā/ evameva kulaputra te vyūhā nādhyātmagatā na bahirdhāgatā na ca na saṃdṛśyante, bodhisattvādhiṣṭhānavaśena, tava ca subhājanatayā/ tadyathā kulaputra māyākārasya sarvamāyāgataviṣayaṃ saṃdarśayamānasya māyā na kutaścidāgacchanti na vigacchanti na kvacitsaṃkrāntim, saṃdṛśyate ca mantrauṣadhibalena/ evameva kulaputrate vyūhā na kvacidgatā na kutaścidāgatā na kvacidrāśībhūtāḥ/ saṃdṛśyante ca acintyabodhisattvajñānamāyāsuśikṣitvāt pūrvapraṇidhānādhiṣṭhānajñānavaśitayā/ sudhana āhaṃ-kiyaddūrādārya āgacchasi? āha-anāgatagatiṃgataḥ/ kulaputra bodhisattvānāṃ gatiḥ acalanāsthānagatiḥ/ anālayāniketagatiḥ/ acyutyupapattigatiḥ/ asthānasaṃkrāntigatiḥ/ acalanānutthānagatiḥ/ anavekṣāniketagatiḥ/ akarmavipākagatiḥ/ anutpādānirodhagatiḥ/ anucchedāśāśvatagatiḥ/ api tu kulaputra mahākaruṇāgatirbodhisattvānāṃ vineyasattvāvekṣaṇatayā, mahāmaitrīgatirbodhisattvānāṃ duḥkhitasattvaparitrāṇatayā, śīlagatirbodhisattvānāṃ yathāśayopapattitayā, praṇidhānagatirbodhisattvānāṃ pūrvādhiṣṭhānena, abhijñāgatirbodhisattvānāṃ sarvasukhasaṃdarśanatayā, anabhisaṃskāragatirbodhisattvānāṃ sarvatathāgatapādamūlānuccalanatayā, anāyūhaviyūhagatirbodhisattvānāṃ kāyacittāsaṃpravaṇatayā, prajñopāyagatirbodhisattvānāṃ sattvānuvartanatayā, nirmāṇasaṃdarśanagatirbodhisattvānāṃ pratibhāsapratibimbanirmitaśarīrasamatayā/

api ca kulaputra yadvadasi-kiyaddūrāttvamāgacchasīti/ ahamasmin kulaputra āgacchāmi janmabhūmermāladebhyo janapadebhyaḥ kuṭigrāmakāt/ tatra gopālako nāma śreṣṭhī/ taṃ buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpya janmabhūmakānāṃ ca manuṣyāṇāṃ yathābhājanatayā dharmaṃ deśayitvā mātāpitṛjñātisaṃbandhinaśca brāhmaṇagṛhapatīn mahāyāne samādāpya/ sudhana āha-katamā ārya bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ? āha-daśemāḥ kulaputra bodhisattvānāṃ janmabhūmayaḥ/ katamā daśa? yaduta bodhicittotpādo bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ/ bodhisattvakulajanaka adhyāśayo bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ/ kalyāṇamitrakule janayitāḥ.......bhūmipratiṣṭhānaṃ bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ/ pāramitākule janakaṃ........ praṇidhānābhinirhāro bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ/ anutpattikadharmakṣāntikule janakau......./ sarvadharmapratipattiḥ kulaputra bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ/ atītānāgatapratyutpannasarvatathāgatakule janayitrī janmabhūmiḥ/ imāḥ kulaputra bodhisattvānāṃ daśa janmabhūmayaḥ//

prajñāpāramitā kulaputra bodhisattvānāṃ mātā, upāyakauśalyaṃ pitā, dānapāramitā stanyam, śīlapāramitā dhātrī, kṣāntīpāramitā bhūṣaṇālaṃkāraḥ, vīryapāramitā saṃvardhikā, dhyānapāramitā caryāviśuddhiḥ kalyāṇamitrāṇi śikṣācaryaḥ, sarvabodhyaṅgāni sahāyāḥ, sarvabodhisattvā bhrātaraḥ bodhicittaṃ kulam, pratipattiḥ kuladharmāḥ, bhūmyavasthānaṃ kṣāntipratilambhaḥ, kulābhijātiḥ praṇidhānābhinirhāraḥ, kulavidyālābhaḥ, caryāviśuddhiḥ, kuladharmānuvartanatā mahāyānasamādāpanā, kulavaṃśāvyavacchedaḥ abhiṣekaikajātipratibaddhatā, dharmarājeṣu putratvam, sarvatathāgatasamudāgamaḥ kulavaṃśapariśuddhiḥ/ evaṃ hi kulaputra bodhisattvo'tikrānto bhavati bālapṛthagjanabhūmim/ avakrānto bhavati bodhisattvaniyāmam/ saṃbhūto bhavati tathāgatakūle/ pratiṣṭhito bhavati tathāgatavaṃśe/ avyavacchedāya pratipanno bhavati triratnavaṃśasya/ paripālanābhiyukto bhavati bodhisattvakulasya/ pariśuddho bhavati jātigotreṇa/ anupakruṣṭo bhavati varṇajātyoḥ/ anavadyo bhavati sarvajātaḥ/ adoṣaḥ sadevake loke samārake sabrahmake saśramaṇabrāhmaṇikāyāṃ prajāyām/ kulīno bhavati uttamabuddhakulasaṃbhūto mahāpraṇidhigarbhaśarīraḥ//

evaṃ kulajātisamṛddhāśca kulaputra bodhisattvāḥ pratibhāsāyatanasarvadharmaparijñātatvānna vijugupsante sarvalokopapattiṣu/ nirmitopamasarvabhavopapattiparijñātatvānna saṃkliśyante sarvabhavagatyupapattisaṃvāseṣu/ nirātmasarvabuddhatvānna parikhidyante sarvasattvaparipākavinayeṣu/ mahāmaitrīmahākaruṇāśarīratvānna śrāmyanti sarvasattvānugraheṣu/ svapnopamasaṃsārādhimuktatvānna paritrasanti sarvakalpasaṃvāseṣu/ māyāmayaṃ ca skandhaparijñātatvānna krāmyanti sarvajanmacyutimaraṇasaṃdarśanena/ dharmadhātuprakṛtikatvāyatanamucitvānna kṣaṇyante sarvaviṣayeṣu/ marīcyupamasarvasaṃjñāgatasubhāvitatvānna muhyanti sarvasaṃsāragatiṣu/ māyopamasarvadharmavikrīḍitatvādanupaliptā bhavanti sarvamāraviṣayaiḥ/ sarvakāyaprabhāvitatvādavañcanīyā bhavanti sarvakleśaiḥ/ upapattivaśitālabdhatvādgatiṃgatā bhavanti sarvagatiṣu/ so'haṃ kulaputra sarvalokadhātūpapattyantargatena kāyena sarvajagadrūpasamairbalaviśeṣaiḥ sarvasattvopamairniruktisaṃbhedaiḥ sarvajagadupamābhirnāmadheyavimātratābhiḥ sarvasattvādhimuktisamairīryāpathaiḥ, sarvajagadvinayapramāṇairlokānuvartanaiḥ, sarvaviśuddhisamairjanmakulopapattisaṃdarśanaiḥ, kriyāvatāramukhaiḥ sarvasattvasaṃjñānupraveśaiḥ sarvabodhisattvapraṇidhinirmāṇasamairātmabhāvasaṃdarśanaprabhāvanaiḥ sarvadharmadhātuṃ spharitvā pūrvasabhāgacaritānāṃ sattvānāṃ pranaṣṭabodhicittānāṃ paripācanārthaṃ jambudvīpe ca janmopapattisaṃdarśanārthamiha dakṣiṇāpathe māladeṣu janapadeṣu kūṭāgrāmake brāhmaṇakuleṣūpapannānāṃ mātṛpitṛjñātisaṃbandhināṃ vinayārthaṃ brāhmaṇakulajātiviśeṣeṇa caiṣāṃ jātyabhimānikānirabhimānatāyai tathāgatakule saṃjananārthamihopapannaḥ/ so'haṃ kulaputra iha dakṣiṇāpathe anenopāyena yathāśayānāṃ sattvānāṃ yathāvineyānāṃ paripākavinayaṃ kurvan ihaiva vairocanavyūhālaṃkāragarbhe kūṭāgāre prativasāmi/ itaścāhaṃ cyutaḥ tuṣitabhavane upapattiṃ saṃdarśayiṣyāmi yathāśaye sattvānuvartanatāyai, tuṣitakāyikānāṃ ca sabhāgacaritānāṃ devaputrāṇāṃ paripākāya, sarvakāmadhātusamatikrāntānāṃ bodhisattvapuṇyajñānanirmāṇavyūhasaṃdarśanatāyai, kāmaratitṛṣṇāvinivartanatāyai, sarvasaṃsārānityatvaparidīpanatāyai, vipattiparyavasānasarvadevopapattisaṃdarśanatāyai, cyavanākāraṃ nāma mahājñānadharmamukhamekajātibaddhairbodhisattvaiḥ sārdhaṃ saṃgāyanāya, sahaparipācitānāṃ ca tatropapattisaṃgrahaṇatāyai, śākyamunisaṃpreṣitānāṃ ca vineyakalānāṃ prabodhanatāyai/ kāle paripūrṇābhiprāyasarvajñatāmadhigamiṣyāmi/ bodhiprāptaṃ ca māṃ kulaputra tvaṃ punarapi drakṣyasi sārdhaṃ mañjuśriyā kalyāṇamitreṇa//

api tu khalu punaḥ kulaputra-gaccha tvaṃ tameva mañjuśriyaṃ kumārabhūtam/ upasaṃkramya paripṛccha-kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam, kathaṃ samantabhadracaryāmaṇḍalamavataritavyam, kathamabhinirhartavyam, kathaṃ praṇidhātavyam, kathaṃ vipulīkartavyam, kathamanusartavyam, kathaṃ paryadātavyam, kathaṃ praveṣṭavyam, kathaṃ paripūrayitavyam, sa te kulaputra kalyāṇamitra saṃdarśayiṣyati/ tatkasya hetoḥ? sa kulaputra bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ praṇidhānaviśeṣaḥ saṃvidyate yo mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya/ vistīrṇaḥ kulaputra mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya caryānihāraṃ/ apramāṇo mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya praṇidhānābhinirhāraḥ apratiprasrabdho mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya sarvabodhisattvaguṇaviśeṣābhinirhāraḥ/ mātā mañjuśrīḥ kumārabhūto buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇām/ avavādako mañjuśrīḥ kumārabhūto bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrāṇām/ udyukto mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvasattvadhātuparipākavinayāya/ vistīrṇanāmacakro mañjuśrīḥ kumārabhūto daśadiksarvalokadhātuṣu/ kathāpuruṣo mañjuśrīḥ kumārabhūto'nabhilāpyeṣu tathāgataparṣanmaḍaleṣu/ saṃvarṇito mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvatathāgataiḥ/ gambhīradharmajñānavihārī mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvadharmayathārthadarśī/ durāgatagocaro mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvavimokṣanayeṣu/ avatīrṇaḥ samantabhadrabodhisattvacaryāyām/ sa te kulaputra kalyāṇamitrājanakaḥ, tathāgatakule saṃvardhakaḥ, sarvakuśalamūlānutthāpakaḥ, bodhisaṃbhārāṇāṃ darśakaḥ, bhūtakalyāṇamitrāṇāṃ samādāpakaḥ sarvaguṇeṣu avatārakaḥ, mahāpraṇidhānajāle pratiṣṭhāpakaḥ, sarvapraṇidhānābhinirhāreṣu śrāvayitā, sarvabodhisattvaguhyānāṃ saṃdarśakaḥ, sarvabodhisattvacintyatāyāḥ, sabhāgacaritaḥ pūrvajanmasaṃvāseṣu/ tasmāttarhi tvaṃ kulaputra mañjuśrīpādamūlagataḥ eva mā parīttamanamutpādaya, mā parikhedaṃ janaya sarvaguṇānuśāsanīpratilambheṣu/ tatkasya hetoḥ? yāvanti tvayā sudhana kalyāṇamitrāṇi dṛṣṭāni, yāvanti caryāmukhāni śrutāni, yāvanto vimokṣanayā avatīrṇāḥ, yāvantaḥ praṇidhānaviśeṣā avagāḍhāḥ, sarvaṃ mañjuśriyaḥ kumārabhūtasyānubhāvo'dhiṣṭhānaṃ ca draṣṭavyam/ sa ca mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ paramapāramitāprāptaḥ//

atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyasya bodhisattvasya pādau śirāsābhivandya maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya maitreyasya bodhisattvasyāntikāt prakrāntaḥ//52//

[edit]

Source	Adarsha
Date	12 August 2026
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

Chapter 54: Maitreya

38-280a

དང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལས་བྱུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ལས་མངོན་པར་སྐྱེས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་ལས་བྱུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐབས་མཁས་པ་ལས་བྱུང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྫོགས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གདུལ་བའི་དོན་དུ་བསྟན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་བསྒྲུབས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེ་བའི་ས་ལ་གནས་པའི་མྱི་རྣམས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། དེར་སྐྱེས་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་གར་འོས་པའི་སར་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། རང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མངོན་པར་གཞོལ་བར་བྱ་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་མི་གཏང་བ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་མི་སྨད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་བསྟན་པར་བྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་གཞི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་གནས་མེད་པ་ལ་གཞོལ་བར་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་དོན་དུ་འདུག་གིས། དེའི་གན་དུ་སོང་ལ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡོངས་སུ་

38-280b

དག་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཡོངས་སུ་གནོན་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ནན་ཏན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྙེན་བཀུར་བར་བྱ་བ་དྲིས་ཤིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་བསམ་པ་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པའོ། །དེ་ནི་ལུང་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བླང་བའོ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྩེ་བའོ། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བླང་བའོ། །དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་

38-281a

མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དབང་བསྐུར་བས་མངོན་པར་དབང་བསྐུར་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ཁྱོད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པའི་དབྱིངས་ནི་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱང་བར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་པོའི་ཤུགས་ནི་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཞི་ཀུན་ཏུ་ཟུག་པའི་ས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ལ་ནི་གཞོག་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནི་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར་གྱིས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་ལ་ཆགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་འོད་སྣང་བ་གཅིག་ལ་གཞོལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །སྤྱོད་པ་གཅིག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ཆོག་པར་མ་སེམས་ཤིག །སྨོན་ལམ་གཅིག་པུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལྷུར་མ་ལེན་ཅིག །ལུང་བསྟན་པ་གཅིག་གིས་མཐར་ཐུག་པས་རྒྱུན་གཅད་པར་མ་བྱེད་ཅིག །བཟོད་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པས་ཆོག་པར་བྱ་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་མ་བྱེད་ཅིག །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་རྒྱུན་མ་གཅོད་ཅིག །ས་བཅུ་ཐོབ་པས་མཐར་ཐུག་པར་མ་བྱེད་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་མ་སྨོན་ཅིག །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚད་ཡོད་པ་དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བས་ངོམས་པར་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་

38-281b

བསྡུ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྩགས་དགོས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཚུལ་ཚད་མེད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མྱེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་གདུལ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་གཞོམ་དགོས་སོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་དགོས་སོ། །ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་དགོས་སོ། །སེམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཚད་མེད་པ་བསྩལ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཚད་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཟུག་རྔུ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་དབྱུང་དགོས་སོ། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྐམ་པར་བྱ་དགོས་སོ། །མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་བསལ་དགོས་སོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་རི་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྙིལ་དགོས་སོ། །འཁོར་བའི་བཅིངས་པ་ཚད་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཏུབ་དགོས་སོ། །སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ཚད་མེད་པ་བརྒལ་དགོས་སོ། །ཚེའི་རྒྱ་མཚོ་ཚད་མེད་པ་བསྐམ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་འདོད་པའི་འདམ་དུ་ཐོགས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཁྱིམ་དུ་ཐོགས་པ་ཚད་མེད་པ་གདོན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་དགོད་དགོས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་ཚད་མེད་པ་ལས་

38-282a

ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བདུད་ཀྱི་ལས་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ཁམས་ཚད་མྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱོར་བ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་པོ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་དགོས་སོ། །དད་པའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཉེ་བར་བརྟན་དགོས་སོ། །དྲན་པའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་བསྐྱེད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །མོས་པའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་བརྟན་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་སྤེལ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཚད་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་གསལ་བ་ཚད་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱ་དགོས་སོ། །

38-282b

དབང་པོའི་རྒྱུད་ཚད་མེད་པ་སྣང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྨན་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་དགོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་གསོ་དགོས་སོ། །བདུད་རྩིའི་ཚོགས་ཚད་མེད་པ་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཚད་མེད་པ་འདའ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚད་མེད་པ་མཆོད་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚད་མེད་པར་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་གནོད་པ་ཚད་མེད་པ་བཟོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །མི་ཁོམ་པ་དང་ངན་སོང་གི་ལམ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཅད་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་ཚད་མེད་པ་བྱ་དགོས་སོ། །གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་དགོས་སོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་དགོས་སོ། །ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱ་བ་ཚད་མེད་པ་རྒྱུན་མི་གཅད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །ངེས་པར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་ཚད་མྱེད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་དགོས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ཚད་མེད་པ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཚད་མེད་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་དགོས་སོ། །ལུས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་དགོས་སོ། །སྐད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་

38-283a

དཔའི་གནས་ཤིན་ཏུ་ཡངས་པར་རྗེས་སུ་སྤྱད་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་ཟབ་མོ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བགྲོད་པར་དཀའ་བ་བགྲོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤུགས་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པ་འཇུག་པར་དཀའ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཡོངས་སུ་གཟུང་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ལུང་བསྟན་པ་ཚད་མེད་པར་ཡང་དག་པར་མནོད་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཟོད་པའི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གྲགས་མྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱང་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་པར་གོ་ཆ་བགོ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཆོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་དགོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་མདོར་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །བསྐལ་

38-283b

པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པས་བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །དུས་གསུམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞིང་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པས་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས། སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཆོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་སྐྱོ་བར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཐོང་བས་ངོམས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བས་ཆོག་ཤེས་པར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འགྲོགས་པ་ལས་བསམ་པ་ཕྱིར་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཕུ་དུད་དང་། རིམ་གྲོའི་སྦྱོར་བ་རྒྱུན་གཅད་པར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་ལོག་པར་གཟུང་བར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་འབྱུང་བའི་སྒོ་བསྟན་པ་ལ་ཡིད་གཉིས་སུ་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཐབས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་བའི་རྒྱུད་ལ་ཞེ་སྡང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དགེ་བའི་

38-284a

བཤེས་གཉེན་ལ་མོས་པ་རྣམ་པར་བསྐྱེད་པས་ལུས་དང་སེམས་རྣམ་པར་ལྡོག་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུན་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྒྲུབས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྱུང་བའི་སྒོ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་གནས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྩ་བར་གྱུར་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་སྐྱེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུངས་དང་སྤོབས་པའི་སྒོ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྲིད་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོའི་མཛོད་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ལག་ན་འདུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚུལ་གྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་

38-284b

ལ་བརྟེན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མཉམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གསང་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཛོད་ན་འདུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འབྱུང་གནས་ནས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་པོའི་ཤུགས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་རྣམ་པར་སྤེལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་སྤེལ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཏེར་གྱི་མཛོད་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་བསྩགས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྲུངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚེ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་མཉན་པའི་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁ་ནས་བྱུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཁོང་ན་ཡོད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རིམ་གྲོ་བྱས་པས་ཐོབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བའོ། །

38-285a

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕན་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་ངོ་། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་མྱི་ལྡོག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་འགལ་བར་མྱི་བྱེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྲུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་ལག་ཏུ་མྱི་འདོང་ངོ་། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྐྱངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཡོངས་སུ་འདའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྲུངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་མི་འཇུག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མྱི་གོས་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྙེན་བཀུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་བསྒྲུབས་

38-285b

པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམས་ནི་བརྩམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཐུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྟེན་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་བསྒྲིབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་སྡིག་ཏོ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་མི་བྱ་བ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཡང་དག་པར་བཟློག་པའོ། །མ་རིག་པའི་མུན་པ་རྣམ་པར་སེལ་བའོ། །ལྟ་བའི་འཆིང་བ་འཐུབ་པའོ། །འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་འདོན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་འདོར་བར་བྱེད་པའོ། །བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པའོ། །མི་ཤེས་པའི་ཐིབས་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པའོ། །ལྟ་བའི་མྱ་ངན་ལས་ཡོངས་སུ་ཟློ་བའོ། །སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ལས་སྒྲོལ་བའོ། །འདོད་པའི་འདམ་ནས་འབྱིན་པའོ། །ལམ་མི་བདེ་བ་ནས་རྣམ་པར་ཟློག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡི་དམ་ལ་གཞོག་པའོ། །ནན་ཏན་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱོགས་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྐྱེད་པའོ། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གདམས་ངག་རབ་ཏུ་སྟོན་པའོ། །ས་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པའོ། །བཟོད་པ་རྣམ་པར་

38-286a

འབྱེད་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ཚོགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་སྟོབས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ། །ནན་ཏན་ལ་གཟེངས་བསྟོད་པའོ། །འབྱུང་བའི་སྒོ་སྟོན་པའོ། །ལམ་གོལ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བའོ། །ཆོས་སྣང་བའི་སྒོ་སྣང་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མངོན་པར་བརླན་པར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཐོས་པར་བྱ་བའི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་རབ་ཏུ་འབེབས་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཟློག་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་མ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོར་སྒྲུབ་པས་ཕ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྲུང་བས་མ་མ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་དུ་འཛུད་པས་ལམ་མཁན་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པས་སྨན་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་གངས་རི་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྲུང་བས་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་སྒྲོལ་བས་མཉན་པ་ལྟ་བུའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་སྐྱབ་འཛིན་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་

38-286b

བའི་བཤེས་གཉེན་བསྙེན་པར་གྱིས་ཤིག །ཁུར་ཐམས་ཅད་བཀུར་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྒུལ་བའི་ཕྱིར་འཁོར་ཡུག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཅི་དགའ་བར་བཀའ་ཉན་པས་བྲན་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ངག་ཐམས་ཅད་མི་གཅག་པས་སློབ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ལས་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་མི་སྨད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྲན་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་མ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། བྱའོ་ཅོག་ལ་མཐུན་པར་གཟུང་བས་གཡོག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་མཐོ་བའི་ང་རྒྱལ་སྤོང་བས་ཕྱག་དར་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པར་མཐོན་དམན་དུ་འགྱུར་བས་ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། མྱི་སྲུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤོང་བས་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཁུར་ལྕི་བ་བཀུར་བས་ཐེག་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དུལ་བ་དང་ཅང་ཤེས་ཀྱི་བསམ་པས་གླང་པོ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། མྱི་སྒུལ་མྱི་བསྐྱོད་པས་རི་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། མི་ཁྲོ་བས་ཁྱི་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ང་རྒྱལ་དང་དུས་མེད་པས་གདོལ་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དྲེགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པས་ཁྱུ་མཆོག་རྭ་བཅད་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། རློམ་སེམས་མེད་པས་མཚན་བུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། འགྲོ་ཞིང་འོང་བས་མི་སྐྱོ་བས་གྲུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངག་གི་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ཟམ་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངོར་བལྟ་བས་བུ་མཛངས་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལས་མི་འགལ་བར་བྱ་བས་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་ནད་པར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་སྨན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདམས་ངག་ལ་ནི་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་ནི་ནད་འཚོ་བའི་འདུ་ཤེས་

38-287a

བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་དྲོན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་ལམ་མཚོན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདམས་ངག་ལ་ནི་ལམ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་ཕྱོགས་བདེ་བར་འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་མཉན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་གྲུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་ཞིང་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་ཀླུའི་དབང་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདམས་ངག་ལ་ནི་ཆར་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་ལོ་ཏོག་འགྲུབ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་དབུལ་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་ངལ་བསོ་པོའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདམས་ངག་ལ་ནི་ནོར་དང་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་དབུལ་བ་སེལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་སློབ་མའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་གདམས་ངག་ལ་ནི་བཟོ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་བཟོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་འཇིགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་དཔའ་བོའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདམས་ངག་ལ་ནི་མཚོན་ཆའི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་དགྲ་སེལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་ཚོང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་སྐྱབ་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདམས་ངག་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་བུ་དམ་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར

38-287b

བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་ཕ་མའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུའི་ཚུལ་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་ཚུལ་མ་ཉམས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་ནི་རྒྱལ་པོ་གཞོན་ནུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་བློན་པོ་དམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། གདམས་ངག་ལ་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིམས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ནན་ཏན་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཅོད་པན་དང་རྒྱན་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཐབས་མགོ་ལ་འཆིང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་རྣམ་པར་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་སྒོམ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་བསྙེན་པར་གྱིས་ཤིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངག་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཚེ། གངས་ཀྱི་རི་ལ་རྟེན་པའི་རྩྭ་དང་གེལ་བ་དང་། སྨན་དང་ནགས་ཚལ་ལྟ་བུར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ། །གང་ཆེན་མཚོ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་མང་པོའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །མྱེའི་དྲོད་ཀྱིས་གསེར་ཡོངས་སུ་འབྱང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་འཕགས་པའི་རི་རབ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །པད་མོ་ལ་ཆུས་མྱི་ཆགས་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མྱི་གོས་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རོ་རུལ་པ་དང་མི་འགྲོགས་པ་ལྟར། སྤྱོད་པ་ངན་པ་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགྲོགས་སོ། །ཡུད་དུ་ཡར་གྱི་ཟླ་བ་ལྟར་ཆོས་དཀར་པོས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཉི་མ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྣང་

38-288a

བར་འགྱུར་རོ། །ཕ་མ་དང་འགྲོགས་པའི་བུ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཡོན་ཏན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཕྲག་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་པོ་བྱ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །བྱིན་གྱི་རླབས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་རྣམ་པར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་པའི་ཆོས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །སྒྲིབ་པའི་ཆོས་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་རོ། །བདུད་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལས་ནི་ཡང་དག་པར་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ཚོགས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་གྲངས་མེད་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྱོད་པ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་ཀུན་ནས་དག་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་ནི་མངོན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུངས་དང་སྤོབས་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྔོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་

38-288b

སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པ་དག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྩ་བར་གྱུར་པ་དག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བ་དག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པ་དག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གྱུར་པ་དག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱེས་པ་དག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་སྤེལ་བ་དག་གོ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རབ་ཏུ་རྟེན་པ་དག་གོ །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་པ་དག་གོ། དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་། བསྔགས་པ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཚད་མེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོས་ནས་དགའ་རངས་ཏེ་མགུ་ཞིང་ཉམས་བདེ་ལ་ཚིམ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས། ཁྱེའུ་དཔལ་འབྱུང་བ་དང་། བུ་མོ་དཔལ་གྱི་བློ་གྲོས་མ་གཉིས་ཀྱི་རྐང་པ་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཁྱེའུ་དཔལ་འབྱུང་བ་དང་། བུ་མོ་དཔལ་གྱི་བློ་གྲོས་མ་གཉིས་ལ་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། ཁྱེའུ་དཔལ་འབྱུང་བ་དང་། བུ་མོ་དཔལ་གྱི་བློ་གྲོས་མའི་དྲུང་ནས་སོང་ངོ་།། །།སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་བཅྭོ་བརྒྱད་པ། དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་གིས་སེམས་མངོན་པར་བརླན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དེ་ནི་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་སེམས། སྔོན་གྱི་མཐའི་ལུས་མང་པོ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་ཉམས་སུ་མ་བླངས་པར་ཆུད་ཟོས་པ་ལ་བསམ་པས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད། སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་ཀྱང་དོན་མེད་པར་འཁོར་བའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གྱུར་པ་ལ་བསམ་པས་ནི་སེམས་དང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་རབ་ཏུ་སྦྱོང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་ལས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་གཡེན་སྤྱོ་སྟེ། མིག་ཅེས་པར་ཤ་ཐང་བ་

38-289a

ལ་བསམ་པས་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དོན་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ལ་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་སེམས། སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ཀུན་ནས་གླགས་པ་ལ་བསམ་པས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བའི་སྟོབས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད། འདས་པའི་ལུས་ཀྱིས་བདག་གི་དོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལ་རྩོམ་རྩོམ་པའི་ཡུལ་ལ་ཡོངས་སུ་བསམ་པས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྟོབས་རབ་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད། སྔོན་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཚོལ་བའི་སྤྱོད་པ་རོ་མྱེད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བསམ་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཐོབ་པའི་སྦྱོར་བས་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་དབང་པོའི་ཤུགས་དྲག་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད། འདས་པའི་དུས་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཡོངས་སུ་བསམ་པས་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ལ་ཡི་དམ་བཅའ་བས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད། སྔོན་གྱི་མཐའི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་མི་ཆ་ལ་དོན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་བསམ་པས་ནི། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ལ་སྟ་གོན་དུ་གནས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྩོམ་པའི་རྣམ་པར་གནོན་པས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གཟེངས་མཐོ་བ་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད། སྔོན་གྱི་མཐའི་མུར་ཐུག་པའི་འགྲོ་བ་ལྔའི་རྒྱུད་ཀྱི་ངན་སོང་དུ་བདག་དང་གཞན་བོར་བ་ལ་བརྟག་པས་ལུས་འཚོ་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་བསམ་པས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་འཚོ་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་བསྙེན་བཀུར་བར་ནུས་པའི་ལུས་

38-289b

ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་དགའ་བ་དང་མོས་པའི་ཤུགས་དྲག་པོ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚེར་མངོན་པར་གྲུབ་ཀྱང་རྒ་བ་དང་ན་བ་དང་འཆི་བ་དང་མྱ་ངན་གྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་ཏེ་འདུ་བ་དང་འབྲལ་བའི། གཏེར་དུ་གྱུར་པའི་ལུས་ཀྱང་ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པའི་མུར་ཐུག་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་ལྟ་ཞིང་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུ་བ་དང་། ཆོས་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་གྲོར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུ་བ་ལ་བརྩོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དུ་གྱུར་བ་ལ་བལྟས་ཤིང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་དབང་པོ་དང་། ཤུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཡིད་ལ་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོས་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་དད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པའི་ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རིམ་གྲོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་དང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕུ་དུད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོན་པ་ལ་མོས་པས་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་དབང་པོ་དང་བའི་ཤུགས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་རིམ་གྲོས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་མོས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་དང་།

38-290a

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་ལུས་ཀྱི་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་དང་། འགྲོ་བའི་ལུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་མིག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བལྟ་བ་དང་། འགྲོ་བར་མིང་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལས་བྱུང་བར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ལུས་ཀྱིས་བཏུད་ཅིང་ཕྱག་བྱ་བ་ཚད་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱངས་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལེགས་པར་བརྗོད་པའི་རྒྱན་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་སུ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་མངོན་དུ་བྱས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་། སྐྲའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལས་ཀྱང་ལྷག་པ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་འགེངས་བའི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མིག་གི་ལམ་རྣམ་པར་དག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྣང་བས་རྣམ་པར་དམྱིགས་པ་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་དྲ་བ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གཞི་ཐ་དད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྟོབས་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་ཏེ། མཐས་གཏུགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་ལ། དུས་གསུམ་དུ་ཐ་མི་དད་ཅིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། དད་པ་དང་མོས་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྟོབས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་སྣང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པས་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་གང་ན་བ་དེར་ཕྱིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་རིམ་

38-290b

གྲོ་དང་། ཕུ་དུད་དང་། མཆོད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་དང་། བལྟ་བའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚད་མེད་པའི་ས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་ནས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ། ཕྱག་བྱས་སོ། །དེས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཚུལ་ཡུད་ཙམ་ཏུ་རྣམ་པར་དཔྱད་དེ་མོས་པ་དང་དད་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱིས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་མཐུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་དུ་བདག་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕོ་བྲང་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དང་། མཆོད་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་། མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་ནས། འཕགས་པའི་ཚོགས་དང་སྦྱིན་པའི་གནས་དང་། བླ་མ་དང་ཕ་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་གྱི་འགྲོ་བའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དང་། མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཐ་མི་དད་པའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཡིད་ལ་བྱ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་གོང་དུ་བརྗོད་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འདུད་ཅིང་ཕྱག་བྱ་བར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་མའི་མཐའི་མུར་ཐུག་པར་རྒྱུན་འཆད་པ་མེད་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཚད་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་།

38-291a

ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་བ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། གྲིབ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱིས་རྒྱས་པར་དགང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བས་སྒྲ་བརྙན་ལྟ་བུའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང་། མཉམ་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་དང་རྟེན་པའི་རྒྱུད་དངོས་པོ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དང་མཉམ་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། བསྩགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། དང་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། རིམ་གྲོ་ལས་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་རྒྱན་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། སྨོན་ལམ་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད། བསྔོ་བ་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་པས་རྒྱས་པར་དགང་བའི་རྒྱན་ལ་ནི་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་

38-291b

པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་རྒྱུ་ཉེ་བར་སྩོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་དང་བྱ་བའི་ལྟ་བ་མེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབང་ཕྱུག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པ་དང་། རྟེན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་བདག་དང་ཕ་རོལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་། བྲལ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཕོ་བའི་ལྟ་བ་མེད་པ་དང་། མི་སྐྱེ་མི་འགག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་དབང་ཕྱུག་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་མཐའི་སྒོ་དང་ལྡན་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། རྒྱ་ལས་རྒྱའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། གཟུགས་ལས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། སྒྲ་བརྙན་དང་སྒྲར་མཉམ་པ་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་མཉམ་པར་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་ལྟར་ལས་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། སེམས་གཟུགས་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། རྐྱེན་དང་རྒྱུ་ཇི་ལྟར་བསྩགས་པ་བཞིན་དུ། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་ལས་ཇི་ལྟར་བསྩགས་པ་དང་། མཉམ་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཐབས་མཁས་པས་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་བརླན་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ལྟ་བུས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་བཏུད་

38-292a

དེ། ཕྱག་འཚལ་ནས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཤུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་མངོན་པར་བརླན་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སིམ་པར་གྱུར་པ་དེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་སྒོའི་གནས་ནས་ལངས་ཏེ། ཡུད་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་དེ་ལ་མིག་མི་འགེབས་པས་བལྟས་ནས། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས། དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བས་བསྐུལ་བའི་སེམས་དང་ལྡན་པས། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་མི་དམིགས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་གནས་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་གནས་མྱེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གནས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྒོམས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། བརྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟེན་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་རྟེན་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྩལ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དུ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། འདུ་ཤེས་དང་སེམས་དང་ཡིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབེན་པའི་གནས་ལ་སྤྱོད་པ། ལམ་ཐམས་ཅད་བླང་བ་མེད་པ་དང་། དོར་བ་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། སྒོ་ཀུན་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱས་པར་

38-292b

འགེངས་པ་ཐབས་ཀྱི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། ལྟ་བ་དང་སྲིད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་ཐམས་ཅད་སྤོངས་པའི་ཤེས་རབ་ཤས་ཆེ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་བ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རོལ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བསྒོམས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ན་ཉེ་བར་གནས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདི་ནི་གང་དེ་དག་བསྐལ་པ་གཅིག་ལ་བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བསྐལ་བ་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་ཞིང་གཅིག་དང་ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་། ཞིང་ཐམས་ཅད་དང་ཞིང་གཅིག་ཏུ་ཐ་མི་དད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་ཆོས་གཅིག་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ཆོས་གཅིག་ཏུ་མྱི་འགལ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་སེམས་ཅན་གཅིག་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་གཅིག་ཏུ་ཐ་མི་དད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་སངས་རྒྱས་གཅིག་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་གཅིག་ཏུ་མྱི་གཉིས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་དུས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་འཇུག་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་གིས་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་ཀྱི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གང་དེ་དག་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་

38-293a

རང་ལ་རག་ལས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གི་གནས་སོ། །འདི་ནི་གང་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ན་སྣང་བ་དང་། གང་དེ་དག་ཞིང་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་སྤྱོད་ཀྱང་གནས་ནས་གཡོ་བ་མེད་པ་དང་། གང་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ན་འདུག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་། གང་དེ་དག་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟེན་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ན་དེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཉམ་ཞིང་འདྲ་བ་མེད་པ་དང་། གང་དེ་དག་བདུད་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ན་སྤྱོད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དགའ་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། གང་དེ་དག་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྩལ་བའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་དེ་དག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ལུས་དང་ལྡན་ཡང་བདག་དང་སེམས་ཅན་དུ་གཉིས་སུ་བྱ་བར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པའི་ལུས་དང་ལྡན་ཡང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་དད་དུ་བྱ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་མ་འོངས་པའི་བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་སྨོན་ལམ་དང་ལྡན་ཡང་། བསྐལ་པ་རིང་བ་དང་། ཐུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པས་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་སྐྲའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ནས་མི་གཡོ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུ་བསྒྲུབ་དཀའ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གིས་གནས་སོ། །འདི་ནི་ཟབ་མོའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་མི་གཉིས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། མཚན་

38-293b

ཉིད་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། གཉེན་པོ་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། མི་དམྱིགས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆུད་པར་དཀའ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་དང་མཐུན་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །གང་དེ་དག་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པར་མི་འཇུག་པ་དང་། གང་དེ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་དུ་མི་ལྟུང་བ་དང་། གང་དེ་དག་མི་སྡུག་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དེ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་དང་། གང་དེ་དག་བྱམས་པའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཞེ་སྡང་གི་དྲི་མའི་རྗེས་སུ་སོང་བའི་སེམས་མེད་པ་དང་། གང་དེ་དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་མེད་པ་དང་། གང་དེ་དག་བསམ་གཏན་བཞིའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་བསམ་གཏན་གྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བ་དང་། གང་དེ་དག་ཚད་མེད་པ་བཞིའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨྱིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྒྱུད་དུ་མི་འདོང་བ་དང་། གང་དེ་དག་གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བཞིའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྒྱུད་དུ་མི་འདོང་བ་དང་། གང་དེ་དག་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་

38-294a

ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བདག་གིས་རིག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མངོན་ཏུ་མི་བྱེད་པ་དང་། གང་དེ་དག་བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་དང་། གང་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ལ་མི་གནས་པ་དང་། གང་དེ་དག་མཚན་མ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་ཡང་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། གང་དེ་དག་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དང་། གང་དེ་དག་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཡང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་སྣང་བ་དང་། གང་དེ་དག་ཤི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཀྱང་ཚེའི་ཤི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། གང་དེ་དག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ལོག་ཀྱང་སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་དབང་གིས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འདོང་བ་དང་། གང་དེ་དག་བྱམས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པར་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་མེད་པ་དང་། གང་དེ་དག་སྙིང་རྗེ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་གང་ལ་ཡང་ཆགས་པར་ལྟ་བས་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། གང་དེ་དག་དགའ་བ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་རྣམ་པར་བལྟ་བས་རྟག་ཏུ་མི་དགའ་བ་དང་། གང་དེ་དག་བཏང་སྙོམས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རྟག་ཏུ་འབད་པ་དང་། གང་དེ་དག་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ལ་མི་སྨོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་གནས་པར་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རྣམ་པར་ལྟ་བ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་གང་དེ་

38-294b

དག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་བརྟགས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འགོག་པར་ལྟུང་བར་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་བསྒོམ་པ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ལྟུང་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཕུང་པོ་ཤིན་ཏུ་འགོག་པར་ལྟུང་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་བདུད་ཀྱི་ལས་བཞི་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་བདུད་དུ་རྟོག་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པར་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐར་ལྟུང་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དང་། གང་དེ་དག་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཉམས་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་སྤྱོད་པ་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུར་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །འདི་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པས་རྣམ་དག་པ། །བྱམས་པ་བཤེས་གཉེན་དཔལ་ཆེན་འཇིག་རྟེན་ཕན་བརྩོན་པ། །དབང་བསྐུར་ས་གནས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་ལ་རྗེས་སུ་དགོངས་ཤིང་རྣམ་པར་སྤྱོད། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་གྲགས་པ་ཆེན་པོ་མངའ་བ་རྣམས། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་ཐར་བཞུགས་པ་དག །གང་རྣམས་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་ཐོགས་མེད་རྣམ་རྒྱུ་བ། །དཔེ་ཟླ་མེད་པ་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་འདྲ་ཡིན། །དུས་སྦྱིན་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་བརྩོན་འགྲུས་སྟོབས་ཀྱིས་འཕགས། །བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་སྟོབས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ཤེས་རྟོགས་པས། །ཤེས་རབ་ཐབས་དང་སྨོན་ལམ་སྟོབས་ལ་གནས་པ་རྣམས། །

38-295a

ཐེག་ཆེན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་འདི་ཡིན། །འདི་ནི་ཆགས་མེད་བློ་གྲོས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་ཏེ། །ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྡན་པ་མི་གནས་མི་རྟེན་པ། །དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རྒྱས་འགེངས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པའི་རྣམས། །སྲིད་ཀུན་དངོས་པོ་རྣམ་པར་བསྒོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས། །གང་རྣམས་ཆོས་ཀུན་མི་སྐྱེའི་ཚུལ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་དངོས་ཉིད་རྟོགས་མཛད་ལ། །ཅི་ལའང་གནས་པ་མི་མཛད་ནམ་མཁའི་བྱ་བཞིན་ཏེ། །མཁྱེན་པས་བསྙེངས་པ་མི་མངའ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་རང་བཞིན་དངོས། །རྟོག་པའི་རྒྱུས་བསྐྱེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་བྱུང་མཁྱེན་ནས། །འདོད་ཆགས་བྲལ་བའང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མཛད་པ། །ཞི་དང་ཉེ་བར་ཞི་ལྡན་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་རྣམ་པར་ཐར་དང་བདེན་ཚུལ་འཕགས་ལམ་དང་། །ཕུང་པོ་དེ་བཞིན་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྟེན་པའི་དངོས། །ཡོངས་སུ་རྟོགས་མཛད་མཁས་པ་ཞི་བར་མི་ལྟུང་བ། །ཤེས་རབ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། གང་རྣམས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱོགས་ཞུགས་ཤིང་། །རྒྱལ་བའི་ཞིང་ལ་ཡོངས་རྟོག་རྣམ་རྟོག་ཀུན་ཞི་ལ། །ཆོས་རྣམས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་མཛད་པ། །ཞི་བར་གཞོལ་བ་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་འདྲའོ། །གང་རྣམས་ཆགས་མེད་སྤྱོད་པས་ཆོས་དབྱིངས་འདི་དག་ཏུ། །དངོས་དང་བྲལ་བར་རྣམ་སྤྱོད་མཁའ་ཡི་རླུང་འདྲ་བ། །དངོས་པོ་ཀུན་དང་བྲལ་ཞིང་དངོས་མེད་རྣམ་སྤྱོད་པ། །མི་གནས་བློ་མངའ་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་ཡང་འདྲ། །གང་རྣམས་ངན་སོང་རྒྱུད་དུ་འགྲོ་བ་སོང་གྱུར་ཏེ། །སྡུག་བསྔལ་ནད་པ་མི་བདེ་ཉམས་སུ་མྱོང་གཟིགས་ཤིང་། །བྱམས་པའི་འོད་ཀྱིས་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཞི་མཛད་པ། །བྱམས་དང་ཐུགས་རྗེའི་ཐུགས་མངའ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །ཉམ་ངའི་འཁོར་ན་གནས་ཤིང་འཕགས་ལམ་གོལ་གྱུར་ཏེ། །འདྲོན་པ་དམུས་ལོང་དམྱིགས་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་འདྲ་བའི། །འཇིག་རྟེན་

38-295b

གཟིགས་ཤིང་ཐར་ལམ་རབ་ལ་འགོད་མཛད་པ། །འདྲོན་པོའི་བསེལ་རབ་འདྲ་བ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་སྐྱེ་དང་མྱ་ངན་རྒ་ཤི་དབང་གྱུར་པའི། །འགྲོ་བ་བདུད་ཀྱི་ཞགས་པས་ཡོངས་སུ་བཅིངས་གཟིགས་ཤིང་། །རྣམ་པར་བཀྲོལ་ནས་མི་འཇིགས་ཕྱོགས་བདེར་འདོན་མཛད་པ། །དཔའ་བོ་དེ་དག་ཐུབ་པར་དཀའ་བའི་གནས་འདི་ཡིན། །ཉོན་མོངས་ནད་པའི་འགྲོ་མང་གང་གིས་གཟིགས་གྱུར་ཅིང་། །ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩི་སྨན་ཆེན་ཡོངས་སུ་བསྡུ་མཛད་ནས། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་འགྲེལ་མཛད་པ། །སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་འདྲ་བའི་གནས་འདི་ཡིན། །གང་གིས་འགྲོ་མང་སྡུག་བསྔལ་མགོན་མེད་གྱུར་པ་རྣམས། །ཉོན་མོངས་གཏོས་སུ་ལྷུང་སྟེ་ཚམ་གྱི་མཚོར་ལྷུང་བ། །གཟིགས་ཤིང་དགེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆེན་ཡོངས་སྦྱར་སྟེ། །སྒྲོལ་མཛད་མཉན་པའི་བུ་འདྲ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་གིས་ཉོན་མོངས་རྒྱ་མཚོ་སྤྱོད་པའི་འགྲོ་གཟིགས་ཤིང་། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཐུགས་རིན་ཆེན་དགོངས་དག་སེམས་ཅན་མཆོག །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོར་གཤེགས་ཤིང་མངོན་པར་འདྲེན་མཛད་པ། །མཉན་པའི་བུ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །སྨོན་ལམ་གནས་ན་བཞུགས་ཤིང་ཐུགས་རྗེ་བྱམས་སྤྱན་གྱིས། །གང་རྣམས་སེམས་ཅན་གནས་སུ་རྣམ་པར་གཟིགས་མཛད་ཅིང་། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་གནས་པའི་འགྲོ་མང་མངོན་འདོན་པ། །མཁའ་ལྡིང་གཞོན་འདྲ་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་འདྲའོ། །གང་རྣམས་ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ལ་ཉི་ཟླ་འདྲ་ཚུལ་དུ། །སེམས་ཅན་གནས་སུ་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་རྣམ་སྤྱོད་པ། །སྨོན་ལམ་དཀྱིལ་འཁོར་ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་བཟང་པོའི་འོད། །འཇིག་རྟེན་སྣང་བར་མཛད་པ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་སེམས་ཅན་གཅིག་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཟད་དུ་བརྟན་གནས་ལ། །སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་ཀུན། །འཇིག་རྟེན་མགོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་འབྱམ་ཀླས་ཞིང་གཅིག་ཕྱི་མཐའི་

38-296a

བསྐལ་བར་ཡང་། །འགྲོ་དོན་བརྩོན་འགྲུས་སྐྱོ་མེད་སྤྱོད་པ་རྣམ་སྤྱོད་པ། །ཞིང་གཅིག་ཇི་བཞིན་དེ་བཞིན་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྟེ། །བསམ་པ་རྡོ་རྗེ་བཞིན་བརྟན་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་ཕྱོགས་བཅུའི་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་སྤྲིན་ལ། །སྟན་གཅིག་གནས་བཞིན་རྨོངས་པ་མེད་པར་འཐུང་བྱེད་ཀྱང་། །ཕྱི་མཐའི་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་འགྲངས་པར་མི་ངོམས་སེམས། །བློ་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་གནས་ནི་འདི་འདྲའོ། །གང་རྣམས་ཞིང་མང་རྒྱ་མཚོ་བརྗོད་དུ་མེད་འདོང་ཞིང་། །མགོན་པོའི་འཁོར་རྣམས་རྒྱ་མཚོར་ཡོངས་སུ་འཇུག་བྱེད་ལ། །རྒྱལ་བའི་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་རྒྱ་མཚོ་རབ་བྱེད་པ། །ཆགས་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །བརྟན་པ་གྲངས་རྣམས་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་བྱེད་ཅིང་། །སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོར་མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཞུགས་གྱུར་ཏེ། །འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་བསྐལ་པ་རྒྱ་མཚོ་མང་སྤྱོད་པ། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་གནས་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་འདྲ་འོ། །གང་རྣམས་སྐྲ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བསྐལ་པ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ། །འཛུད་ཅིང་དེ་ཡི་ཚུལ་ལ་འཇུག་ཀྱང་རྨོངས་མྱེད་པ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །བསྐལ་བ་འཛུད་བྱེད་ཞིང་དང་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་རྣམས། །དེ་བཞིན་འཛུད་བྱེད་བསྒྲིབས་མེད་ཡེ་ཤེས་དྲན་གནས་པ། །ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་འདྲའོ། །གང་རྣམས་ཞིང་མང་ཐམས་ཅད་རྡུལ་དུ་བགྲང་བྱས་ཤིང་། །ཆུ་བོ་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཐིགས་པས་ཚད་བཟུང་སྟེ། །དེ་སྙེད་གྲངས་སུ་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ཆགས་མེད་བགྲང་བ་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་འདྲའོ། །སྨོན་ལམ་གཟུངས་དང་ཏིང་འཛིན་སྒོ་ལ་འཇུག་བྱ་བ། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་སྨོན་ལམ་སྒོ་རྣམས་དེ་བཞིན་ཏེ། །བསྐལ་པ་མཐའ་ཡས་མངོན་པར་སྒྲུབ་ཅིང་རྣམ་

38-296b

སྤྱོད་པ། །བདེ་གཤེགས་སྲས་པོ་དགོངས་ལྡན་དེ་དག་འདིར་འདོང་ངོ་། །འདི་ན་གནས་པ་རྒྱལ་སྲས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །ཚིག་དང་དོན་ལྡན་གཙུག་ལག་མང་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ། །འགྲོ་ལ་བདེར་འགྱུར་བཟོ་ཡི་གནས་སུ་བྱ་བ་དག །རྗེས་སུ་སེམས་ཤིང་དམ་པའི་གནས་ན་རྣམ་པར་སྤྱོད། །འདི་ན་གནས་པ་མངོན་ཤེས་ཐབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །ཕྱོགས་བཅུའི་སེམས་ཅན་འགྲོ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་འཆི་བའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་སྟོན། །རྣམ་ཐར་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གནས་ཆགས་མེད་སྤྱོད་དང་ལྡན། །འདི་ན་གནས་པ་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་ཉེར་བཟུང་ཞིང་། །ཆོས་བཟང་མཐར་ཐུག་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན། །སྤྲུལ་པའི་སྤྲིན་གྱིས་ཆོས་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་རྒྱས་བཀང་ཞིང་། །དེ་བཞིན་རྣམ་འཕྲུལ་བརྒྱ་མང་ཀུན་ཀྱང་ཉེ་བར་སྟོན། །གང་རྣམས་སེམས་ཀྱི་ཆ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་རྣམ་སངས་རྒྱས། །ཡེ་ཤེས་བློ་གྲོས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་ལས་འཇུག་པ། །ཐོས་ཏེ་རྣམ་པར་བསམས་ན་འཇིག་རྟེན་རྨོངས་སུ་རུང་། །ཐུབ་པར་དཀའ་བ་དེ་དག་གནས་ནི་འདི་འདྲའོ། །འདི་ནི་ཆགས་མེད་བློ་གྲོས་རྣམས། །ཆོས་དབྱིངས་བསྒྲིབས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་སྤྱོད་བྱེད་པ། །དམྱིགས་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །དྲི་མེད་བསམ་པའི་བློ་གྲོས་གནས་ཡིན་ནོ། གང་རྣམས་ཆགས་པ་མེད་སྤྱོད་ཅིང་། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ཏུ་གནས་པ་མེད་པར་རྣམ་སྤྱོད་པ། །མི་གཉིས་ཤེས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡི། །མཉམ་པ་མེད་པ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །གང་རྣམས་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དང་། །མཉམ་པའི་ཆོས་རྣམས་གནས་མེད་ཞི་བ་རྟོགས་གྱུར་ཏེ། །གང་རྣམས་མཁའ་ཡུལ་རྣམ་སྤྱོད་པ། །རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་གནས་འདི་ཡིན། །འདི་ན་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ལྡན་པ། །གནས་ཤིང་འགྲོ་བ་སྡུག་བསྔལ་གཟིར་བ་མཐོང་གྱུར་ནས། །འཇིག་རྟེན་ཕན་པར་བསམ་བརྩོན་ཏེ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད། །འདི་ནས་མི་སྣང་མེད་གསལ་བར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྣང་། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་

38-297a

འཁོར་བཞིན། །འཁོར་བའི་ཞགས་པ་ཀུན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ། །རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་འདི་ན་གནས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་དྲུང་ཐམས་ཅད་ཀུན་ན་ཡང་། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་སྣང་། །མཐའ་ཡས་བསྐལ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པར་མཛད། །འདི་ནས་འགྲོ་བའི་ལུས་མཉམ་དང་། །རྒྱལ་སྲས་ཀུན་གྱི་ལུས་དང་གྲངས་མང་མཉམ་པ་ཡི། །སྤྲུལ་པའི་སྤྲིན་གྱིས་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམས། །མ་ལུས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་མཛད། །འདི་ན་བཞུགས་པའི་དཔའ་བོ་རྣམས། །རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཇལ་བྱེད་ཅིང་། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་རྣམ་སྤྱོད་ཀྱང་། །ཡོངས་སུ་ངོམས་པར་འགྱུར་བའི་དུས་མེད་དོ། །འདིར་ནི་ཏིང་འཛིན་བྱེ་བ་རྣམས། །བརྗོད་དུ་མེད་པ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་རྟོགས་བྱས་ཤིང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚུལ་བཞིན་དུ། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་རྣམས་རྣམ་པར་སྟོན་པ་མཛད། །འདིར་ནི་སྐད་ཅིག་བརྗོད་མེད་པའི། །བསྐལ་བ་ཞིང་རྣམས་སངས་རྒྱས་མཚན་ལ་རབ་བཞུགས་ཏེ། །ཤིན་ཏུ་ཡངས་པའི་བློ་ལྡན་པ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་མཐར་ཡང་འབྱིན། །འདི་ན་གནས་ཤིང་ཚད་མེད་པའི། །བསྐལ་པར་སེམས་རྒྱུད་གཅིག་གིས་རབ་ཏུ་འཇུག་པ་བྱེད། །ཡོངས་རྟོག་འདུ་ཤེས་མེད་བྲལ་ཡང་། །འགྲོ་བའི་འདུ་ཤེས་དབང་དུ་སྟོན་པ་བྱེད། །དེ་དག་ཏིང་འཛིན་འདི་གནས་སུ། །ཞུགས་ཀྱང་དུས་གསུམ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་མངོན་དུ་མཐོང་། །སྐད་ཅིག་ཡུད་ལ་གནས་བརྟེན་ཅིང་། །རྣམ་ཐར་གནས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་མཛད། །དེ་དག་རྣམ་སྤྱོད་གནས་འདི་ན། །མ་གཡོས་ལུས་ཀྱིས་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་འཁོད་བཞིན་དུ། །ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་ཡང་། །ཐམས་ཅད་ཁྱབ་པར་ཅིག་ཅར་ཡོངས་སུ་སྣང་། །ཁྱུ་མཆོག་

38-297b

དེ་དག་འདི་ན་གནས། །བདེ་གཤེགས་རྣམས་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཡང་དག་འཐུང་། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོར་རབ་ཏུ་ཞུགས། །མི་ཟད་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །འདི་ན་ཞིང་རྣམས་ཀུན་གྲངས་དང་། །བསྐལ་པའི་གྲངས་དང་དེ་བཞིན་ཆོས་ཀྱི་གྲངས་རྣམས་དང་། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཚན་གྱི་གྲངས། །སྒྲིབ་མེད་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དགོངས་པ་མཛད། །རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་འདི་ན་གནས། །དུས་གསུམ་ཞིང་མང་འགྲངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར། །དེ་དག་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་། །ཡོངས་སུ་འབྱུང་དང་འཇིག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད། །རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་འདི་ན་གནས། །རྒྱལ་བའི་སྤྱོད་པ་སྨོན་ལམ་འགྲོ་བའི་དབང་པོ་རྣམས། །གནས་ན་རྣམ་པར་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱང་། །རྒྱལ་སྲས་བློ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་མཐོང་། །རྡུལ་ཕྲན་གཅིག་ལ་གང་ཡོད་པའི། །འཁོར་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་ཞིང་མང་སེམས་ཅན་དེ་བཞིན་དུ། །བསྐལ་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཀུན་མཉམ་པ། །སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་། །རྡུལ་ཕྲན་ཀུན་རྩེར་དེ་བཞིན་དུ། །འཁོར་དང་ཞིང་དང་བསྐལ་པ་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར། །ཀུན་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་ཐབས་ཚུལ་དུ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་ཕྱེ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བ་ཡིན། །འདི་ནས་དེ་དག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །རང་བཞིན་ཞིང་རྣམས་ཀུན་དང་དུས་དང་བསྐལ་པ་དང་། །ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དེ་བཞིན་ཏེ། །རང་བཞིན་དངོས་བྲལ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཁྱེན། །འདི་གནས་སེམས་ཅན་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་མཉམ་ཉིད་དང་། །ཞིང་དང་སྨོན་ལམ་མཉམ་པ་ཉིད། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ལའང་དེ་བཞིན་འཇུག །སེམས་ཅན་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམ་པར་འདུལ། །སངས་རྒྱས་ཁྲག་ཁྲིག་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཞན་མཆོད་བྱེད། །གཞན་རྣམས་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག །འོན་ཀྱང་བརྟན་པ་གནས་མཆོག་འདི་ན་འཁོད། །བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་པོས་ཀྱང་། །དེ་དག་སྨོན་ལམ་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་བློའི་རྣམ་པ་དག །བདག་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །མཐའ་ཡས་བློ་མངའ་རྣམས་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་

38-298a

ཡངས། །དེ་དག་སྨད་པ་མི་མངའ་བ། །བསྒྲིབས་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་རབ་ལ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་པ་ཡི། །ཕོ་བྲང་འདི་ལ་ཐལ་སྦྱར་ཏེ། །བདག་ཀྱང་ལུས་བཏུད་གུས་པར་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་སྟེ། །བསྒྲིབས་མེད་སྤྱོད་པ་མངའ་བ་འཕགས་པ་བྱམས་པ་དེ། །རྣམ་དག་བློ་མངའ་དཔེ་མེད་ལ། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་བསམས་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་ན་འཁོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ། དེ་དག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྟོད་པ་གཞན་ཚད་མེད་པ་དག་གིས་ཀྱང་། མངོན་པར་བསྟོད་དེ་ཤིན་ཏུ་བཏུད་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། རབ་ཏུ་གུས་པར་བལྟས་ནས་རིམ་གྲོར་བྱས་ཏེ། མངོན་དུ་བྱས་ནས་མཆོད་དེ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་ལ་བལྟ་བར་ནི་མོས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པ་དང་ཕྲད་པར་ནི་དགའ་ཞིང་སྡོད་སྡོད་པ་ལས་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ། དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མའི་འཁོར་དང་། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་དབང་པོ་དུ་མས་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ། གཡས་གཡོན་ནས་བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་ཞིང་ཡུལ་དེ་ན་གནས་པ་གཉེན་བཤེས་སུ་འོང་བའི་བྲམ་ཟེ་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོས་བསྐོར་ཅིང་མདུན་དུ་བྱས་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་ལོགས་སུ་འོང་བ་མཐོང་ནས་དགའ་རངས་ཏེ། མགུ་ཞིང་ཉམས་བདེ་ལ་ཚིམ་ཞིང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་གང་ན་བ་དེར་ལོགས་སུ་མངོན་དུ་བལྟས་ཏེ། ཐག་རིང་པོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་

38-298b

དཔའ་བྱམས་པ་ལ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ་ཕྱག་བྱས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ལ་བལྟས་ཏེ། འཁོར་ཀུན་ལ་ལག་པ་གཡས་པས་བསྟན་ནས་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་བསྔགས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ལྟོས་ཤིག་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་འདི། །ནོར་བཟངས་ནོར་རྣམས་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་བུ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་དམ་པ་ཡོངས་ཚོལ་ཞིང་། །མཁས་པ་ངའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འོངས། །ལེགས་པར་འོངས་སམ་སྙིང་རྗེ་བྱམས་བྱུང་ཁྱོད། །བྱམས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡངས་པ་ལེགས་འོངས་སམ། །ལེགས་པར་འོངས་སམ་བལྟ་ན་རབ་ཞི་བ། །སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཚེ་དུབ་པར་མ་གྱུར་ཏམ། །རྣམ་དག་བསམ་ལྡན་ཚུར་ཤོག་འོངས་པ་ལེགས། །སྐྱོ་མེད་ཡིད་ལྡན་ཚུར་ཤོག་འོངས་པ་ལེགས། །དབང་པོ་མ་ཞུམ་ཚུར་ཤོག་འོངས་པ་ལེགས། །མཁས་པ་སྤྱོད་ཚེ་དུབ་པ་མེད་གྲང་ངོ་། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཕྱེའི་དོན་བྱུང་བ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་རྣམ་གདུལ་རབ་བརྩོན་པ། །བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་བསྙེན་བཀུར་རབ་ཞུགས་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་མི་གཡོ་བརྟན་པ་ཁྱོད་འོངས་ལེགས། །དགེ་བའི་ལམ་གྱིས་འོངས་པ་བདེར་འོངས་སམ། །ཡོན་ཏན་ལམ་ལ་གནས་པ་བདེར་འོངས་སམ། །རྒྱལ་བའི་ལམ་ལ་ཞུགས་པ་བདེར་འོངས་སམ། །ལམ་རྣམས་གང་དུའང་ངལ་བར་མ་གྱུར་ཏམ། །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཚུར་ཤོག་བདེར་འོངས་སམ། །དགེ་བས་མངོན་བརླན་ཚུར་ཤོག་བདེར་འོངས་སམ། །མཐའ་ཡས་སྤྱོད་ཡུལ་ལེགས་པར་བདེར་འོངས་སམ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ན་ཁྱོད་མཐོང་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་མཉམ་པའི་ཡིད་ལྡན་པ། །སྨད་དང་སྡུག་བསྔལ་མ་གྲགས་རྣམ་པར་སྤངས། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལ་ཨུཏ་པལ་པད་མོ་བཞིན། །ཡིད་ལ་འཁྲུལ་མེད་ལེགས་པར་བདེར་འོངས་སམ། །གཡོ་དང་སྒྱུ་བྲལ་བསམ་པ་དགེ་ལྡན་པ། །ང་རྒྱལ་དྲེགས་མེད་སྣོད་ཀྱི་དམ་པ་པོ། །ཁྲོ་དང་འཚིག་མེད་ཁེངས་ཤིང་འགྱིང་བ་མེད། །

38-299a

བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཁྱོད་མཐོང་ལེགས་པ་ཡིན། །ཚུར་ཤོག་ཕྱོགས་ཀུན་སྤྱོད་ཡུལ་མངོན་གྱུར་པ། །ཚུར་ཤོག་རྒྱལ་བའི་མཛོད་རྣམས་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །ཚུར་ཤོག་རྒྱལ་བའི་མཛོད་རྣམས་འཕེལ་བྱེད་པ། །ཡིད་ལ་དུབ་མེད་ལེགས་པར་ཁྱོད་འོངས་སམ། །ཚུར་ཤོག་དུས་གསུམ་ཡུལ་ལྡན་འོངས་པ་ལེགས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྡན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་སྙིང་པོར་བྱུང་། །མཁས་པ་ལེགས་པར་འོངས་སམ་མིང་ལ་ལམ། །ཚུར་ཤོག་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་པད་མོའི་མཆོག །ཚུར་ཤོག་སྤྲིན་དཔལ་ཆར་པས་རྣམ་སྤེལ་བ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སྲས་ཀྱིས་བཏང་བ་ཚུར། །ཁྱོད་ལ་བསྒྲིབས་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་བསྟན། །ལྟོས་ཤིག་སྨོན་ལམ་དྲ་བ་ཅི་འདྲ་བ། །ཆོས་དབྱིངས་རྒྱས་འགེངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ལ་ལམ་བསྒྲུབས་པ། །རྒྱ་ཆེ་ཡངས་བྱེད་ནོར་བཟངས་འདིར་འོངས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཚོལ་བྱེད་ཅིང་། །རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་པ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །སྨོན་ལམ་རླབས་ཆེན་ཡོངས་སུ་འདྲི་བྱེད་ཅིང་། །སྐྱོ་བའི་ཡིད་མེད་འདི་ནི་འདིར་འོངས་སོ། །འདས་པའི་མགོན་པོས་གང་ལ་བསླབས་མཛད་དེ། །དེ་བཞིན་མ་བྱོན་རྣམས་ཀྱང་སློབ་འགྱུར་ལ། །བདེ་གཤེགས་བཞུགས་པའི་སྤྱོད་པར་བྱ་བ་རྣམས། །ཡོངས་སུ་དྲིས་ཕྱིར་འདི་ནི་འདིར་འོངས་སོ། །འདི་ནི་བདག་གིས་དགེ་བཤེས་ཆོས་སྨྲ་བ། །ཆོས་ཀུན་ནན་ཏན་ཡོངས་སུ་སྟོན་བྱེད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་ལམ་ཡོངས་སྟོན་པ། །ཡིན་ཞེས་སེམས་གཅིག་བསམ་ནས་འདིར་འོངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་གིས་བློ་བསྐྱེད་པ། །སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་བྱེད་པ། །འདི་དག་བདག་བཤེས་སངས་རྒྱས་བསྔགས་པ་ཞེས། །དེ་ལྟར་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འདིར་འོངས་སོ། །འདི་དག་བསྐྱེད་པས་བདག་གིས་མ་ལྟ་བུ། །ཡོན་ཏན་འོ་མ་ལྡུད་པས་མ་མ་འདྲ། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བ་ཡིན། །དགེ་

38-299b

བཤེས་འདི་དག་གནོད་པ་རྣམ་པར་ཟློག །རྒ་ཤི་མཐར་བྱེད་སྨན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། །བདུད་རྩིའི་ཆར་འབེབས་བརྒྱ་བྱིན་ལྷ་དབང་འདྲ། །ཟླ་བ་ལྟ་བུ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་རྒྱས། །ཞི་བའི་ཕྱོགས་སྟོན་ཉི་མ་གསལ་བ་འདྲ། །དགྲ་དང་འགྲོགས་ལ་རི་བོ་འདྲ་བ་སྟེ། །རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་མི་འཁྲུག་སེམས་དང་ལྡན། །ཡོངས་སུ་སྐྱོང་དང་མཉན་པ་འདྲ་བ་ཞེས། །དེ་འདྲའི་སེམས་ཀྱིས་ནོར་བཟངས་འདིར་འོངས་སོ། །འཇིགས་མེད་སྐྱོབ་པས་དཔའ་བོ་ལྟ་བུ་སྟེ། །དེད་དཔོན་མགོན་དང་སྐྱབས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན། །འདི་དག་བདག་ལ་བདེ་སྟོབས་དམྱིགས་ཡིན་ཞེས། །དེ་འདྲའི་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བཤེས་བསྙེན་བཀུར་བྱེད། །ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྟོན་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་སྟོན་པ་ཡིན། །ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་བར་བྱེད། དགེ་བཤེས་འདི་དག་བདག་ལ་དགེ་བ་སྟོན། །འདི་དག་རྒྱལ་བའི་མཛོད་ཀུན་སྟོབས་པ་ཡིན། །འདི་དག་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛོད་སྲུང་སྟེ། །འདི་དག་རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་གསང་འཛིན་ཅེས། །དེ་ལྟར་མཁས་པ་འདི་ནི་དགེ་བཤེས་བསྙེན། །ཡེ་ཤེས་ཕུན་ལྡན་འདི་ལས་རྣམ་པར་དག །གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆོ་རིགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །འདི་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཀུན་དཀོན་པ་མིན། །བསམ་པ་དེ་འདྲས་འདི་ནི་འདིར་འོངས་སོ། །བསམ་པ་རླབས་ཆེན་འདི་ལ་ཀུན་ཀྱང་ལྟོས། །མཁས་པའི་དགེ་བཤེས་རྣམས་ལ་འདི་སྟེན་ཅིང་། །མཁས་པ་འདི་བློ་ཅི་འདྲ་སྐྱེད་པ་ལྟོས། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དེ་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ། །འདི་ནི་སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་དགེ་བའི་རྒྱུས། །བྱང་ཆུབ་ཞུགས་ཏེ་འཇམ་དཔལ་མཐོང་གྱུར་ནས། །དེ་ཡི་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་མཐུན་སྤྱོད་ཅིང་། །སྐྱོ་བ་མེད་པར་རྒྱུ་བ་འདི་ལ་ལྟོས། །འདི་ནི་དགའ་བདེ་ཐམས་ཅད་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །ལྷ་རྫས་ལྟ་བུའི་ཁྱིམ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས། །ཕ་མ་མ་མ་སྐྱིད་པ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན། །ཡོངས་སུ་སྤངས་ཤིང་བྲན་ལྟར་བཤེས་གཉེན་སྟེན། །མཁས་པ་འདིས་ནི་བསམ་པ་རྣམ་སྦྱངས་ཏེ། །བདག་གིས་མ་ལུས་ཡོངས་སུ་

38-300a

སྤངས་བྱས་ནས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཕོ་བྲང་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དེ་འདྲའང་ཐོབ་པར་གྱུར། །འདིས་ནི་རྒ་དང་ནད་ཀྱིས་མནར་བ་ཡི། །སྲོག་ཆགས་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱ་ཡིས་གཙེས་པ་རྣམས། །སྐྱེ་ཤི་མྱ་ངན་འཇིགས་པས་གདུང་མཐོང་ནས། །དེ་དག་དོན་དུ་སྙིང་རྗེའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྱོད། །འགྲོ་རྒྱུད་ལྔ་ཡི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ། །སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་བཙིར་བའི་འགྲོ་མཐོང་ནས། །སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་འཁོར་ལོ་འཇོམས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྲ་བ་འདི་ཚོལ་ལོ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་རྩྭ་སྡོང་ཚེར་མ་ཅན། །ལྟ་ཆགས་རྩ་མང་ཡོངས་སུ་འཛིངས་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་ཞིང་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །ཤེས་རབ་གཞོལ་བརྟན་བཟང་པོ་འདི་ཚོལ་ལོ། །གཏི་མུག་མ་རིག་ཐིབས་པོའི་བསམ་པ་ཅན། །འགྲོ་བ་ཤེས་རབ་མིག་སྟོར་དམྱིགས་མེད་པ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་བདེ་སྟོན་པའི་མཐུ་ཡོད་པའི། །འགྲོ་བའི་དེད་དཔོན་བཟང་པོར་འདི་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པའི་གོ་བགོས་རྣམ་ཐར་བཞོན་པ་ཞོན། །ཡེ་ཤེས་རལ་གྲིས་མྱ་ངན་དགྲ་འཇོམས་པས། །མི་འཇིགས་སྟོབས་པའི་དཔའ་བོར་གྱུར་པ་འདི། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་འགྱུར་བ་ཡིན། །འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་རབ་སྦྱོར་བ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ལམ་ལ་བསླབས་པའོ། །ཞི་བ་རིན་ཆེན་མཆོག་གིས་གླིང་སྐྱེལ་བ། །འདི་ནི་ཁམས་གསུམ་མཚོ་ཡི་སྐྱེ་བ་འཛིན། །ཡེ་ཤེས་འོད་ཟེར་སྨོན་ལམ་དཀྱིལ་འཁོར་ཅན། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་སྣང་བྱེད་པའི། །ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ལ་འོད་ཆེན་རབ་ལྡན་པར། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཉི་མར་འཆར་བར་འགྱུར། །བྱམས་པའི་དགའ་ལྡན་ཏིང་འཛིན་དང་བསིལ་བའི། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྙོམས་སེམས་འོད་བཟང་ལ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྒྱས་པའི། །སངས་རྒྱས་ཟླ་བ་འདི་ནི་འཆར་བར་འགྱུར། །བསམ་པའི་གཞི་རྟེན་བརྟན་ལ་རབ་གནས་པ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པས་རིམ་གྱིས་འཕགས་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀུན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལྡན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་

38-300b

རྒྱ་མཚོའི་མཆོག་ཏུ་འདི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀླུ་ཡི་དབང་གིས་ཕྱུང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཁའ་ལ་མངོན་པར་འཕགས། །དཀར་པོའི་འབྲས་བུའི་ལོ་ཏོག་འཕེལ་བྱེད་པའི། །འདི་ནི་འགྲོ་བར་ཆོས་སྤྲིན་ཆར་འབེབས་འགྱུར། །དག་པའི་སྙིང་པོའི་དྲི་གསུམ་མུན་སེལ་བ། །བྱམས་པའི་སྣུམ་ཡོད་དྲན་པའི་སྣོད་བརྟན་ལ། །དྲི་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་མེ་འོད་བཟང་པོའི། །ཆོས་ཀྱི་མར་མེ་འདི་ནི་འབར་བྱེད་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་མར་མེར་སྙིང་རྗེ་སྐོ། །བྱམས་པ་རྡོལ་པ་མི་གཡོ་བསམ་པ་འཁྲེགས། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་མཐར་གྱིས་བྱུང་བ་ཡི། །སངས་རྒྱས་སྲས་སུ་འདི་ནི་ཡང་དག་སྐྱེ། །བསོད་ནམས་སྙིང་པོ་མངོན་པར་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་ཤེས་པའི་སྙིང་པོ་འཆར་བར་བྱེད། །སྨོན་ལམ་ཅི་བཞིན་སྙིང་པོ་ཡང་དག་བྱུང་། །སྙིང་རྗེ་བྱམས་པས་སྤྲུལ་པ་འདི་འདྲ་བ། །སེམས་ཅན་དགྲོལ་བློ་ཕན་པའི་བསམ་ལྡན་པ། །རྣམ་དག་ཡིད་ཅན་འདི་ནི་ཅི་འདྲ་བ། །དེ་འདྲའི་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་མིར་བཅས་དཀོན། །འདི་འདྲའི་བསམ་པ་རབ་ཏུ་རྩ་བརྟན་ལ། །འདི་འདྲའི་སྦྱོར་བ་བརྟན་པས་རྣམ་འཕེལ་ཅིང་། །སྲིད་གསུམ་ཡོག་པར་བྱེད་པ་འདི་འདྲ་བའི། །ཡེ་ཤེས་ཤིང་ཆེན་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དཀོན། །འདི་ནི་ཡོན་ཏན་ཀུན་སྒྲུབ་དོན་དུ་གཉེར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དྲི་བར་མོས། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གསལ་དོན་དུ། །ལེ་ལོ་མེད་པར་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་སྟེན། །འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་དཀྲུགས་མ་ཉོན་མོངས་འཇོམས། །འདི་ནི་ལྟ་བའི་དྲི་མ་སྲེད་པ་སེལ། །འདི་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དགྲོལ་ལ་བརྩོན། །མཁས་པ་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཁྱད་པར་ཚོལ། །ཡོན་ཏན་ལམ་ལ་མ་ནོར་འདི་གནས་པས། །འདི་ནི་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །མཐོ་རིས་ལམ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར། །ཐར་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་འཛུད་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་འགྲོ་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ། །འདི་ནི་འགྲོ་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་བདེ་བ་

38-301a

སྟོབས། །འདི་ནི་སྲིད་པ་ཀུན་གྱི་ཞགས་པ་འཐུབ། །སྲིད་པའི་འགྲོ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར། །ལྟ་བ་དོགས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་འགྱུར། །སྲིད་པའི་འཁྲི་ཤིང་དྲ་བ་གཅོད་པར་འགྱུར། །ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་ཉེ་བར་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །སྲིད་གསུམ་ལམ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྟོན་པར་འགྱུར། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་མགོན་དང་སྐྱབས་ཡིན་ཏེ། །འདི་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་འོད་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་སྲིད་པ་སེལ་ལ་མཁས། །ས་གསུམ་ཀུན་གྱི་འདྲེན་པར་འདི་འགྱུར་རོ། །ཉོན་མོངས་གཉིད་ལོག་འགྲོ་བ་སད་པར་བྱེད། །འདོད་པའི་འདམ་ལས་མཁས་པ་འདི་སྒྲོལ་ཏེ། །འདུ་ཤེས་ཆགས་ལས་ཡོངས་སུ་འདི་ཡང་འགྲེལ། །བཅིངས་པ་ཀུན་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཆོས་དབྱིངས་གཞི་ཡི་བྱེ་བྲག་སྣང་བར་བྱེད། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །ཆོས་ཀུན་གཞི་ཡི་བྱེ་བྲག་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ནོར་བཟངས་ཁྱོད་ནི་དགའ་བ་སྐྱེད་པར་འགྱུར། །མཁས་པ་ཁྱོད་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་དག་དང་། །དག་ཅིང་ཁྱོད་ལ་སྨད་པ་མེད་ཚུལ་དང་། །ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཚུལ་ལས། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དགེ་བར་བྱས་ཚུལ་གྱིས། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཐོང་འགྱུར། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཞིང་རྣམས་ཀུན་འགྲོར་འགྱུར། །ཆོས་ཀུན་རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞིང་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བར་འགྱུར། །སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དེ་འདྲའོ། །ཁྱོད་ཀྱི་མོས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚུལ་ལས་ན། །ཁྱོད་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར། །ཁྱོད་ནི་དགེ་བ་ཡང་དག་འབྱུང་གནས་འགྱུར། །ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་མཉམ་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དཀྱིལ་འཁོར་ཚུལ་ལས་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཕམ་པར་བྱས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམ་པར་

38-301b

སྦྱངས། །ཉོན་མོངས་དཀྱིལ་འཁོར་ཁྱོད་ཀྱིས་དག་པར་བྱས། །ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱུད་ནི་རབ་ཏུ་བརྗོད་པར་འགྱུར། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་འཁྲུལ་འཁོར་རྒྱུད། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་རྣམ་པར་ཟློག་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་འཁོར་ལོ་སྲིད་པའི་འཁོར་ལོ་རྟེན། །ཤུ་བའི་ལམ་རྒྱུད་ལྔ་ཡི་འཁོར་ལོར་རྨོངས། །འགྲོ་ཀུན་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་ལོ་གཅོད་པ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྐོར་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་རིགས་ནི་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་རིགས་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །དགེ་འདུན་རིགས་ནི་ཡོངས་སུ་བསྡུད་པར་འགྱུར། །རིན་ཆེན་འབྱུང་བའི་འབྱུང་གནས་ཁྱོད་འགྱུར་རོ། །སྲེད་པའི་དྲ་བ་རྣམ་པར་ཟློག་པར་འགྱུར། །ལྟ་བའི་དྲ་བ་ཐིབས་པོ་དེ་བཞིན་ཏེ། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དྲ་བ་འགྲེལ་པར་འགྱུར། །སྨོན་ལམ་དྲ་བ་དེ་འདྲ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྦྱངས། །སེམས་ཅན་ཁམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱེད་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་ཁམས་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་བྱེད་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཁམས་ནི་དེ་འདྲའོ། །ནོར་བཟངས་དགའ་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཁྱོད། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་བདེ་དགའ་བྱེད་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་རྒྱུད་དགའ་བྱེད་ཅིང་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྨོན་ལམ་དགའ་བྱེད་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་འགྲོ་བའི་གནས་སྟོན་པ། །ཞིང་རྣམས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་སྣང་སྟོན་པ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་རབ་སྟོན་པའི། །ལྟ་ན་བཟང་བའི་རྒྱལ་བར་ཁྱོད་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དབྱིངས་སྣང་བར་བྱེད་པའི་འོད་ལྡན་པ། །སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་བདེ་བྱེད་འོད་ལྡན་པ། །ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཞི་བྱེད་འོད་ལྡན་པའི། །སྲིད་གསུམ་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་བྱེད་པར་འགྱུར། །མཐོ་རིས་ལམ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ལམ་ནི་འགྲོ་ལ་འབྱེད་པར་འགྱུར། །ཐར་བའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བ་ཁྲིད་པར་འགྱུར། །དེ་འདྲའི་ལམ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་

38-302a

སྦྱངས། །ལོག་པའི་ལམ་ནི་རྣམ་པར་ཟློག་པར་འགྱུར། །སྐྱེ་བོ་འཕགས་པའི་ལམ་ལ་འདུལ་བར་འགྱུར། །བརྟན་པའི་བློ་གྲོས་ལེ་ལོ་མེད་པ་ཁྱོད། །མྱིག་ཡེང་བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་དེ་ལྟར་ཚོལ། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོར་གནས་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་བྱ་བ་ཁྱོད་བརྩོན་པས། །འགྲོ་བ་སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཚོ་ཆེན་དེ་འདྲའོ། །ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་མཆོག་གི་འོད་གཟེར་མཚོས། །ལུས་ཅན་ཉོན་མོངས་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སྐམས་ཤིང་། །དེ་དག་ནན་ཏན་མཚོ་ལ་དགོད་བྱས་ནས། །ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར། །སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོ་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྨོན་ལམ་རྒྱ་མཚོ་ལ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཡོངས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །མཁས་པ་ཁྱོད་ནི་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོའི་མཐུས། །ཞིང་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་མང་པོར་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །འཁོར་རྣམས་རྒྱ་མཚོ་མང་པོ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཚེས་མང་རྒྱ་མཚོ་ཡོངས་སུ་འཐུང་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་སྤྲིན་མང་ཁྲག་ཁྲིག་མཐོང་བར་འགྱུར། །མཆོད་སྤྲིན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་མང་ཁྲག་ཁྲིག་ཐོས་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ནི་སྨོན་ལམ་དེ་འདྲའི་སྤྲིན་ཀྱང་བྱེད། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་མང་རྒྱས་འགེངས་འགྱུར། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ནི་དེ་འདྲའི་ཕྱོགས་སུ་ཞུགས་པ་ཡིན། །ཁྱོད་ནི་ཏིང་འཛིན་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་ཐར་གནས་རྣམས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ནི་མངོན་ཤེས་གནས་ལ་སྤྱོད་པར་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །ཉི་ཟླའི་གཟུགས་རྣམས་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ལྟར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གནས་སུ་འཆར་བར་འགྱུར། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་མངོན་འབྱུང་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་འབྱུང་བའི་ལམ་ཆེན་དེ་འདྲའོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་

38-302b

ལ་མི་གནས་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། །ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་བཟང་པོར་ཁྱོད་སྤྱོད་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་དེ་འདྲ་འོ། །མིག་འཕྲུལ་འདྲ་བའི་བྱེ་བྲག་གཞི་མཁས་ཁྱོད། །ཞིང་གི་དྲ་བའི་བྱེ་བྲག་ཇི་སྙེད་གཞི། །སེར་བུ་མཁའ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་ལྟར། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་རྒྱས་པར་འགེངས་པར་འགྱུར། །ཆོས་དབྱིངས་འབྱམ་ཀླས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། །འབྱམ་ཀླས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དུས་གསུམ་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྱམ་ཀླས་ཀུན། །མཐོང་བར་འགྱུར་གྱིས་ནོར་བཟངས་དགའ་བར་གྱིས། །ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་འདྲའི་རྣམ་ཐར་དེ་ལྟ་བུ། །མཐོང་ལ་མཐོང་ཞིང་ད་དུང་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་བས་མཁས་པ་སྐྱོ་བར་མ་བྱེད་ཅིག །དགའ་ཡངས་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཉམས་སུ་ལོང་། །ནོར་བཟངས་ཁྱོད་ནི་ཡོན་ཏན་སྣོད་བཟང་སྟེ། །ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གདམས་ངག་མཐུན། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཚུལ་འདི་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་ནུས། །དེ་བས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འདི་དག་མཐོང་། །སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་གནས་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །གང་རྣམས་མཐོང་བར་བསྐལ་པ་ཁྲག་ཁྲིག་དུ། །ཤིན་ཏུ་དགའ་ན་ལེགས་བརྗོད་མི་སྨོས་པ། །དེ་དག་སྤྱོད་ལེགས་སྤྱོད་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་། །དེ་ལྟར་འཇམ་དཔལ་མངོན་དུ་མཐོང་གྱུར་ཏེ། །དེ་འདྲའི་ཡོན་ཏན་སྣོད་དུ་གྱུར་བྱས་པ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་རྒྱ་ཆ་བསམ་མི་ཁྱབ། །མི་ཡི་སྲིད་པར་ཁྱོད་ནི་ལེགས་པར་འོངས། །ངན་སོང་ལམ་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཟློག །མི་ཁོམ་ངན་འགྲོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱངས། །སྡུག་བསྔལ་ཆོས་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་བོར། །མི་དགའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་གྱིས། །བྱིས་པའི་ས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཟློག། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ས་ལ་གནས། །ཡེ་ཤེས་ས་ཡི་དམ་པ་ཡོངས་བསྐང་ཞིང་། །སངས་རྒྱས་སར་བ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཐོབ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོ་སྟེང་། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་མཛོད་དང་མཚུངས། །དེ་ཡི་ཚད་ཀྱི་

38-303a

སྨོན་ལམ་གང་ཆེན་མཚོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་བཙལ་ཟིན་ཤིན་ཏུ་དགའ་བར་གྱིས། །དེ་ལྟར་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་ལ། །བསམ་པ་བརྟན་ཞིང་སྦྱོར་བ་ངེས་པ་རྣམས། །གང་དག་འདི་འདྲའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་བྱེད་པ། །དེ་དག་རིང་བོར་མི་ཐོགས་མགོན་པོར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སེམས་ཅན་མང་པོ་དུལ་བར་གྱུར་མཐོང་ཞིང་། །ཆོས་ཀུན་སྒོ་ཡི་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་ལ། །ནམ་ཡང་ཡིད་གཉིས་བྱེད་པར་མ་གྱུར་ཅིག །དེ་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་འདྲ་འདི། །སངས་རྒྱས་སྲས་པོ་དེ་རིང་འདིར་མཐོང་བ། །དོན་ཆོས་ཡོན་ཏན་དང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཁྱོད་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཕུན་ལྡན་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་འབྲེལ་བར། །རང་རང་སོ་སོའི་སྨོན་ལམ་བསྟན་བྱས་ཏེ། །ཁྱོད་ཀྱི་དེ་དག་མ་ལུས་མཐུན་རྟོགས་པ། །ཁྱོད་མཐོང་ཐོབ་པ་ཆེན་པོ་ཅི་འདྲ་ལྟོས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའི་སྣོད་གྱུར་པ། །དེ་འདྲའི་སྲིད་པ་བརྒྱར་ཡང་དཀོན་པས་ན། །དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་རྒྱུན་འབྲེལ་བར། །ཁྱོད་ལ་རྣམ་ཐར་ཚུལ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྟོན། །བསྐལ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བྱེ་བར་འགྲོ་བ་གང་། །བདེ་གཤེགས་སྲས་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་གྱུར་པ། །དེ་དག་དེ་རྣམས་སྤྱོད་ཡུལ་མི་ཤེས་ཏེ། །དེ་དག་ཡོན་ཏན་སྣོད་དུ་བདག་མ་བྱས། །ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་འདྲའི་ཚུལ་འདི་ཐོས་པར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྣམ་འཕྲུལ་བ། །འགྲོ་བ་ཀུན་ན་དཀོན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐོང་། །དེ་ལྟར་ནོར་བཟངས་དགའ་བའི་ཡིད་དུ་གྱིས། །ཁྱོད་ལ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགོངས་པ་མཛད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་གཟུང་ཕྱིར་ཡང་གནས། །ཁྱོད་ཀྱང་དེ་དག་རྗེས་སུ་བསྟན་ལ་གནས། །ལེགས་སོ་ནོར་བཟངས་ཁྱོད་ཀྱི་འཚོ་བ་དགེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་གནས། །ཁྱོད་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ལ་སློབ། །བདེ་བར་གཤེགས་རིགས་རྣམ་པར་འཕེལ་བྱེད་འགྱུར། །ནོར་བཟངས་དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་ཉམས་སུ་ལོང་། །སངས་རྒྱས་མཉམ་མེད་ཐམས་ཅད་

38-303b

ཁྱོད་ཀྱི་ཕ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་དང་སྤུན། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱི་གཉེན། །ཁྱོད་ནི་བདེ་གཤེགས་ཐུགས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྲས། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རིག་པའི་རྒྱུད་འཛིན་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རྒྱུད་འཕེལ་བར་བྱེད། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཆོས་རྒྱལ་ཐོབ་འགྱུར་གྱིས། །ནོར་བཟངས་དབང་པོ་ཚིམ་ཞིང་དགའ་བར་གྱིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དབང་བསྐུར་དམ་པ་ཡང་། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་རྨད་བྱུང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རྒྱལ་བའི་སྲས་དང་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་མཐུན་དེ་འདྲའོ། །མི་གང་ཅི་འདྲའི་ས་བོན་འདེབས་བྱེད་པ། །དེ་ནི་དེ་འདྲའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དགའ་བ་རྒྱ་ཆེན་བསམ་ཡས་ཉམས་སུ་ལོང་། །ངས་ནི་དེ་རིང་ཁྱོད་ཀྱི་དབུགས་ཀྱང་དབྱུང་། །ཚེ་གཅིག་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་རྣམས་ཐོབ་གྱུར་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྲག་ཁྲིག་བསམ་ཡས་པ། །བསྐལ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བྱང་ཆུབ་སྤྱད་སྤྱོད་པ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཕུན་སུམ་འདི་མ་རྙེད། །འདི་རྣམས་ཐམས་ཅད་མོས་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། །བརྩོན་འགྲུས་བསམ་པ་དག་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །གང་ཞིག་སྤྱོད་པ་འདི་འདྲ་དཀའ་བ་ཡང་། །ནོར་བཟངས་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་དེ་ལ་སྤྱོད། །སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྨོན་ལམ་བྱུང་བ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མོས་ལས་ཡོངས་སུ་བྱུང་། །ནོར་བཟངས་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས། །རྟག་ཏུ་ཁྱད་པར་སྤྱོད་པ་བཙལ་བར་གྱིས། །ཀླུ་ཡི་བསམ་པ་ཇི་སྙེད་བྱུང་གྱུར་པ། །དེ་སྙེད་ཆར་པ་ཡོངས་སུ་འབབ་པར་འགྱུར། །སྨོན་ལམ་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པས་རྒྱས་པར་འགྱུར། །ནོར་བཟངས་བཟང་པོའི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི། །ཚུལ་ནི་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པ་འདི་ཡིན་གྱིས། །དེ་ཤེས་གྱིས་ལ་དགེ་བཤེས་རང་བཞིན་གྱིས། །བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཚེ་འཇུག་པར་མ་བྱེད་ཅིག །ལུས་རྣམས་བྱེ་བ་སྔན་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་། །འདོད་པའི་དོན་དུ་དོན་མེད་ཟད་བྱས་སོམས། །ད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་གྱུར་ན། །བརྟུལ་ཤུགས་

38-304a

བཟང་པོ་བརྟུལ་བས་ཞིག་གོ་འདང་། །ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་འདས་བྱས་ཏེ། །འདུས་བྱས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་མྱོང་། །གང་གཱའི་བྱེ་སྙེད་སངས་རྒྱས་མཉེས་མ་བྱས། །འདི་འདྲའི་ཚུལ་ཡང་ཐོས་པར་མ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལས་ད་ནི་ཁོམ་པར་མིར་ཡང་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་མཐོང་དགེ་བཤེས་འདི་འདྲ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྤྱོད་པའང་ཐོས་པར་འགྱུར། །རྣམ་དག་སེམས་སུ་ད་གོ་ཅིར་མི་འགྱུར། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡང་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དགེ་བཤེས་དེ་བཞིན་ཆོས་མཉན་ཐོས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་སྦྱངས་ན། །ཚུལ་འདི་ཕྱིན་ཆད་ཐོས་པར་དཀའ་བ་ཡིན། །དེ་བས་དད་དང་མོས་དང་བསམ་པ་རྣམས། །ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་ལ་བླ་མ་ཕུད་དུད་གྱིས། །ཐེ་ཙོམ་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་སྤངས་ལ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འདི་འདྲ་ཚུལ་ཉོན་ཅིག །གང་གིས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་པ་འདི་འདྲ་འདི། །ཐོས་ནས་དེ་འདྲའི་སྨོན་ལམ་མངོན་བསྒྲུབས་པ། །དེ་དག་ཐོབ་པ་དམ་པ་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་དག་མི་ཡི་སྲིད་པར་ལེགས་པར་འོངས། །གང་གིས་དེ་འདྲའི་མོས་བ་སྦྱངས་པ་ནི། །དེ་ལ་བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་མི་དཀོན་ནོ། །དེ་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྲས་དང་སྤུན། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཆད་བྱང་ཆུབ་ཐེ་ཙོམ་མེད། །གང་ཞིག་འདི་འདྲའི་ཚུལ་འདིར་ཞུགས་གྱུར་པ། །དེས་ནི་ལོག་པར་ལྟུང་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས། །དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྩལ། །དེས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བྱས། །ལུས་ནི་བོར་ནས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་སུ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཞིང་དུ་འགྲོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཕྱོགས་བཅུའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ནོར་བཟངས་ཁྱོད་ཀྱི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་སྡུག་པས། །ད་ལྟར་བྱུང་ལ་མོས་པ་ངེས་པ་ཡིས། །ཁྱད་པར་དོན་གཉེར་དགེ་བཤེས་བསྟེན་བྱས་པས། །ཆུ་ལས་ཨུཏ་པལ་བཞིན་དེ་ཕྱིར་འཕེལ། །དགེ་བཤེས་ཐམས་ཅད་ཕུ་དུད་བསམ་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དགྱེས་བྱའི་བསམ་པ་དང་། །

38-304b

ཆོས་ཀུན་ཡོངས་སུ་དྲི་བའི་བསམ་པ་ཅན། །བརྟུལ་ཞུགས་བཟང་པོ་ལྡན་པ་དལ་གྱིས་ལོངས། །ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་ཀུན་ལ་རབ་གནས་པ། །ལམ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཀུན་ཚོལ་རབ་གནས་པ། །སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་རབ་གནས་པ། །ཡོན་ཏན་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྣོད་ཁྱོད་ལོངས། །མོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཅི་འདྲ་བས། །ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་ཕྱག་འདི་བྱས་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་འཁོར་དུ་མངོན་སུམ་དུ། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཡོངས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྐྱོ་བའི་ཡིད་མེད་ནོར་བཟངས་ལེགས་པ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྨོན་ལམ་སེམས་ལྡན་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་བརྟན་ཁྱོད་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མཐར་ཕྱིན་པའི། །འཇམ་དཔལ་གན་དུ་ནོར་བཟངས་ཁྱོད་སོང་སྟེ། །བཟང་པོ་སྤྱོད་པ་དམ་པ་མཆོག་དྲིས་ཤིག །དེ་ཚུལ་ཁྱོད་འཇུག་དེ་ནས་བྱེད་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་བྱམས་པ་ཆགས་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས། །ནོར་བཟངས་ཡང་དག་ལེགས་པས་འཕགས་མཐོང་ནས། །འཁོར་རྣམས་ཀུན་ལ་མངོན་པར་བསྟན་བྱས་ཏེ། །དེ་ཡི་ཡོན་ཏན་ལེགས་མཛོད་འདི་བརྗོད་དོ། །འདི་འདྲའི་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དམ་པ་དང་། །གདམས་ངག་དེ་འདྲ་ནོར་བཟངས་ཐོས་གྱུར་ནས། །དགའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་དབང་པོ་མངོན་བརླན་པས། །མཆི་མའི་རྒྱུད་མང་རབ་ཏུ་དེས་ཀྱང་བླགས། །དགའ་བའི་ཉམས་ཆེན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དབང་པོ་ཚིམ་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་དབུགས་ཀྱང་ཕྱུང་། །ནོར་བཟངས་ལངས་ཏེ་ཐལ་མོ་རབ་སྦྱར་ནས། །བྱམས་པ་དེ་ལ་བསྐོར་བ་རབ་ཏུ་བྱས། །དེ་ཡི་ལག་ཏུ་འཇམ་དཔལ་སེམས་དབང་གིས། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་རིན་ཆེན་མཛེས་པ་དག །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་པས་མངོན་འཐོན་པ། །ཡིད་དུ་འོང་བ་མང་པོ་བྱུང་བར་གྱུར། །ནོར་བཟངས་དེ་ཚེ་རབ་ཏུ་དགའ་གྱུར་ནས། །དགའ་བར་དེ་དག་བྱམས་པ་དེ་ལ་གཏོར། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཀུན་ནས་བྱུགས། །

38-305a

བྱམས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ནོར་བཟངས་ལེགས་སོ་ལེགས། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ནི་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བས། །ང་དང་འཇམ་དཔལ་ཅི་འདྲ་ཅི་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་སྣོད་དུ་ཁྱོད་ནི་མྱུར་དེ་འགྱུར། །ཐོས་ནས་ནོར་བཟངས་དགའ་བའི་ཚིག་བརྗོད་པ། །འདི་འདྲའི་དགེ་བཤེས་བདག་དང་ཕྲད་པ་ནི། །སྲིད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་འགྲངས་པར་ཤིན་ཏུ་དཀོན། །བདག་གིས་དེ་རིང་འདིར་ཕྱིན་ཤིན་ཏུ་ལེགས། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གྱུར་པ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱི་བྱིན་རླབས་བཟང་པོ་ཡིས། །བདག་གིས་བཤེས་གཉེན་འདི་དག་དཀོན་པ་རྙེད། །ཁྱོད་དང་བདག་ཏུ་མྱུར་དུ་འགྲོགས་པར་རོ།། །།སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་བཅུ་དགུ་པ། དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་མདུན་དུ་འདུག་སྟེ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཕགས་པ་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ན་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བགྱི་བ་མ་འཚལ་ཏེ། འཕགས་པ་བྱམས་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐུ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྐུ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་འགོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལགས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ལགས། དེ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལགས། དེ་ནི་བཟོད་པའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པ་ལགས། དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་བརྙེས་པ་ལགས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལགས། དེས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབས་པ་

38-305b

ལགས། །དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ལགས། དེས་ནི་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་སྣང་བའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་བརྙེས་པ་ལགས། །དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་ཐོབ་པ་ལགས། དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ་ལགས། དེས་ནི་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་མཁས་པའི་ཚུལ་ལ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ལགས། དེས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་དང་། རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་ཚུལ་བསྐྱེད་པ་ལགས། དེ་ནི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་བྱུང་བ་ལགས། དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལགས། དེས་ནི་སྨོན་ལམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལགས། དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུང་བསྟན་པ་རབ་ཏུ་བླངས་པ་ལགས། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་སྒོ་ལ་མཁས་པ་ལགས། དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལགས། དེས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ལགས། དེས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་བཟུང་བ་ལགས། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བའི་མཛོད་འཛིན་པ་ལགས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་བོར་ཕྱིན་པ་ལགས། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དཔུང་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དཀྲུགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་དཔའ་བ་ལགས། དེ་ནི་འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པར་ལུས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་པ་ལགས། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨན་པར་གྱུར་པ་ལགས། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལགས། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་པོ་ལགས། དེ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུ་བོ་ལགས། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལགས། དེ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ལ་རྒྱུ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་འཛིན་པ་ལགས། དེས་ནི་སེམས་

38-306a

ཅན་གདུལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བཤལ་བ་ལགས། དེས་ནི་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམ་པར་གཟིགས་པ་ལགས། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ལ་བརྩོན་པ་ལགས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་ལ་བརྩོན་པ་ལགས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བར་བརྩོན་པ་ལགས། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ན་གནས་པ་ལགས། དེ་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་འཕགས་པ་ལགས། དེ་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ལགས། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པ་ལགས། དེ་ནི་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ལགས། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཞུད་པ་ལགས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་བརྙེས་པ་ལགས། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པར་བརྩོན་པ་ལགས། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་བ་ལགས། དེ་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་ཐབས་ཐོབ་པ་ལགས། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྲིད་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་ལགས། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ལགས། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ལགས། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ལགས་ན། འཕགས་པ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བགྱི་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བགྱི་བ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནན་ཏན་དུ་བགྱིས་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་ལྟར་གཉེར་བའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་རིམ་གྲོར་བགྱིད་པར་འགྱུར་བ་དང་། ཡི་དམ་ཇི་ལྟར་བཅས་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་བརྩམས་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལྷ་དང་བཅས་པའི་

38-306b

འཇིག་རྟེན་དབུགས་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་དང་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་བསླུ་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་སྟོང་བར་མི་འབྱིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚུལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་བདག་ལ་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟས་ཏེ། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ལ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་འདི་འདི་ལྟར་ང་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པ་འདྲི་བ་ལ་ལྟོས། བཟོད་པ་ཅན་དག་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་འདི་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་མོས་པའི་ཡི་དམ་འདི་ལྟ་བུ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་བརྩོན་འགྲུས་མི་ཟློག་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་ངོམས་པར་འདི་ལྟ་བུ་དང་། ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་མགོའི་ཐོད་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཐོང་བར་འདོད་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྙེན་བཀུར་བས་སྐྱོ་བ་མེད་པ་འདི་ལྟ་བུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བ་བྱེད་ཅིང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་བཏང་ནས་གྲོང་ཁྱེར་དཔལ་གྱི་འབྱུང་གནས་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ལ་ཡོངས་སུ་དྲི་བ་བྱེད་ཅིང་། ཐ་མ་ངའི་དྲུང་འདིའི་བར་དུ་སྐྱོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཕྱིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡི་དམ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་དང་། བསམ་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་རྟུལ་བའི་ཡིད་དང་ལྡན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གོ་བགོས་པའི་ངད་དང་ལྡན་པ། བྱམས་པ་ཆེན་པོས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་བློ་གྲོས་ཅན་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོའི་ཕ་

38-307a

རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ། སེམས་ཅན་གྱི་ལམ་གྲོགས་མང་པོ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་སེམས་ཅན་བསྒྲལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ། ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བཤམ་པ་ལ་བརྩོན་པ། ཆོས་ཆེན་པོ་དང་བསོད་ནམས་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ལ་རབ་ཏུ་རྟུལ་བ། ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་ཆེན་པོའི་ཚོགས་བསྩགས་པ་ལ། བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཐོས་པའམ། གཟུགས་ཀྱི་ལུས་མཐོང་བའམ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྲོགས་པའམ། སྤྱོད་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ནི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་དོན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱ་བ་དང་། ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྩལ་པ་དང་། མི་ཁོམ་པའི་ལམ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། ལམ་ཉམ་ང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤང་བ་དང་། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ནག་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསྩལ་བ་དང་། འཁོར་བའི་འབྲོག་དགོན་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་བཟླ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡང་དག་པར་བཟླ་བ་དང་། གནས་ཀྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་པ་དང་། རྟེན་གྱི་གཞི་ཐམས་ཅད་ལས་བསྐུལ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གནས་པར་བྱ་བ་དང་། འདོད་པའི་འདམ་ནས་ཡང་དག་པར་འདོན་པ་དང་། དགའ་བའི་འདོད་ཆགས་སྤང་བ་དང་། ལྟ་བའི་བཅིངས་པ་གཏུབ་པ་དང་། འཇིག་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཞགས་པ་ཡང་དག་པར་གཅད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལམ་ནས་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་བསྙལ་བ་དང་། བག་ལ་ཉལ་བའི་ཟུག་རྔུ་ཡང་དག་པར་དབྱུང་བ་དང་། སྒྲིབ་པའི་སྒོ་གླེགས་

38-307b

གཞོམ་པ་དང་། སྒྲིབ་པའི་རི་རྣམ་པར་གཏོར་བ་དང་། སྲེད་པའི་དྲ་བ་ནས་གདོན་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལས་དབྱེ་བ་དང་། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ལས་བསྒྲལ་བ་དང་། གཡོ་དང་སྒྱུ་སྤང་བ་དང་སེམས་ཀྱི་རྙོག་པ་གདང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་དང་ཡིད་གཉིས་དང་ནེམ་ནུར་བསྩལ་བ་དང་། མི་ཤེས་པའི་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལས་བསྒྲལ་བ་དང་། འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྨད་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཆུ་བོ་བཞི་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བཤམ་པར་འདོད་པའོ། །ལྟ་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་རྐང་སྟེགས་ཆེན་པོ་དགོད་པར་འདོད་པའོ། །གཏི་མུག་གི་མུན་པར་འཐོམས་པ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དབྱུང་བར་འདོད་པའོ། །འཁོར་བའི་མྱ་ངམ་དུ་འཁྱམས་པ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཆེན་པོས་གཟིར་བ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྨན་སྦྱིན་པར་འདོད་པའོ། །སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བས་གཙེས་པ་རྣམས་ལ་འཆི་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སྦྱིན་པར་འདོད་པའོ། །མེ་གསུམ་རབ་ཏུ་འབར་བ་རྣམས་ལ་ཞི་གནས་ཀྱི་ཆུས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བར་འདོད་པའོ། །མྱ་ངན་དང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་འཁྲུག་པས་གདུངས་པ་རྣམས་ལ་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པར་འདོད་པའོ། །སྲིད་པའི་བཙོན་རས་འཁོར་བ་རྣམས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་ཆ་སྦྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ལྟ་བའི་བཅིངས་པས་གླགས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་ཆས་བསྡུད་པར་འདོད་པའོ། །ཁམས་གསུམ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འཁོར་བ་རྣམས་ལ་ཐར་བའི་སྒོ་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །ཕྱོགས་མི་བདེ་བར་མངོན་པར་གཞོལ་བ་རྣམས་ལ་བདེ་བའི་ཕྱོགས་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཆོམ་པོས་གཙེས་པ་རྣམས་ལ་དབུགས་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་སྦྱིན་པར་འདོད་པའོ། །ངན་སོང་གི་གཡང་སས་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པ་རྣམས་ལ་འཇུ་སའི་ལག་པ་བརྐྱང་བར་འདོད་པའོ། །ཕུང་པོའི་གཤེད་མས་གཙེས་པ་རྣམས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་

38-308a

པའི་གྲོང་ཁྱེར་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །ཁམས་ཀྱི་སྦྲུལ་གྱིས་ཀུན་ནས་འཁོར་བ་རྣམས་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་འབྱུང་བ་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གྲོང་སྟོང་པ་ན་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྣང་བས་གདོན་པར་འདོད་པའོ། །མུ་སྟེགས་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པའི་མུ་སྟེགས་སུ་གཟུད་པར་འདོད་པའོ། །བཤེས་གཉེན་མ་ཡིན་པའི་ལག་ཏུ་ལྟུང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟན་པར་འདོད་པའོ། །བྱིས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་མོས་པ་རྣམས་འཕགས་པའི་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་དགོད་པར་འདོད་པའོ། །འཁོར་བའི་ཁྱིམ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་རྣམས་གྱེན་དུ་བསྐྱོད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་གཟུད་པར་འདོད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་འདི་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐྱོབ་པའི་བློ་གྲོས་དེ་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་ལས་འཐུང་བས་མི་ངོམས་པའོ། །ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་མི་གཏོང་བ་ལ་བརྩོན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱད་པའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་མི་གཏོང་བའོ། །སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་བྱ་བས་མི་ངོམས་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་བསྙེན་བཀུར་བས་ལུས་ལ་དུབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐམས་ཅད་གདམས་ངག་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ལ་མཐུན་པར་འཛིན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ན་སེམས་ཅན་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དཀོན་ནོ། །དེ་

38-308b

བས་ཀྱང་གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་དང་། མོས་པ་དྲག་པོ་འདི་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་འདི་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འདི་ལྟ་བུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། མགོའི་ཐོད་ལ་མེ་འབར་བ་ལྟར་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟ་བུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངག་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པས་ནན་ཏན་ཏུ་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་གདམས་ངག་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པར་ལེན་པ་འདི་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པ་དང་། ཁེ་དང་བཀུར་སྟི་དང་སྙན་པ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བ་འདི་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པའི་ཁམས་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་། ཁྱིམ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་འདོད་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་། ཕ་མ་དང་གཉེན་གཤེས་དང་། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་འདི་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གྲོགས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ལུས་དང་སྲོག་ལ་འཕངས་པར་མི་རྩི་བ་འདི་ལྟ་བུས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་མོས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ནི་ཆེས་དཀོན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དག་འདིས་ཇི་ལྟར་ཚེར་སྐྱེས་པ་འདི་གཅིག་ལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐོབ་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་གྱིས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཉེ་བར་འགྱུར་བའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའམ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བའམ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་

38-309a

འཇུག་པའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའམ། སྤྱོད་པའི་དྲ་བ་རྒྱ་ཆེར་བྱ་བའམ་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའམ། བདུད་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ་བར་བྱ་བའམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྙེན་བཀུར་བའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་སྟོབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བ་ཟངས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པ་ཡང་དག་པར་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་བྱས་ནས། དེ་ལས་བརྟེན་ཏེ་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་བསམ་པ་བརྟན་པར་བྱས་ནས། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པའི་དོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལེགས་པར་ཐོབ་བོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མིའི་ལུས་ལེགས་པར་ཐོབ་བོ། །འཚོ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཁྱོད་ལེགས་པར་འཚོས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དགྱེས་པར་བྱས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཇམ་དཔལ་ལེགས་པར་མཐོང་ངོ་། །ཁྱོད་ཀྱི་བསམ་པའི་རྒྱུད་སྣོད་བཟང་པོར་གྱུར་ཏོ། །ཁྱོད་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མངོན་པར་བརླན་ཏོ། །ཁྱོད་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྟེན་ཏོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་མོས་པ་རླབས་ཆེན་པོ་དང་དགེ་བའི་བསམ་པ་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་

38-309b

སྦྱངས་སོ། །ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལེགས་པར་དགོངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ལེགས་པར་བཟུང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་དཀར་པོ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་ཞིང་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟེན་པས་ས་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དག་པར་བྱེད་པས་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བརྟན་པ་མེད་པས་རླུང་ལྟ་བུའོ། །ལྟ་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྩ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྲེག་པས་མེ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སྣང་བར་བྱེད་པས་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དཀར་པོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པས་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པས་སྒྲོན་མ་ལྟ་བུའོ། །མཉམ་པ་དང་མི་མཉམ་པ་ཡོངས་སུ་མཐོང་བར་བྱེད་པས་མྱིག་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ལམ་ལྟ་བུའོ། །མུ་སྟེགས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤོང་བས་མུ་སྟེགས་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་གནས་པས་བཞོན་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པར་བྱེད་པས་སྒོ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཁང་པ་ན་གནས་པར་བྱེད་པས་གཞལ་མེད་ཁང་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་དང་མོས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད་པས་བཟའ་ཤིང་གི་ར་བ་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པས་གནས་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་སྐྱེད་པས་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་གཞི་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྲུང་བས་ཕ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བས་མ་མ་ལྟ་བུའོ། །སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་

38-310a

དུ་འཕགས་པས་དབང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འདུ་བས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པས་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྟེན་པས་ཁོར་ཡུག་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྨན་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པས་གངས་ཀྱི་རི་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་སྤོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པས་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པས་པད་མོ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་དུལ་ཞིང་ཅང་ཤེས་པས་གླང་པོ་ལྟ་བུའོ། །རྒོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟ་བུའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་སྐྱོང་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་སོས་པར་བྱེད་པས་སྨན་ལྟ་བུའོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་པས་སའི་འོག་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་དྲི་ཞིམ་པར་བྱེད་པས་སྤོས་ཀྱི་སྣོད་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བལྟ་ན་མངོན་པར་དགའ་བས་མེ་ཏོག་དམ་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་ཆགས་ཀྱི་གདུང་བ་བསིལ་བར་བྱེད་པས་ཁ་བའི་ཙན་དན་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགེངས་པས་ཨ་ག་རུ་ནག་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པས་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ལྟ་བུའོ། །བག་ལ་ཉལ་བའི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འབྱིན་པས་འབྲལ་བར་བྱེད་པའི་སྨན་ལྟ་བུའོ། །དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བས་དབང་པོ་ལྟ་བུའོ། །དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སེལ་བས་ངལ་བསོ་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པར་བྱེད་པས་དཔལ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཛེས་པར་བྱེད་པས་ལྷབ་ལྷུབ་ལྟ་བུའོ། །ཉེས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྲེག་པས་བསྐལ་པས་ཚིག་པའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་

38-310b

འཕེལ་བར་བྱེད་པས་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པའི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བས་ཀླུའི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ། །རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་བས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆུར་དང་ལྟ་བུའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པས་ཡིད་བཞིན་གྱི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བུམ་པ་བཟང་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་ཆར་མངོན་པར་འབེབས་པས་འདོད་སྦྱིན་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པས་གོས་དང་རིས་ཅན་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་ཤིང་བལ་གྱི་རྒྱུད་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཞིང་རྣམ་པར་སྤྱོད་པས་གཤོལ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་གོ་ཅ་རྟོལ་བས་མདེའུ་ཐུང་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་འབེན་ངེས་པར་འབིགས་པས་མདའ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བར་བྱེད་པས་མདུང་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འགེབས་པས་གོ་ཅ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀླད་འགེམས་པས་རལ་གྲི་ལྟ་བུའོ། །ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་དང་རློམ་པའི་གོ་ཅ་འདྲལ་བས་རལ་གྲིའི་སོ་ལྟ་བུའོ། །བག་ལ་ཉལ་གྱི་གོ་ཆ་གཤོག་པས་མདའ་སྟེའུ་ཀ་ལྟ་བུའོ། །ང་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་སྙོལ་བས་དཔའ་བོའི་རུ་མཚོན་ལྟ་བུའོ། །མི་ཤེས་པའི་ཤིང་སྒྱེལ་བར་བྱེད་པས་ལག་ཆ་ལྟ་བུའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཤིང་རབ་ཏུ་གཅོད་པས་སྟ་རེ་ལྟ་བུའོ། །གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པས་མཚོན་ཆ་ལྟ་བུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་སྲུང་བས་ལག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་འགོད་པས་རྐང་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་རིག་པའི་པྲིའི་ལིང་ཏོག་ཡོངས་སུ་སེལ་བས་མིག་མཁན་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་ཡང་དག་པར་འབྱིན་པས་སྐམ་པ་ལྟ་བུའོ། །བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཚེར་མ་འབྱིན་པས་ཚེར་ཟུང་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བའི་བཅིངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་འགྲེལ་པས་མཛའ་བོ་ལྟ་བུའོ། །གནོད་པ་ཐམས་ཅད་

38-311a

སེལ་བས་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་ལམ་མངོན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པས་གཙུག་ལག་ལྟ་བུའོ། །བསོད་ནམས་མི་ཟད་པས་གཏེར་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པས་ཆུ་མིག་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདོང་གི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་པས་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །འགོ་བ་མེད་པས་མེ་ཏོག་པུན་ད་རི་ཀ་ལྟ་བུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྒྱུན་ཏུ་འབབ་པས་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་ཆར་མངོན་པར་འབེབ་པས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་འཚོ་བའི་དབང་པོ་ལྟ་བུའོ། །འཆི་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའོ། །འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅིང་འདྲེན་པས་ཀུན་ནས་འཁོར་བའི་སྙིང་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བའི་ཆུ་ལ་རྒྱུ་བ་མངོན་པར་འདོན་པས་མཆིལ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོ་འཛིན་པས་སྤོས་ཀྱི་སྣོད་ལྟ་བུའོ། །ཤིན་ཏུ་ནད་མེད་པར་བྱེད་པས་དུག་སྨན་ལྟ་བུའོ། །འདོད་པས་དགའ་བའི་དུག་མེད་པར་བྱེད་པས་དུག་གི་གཉེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་འབྱང་བར་བྱེད་པས་སྔགས་དང་གཟུངས་ལྟ་བུའོ། །སྒྲིབ་པ་དང་བར་ཆད་ཀྱི་རྩྭ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འཐོར་བས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་རིགས་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པས་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོང་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྱོད་པས་ཚོང་དུས་ལྟ་བུའོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་ཆུའི་ཁམས་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་སྦྲང་རྩིའི་གནས་ལྟ་བུའོ། །

38-311b

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཛིན་པས་སྣོད་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རྡུལ་ཐམས་ཅད་མི་ལྡང་བར་བྱེད་པས་ཆར་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་དགོད་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པས་གནས་ལྟ་བུའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་མི་འདྲེ་བས་རྡོ་བ་ཁབ་ལེན་ལྟ་བུའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་དྲི་མ་མེད་པས་བཻཌཱུརྱ་ལྟ་བུའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་དུ་རླག་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་བྱེད་པས་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་སེམས་ཅན་སད་པར་བྱེད་པས་ཐོ་རས་ཀྱི་རྔ་ལྟ་བུའོ། །རྙོག་པ་མེད་པས་ཆུ་དང་བ་ལྟ་བུའོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྤྱོད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་ཟིལ་དུ་བརླག་པར་བྱེད་པས་འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པས་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའོ། །སྐྱབས་ཚོལ་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་སྐྱབས་ལྟ་བུའོ། །དོན་མ་ཡིན་པ་འཇོམས་པས་དོན་ལྟ་བུའོ། །སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པས་དབྱིག་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཚིམ་པར་བྱེད་པས་མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཡོ་བྱད་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་ཐུ་བོར་གྱུར་པས་ན་རྒན་པ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཛིན་པས་གླིང་གཞི་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་མདོ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་སྐྱོང་བས་རྫི་ལྟ་བུའོ། །སྡིག་ཏོ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་ཟློག་པས་སྲུངས་མ་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་འདྲེན་པས་དབང་པོའི་མིག་འཕྲུལ་ལྟ་བུའོ། །འདུལ་བ་འདྲེན་པས་ཆུའི་ཞགས་པ་ལྟ་བུའོ། །བག་ཆགས་དང་བག་ལ་ཉལ་བ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་གཞོབ་དུ་ཀློག་པས་དབང་པོའི་མེ་ལྟ་བུའོ། །ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ། །

38-312a

རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་སྙེད་པ་དེ་སྙེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པ་ཡོད་པར་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་ཏུ་འབྱུང་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལས་བྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པས་ཤིན་ཏུ་བཟུང་བས་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་འཆང་ན་འཇིགས་པ་ལྔ་མི་འབྱུང་སྟེ། འདི་ལྟར་མེས་མི་ཚིག་གོ། དུག་གིས་མི་ཚུགས་སོ། །མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་དོ། །ཆུས་མི་ཁྱེར་རོ། །དུ་བས་མི་འཆིའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སེམས་ཀྱི་རྩི་འཆང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེས་མི་ཚིག་གོ། ཡུལ་གྱི་དུག་གིས་མི་ཚུགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་མཚོན་གྱིས་མི་ཆོད་དོ། །སྲིད་པའི་ཆུས་མི་ཁྱེར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དུ་བས་མི་འཆིའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ སྟེ་དཔེར་ན། རྣམ་པར་མི་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་འཆང་ན་གཞན་གྱིས་གནོད་པར་བྱ་བའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩི་འཆང་བ་ལའང་འཁོར་བའི་གནོད་པའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མཆུ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་འཆང་ན་དྲི་ཚོར་བ་ཙམ་གྱིས་སྦྲུལ་ཐམས་ཅད་འབྱེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩི་འཆང་བའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་

38-312b

མོངས་པའི་སྦྲུལ་ཐམས་ཅད་འབྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་རྩི་འཆང་བ་ནི་དགྲ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་གཞན་གྱིས་མི་ཐུབ་པའི་རྩི་འཆང་བ་ཡང་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྣམ་པར་སེལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་བཅངས་ན་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་འབྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པར་སེལ་བ་འཆང་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གི་ཟུག་རྔུ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྩིའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་བཅངས་ན་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྩིའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་འཆད་པ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་མི་ཤེས་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སེལ་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྩིའི་ཤིང་ཆེན་པོ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་ཤུན་པས་རྨ་ལ་རེག་མ་ཐག་ཏུ་ཐམས་ཅད་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། གང་ནས་བཤུས་པ་དེའི་ཤུན་ཕྲགས་ཀྱང་ཕྱིར་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤིང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ཡང་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་རིགས་ཀྱི་བུ་དད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྨ་ཡོངས་སུ་འཚོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤིང་དེ་ལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྨད་བྱུང་བའམ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྩི་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་མཐུས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྩ་བ་མ་གྲུབ་པའི་རྩི་ཆེན་པོའི་མཐུས་ཀྱང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་

38-313a

དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཤིང་རྣམས་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དགའ་བ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་སུའི་ལུས་ལ་ཐོགས་པ་དེའི་ལུས་དང་སེམས་ནད་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་དགའ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྩི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་དང་སེམས་ནད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དྲན་པ་འཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་བཅངས་ན་སེམས་ཀྱི་དྲན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲན་པ་འཐོབ་པར་བྱེད་པའི་རྩི་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་དྲན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། པད་མ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་ཟོས་བ་ཙམ་གྱིས་ཚེའི་ཚད་བསྐལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་པད་མོ་ཆེན་པོའི་རྩི་ཟོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཚེ་ལ་དབང་གི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྩི་ཡོད་དེ། དེ་བཅངས་ན་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩི་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བ་བཅངས་ཏེ་འདྲེས་པ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ནང་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་དུ་མ་འཕོས་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་བསྐལ་པས་ཚིག་པའི་མེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཏལ་ཙམ་ཡང་བསྐམ་པར་ནུས་པའི་གནས་མེད་སྐབས་མྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བསམ་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་བསྔོས་པ་འགའ་ཞིག་རྣམ་པར་ཆུད་ཟ་

38-313b

བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་མེད་སྐབས་མེད་དེ། དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྐམ་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འོད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འདུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་མགུལ་དུ་བཏགས་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འོད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འདུས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་བསམ་པའི་རྒྱན་དུ་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཆུ་འདང་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཆུར་བཅུག་ན་འདམ་དང་རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཆུ་འདང་གི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་འདམ་དང་། རྙོག་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཆུ་དང་འགྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐོགས་པའི་ཉ་པ་ནི་ཆུར་མི་འཆིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཆུ་དང་འགྲོག་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཆིའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཀླུའི་ནོར་བུའི་གོ་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ལག་ན་འདུག་ན་ཉ་བ་ལ་སྩོགས་པ། ཆུ་ལས་འཚོ་བ་རྣམས་ཀླུའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འདོང་ཡང་ཀླུའི་སྦྲུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀླུའི་ནོར་བུའི་གོ་ཅ་འཆང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འདོད་པའི་གནས་ཀྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བརྒྱ་བྱིན་མངོན་པར་ཆགས་པ་ཐོགས་པའི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ནི། ལྷའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་

38-314a

ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བརྒྱ་བྱིན་མངོན་པར་ཆགས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཅོད་པན་མགོ་ལ་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོགས་པའི་མི་ནི་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡོ་བྱད་དང་འཚོ་བས་བག་ཚ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་མས་མཛེས་པ་ནི་ཉི་མ་ལ་བསྟན་ན་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཉི་མས་མཛེས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཕོག་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་འབྱིན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཟླ་བས་མཛེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན་ཆུའི་རྒྱུན་འབྱིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཟླ་བས་མཛེས་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཆུའི་རྒྱུན་འབྱིན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་ཅོད་པན་ཐོགས་པའི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་གཞན་གྱི་གནོད་པར་བྱ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལའང་ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོས་གནོད་པར་བྱ་བའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བའི་རྒྱན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བས་ནམ་ཡང་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་གྱི་དམ་པའི་ནོར་བུ་རིན་

38-314b

པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བསམ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བས་ནམ་ཡང་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ནི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སེལ་ཅིང་འགྲོ་སྟེ། ཁྱིམ་གྱི་ནང་ན་གནས་ན་ཡང་རབ་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་མ་རིག་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་ཅིང་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་སྟེ། འདོད་པའི་ཁམས་ན་གནས་ན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོར་རབ་ཏུ་འགྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཨིན་དྲ་ནཱི་ལའི་འོད་ཀྱིས་ཕོག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཁ་དོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཨིན་དྲ་ནཱི་ལ་ཡང་ཆོས་གང་དང་གང་ལ་རྣམ་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་ཁ་དོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱ་ནི་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་མི་གཙང་བའི་ནད་ཞིག་ན་འདུག་ཀྱང་དྲི་མི་ཞིམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ། དེའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གསལ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བཻཪཱུརྱ་ཡང་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཞིག་ཏུ་འདོད་པའི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཁམས་ཀྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་དག་པར་གནས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་འོད་ཅེས་

38-315a

བྱ་བ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་དག་པའི་འོད་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་མེ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་པུ་གནས་ཀྱང་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མེ་འབྱུང་བ་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་གཅིག་པུ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་བས་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་གྲུས་བླངས་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་ཚོང་པའི་ལག་དུ་འོང་བ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་ན་ནོར་བུ་འཆིང་བུ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཡང་ཁ་དོག་དང་ཪིན་ཐང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་གནས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རིན་ཐང་མེད་པ་སྨོན་ལམ་གྱི་གྲུར་བཅུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་རྒྱུད་ལ་འདུག་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་མ་ཕྱིན་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཕྱིན་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ནོར་བུ་འཆིང་བུ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་གནས་ཀྱང་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཞི་བཅུ་ན་གནས་པའི་གཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཁྱིམ་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་གི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོ་ཡང་

38-315b

འཁོར་བའི་གནས་ན་འདུག་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་རྒྱུ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གཉི་ཟླ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཇི་སྲིད་དུ་གཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་ཀྱིས་སྣང་བར་བྱེད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནོར་དང་། འབྲུ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་པ་དང་། གསེར་དང་དངུལ་དང་། མྱེ་ཏོག་དང་སྤོས་དང་ཕྲེང་བ་དང་། གོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྲིད་དུ་དུས་གསུམ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་སྣང་བར་མཛད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྷ་དང་མི་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཟག་པ་ཡོད་པའ་མ། ཟག་པ་མེད་པ་གང་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དབང་གི་རྒྱལ་པོའི་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱན་ཀྱི་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱན་གྱི་དམ་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མ་གཏོགས་པར་ལྷ་རྫས་ཀྱི་འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་ལས་ལྷག་པར་འཕགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་མ་གཏོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལྷ་རྫས་ཀྱི་འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་ལས་ལྷག་པར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཀླུའི་ཚོགས་གྲུབ་པར་གྱུར་པའི་སྦྲུལ་འདུལ་བ་ནི་ཀླུ་དང་

38-316a

སྦྲུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ནན་ཏན་གྱི་ཀླུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྲུལ་འདུལ་བ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀླུ་དང་། སྦྲུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དཔའ་བོ་ལག་ཆ་དང་ལྡན་པ་ནི་དགྲའི་འཁོར་གྱིས་ཚུགས་པར་དཀའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལག་ཆ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་དགྲའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོའི་ཕྱེ་མ་སྲང་གཅིག་གིས་ནི་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དྲི་ཞིམ་པོས་རྒྱས་པར་འགེངས་ཏེ་དེ་ཞོ་གཅིག་ཙམ་ལ་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རིན་པོ་ཆེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་རིན་དུ་མི་ཆོག་གོ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཙན་དན་སྦྲུལ་གྱི་སྙིང་པོས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གཅིག་ལ་གནས་པའི་ཁམས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གྱི་དྲི་ཞིམ་པོར་རྒྱས་པར་འགེངས་ཏེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཙན་དན་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཁ་བའི་ཙན་དན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དེ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རབ་ཏུ་བསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཁ་བའི་ཙན་དན་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རབ་ཏུ་སེལ་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་སིམ་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཉེ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གང་སུ་ཡང་

38-316b

རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དྲུང་དུ་ཉེ་བར་འོངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་ཁ་དོག་གཅིག་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཤིང་སུས་ཀྱང་མི་ཚུགས་པ་དང་། ཀུན་ནས་འདུ་བའི་ཤུན་ཕྲགས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་མེ་ཏོག་པར་ཤི་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་ཛ་ཏི་དང་། མེ་ཏོག་སུ་མ་ན་ལ་སྩོགས་པ་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤིང་གི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཤུན་ཕྲགས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་འབྱུང་བ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དམའ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མེ་ཏོག་པར་ཤི་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་ཛ་ཏི་དང་། མེ་ཏོག་སུ་མ་ནའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཟག་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཤིང་སུས་ཀྱང་མི་ཐུབ་པ་དང་། ཀུན་ནས་འདུ་བ་ཁ་འབུས་པར་གྱུར་ན། མེ་ཏོག་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཤིང་ཀུན་ནས་འདུ་བ་དགེ་བའི་རྩ་བས་ཁ་འབྲུས་པར་གྱུར་ན། །ལྷ་དང་མྱི་གྲངས་མྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྐྱེ་གནས་སུ་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཤིང་ཀུན་ནས་འདུ་བའི་མེ་ཏོག་གིས་ཉི་མ་གཅིག་ཏུ་བསྒོས་བའི་གོས་སམ། ཏིལ་མར་ལས་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀ་དང་། མེ་ཏོག་སུ་མ་ནས་ཉི་མ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་བསྒོས་པའི་གོས་སམ་ཏིལ་མར་ལས་ཀྱང་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཚེ་

38-317a

གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོའི་ངད་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་དུ་ལྡང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་བསྒོམས་པའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལས་ཀྱང་ཟག་པ་མེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་པོ་མི་འབྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཤིང་གི་རིགས་ནི་ལི་ཀི་རི་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་མཚོ་གནོད་པ་དང་བྲལ་བ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་རྩ་བ་ཡན་ཆད་མེ་ཏོག་གི་བར་དུ་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་རྩ་བས་ཡང་དག་པར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཐོག་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཕྱིན་ཆད་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པའི་མཐར་ཐུག་གི་བར་དུ་ནམ་ཡང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉེ་བར་འཚོ་བར་མི་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དངུལ་ཆུའི་རིགས་གསེར་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནི་སྲང་གཅིག་གིས་ཀྱང་ལྕགས་སྲང་སྟོང་གསེར་དུ་འགྱུར་རོ། །དངུལ་ཆུ་སྲང་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལྕགས་སྲང་སྟོང་པོ་དེས་ཟད་པར་བྱ་བ་འམ་ལྕགས་སུ་བསྒྱུར་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རོའི་ཁམས་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་བྱེད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རོའི་ཁམས་གཅིག་པོ་དེ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ལྕགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་བའམ། ཟད་པར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེ་ནི་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་དང་ཕྲད་པ་དེ་ཙམ་གྱི་མེ་

38-317b

ལྕེ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མྱེ་ཅི་ཙམ་དུ་ཆུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དམྱིགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་ཇི་ཙམ་དང་ཕྲད་པ་དེ་ཙམ་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་འཕྲོ་བ་རབ་ཏུ་དགྱེ་བས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མྱེ་མར་གཅིག་ལས་མྱེ་མར་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཞིག་བུས་ཀྱང་མེ་མར་དེ་ནི་མྱེ་མར་དེ་སྙེད་བྱུང་བས་མི་ཟད་དེ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མེ་མར་གཅིག་ལས་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པའི་མེ་མར་མང་པོ་འབར་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མེ་མར་གཅིག་པོ་དེ་ནི་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མེ་མར་འབྱུང་བས་མི་ཟད་དེ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེ་མར་གཅིག་ཅིག་ཁྱིམ་འམ། ཁང་བུ་ཇི་ལྟ་བུར་བཅུག་ཀྱང་རུང་སྟེ། བཅུག་མ་ཐག་ཏུ་ལོ་སྟོང་དུ་བསགས་བསགས་པའི་མུན་པ་ཡང་རྣམ་པར་སེལ་ཅིང་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཅིག་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་ཁྱིམ་ཐིབས་པོ་མ་རིག་པའི་མུན་པ་དང་ལྡན་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡང་རུང་སྟེ། དེའི་རྒྱུད་དུ་ཕྱིན་ན་དེ་ཕྱིན་མ་ཐག་ཏུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་བསྩགས་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། མུན་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོངས་སུ་བསྐྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མེ་མར་ནི་སྙིང་པོ་ཇི་ཙམ་པ་དེའི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་སྣང་བར་བྱེད་དེ། མར་གྱི་ཚོགས་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འབར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མེ་མར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྙིང་པོའི་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་སྣང་བར་བྱེད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་སྤྱོད་པའི་མར་

38-318a

གྱི་ཚོགས་ཅི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སེམས་ཅན་གདུལ་བ་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འབར་བར་གནས་སོ།། །།ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལྷ་རྫས་ཀྱི་འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་མགོ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྷ་རྫས་ཀྱི་འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ནན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མྱི་ལྡོག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨན་ལམ་ཆེན་པོའི་མགོ་ལ་ཐོགས་པ་ནི་བྱིས་པ་ཐ་དད་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རི་དགས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སེང་གེའི་ང་རོས་ནི་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་ནས། རིང་པོར་མ་ལོན་པའང་ཉམས་སུ་བདེ་ཞིང་རྟའི་རི་དགས་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྐྱེས་བུའི་སེང་གེ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ང་རོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་ཕྱུང་བས་ནི་ལས་དང་པོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཉམས་སུ་བདེ་ཞིང་རྟའི་དམྱིགས་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སེང་གེའི་རྒྱུས་པ་ལས་རྒྱུད་དུ་བྱས་པའི་པི་བང་གི་སྒྲས་ནི་པི་བང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་ཆད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེང་གེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐུ་མངའ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒྲས་འདོད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དགའ་བའི་པི་བང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་གཏམ་ཐམས་ཅད་

38-318b

ཀྱང་ཡོངས་སུ་འགགས་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་བ་དང་། མ་ཧེ་དང་། རའི་འོ་མས་ཡོངས་སུ་གང་བའི་ནང་དུ་སེང་གེའི་འོ་མ་ཐིགས་པ་གཅིག་བླུགས་པས་འོ་མ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འགྱེས་པར་འགྱུར་ཏེ་འདུར་མི་གཏུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་བསྩགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཀུན་གྱི་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་བུའི་སེང་གེ་ཆེན་པོའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་འོ་མ་ཐིགས་པ་གཅིག་བླུགས་པས་ཐམས་ཅད་མ་ལུས་པར་ཟད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་གནས་མི་འདུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བྱ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ནས་མ་བྱུང་བ་ལ་ང་རོའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི། གངས་ཀྱི་རི་ལ་གནས་པའི་བྱའི་ཚོགས་མཐུ་དང་ཤུགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀ་ལ་པིང་ཀའི་ཕྲུ་གུ་ལས་དང་པོ་བ་འཁོར་བའི་སྒོ་ངའི་སྦུབས་ན་འདུག་པ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ང་རོ་མཐུའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ཆེན་པོའི་ཕྲུ་གུ་སྐྱེས་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ལ་གཤོག་པའི་རླུང་གི་སྟོབས་དང་མཐུ་བདོག་པ་དང་། མྱིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་མ་ཡིན་པའི་བྱ་ལུས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ཆེན་པོའི་རིགས་དང་རྒྱུད་དུ་བྱུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ཆེན་པོའི་ཕྲུ་གུ་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་གཤོག་པའི་རླུང་གི་སྟོབས་དང་ཤུགས་བདོག་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་མྱིག་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་བསྐལ་

38-319a

བ་བརྒྱ་སྟོང་ཚང་བས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་ལག་ནས་སྤྱད་པའི་མདེའུ་ཐུང་གིས་ནི་གོ་ཅ་ཇི་ཙམ་དུ་སྲ་ཡང་རྟོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ལག་ནས་སྤྱད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མདེའུ་ཐུང་གིས་ཀྱང་ལྟ་བ་དང་བག་ལ་ཉལ་བའི་གོ་ཅ་ཐམས་ཅད་མི་རྟོལ་བ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མཐུ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ཁྲོས་ཏེ་རྔམ་པའི་འཕྲལ་བ་ལ་ཐོར་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཐུབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐུ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རྔམ་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་གདོང་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཐོར་བུ་ཇི་སྲིད་དུ་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་བདུད་ཐམས་ཅད་དང་བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཐུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་གྱི་མཆན་བུ་མ་བྱང་བ་འཕོང་གི་ཐབས་ལ་མ་གོམས་པ་ལ་འཕོང་གི་གནས་དང་ཐབས་ཀྱི་མཐུ་དང་ཁྱད་པར་བདོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཡང་འཕོང་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཅང་ཤེས་ལས་དང་པོ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གོམས་པ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་ཅི་བདོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཕོང་སློབ་པའི་འཕོང་གི་རྒྱུས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་དང་པོར་རྐང་པའི་སྟངས་ལ་གོམ་པར་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ས་ལ་སློབ་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་

38-319b

ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་ཡང་དང་པོར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་སྒྱུ་མའི་རྣམ་པ་དང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོར་སྔགས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཡིད་ལ་བྱས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་ཐམས་ཅད་ནི་གཟུགས་མེད་པ་ལ་བསྟན་དུ་མྱེད་པ་ཡིན་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་པས་སྒྱུ་མའི་སྤྲུལ་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡང་གཟུགས་མེད་པ་ལ་བསྟེན་དུ་མེད་དེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྒྲུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བྱི་ལའི་མིག་གིས་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱི་བ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་འབྱེར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་སྦྱོར་བ་ཙམ་གྱིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱེར་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རྒྱན་བཏགས་ན་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐོགས་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །ཟིལ་དུ་རླག་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་བ་ཁབ་ལོང་གི་རྒྱལ་པོའི་

38-320a

ཁམས་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་ཡང་ལྕགས་སྒྲོག་སྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཞིག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཐག་པ་ནས་བསྐྱེད་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཁམས་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་ཡང་ལྟ་བའི་རྣམ་པ་དང་། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་པའི་སྒྲོག་ཐམས་ཅད་ཞིག་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་བ་ཁབ་ལོང་གི་ཁམས་ནི་གང་དང་གང་དུ་བཞག་པ་དེ་དང་དེར་ལྕགས་ཕལ་པ་ཐམས་ཅད་འགྱེས་ཤིང་མི་གནས་ལ་མི་འདུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཁམས་ཀྱང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའམ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གང་དང་གང་དུ་བྱུང་བ་དེ་དང་དེ་དག་གི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱེར་ཞིང་མི་འཁོད་མི་འདུའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཆུ་སྲིན་གྱི་ཚིལ་གྱི་ཟེགས་མ་གཅིག་ཟོས་པའི་ཉ་བ་ནི་ཆུའི་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆུ་སྲིན་གྱིས་སོས་བཏབ་ཀྱང་ལུས་ལ་མི་ཚུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཆ་གཅིག་ཟོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འཁོར་བའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ནང་ན་འདུག་ཀྱང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་མངོན་དུ་བྱ་བའི་ལམ་གོལ་བར་ལྟུང་བས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བདུད་རྩིའི་ཆུ་འཐུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་གཞན་གྱི་གནོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཆིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་བདུད་རྩིའི་ཆུ་འཐུངས་པ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སར་མི་འཆིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྨོན་ལམ་ལས་ཀྱང་རྒྱུན་འཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན།

38-320b

བསྐུ་བ་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་མིའི་གནས་ཐམས་ཅད་ན་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་མྱི་ཀུན་གྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྤྱོད་ཀྱང་བདུད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་རྟེན་པའི་སྐྱེས་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་མ་རབས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ལ་རྟེན་པ་ཡང་སྒྲིབ་པ་དང་བར་ཆད་དང་ངན་སོང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ས་ཕུག་གི་ཁྱིམ་ན་གནས་ན་སའི་གསེ་བ་ཐམས་ཅད་རླན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གང་བས་མེའི་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བས་མངོན་པར་བརླན་པ་ལའང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མྱེས་འཇིགས་པ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དཔའ་བོ་ལ་རྟེན་པའི་མྱི་ནི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དཔའ་བོ་ལ་རྟེན་པ་ཡང་སྤྱོད་པ་ངན་པའི་དགྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཇིགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་རྡོ་རྗེའི་ལག་ཅ་ཐོགས་པ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྡོ་རྗེའི་ལག་ཅ་ཐོགས་པ་ཡང་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བའི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འཇོམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྩི་རོའི་བཅུད་འཐུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རིང་བར་གནས་སོ། །ཉམ་ཆུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒ་བར་མི་

38-321a

འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རོའི་བཅུད་ཀྱི་ཚོགས་འཐུངས་པ་ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པར་འཁོར་བ་ན་འཁོར་ཡང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་ལ་འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མི་གོས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྨན་གྱི་རོ་སྦྱར་རོ་ཅོག་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། གང་ལའང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་སྦྱར་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། གང་ལ་ཡང་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མིའི་དོན་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་སྲོག་གི་དབང་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བླང་བ་ལའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་མེད་པས་ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱར་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བྲལ་བ་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་མཐུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཉེ་བར་འཚོ་བར་བྱར་མྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་དུག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུག་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དུག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུག་པར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྐར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་ཐུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །

38-321b

དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐར་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཟག་པ་མེད་པའི་འོད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་མ་ལོན་པ་ཡང་བློའི་མཆོག་ཏུ་བྱ་བ་ནས་རྒན་པ་ཐམས་ཅད་རིགས་སུ་རིགས་དང་ལྡན་པར་སྐྱེས་པ་དང་། དབང་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལས་དང་པོ་བ་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་ཉན་ཐོས་ནས་རྒན་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་གི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བློན་པོ་ཇི་ཙམ་དུ་ནས་རྒན་པས་ཀྱང་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནིུ་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་བ་ལ་ཡང་ཕྱག་བྱ་དགོས་སོ། །རྒྱལ་པོའི་བུས་ཀྱང་བློན་པོ་རྒན་པོ་ལ་རིམ་གྲོར་མི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཇི་ཙམ་དུ་རྒན་ལ་ཇི་ཙམ་དུ་ཚངས་པའི་སྤྱོད་པ་རིང་དུ་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་ལ་གདུད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་རིམ་གྲོ་མེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱལ་པོའི་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་དགོས་པར་བྱ་བ་ཞིག་ནའང་རྒྱལ་པོའི་མཚན་དང་ལྡན་ན་རིགས་ཀྱི་བཙུན་པས་རྒྱལ་པོའི་བློན་པོ་དམ་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་མི་མཉམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནོན་པ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་དང་ལྡན་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་བཙུན་ཞིང་ཆེ་བས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་མི་མཉམ་མོ། །

38-322a

རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་མིག་ལ་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་ན་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རིན་པོ་ཆེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་སེམས་ཅན་དད་པའི་མིག་མི་ཤེས་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་སྣང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྩིའི་གཟུངས་སྔགས་དང་རྩི་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་བྱས་པ་ནི། རེག་གམ་མཐོང་ངམ། འགྲོགས་ན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཚོགས་དང་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་ཀྱི་སྔགས་དང་རྩི་ཐམས་ཅད་ལས་བསྒྲུབས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་ཐོས་སམ་མཐོང་ངམ། འགྲོགས་སམ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གོས་དང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འདམ་གྱི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་གོས་དང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནི་འཁོར་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་འདམ་གྱི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཤིང་གི་གཟུགས་མགོ་གཟེར་གྱིས་བཏབ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་འགྱེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སྨོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་སྤྱི་བོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྨོན་ལམ་གྱི་གཟེར་གྱིས་བཏབ་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་ལུས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡོངས་སུ་འགྱེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གཟེར་དང་མི་ལྡན་པའི་འཁྲུལ་འཁོར་ནི་ཤིང་གི་ཡན་ལག་དེ་ཉིད་ཡིན་ཡང་དགོས་པ་བྱ་བའི་མཐུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་

38-322b

སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་མི་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཐུ་མེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་ཨ་ག་རུ་ནག་པོ་གླང་པོའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེས་བདུགས་མ་ཐག་ཏུ་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་ཡན་ལག་བཞིའི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཨ་ག་རུས་བདུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་འདས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་སྤྱོད་ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་མ་རབས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུང་ནས་མི་འབྱུང་གི་རྡོ་རྗེའི་འབྱུང་ཁུང་ངམ། གསེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའང་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་རབས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ནས་མི་སྐྱེ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྡོ་རྗེའི་འབྱུང་ཁུང་ངམ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་གསེར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཆེན་པོ་ནས་འབྱུང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཤིང་གི་རིགས་རྩ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་རྩ་བ་མཐར་ཐུག་པ་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི་ཤིང་རྣམས་ལ་ཡལ་ག་དང་ལོ་མ་དང་འདབ་མ་དང་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དྲ་བ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་མཐར་ཐུག་པའང་མི་དམིགས་མོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་

38-323a

མངོན་པར་ཤེས་པའི་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་དྲ་བར་གྱུར་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྣང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་སྣོད་ངན་པའི་གཞི་ལ་འདུག་ན་མཛེས་པར་མི་སྣང་ངོ་། །སྣོད་མ་རྡོལ་བ་མ་གཏོགས་པར་སྣོད་རྡོལ་བ་དང་། བུ་ག་ཅན་གྱིས་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡང་སེམས་ཅན་མོས་པ་ཞེན་པའི་སྣོད་དང་། སེར་སྣ་ཅན་ནམ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པ་ཅན་ནམ་གནོད་སེམས་ཅན་ནམ། ལེ་ལོ་ཅན་ནམ། དྲན་པ་འཁྲུག་པའམ། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཅན་རྣམས་ལ་མི་མཛེས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལོག་པ་ལ་ཞུགས་པ་བློ་མི་བརྟན་པའི་སྣོད་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབུགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཕུགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་བྲག་ཐམས་ཅད་ཤིགས་པར་འཇོམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཡང་། ལྟ་བའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྲག་ཤིགས་པར་འཇོམ་མོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བསམ་པ་ལོག་པར་ཞུགས་པས་ཆག་པར་གྱུར་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཆག་ཀྱང་ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནན་ཏན་མེད་པས་ཆག་པར་གྱུར་ཀྱང་། འཁོར་བའི་

38-323b

ཕོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེའི་ཁམས་ནི་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཆུང་ཡང་ནོར་བུ་དང་རྡོ་ཐམས་ཅད་གཅོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་ཇི་ཙམ་དུ་ཆུང་བ་ལ་ཞུགས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་ནི་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་སྐྱེ་བོ་མ་རབས་ཀྱི་ལག་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡང་མ་རབས་ཀྱི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ངན་ངོན་ཅན་གྱི་ལྷ་དང་མིའི་ལག་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་ལ་མི་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡོན་ཏན་མི་ཤེས་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་རབ་འཆལ་པའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་གང་ཟག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་མཁས་པས་ཀྱང་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་ཞུ་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཞུ་བར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེའི་ལག་ཅ་ཆེན་པོ་ནི་གཞན་དུ་ན་མཐུ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་མཐུ་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་དྲག་པོ་མ་གཏོགས་པར་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཆེན་པོས་ཀྱང་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་ལག་ཅ་ཆེན་པོ་ཡང་གཞན་དུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུའི་སྟོབས་ཀྱིས་བརྟན་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཚད་མེད་པའི་མཐུ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ལྟར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྟོབས་ཀྱི་ཤུགས་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་མ་གཏོགས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་སྟོབས་པོ་ཆེ་ཐམས་

38-324a

ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། མཚོན་ཆ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚུགས་པ་གང་དུ་ཡང་རྡོ་རྗེས་མི་ཚུགས་པ་མེད་དེ་ཁ་མི་འབབ་བོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བའམ། དུས་གསུམ་གྱི་བསྐལ་པར་སྤྱད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འགྲོགས་པར་བྱ་བ་གང་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་ཆས་རྡུགས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྡོ་རྗེའི་མཚོན་ཆ་ཆེན་པོ་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་ཡིད་མེད་པས་ནི་མི་བཟོད་པ་མེད་དེ། ཁ་མི་འབབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་གཞན་དུ་ན་རྡོ་རྗེ་ཉིད་ལས་གྱུར་པའི་གཞི་མ་གཏོགས་པར་སའི་ཕྱོགས་གང་གིས་ཀྱང་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྱུང་བའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཚོགས་རྡོ་རྗེ་ནི་གཞན་དུ་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་བརྟན་པའི་ས་གཞི་མ་གཏོགས་པར། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་སྣོད་རྡོ་རྗེའི་གཞི་སྲ་ཞིང་གསེབ་མེད་པས་ཆུ་གསང་དུ་འཛག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྡོ་རྗེ་གསེབ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་གཞི་ཅན་ལ་གནས་པ་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་ས་ཆེན་པོ་ནི་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དམའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་སྲ་བའི་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་རྣམས་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་དམའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་ཆུས་བངས་པའམ་རུལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཡང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་

38-324b

ཅད་ཀྱི་ཆུར་བསྐལ་པར་གནས་ཀྱང་རུལ་བར་མི་འགྱུར་བངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྡོ་རྗེ་ནི་མེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་པར་མི་འགྱུར་ཡོངས་སུ་གདུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ཡང་འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མྱེའི་དྲོད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཚིག་གོ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མྱེའི་གདུང་བས་གདུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་བཞུགས་ཤིང་། བདུད་རྒོལ་ཏུ་གཞུག་པ་མཛད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ཀྱི་གདན་ནི་གཞན་དུ་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ལྟེ་བའི་སའི་གཞི་མ་གཏོགས་པར་སའི་ཕྱོགས་གཞན་གྱིས་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དང་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཟོད་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་ས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུང་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་ནོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཆོད་པ་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་དང་ཤུགས་དང་དྲག་ཤུལ་དེ་དག་ཀྱང་གཞན་དུ་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་སྲ་བའི་ལྟེ་བ་ཅན་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཅན་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་གཞན་ཚད་མེད་པ་ནས། ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་

38-325a

བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཁྱོད། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། ཡོན་ཏན་འདི་དག་རབ་ཏུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལེགས་པར་ཐོབ་བོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ན་རེ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ། ཇི་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་སྟེ་ལྟོས་ཤིག་དང་། དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་། བསླབས་ནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ལ་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་བ་བྱས་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །འཕགས་པ་ཕོ་བྲང་བརྩེགས་པའི་ཆབ་སྒོ་དབྱེར་གསོལ་ནང་དུ་མཆིའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོའི་སྒོ་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། ལག་པ་གཡས་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་ཏེ། སྒྲ་ཕྱུང་བ་དང་། དེའི་སྒོ་དེ་ཡང་རང་བྱེ་བར་གྱུར་པ་དང་། དེས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ད་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་འདིར་སོང་ཤིག །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེའི་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕྱིན་མ་ཐག་ཏུ་སྒོ་དེ་ཡང་རང་ཆད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་མཐོང་བ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་ལ་རྒྱར་དཔག་ཚད་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་དང་ལྡན་པ། ནམ་མཁའི་

38-325b

དབྱིངས་ཀྱི་ཚད་ཀྱིས་གཞལ་བ། འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་ཡངས་པ། གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་གྱི་རྒྱན་གྲངས་མེད་པས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེ་འི་ཕྲེང་བ་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྤྱངས་པའི་རྒྱན་གྱི་བརྒྱན་པ། མུ་ཏིག་དམར་པོའི་ཕྲེང་བ་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྒྱན་གྱི་བརྒྱན་པ། སེང་གེའི་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱངས་བའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སེང་གེའི་རྒྱལ་མཚན་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཟླ་བ་དང་། ཟླ་གམ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་སྣ་ཚོགས་གྲངས་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྦྱངས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། དར་གྱི་བ་དན་སྣ་ཚོགས་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེ་མང་པོ་གྲངས་མེད་པའི་འོད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། གསེར་གྱི་དྲ་བ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་སྣམ་བུ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། གསེར་གྱི་ལྕགས་ཕོད་རིན་པོ་ཆེས་སྤྲས་པ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། དྲིལ་བུ་སྒྲ་སྙན་པ་འབྱུང་བ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁའི་དྲ་བ་བསྐྱོད་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་འབྱུང་བ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་མེ་ཏོག་མང་པོའི་ཆར་མངོན་པར་འབབ་པ། གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ལྷ་རྫས་ཀྱི་ཕྲེང་བའི་ལྡ་ལྡི་མངོན་པར་སྦྱངས་པ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། གམ་ཡོ་ནས་སྤོས་ཀྱི་སྣོད་ནས་བདུག་སྤོས་འཐུལ་བའི་ཡོ་བྱད་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། གསེར་ཕྱེ་མའི་ཆར་རབ་ཏུ་འབབ་པ། གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། པུ་ཤུའི་དྲ་བ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སྐར་ཁུང་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རྟ་བབས་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་

38-326a

གྱིས་བརྒྱན་པ། བ་གམ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། མྱེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཕ་གུ་གྲངས་མེད་པ་གཏམས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་རྩིག་པ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཀ་བ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་གོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་འཕང་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ལམ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེ་གྲངས་མེད་པའི་བད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། སའི་གཞི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེ་གྲངས་མེད་པ་ལས་བརྩེགས་པའི་ཁང་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་བུ་མོ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་སྣམ་བུ་གྲངས་མེད་པ་བཏིང་བའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་ཆུ་ཤིང་གི་ཀ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། བྱའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྒྲ་འབྱིན་པ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་པད་མོ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་སྲོག་ཤིང་འཛིན་པ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རྫིང་བུ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། མེ་ཏོག་པུན་ད་རི་ཀ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་ཐེམ་སྐས་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་སྟེགས་བུ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་གྲངས་

38-326b

མེད་པས་སྤྲས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་འོད་གྲངས་མེད་པ་རབ་ཏུ་འགྱེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ། གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ། ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པར་འདུག་པ་མཐོང་སྟེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེའི་ནང་ན་ཡང་། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་གཞན་བརྒྱ་སྟོང་འདི་ལྟ་བུའི་རྒྱན་དང་། ལྷབ་ལྷུབ་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། ལྷའི་བ་དན་གྲངས་མེད་པའི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པ་ནས། ཡོན་ཏན་དང་ལེགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། གྲངས་མེད་པའི་བར་གྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པས་གང་བར་མཐོང་ངོ་། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་ལ་དེ་ལྟར་ཚད་མེད་དེ། ནམ་མཁའི་མཛོད་དུ་གྱུར་པ། ཀུན་ནས་ཤིན་ཏུ་སྤ་བར་འཁོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་མ་འཛིངས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་སལ་སལ་པོར་འདུག་པར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་དེ་ལ་སྣང་བར་གྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། དམིགས་པ་མ་ལུས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་སྣང་བར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོའི་ཡུལ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་མཐོང་ནས། དགའ་བའི་ཤུགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བའི་སྤྲོ་བ་དང་། མོས་པ་ཆེན་པོས་ལུས་དང་། སེམས་མངོན་པར་བརླན་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསལ་བའི་ཡིད་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་སེམས་དང་། རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བྲལ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་རབ་ཏུ་གཞོལ་བ་དང་། སྒྲ་ཐམས་

38-327a

ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་དྲན་པས། རྣམ་པར་དམིགས་པའི་རྣ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱ་བའི་རྣམ་པར་འཁྲུག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བློ་དང་། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་མིག་རབ་ཏུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ནས། ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་དུ་བལྟས་པའི་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱ་བར། མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྟོབས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕབ་སྟེ། ཕྱག་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱས་མ་ཐག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་མཐུས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་བདག་ཉིད་ཕྱིན་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མང་པོ་ཡང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཐོག་མ་རིགས་ནི་གང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། མིང་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་ཞིག་གིས། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དང་ཡོངས་སུ་བསྐུལ་བ་གང་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གང་གི་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་དང་། ཚེའི་ཚད་ནི་ཅི་ཙམ་ཞིག་ཏུ། བསྐལ་པའི་མིང་ནི་ཅི་ཞེས་བྱ་བར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གང་ལ་རྒྱན་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་དུ་འཁོར་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་མངོན་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ། སྨོན་ལམ་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་སེམས་ཅན་དེ་དག་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་དང་ཚེའི་ཚད་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཙམ་གྱི་དུས་སུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེའི་ཞབས་ཀྱི་

38-327b

དྲུང་ན་བདག་ཉིད་འདུག་པར་ཡང་ཤེས་པར་གྱུར་ཏེ། བྱ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཐོག་མ་གང་དུ། བྱམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་དང་དུས་གང་ནས་བཟུང་སྟེ། དེའི་མྱིང་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་གང་དུ་སྤྱོད་པ་སྤྱད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་གང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་གང་དུ་བཟོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་གང་དུ་ས་ནོན་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་གང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ལ་ལར་ནི་གང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། ལ་ལར་ནི་གང་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་བ་དང་། ལ་ལར་ནི་གང་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ལུང་ནི་སུས་བསྟན་པ་དང་། ཡུན་ནི་ཇི་སྲིད་ཅིག་གིས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོར་གྱུར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཕན་པ་དང་། བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉེ་བར་སྡུད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དུ་གྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དགའ་བ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་ཟློག་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཚངས་པར་གྱུར་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པའི་དགའ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་རབ་མཚེ་མར་གྱུར་ཏེ། ཚད་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་རབ་དགའ་ལྡན་དུ་གྱུར་ཏེ།

38-328a

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་དགར་གྱུར་ཏེ། ལྷའི་འཁོར་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྒྱུར་དུ་གྱུར་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་བདུད་དུ་གྱུར་ཏེ། ལྷ་རྣམས་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པར་སྟོན་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོའི་གནས་སུ་སྐྱེས་ཏེ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཁོར་ནང་རྒྱལ་དང་། དྲེགས་པ་དང་། རློམ་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྤང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི་གཤིན་རྗེའི་འཇིག་རྟེན་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་འོད་ཀྱིས། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི་ཡི་དགས་ཀྱི་གནས་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ། སེམས་ཅན་ཡི་དགས་ཀྱི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ། ཁ་ཟས་དང་། བཏུང་བ་མང་པོ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་ཅིང་བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་ན་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སུ་གཏོགས་པའི། སེམས་ཅན་མང་པོ་འདུལ་བར་མཐོང་ངོ་། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པའི། ལྷའི་འཁོར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ། །རབ་མཚེ་མའི་འཁོར་ན།

38-328b

ལ་ལར་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་དགའ་ལྡན་གྱི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རབ་འཕྲུལ་དགའི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་བདུད་ཀྱི་འཁོར་ན། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། ཚངས་པའི་དབང་པོའི་འཁོར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་ཀླུ་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་གནོད་སྦྱིན་དང་སྲིན་པོའི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་དྲི་ཟ་དང་མིའམ་ཅིའི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་དང་གསོད་འཕྲོག་གི་དབང་པོའི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་དབང་པོ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་མིའི་འཁོར་ན། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ན། ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ན། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཐོག་མ་བསྐྱེད་པ་ལས་དང་པོ་བ་རྣམས་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ། ལ་ལར་ནི་བཟོད་པ་ཐོབ་ཅིང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་རྣམས་ལ། ལ་ལར་ནི་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་ཤིང་དབང་བསྐུར་བ་རྣམས་ལ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་སའི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་ས་བཅུ་ལ་གནས་པའི་བར་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡང་དག་པར་བགྲོ་བར་བསྐྱོད་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་

38-329a

སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དང་། ལ་ལར་ནི་བསླབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་དུ་འཇུག་པར་བྱ་བ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། ལ་ལར་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཟབ་མོ་དང་། ལ་ལར་ནི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཞི་བའི་ཡུལ་གྱིས་རྒྱས་པར་དགང་བ་དང་། ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་སྐལ་བ་མཐུན་པར་སྤྱོད་པའི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ཤིང་། འཇིག་རྟེན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ། བཟོའི་གནས་སྣ་ཚོགས་དང་། གཙུག་ལག་གི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྱོར་བ་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚེ་གཅིག་གིས། ཐོགས་པ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྐུར་བའི་སྒོ་ཡང་དག་པར་འགྲོ་བ་མཐོང་ངོ་། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་ཆགས་པ་མྱེད་ཅིང་། ལོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་མི་གཏོང་བ་ལ་བརྩོན་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་ལུང་དཔོག་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར། ལ་ལར་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་བརྩོན་པར། ལ་ལར་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བགྲོ་བ་ལ་བརྩོན་པར། ལ་ལར་ནི་དམ་པའི་ཆོས་བྲི་བ་ལ་བརྩོན་པར། ལ་ལར་ནི་བྱམས་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར། ལ་ལར་ནི་བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར། ལ་ལར་ནི་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པར། ཁང་

38-329b

པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ། མཉམ་པར་གཞག་པར་མཐོང་ངོ་། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྲུལ་པ་ཡོད་པ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་མཐོང་སྟེ། དེ་དག་གི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་། བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲིན་མང་པོ་འབྱུང་བ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལའི་ལུས་དང་། བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། ལྷའི་རིས་ཀྱི་སྤྲིན་མང་པོ་འབྱུང་བ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི་ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོ་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་སྤྲིན་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང་། ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྤྲིན་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང་། ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུའི་སྤྲིན་མང་པོ་འབྱུང་བ་དང་། ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། ཚོང་དཔོན་དང་། བློན་པོ་དང་། ཁྱིམ་བདག་གི་སྤྲིན་མང་པོ་དང་། ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྲིན་མང་པོ་དང་། ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་སྤྲིན་མང་པོ་དང་། ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པའི། སྤྲིན་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་བ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལའི་ལུས་དང་བ་སྤུའི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་སྒོ་

38-330a

དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། ཐབས་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། སྟོབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། གཟུངས་དང་། སྤོབས་པ་དང་། བདེན་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། རྟེན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་མདོ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་། སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། ལམ་དང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཏམ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཏམ་དང་། ས་དང་བཟོད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་འཇུག་པའི་སྒྲ་མང་པོ་འབྱུང་བ་ཐོས་སོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ལ་ལར་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཀུན་ནས་འདུས་པར་མཐོང་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་བ་དང་། རིགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། སྐུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། སྐུ་ཚེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཞིང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། བསྐལ་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། འབྱུང་བའི་སྒོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་གནས་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ནས། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དག་ཀྱང་མ་ལུས་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཁང་པ་བརྩེགས་

38-330b

པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ། དེའི་དབུས་སུ་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་གཅིག་ཅིག་གཞན་པས་ཆེ་ལ་ཡངས་ཤིང་། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་པས་ཀྱང་ཆེས་ལྷག་པར་འཕགས་པའི་རྒྱན་གྱིས། ཡང་དག་པར་བརྒྱན་པ་ཞིག་འདུག་པར་མཐོང་སྟེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེའི་ནང་ན་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདུག་པ་མཐོང་ངོ་། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དེ་ནས་ཡང་། གླིང་བཞི་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འཁོད་པར་མཐོང་ངོ་། །འཛམ་བུའི་གླིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་པད་མོའི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པས་ཡོངས་སུ་བླངས་པ་དང་། གོམ་པ་བདུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པར་བལྟས་པ་དང་། སེང་གེའི་ང་རོ་ཆེན་པོ་སྒྲོག་པ་དང་། གཞོན་ནུའི་ས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། བཙུན་མོའི་འཁོར་གྱི་ནང་ན་གནས་པ་དང་། བཟའ་ཤིང་གི་ར་བར་འགྲོ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཏེ། མངོན་པར་བྱུང་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པ་དང་། ཟས་ཟ་བ་དང་། སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། བདུད་རྒོལ་དུ་འཇུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་རྣམ་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་མྱིག་མི་འགེབས་པར་ལྟ་བ་དང་། ཚངས་པ་ཆེན་པོས་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཚུལ་དང་མྱིང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཚེའི་ཚད་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱན་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་

38-331a

པར་དག་པའི་ཚུལ་བསྟན་པས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་སྨོན་ལམ་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ཆོས་བསྟན་ཅིང་རྣམ་པར་དགོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། རིང་བསྲེལ་བགོ་བ་དང་། བསྟན་པ་གནས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཞིང་ལྷའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནའང་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཉིད་རྐང་པའི་དྲུང་ན་འདུག་པར་རང་རང་གིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ཚེའི་ཚད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དྲན་པ་མ་ཉམས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པས། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་གི་དྲིལ་དང་། དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་དང་། རོལ་མོ་དང་། གླུ་ལ་སྩོགས་པའི་དམྱིགས་པ་ཅི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་འབྲུག་སྒྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འབྱུང་བ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། ལ་ལ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ས་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་བ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་རྒྱན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲ་གོང་དུ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོས་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལ་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་སྒྲ་ཐོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཅེས་བྱ་

38-331b

བར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱིང་དང་། ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ཐོས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ཡང་དག་པར་བསྐུལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་དུ་བསྐལ་པའི་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ་བར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ན་འདུག་འདུག་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བསྐྱེད་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། འདི་ལྟ་བུ་དག་གཅིག་ཐོས་ཏེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ནི་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གིས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། དེས་བསྐལ་པ་ནི་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་དེ། བསྐལ་པ་འདི་སྙེད་ཅིག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ། །མཚན་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། སྐུ་ཆེའི་ཚད་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་དང་། རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་འདྲ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་གདུལ་བ་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་ཀུན་ནས་འདུས་པ་འདི་འདྲ་བ་ཞིག་གོ། དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ཀྱང་། བསྐལ་བ་འདི་སྙེད་ཅིག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །ལ་ལ་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་དང་། ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་ན། གཏང་བར་དཀའ་བ་འདི་ལྟ་བུའི་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་བརྒྱ་ནི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ངོ་། །བཟོད་པ་སྒོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བསམ་

38-332a

གཏན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་བརྩོན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་དོན་དུ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་བྱེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། བུ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། ཆུང་མ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང་། རྐ་ལག་དང་མྱིག་དང་། མགོ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་བྱེད་དོ། །མྱེར་མཆོང་བ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་དང་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་བཟུང་སྟེ། ཆོས་སྨྲ་བར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་གཏོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་མཆོད་སྦྱིན་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་སྒྲེང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་རྔ་རྡུང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་དུང་འབུད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་བརྒྱན་པ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བརྒྱན་པ་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ལ་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་སྡུད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་སྲུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཐོས་སོ། །ལ་ལ་ལས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་དབང་བསྐུར་བ་མྱིང་དང་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་གིས་འཁོར་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དང་། བསྐལ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་སྐུ་ཚེའི་ཚད་འདི་ཙམ་ཞིག་དང་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་དང་། སེམས་ཅན་འདུལ་བ་འདི་འདྲ་བ་དང་། འདི་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་གྱི་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བས་ད་ལྟར་བཞུགས་ཤིང་འཚོ་སྐྱོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དྲིལ་དང་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཀའི་དྲ་བ་དང་། རོལ་མོ་ལ་སྩོགས་པའི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་ཚད་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པར་གྱུར་ཏེ། སྒྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཐོས་པས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་དགའ་བའི་ཤུགས་

38-332b

རྒྱ་ཆེན་པོས་མངོན་པར་བརླན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་དག་ཐོས་ནས་ལ་ལར་ནི་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་སྤོབས་པའི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་བཟོད་པའི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་སྤྱོད་པའི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ལ་ལར་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོར་འཇུག་པ་མང་པོ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ།། །།སངས་རྒྱས་རྨད་གཅད་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གཅིག་པ། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དག་ལས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྒྱན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་ཚད་མེད་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། ལ་ལར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཞིང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཞིང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཞིང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་རྣམ་པར་དག་ཅིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཞིང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་

38-333a

པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སངས་རྒྱས་མི་བཞུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཆུང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཆེ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཕྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་མྱིག་འཕྲུལ་གྱིས་འཇུ་ག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སྣྲེལ་ཞིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སྤྱིའུ་ཚུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སའི་གཞི་མཉམ་པར་འདུག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་དང་། ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལྷ་དང་མྱིས་གང་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འཆག་ས་དེ་དག་དང་། གནས་དེ་དག་དང་། སྟན་དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་དགོས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་བརྩོན་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། ལ་ལར་ནི་འཆག་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་བསམ་གཏན་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལྟ་བ་དང་། ལ་ལར་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་འཇིག་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་བསྒྲུབ་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ལུང་ནོད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཡི་གེར་འདྲི་བ་

38-333b

དང་། ལ་ལར་ནི་དྲི་བ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་དང་། ལ་ལར་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་བཤགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ལ་ལར་ནི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་བྱེད་པ་མཐོང་ངོ་། །ཀ་བ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོད་ཀྱི་དྲ་བ་མང་པོ་འབྱུང་བ་མཐོང་སྟེ། ལ་ལ་ལས་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཁ་དོག་དམར་པོ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཤེལ་གྱི་ཁ་དོག་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཨིན་དྲ་ནཱི་ལའི་ཁ་དོག་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་འཇའི་ཁ་དོག་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་དང་། ལ་ལས་ནི་འོད་ཐམས་ཅད་དུ་སྣང་བའི་ཁ་དོག་དང་། ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བསྐྱེད་པ་བལྟ་ན་མཆོག་ཏུ་མཛེས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འཛམ་བུ་ཆུ་ཀླུང་གི་གསེར་གྱི་ཆུ་ཤིང་གི་ཀ་བ་དེ་དག་དང་། རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་དེ་དག་ཀྱང་ལག་ནས་མེ་ཏོག་གི་སྤྲིན་མངོན་པར་སྤྱོད་པར་མཐོང་སྟེ། ལག་ནས་ཕྲེང་བའི་ལྡ་ལྡི་དང་། ལག་ནས་གོས་དང་། ལག་ནས་གདུགས་དང་། རྒྱལ་མཚན་དང་། བ་དན་དང་། ལག་ནས་སྤོས་དང་། བདུག་སྤོས་དང་། བྱུག་པ་དང་། ལག་ནས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་དང་། ལག་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་དང་། གསེར་གྱི་ལྕག་ཕོད་སྣ་ཚོགས་དང་། ལག་ནས་མུ་ཏིག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སེ་མོ་དོ་དང་། ལག་ནས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སེ་མོ་དོ་མངོན་པར་སྦྱོང་བ་དང་། ལག་ན་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཐོགས་པར་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལ་ནི་གཙུག་གི་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ཅོད་པན་གྱིས་འདུད་ཅིང་མྱིག་མྱི་འགེབས་པར་བལྟ་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱར་ཞིང་ཕྱག་འཚལ་བར་མཐོང་ངོ་། །མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་། སྤོས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དྲི་ཞིམ་པོར་བྱས་པའི་ཆ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཕྲ་མོ་འབབ་པར་མཐོང་

38-334a

ངོ་། །རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱའི་ཕྲེང་བའི་དྲ་བ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་། མར་མྱེའི་ཕྲེང་བ་རབ་ཏུ་འབར་བ་མང་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །རིན་པོ་ཆེའི་གདུགས་དེ་དག་ཀྱང་རྒྱན་དང་། ལྷབ་ལྷུབ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཛེས་པར་བརྒྱན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་དྲིལ་དང་། དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁའི་དྲ་བ་དང་། དར་གྱི་ལྡ་ལྡི་དང་། ཆུན་པོ་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཤར་བུ་དང་། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྒོ་ངས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་དང་ལྡན་པ་མཐོང་ངོ་། །རྫིང་དེ་དག་ནས་ཀྱང་། རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་པད་མོ་དང་། ཨུཏ་པལ་དང་། ཀུ་མ་ད་དང་། བུན་ད་རི་ཀ་གྲངས་མེད་པ་མངོན་པར་འཐོན་པར་མཐོང་སྟེ། ལ་ལ་ནི་མཐོ་གང་འཁོར་བ་ཙམ། ལ་ལ་ནི་འདོམ་གང་འཁོར་བ་ཙམ། ལ་ལ་ནི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ཙམ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཡང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱན་མང་པོ་འཁོད་པར་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་བུད་མེད་ཀྱི་གཟུགས་དང་། སྐྱེས་པའི་གཟུགས་དང་། ཁྱེའུའི་གཟུགས་དང་། བུ་མོའི་གཟུགས་དང་། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་གཟུགས་དང་། ཚངས་པའི་གཟུགས་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོའི་གཟུགས་དང་། ལྷ་དང་ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་གཟུགས་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་འདུག་པའི་ལུས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་དུ་མ་དང་ལྡན་པ་མང་པོ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ། ལུས་འདུད་ཅིང་། ཕྱག་འཚལ་བར་འཁོད་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས། མྱི་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་དུ་བཅས་ཏེ་བཞུགས་པ་དག་ཀྱང་མཐོང་ངོ་། །ས་ཆེན་པོའི་གཞི་བཻ་ཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པ། མྱིག་མངས་རིས་སུ་འདུག་པའི་མྱིག་མངས་རིས་རེ་རེ་ནས་

38-334b

ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམྱིགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མང་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། །ཁང་བ་རྩེགས་པ། ལ་ལ་ལས་ནི་ཞིང་གི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ། ལ་ལ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ། ལ་ལ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་དམིགས་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེ་དག་གི་རྒྱན་དང་། ལྷབ་ལྷུབ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། མྱིག་མངས་རིས་རེ་རེ་ལ་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་བར་མཐོང་ངོ་། །རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་རིན་པོ་ཆེའི་མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུའི་མཛོད་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་། ལུས་ཕྱེད་ཙམ་བྱུང་བའི་གཟུགས་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་དང་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་འདུག་པ་མང་པོ་འཐོན་པར་མཐོང་སྟེ། ལ་ལ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་སྐུ་ཕྱེད་ཙམ་བྱུང་བ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་ཕྱེད་ཙམ་བྱུང་བ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ལྷ་དང་། ཀླུ་དང་། གནོད་སྦྱིན་དང་། དྲི་ཟ་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་། མྱིའམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོའི་ལུས་ཕྱེད་ཙམ་བྱུང་བ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་དང་། ཚངས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་མགོན་པོའི་ལུས་ཕྱེད་ཙམ་བྱུང་བ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། མྱིའི་དབང་པོའི་ལུས་ཕྱེད་ཙམ་བྱུང་བ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་དང་། ཚོང་དཔོན་དང་། ཁྱིམ་བདག་དང་། བློན་པོ་དང་། སྐྱེས་པ་དང་། བུད་མེད་དང་། ཁྱེའུ་དང་། དགེ་སློང་དང་། དགེ་སློང་མ་དང་། དགེ་བསྙེན་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་ལུས་ཕྱེད་ཙམ་བྱུང་བ་མཐོང་སྟེ། ལ་ལའི་ལ་གནས་ནི་མེ་ཏོག་ཕྲེང་བ་སྤྱོད་པ་དང་། ལ་ལའི་ལག་ནས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་མངོན་པར་སྦྱོར་པ་དང་། ལ་ལའི་ལག་ནས་ནི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་ཐོགས་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་ལུས་

38-335a

འདུད་ཅིང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་མྱིག་མི་འགེབས་པར་ལྟ་ཞིང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། ལ་ལ་ནི་མངོན་པར་བསྟོད་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་གསེར་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་དངུལ་གྱི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་བྱི་རུའི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཻཌཱུརྱ་སྔོན་པོའི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཨིན་དྲ་ནཱི་ལའི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་སྣང་བའི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་མེ་ཏོག་ཙམ་པ་ཀའི་ཁ་དོག་ཏུ་འདུག་པ་དང་། ལ་ལ་ནི་འོད་ཀྱི་ལུས་དང་། ལ་ལ་ནི་མཚན་གྱིས་རྣམ་པར་བྲིས་པའི་ལུས་སུ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཟླ་གམ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་གཉི་ཟླ་དང་གཟའ་སྐར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གྲངས་མེད་པ་མང་པོ་འཐོན་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་སྣང་བར་བྱེད་པ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཁང་པ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་དང་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་རྩིག་ངོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མྱིག་མངས་རིས་སུ་བྲིས་པར་མཐོང་སྟེ། རིན་པོ་ཆེའི་མྱིག་མངས་རིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རིམ་པས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་རིམ་པར་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། མིག་མངས་རིས་ལ་ལ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་མགོ་བྱིན་པ་མཐོང་ངོ་། །ལ་ལ་ལས་ནི་མྱིག་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ལག་པ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གཙུག་གི་རིན་པོ་ཆེ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཐོར་པག་དང་བཅས་པའི་གཙུག་གི་རིན་པོ་ཆེ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སོ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ལྕེ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རྣ་བ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སྣ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སྙིང་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཤ་དང་

38-335b

རྐང་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཁྲག་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་པགས་པ་དང་པྲི་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སེན་མོ་ཤ་དང་བཅས་པར་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་དྲ་བར་འབྲེལ་བ་དང་། བཅས་པའི་སོར་མོ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བུ་དང་། བུ་མོ་དང་ཆུང་མ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ལྗོངས་དང་ཡུལ་དང་ཁམས་དང་། རྒྱལ་པོའི་གནས་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གླིང་བཞི་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཁྲི་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བྲན་ཕོ་སྨོས་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བཙུན་མོའི་འཁོར་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བཟའ་ཤིང་གི་ར་བ་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་མེ་ཏོག་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། བྱུག་པ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ནད་ཀྱི་རྩི་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཁ་ཟས་དང་། སྐོམ་གྱི་རྣམ་པ་མང་པོ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གནས་ཐམས་ཅད་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གཞལ་བའི་སྣོད་རིན་པོ་ཆེས་གང་བ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་རྟ་བྱིན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བཙོན་ར་ན་འཁོད་པ་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་གསད་པར་ཆད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བྱིས་པ་གསོ་བ་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ལམ་སྟོར་བ་ལ་ལམ་སྟོན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་མཉན་པར་གྱུར་ཏེ། ཆུ་ཀླུང་གི་རྒྱུད་ལ་གྲུ་འདོར་བ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རྟའི་རྒྱལ་པོ་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲོལ་བར་གྱུར་ཏེ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་སྲིན་པོའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་

38-336a

སྐྱོབ་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོར་གྱུར་ཏེ། བསྟན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་དགོད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སྨན་པར་གྱུར་ཏེ། ན་བའི་གསོས་སྨན་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཕ་མ་ལ་ཕུ་དུད་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁ་དོག་དང་། གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མདོག་དང་སྐུ་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལ་ལ་ལས་ནི་ཆོས་སྨྲ་བའི་གཟུགས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེག་པའི་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། ལུང་དབོག་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱད་པར་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཆོད་རྟེན་ལ་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཟུགས་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བསྐུལ་བ་དང་། སྤོས་དང་བྱུག་པ་གསོལ་ཞིང་། འབྲུ་མར་དྲི་ཞིམ་པོས་བྱུག་པ་དང་། དྲིལ་བུ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་གསོལ་བ་ལ་སྩོགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བརྩོན་པ་དང་། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་འགོད་པ་དང་། བསླབ་པའི་གནས་ལྔ་དང་། གསོ་སྦྱིན་གྱི་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་། སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་བཙལ་བ་དང་།

38-336b

རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་མཉན་པ་དང་། ལུང་མནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ལ་སེམས་ཅན་དགོད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེང་གེའི་སྟན་ལ་འདུག་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་འགྲེལ་བ་དང་། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་པར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སྤྱད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་མྱིག་མངས་རིས་དེ་དག་ལས་རྣམ་པ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། དེས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ། ལ་ལར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྙེན་བཀུར་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲུང་དུ་བདག་ཉིད་ཕྱིན་ཅིང་། ཚུར་ཤོག་ནོར་བཟངས་ལེགས་པར་འོངས་སམ། མི་ངལ་ལམ། འདེ་རེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་དང་ཡུལ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་དག་ལ་ལྟོས་ཤིག །ཅེས་བསྒོ་ཞིང་གཏམ་ཤེས་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ། དེ་དག་རེ་རེ་དང་། དམིགས་པ་དེ་དག་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྒྱན་དང་། ཡུལ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་འདི་དག་དང་། གཞན་དག་ཀྱང་གྲངས་མེད་པ་མང་པོ་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། དྲན་པའི་མཐུ་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། མིག་ཡོངས་སུ་དག་པ། ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་ལྟ་བ་དང་། ལྷག་མཐོང་ལ་ལྟ་བའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་དབང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ས་ལ་གནས་ཏེ། མཐའ་ཡས་པའི་རྒྱན་དང་། ཡུལ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ།

38-337a

དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པའི་རྨི་ལམ་དུ། གཟུགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་ཞིག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁྱིམ་དང་གཞལ་མེད་ཁང་མདངས་དགའ་བའམ། གྲོང་དང་། གྲོང་ཁྱེར་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་མདངས་དགའ་བའམ། བཟའ་ཤིང་གི་ར་བ་དང་། ཀུན་དགའི་ར་བ་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་མདངས་དགའ་བའམ། ཤིང་དང་། ཆུ་ཀླུང་དང་། རྫིང་དང་། རི་མདངས་དགའ་བ་འམ། གོས་དང་། ཁ་ཟས་དང་། བཏུང་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉམས་སུ་བདེ་བའམ། གླུ་དང་། སིལ་སྙན་དང་། རོལ་མོའི་སྒྲ་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྩ་བ་ཉམས་སུ་དགའ་བ་ཞིག་མཐོང་ངམ། ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་དང་། བདག་ཉིད་འགྲོགས་པར་ཤེས་པར་གྱུར་པའམ། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དང་། རིའི་རྒྱལ་པོ་རི་རབ་དང་། ལྷའི་གནས་ཐམས་ཅད་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་དག་ན་བདག་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་གནས་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ལ། ཁྱིམ་འམ་གནས་དེ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཡངས་ཤིང་། ཡོན་ཏན་དང་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྒྱན་པར་མཐོང་སྟེ། ཉིན་པར་ཞིག་ཡིན་པར་ཤེས་ཀྱང་། ནམ་དེ་ཡང་རིང་བ་དང་། ཐུང་བར་བྱེ་བྲག་མི་འབྱེད་ལ་རྨི་ལམ་ཡིན་པ་ཙམ་དུའང་མི་ཤེས་སོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་བདེ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་ཞིང་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ཟོ་བདོག་བདེ་ལ་སྙོམས་པ་དང་། གཉིད་མེད་དེ་མི་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྩལ་བས། དགའ་བ་དང་། བདེ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། ཡུན་ཀྱང་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་སྙམ་ནས། ཉིན་གཅིག་གམ། ཉིན་བདུན་ནམ། ཟླ་བ་ཕྱེད་དམ། ཟླ་བ་གཅིག་གམ། ལོ་གཅིག་གམ། ལོ་བརྒྱའམ། དེ་བས་ཀྱང་རིང་བ་ཞིག་ལོན་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ནས། ས་ངན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །

38-337b

དེ་བཞིན་དུ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། ཁམས་གསུམ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པར་གཞོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆུང་བའི་འདུ་ཤེས་འགགས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡངས་ཤིང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ་གནས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པས། རྒྱན་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཉམས་སུ་མྱོང་པར་གྱུར་ཏོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པར་གྱུར་ཏོ། །མཚན་མར་བྱས་པར་གྱུར་ཏོ། །དམིགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །བདག་ཉིད་ཀྱང་། དེ་དག་ན་འདུག་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ནད་པ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐ་མ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཉེ་བར་གནས་ནས། ལས་ཀྱི་སྲིད་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ན། ལས་ཇི་ལྟ་བུར་བྱས་ཤིང་བསགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པས། ལས་མི་དགེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ནི། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། ཡི་དགས་ཀྱི་ཡུལ་ལམ། གཤིན་རྗེའི་མྱི་ལག་ཆ་གཉེམས་པ་ཐོགས་པ། གཤེ་ཞིང་ཁྲོ་བ་དག་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་ངུད་མོ་དང་། འོ་དོད་ཀྱི་སྒྲ་ཡང་ཐོས་པར་གྱུར་ལ། བ་ཚྭའི་ཆུ་དེ་དག་ཀྱང་མཐོང་སྟེ། སྤུ་གྲིའི་སོ་བཤིབས་པའི་རི་དེ་དག་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཤལ་མ་ལིའི་སྡོང་པོ་དེ་དག་དང་། རལ་གྱིའི་སོའི་ནགས་ཚལ་དེ་དག་ཀྱང་། མཐོང་བར་གྱུར་ཏམ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དེ་དག་ཀྱང་། ཀུན་ནས་འབར་ཞིང་ཡོངས་སུ་འབར་བ་དང་། རབ་ཏུ་འབར་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་བུམ་པ་གཅིག་ཏུ་འབར་བ་དེ་

38-338a

དག་ཀྱང་། མཐོང་བར་གྱུར་ལ། གནོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་གནོད་པར་བྱ་ཞིང་། ཚོར་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཙམ་དུ་ཤེས་པར་གྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པ་དེ་དག་ཀྱང་། མེའི་གདུང་བས། སྡུག་བསྔལ་བ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངམ། བདག་གིས་མྱོང་བར་གྱུར་ཏམ། ལས་དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་ལྷའི་ཁང་པ་དང་། གནས་ཤིག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏམ། ལྷའི་འཁོར་དང་། ལྷ་མོའི་ཚོགས་དང་། རྒྱན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏེ། བཟའ་ཤིང་གི་ར་བ་དང་། དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ནགས་ཚལ་དང་། ཆུ་ཀླུང་དང་། རྫིང་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་རི་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ཤིང་དང་། ལོངས་སྤྱོད་མང་པོ་མཐོང་ངོ་། །ཉམས་སུ་མྱོང་པར་གྱུར་ཏེ། ཚེའི་ཡུན་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་པར་ཤེས་པར་གྱུར་ན། དེ་ནི་འདི་ནས་ཀྱང་འཕོས་པ་མེད། དེར་ཡང་སྐྱེས་པ་མེད་དེ། མི་སྣང་བར་མ་གྱུར་བཞིན་དུ། ལས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མྱི་ཁྱབ་པས་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་ཤེས་ཤིང་མཐོང་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ཀྱི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱན་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། སྐྱེས་བུ་འབྱུང་པོའི་གདོན་གྱིས་ནོན་པས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མང་པོ་མཐོང་སྟེ། ཅི་དྲིས་པ་དེ་དག་གི་ལུང་ཡང་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱིན་གྱིས་རླབས་ཀྱི་མཐུས་རྒྱན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཀླུའི་ཁང་པར་ཕྱིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། ཀླུའི་འདུ་ཤེས་

38-338b

ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་པས། ཉི་མ་གཅིག་གམ། ཉི་མ་བདུན་ནམ། ཟླ་བ་ཕྱེད་དམ། ཟླ་བ་གཅིག་གམ། ལོ་གཅིག་གམ། ལོ་བརྒྱར་ཡང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་ཏེ། ཀླུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། བྲལ་ནས། མིའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པར་ན་ཡིད་ཙམ་ལས་མ་ལོན་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་བཏང་བའི་བློ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས། ཡུད་ཙམ་གཅིག་པོ་དེ་ཡང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་གཞལ་མེད་ཁང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ན་རྒྱན་གྱི་དམ་པ་ཕུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་ནང་དུ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། གཟུགས་བརྙན་གྱི་ཚུལ་དུ་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་མ་འདྲེས་པར་གསལ་བར་སྣང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཀྱང་། རྒྱན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་དུ། ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་མ་འཛིངས་པར་གཟུགས་བརྙན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་མཐོང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། རྒྱས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའི་དགེ་སློང་ནི། གཅིག་པུ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཁང་བུའམ། འཆག་ས་འམ། འདུག་པའི་གནས་ན་འདུག་གམ། འགྲེང་ཡང་རུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི། ཡུལ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་པའི་ཡུལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་མཐོང་ཞིང་། ཉམས་སུ་མྱོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོང་དཔོན་གྱི་

38-339a

བུ། ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་གང་ལ་ཞུགས་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་རྒྱན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐོང་ཞིང་ཤེས་ཏེ། ཉམས་སུ་མྱོང་བར་གྱུར་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་རྣམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྷབ་ལྷུབ་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལ་བྱུང་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྣང་ཡང་ཅི་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། གནོད་སྦྱིན་གྱི་གཞལ་མེད་ཁང་མིའི་ཁང་པ་ན་འདུག་པའམ། མིའི་ཁང་པ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་ཁང་པའི་ཁོངས་ན་འདུག་པ་ནི་ཕན་ཚུན་ཐ་མི་དད་དེ་ལས་ཀྱི་ཡུལ་རྣམ་པ་ཇི་ལྟར་དག་པའི་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྒྱའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་སྣང་ངོ་། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ནི་སྔགས་དང་རིག་སྔགས་དང་། རྩིའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་སྒྱུ་མའི་སྟོབས་ཀྱི་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་མཐུས་རྒྱན་གྱི་ཡུལ་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དེའི་ནང་དུ་སོང་སྟེ། བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་དག་བརྟུལ་ནས། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ལ་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་བྱས་ཏེ། འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་གྱི་ལོངས་རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་བསྒྲུབ་ན་ཉེ་བར་འགྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་

38-339b

གྱིས་བརླབས་པའོ། །རང་བཞིན་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའོ། །སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་དེས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་ལངས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་མཐོང་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཀྱི་མཐུ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་མཐོང་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བསྒྲུབས་པ་མཐོང་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་མདངས་དགའ་བ་མཐོང་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་མཐོང་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྱུང་བའི་སྒོ་ཐོས་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་དང་རྒྱན་ཚད་མེད་པ་མཐོང་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨོན་ལམ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཁྱད་པར་མཐོང་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་ཐར་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱས་མོད། ཁྱོད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་མྱོང་མོད་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་འཕགས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དགོངས་པ་དང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་མཐུས་མཐོང་ངོ་། །འཕགས་པ་རྣམ་པར་ཐར་པ་འདིའི་མིང་ཅི་ཞེས་བགྱི་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་འདི་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པའི་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་འདི་ལྟ་བུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དག་ནི་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོབ་བོ། །ནོར་བཟངས་ཀྱིས་སྨྲས་པ།

38-340a

འཕགས་པ་རྒྱན་དེ་དག་གང་དུ་མཆིས། སྨྲས་པ་གང་ནས་འོང་བ་དེར་རོ། །ནོར་བཟངས་ཀྱིས་སྨྲས་པ་གང་ནས་མཆིས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པ་ལས་འོངས་སོ། །དེ་ནི་བྱིན་གྱི་རླབས་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་གང་དུ་ཡང་སོང་བ་མེད་ལ་འཕོས་པ་མེད་དོ། །ཕུང་པོར་གྱུར་པ་མེད་དོ། །ཚོགས་སུ་གྱུར་པ་མེད་དོ། །བརྩེགས་པར་གནས་པ་མེད་དོ། །དངོས་པོར་གནས་པ་མེད་དོ། །ཡུལ་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་ན་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ཀླུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲིན་གྱི་དྲ་བ་ནི་ལུས་ལ་ཡང་མི་གནས། སེམས་ལ་ཡང་མི་གནས་ནང་ལ་ཡང་མི་གནས་མོད་ཀྱི་ཀླུའི་སེམས་ཀྱི་དབང་དང་ཀླུའི་དབང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཚད་མེད་པ་བཀྱེ་བ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་སྣང་ངོ་། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱན་དེ་དག་ཀྱང་ནང་ནའང་གནས་མ་ཡིན། ཕྱི་རོལ་ན་གནས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱི་དབང་དང་། ཁྱོད་ཀྱི་སྣོད་བཟང་པོའི་ཕྱིར་མི་སྣང་བར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོས་ནི་སྒྱུ་མའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཀྱང་གང་ནས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད་བཤིག་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་མྱེད་དེ། འཕོ་བ་མྱེད་མོད་ཀྱི་སྔགས་དང་རྩིའི་མཐུས་ཡོངས་སུ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་རྒྱན་དེ་དག་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་སོང་བ་མེད། གང་ནས་ཀྱང་འོངས་པ་མེད་ལ་གང་དུའང་ཕུང་པོར་གྱུར་བ་མྱེད་མོད་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་བསླབས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོངས་སུ་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ནོར་བཟངས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་ཤུལ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་གཤེགས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་

38-340b

འགྲོ་བ་ནི་འོང་བ་མེད་པར་འགྲོའོ། །གཡོ་བ་དང་གནས་པ་མེད་པར་འགྲོའོ། །གནས་དང་བརྟེན་མེད་པར་འགྲོའོ། །ཤི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འགྲོའོ། །གནས་པ་དང་འཕོ་བ་མེད་པར་འགྲོའོ། །གཡོ་བ་དང་ལྡང་བ་མེད་པར་འགྲོའོ། །ལྟོས་པ་དང་གནས་མེད་པར་འགྲོའོ། །ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པར་འགྲོའོ། །མྱི་སྐྱེ་བ་དང་མི་འགག་པར་འགྲོའོ། །རྟག་པ་མེད་པ་དང་ཆད་པ་མེད་པར་འགྲོའོ། །གཞན་ཡང་རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་འདུལ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ལྟ་བས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པས་བྱམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་གང་དུ་དགའ་བར་སྐྱེ་བས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་མོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་བཞིན་ཡོངས་སུ་སྟོན་པས་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞབས་ཀྱི་དྲུང་ནས་གཡོ་བ་མེད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ཤེས་རབ་དང་ཐབས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་མིག་ཡོར་དང་གཟུགས་བརྙན་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་སྤྲུལ་པ་ཡོངས་སུ་སྟོན་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་ཁྱོད་ལམ་ཇི་སྲིད་ཅིག་ནས་འོངས་ཤེས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པ་ནི། རིགས་ཀྱི་བུ་ང་ནི་ཚེའི་ས་ཡུལ་ཕྲེང་བ་སྟོབས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཁང་ཁྱིམ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ན་ཚོང་དཔོན་ས་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་བཞག་

38-341a

ནས་ཚེའི་སའི་མི་རྣམས་ལ་སྣོད་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་པ་བྱས་ཏེ། ཕ་མ་དང་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་དང་གཉེན་བཤེས་སུ་འོང་བ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་ནས་འདིར་འོངས་སོ། །ནོར་བཟངས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ས་གང་ལགས། སྨྲས་པ་རིགས་ཀྱི་བུ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ས་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ས་ལ་གནས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་སྤྱོད་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཐབས་མཁས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བཟོད་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་འདས་པ་དང་མ་བྱོན་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་

38-341b

སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་ས་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚེའི་སའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཐབས་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་འོ་མའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མ་མའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལྷབ་ལྷུབ་དང་རྒྱན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པར་བྱེད་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ནི་བསླབ་པ་ལ་སྤྱོད་དུ་འཇུག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ནི་གྲོགས་པོའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གཉེན་བཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ནི་ཕུ་ནུའོ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་རིགས་སོ། །ནན་ཏན་ནི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །སའི་གནས་ནི་རིགས་ཀྱི་གནས་སོ། །བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ནི་རིགས་སུ་རིགས་དང་ལྡན་པར་སྐྱེས་པའོ། །སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་གཞུང་ཐོབ་པའོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སྙེགས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྐུལ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའོ། །དབང་བསྐུར་ནས་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱིས་པ་ཐ་དད་པའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མེད་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ཡིན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྒྱུད་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་རིགས་རྒྱུན་མི་གཅད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཡོངས་སུ་

38-342a

བསྡུ་བ་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པ་ཡིན། རིགས་དང་རུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན། མནད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སྨད་དུ་མེད་པ་ཡིན། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་། བདུད་དང་བཅས་པ་དང་། ཚངས་པ་དང་བཅས་པ་དང་། དགེ་སྦྱོང་དང་བྲམ་ཟེར་བཅས་པའི་སྐྱེ་དགུའི་ནང་ན་རིགས་ལ་སྨོས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་དམ་པར་སྐྱེས་ལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་ལུས་དང་ལྡན་པས་རིགས་ཀྱིས་བཙུན་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུད་ཀྱི་རིགས་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྨད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་སྲིད་པའི་སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྲིད་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུད་དུ་སྐྱེ་ཞིང་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བས་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོའོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་གདགས་པར་ངལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པས་བསྐུལ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པས་སྒྱིད་ལུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཕུང་པོ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སྐྱེ་བ་དང་ཤི་འཕོ་བ་དང་འཆི་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྨ་མི་འབྱུང་ངོ་། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བའི་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་བརྩེ་བས་བདུད་ཀྱི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་དོགས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་ལས་

38-342b

སུ་བྱུང་བས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྨོས་སུ་མེད་དོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་རབ་ཏུ་ཐོབ་པས་འགྲོ་བའི་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ང་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པའི་ལུས་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཟུགས་དང་མཉམ་པའི་ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་བྱེ་བྲག་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་མྱིང་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མོས་པ་དང་མཉམ་པའི་སྤྱོད་ལམ་དང་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་གདུལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་ཚེ་དང་། རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། བྱིས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་འཇུག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྤྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པའི་ལུས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཅིང་བརྗོད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་བཀང་སྟེ། སྔོན་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྤྱོད་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྟོར་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་འདིའི་ཡུལ་ཕྲེང་བ་སྟོབས་ཀྱི་གྲོང་རྡལ་ཁང་ཁྱིམ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བྲམ་ཟེའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དང་། ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་སུ་འོང་བ་རྣམས་རྣམ་པར་གདུལ་བ་དང་། བྲམ་ཟེའི་རིགས་དང་། རྒྱུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་རིགས་ཀྱི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་འདི་དག་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་འདི་དག་ང་རྒྱལ་མྱེད་པར་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་འདིར་སྐྱེས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུད་འདི་ན་

38-343a

ཐབས་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་བསམ་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུར་འདུལ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བ་བྱེད་ཅིང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་རྒྱན་གྱིས་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་འདི་ན་འདུག་གོ། འདི་ནས་ང་ཤི་འཕོས་ནས་ཀྱང་བསམ་པའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་བ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷའི་བུ་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། འདོད་པའི་ཁམས་ནས་ཡོངས་སུ་འདས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤྲུལ་པའི་རྒྱན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། འདོད་པའི་དགའ་བའི་སྲེད་པ་ལས་རྣམ་པར་བཟློག་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མྱི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དང་། ལྷར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐར་གུད་པར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་འཆི་འཕོའི་རྣམ་པ་ཞེས་བ་བ་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་ཡང་དག་པར་བགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་དེར་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་བཀྱེ་བའི་འདུལ་བའི་པད་མོ་རྣམས་ཀྱང་ཁ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། དུས་ལ་བབ་པ་ལ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱེད་ཀྱིས། ངས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པར་བཅས་པས་ད་དུང་ཡང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །སོང་རིགས་ཀྱི་བུ་ད་དུང་ཡང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་གན་དུ་སོང་ལ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་དང་།

38-343b

ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྤྱོད་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྨོན་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྒྱས་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་དྲིས་ཤིག་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་ཁྱོད་ལ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་སྤྱོད་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ལ་ཡང་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཚད་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཚད་མེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་གི་ཡུམ་ལྟ་བུའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ལ་གདམས་ངག་སྟོན་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། གདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་མྱིང་གི་འཁོར་ལོས་རྣམ་པར་རྒྱས་པར་གྱུར་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་དུ་གཏམ་གྱི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་ཤིང་བསྟོད་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ་ཆོས་ཟབ་མོའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྣམ་པར་སྤྱོད་པའོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་

38-344a

པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ལ་རིང་དུ་སོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཞུགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེ་ནི་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེད་པའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་མང་པོ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའོ། །ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྟོན་པའོ། །ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་སྐུལ་བའོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོའི་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་འཇུག་པའོ། །སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་གཞོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསང་བ་ཐོས་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའོ། །སྔོན་གྱི་ཚེའི་གནས་སུ་སྐལ་བ་མཐུན་པར་སྤྱད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བས་ན་ཁྱོད་ད་ལྟར་ཡང་འཇམ་དཔལ་གྱི་རྐང་པའི་དྲུང་ན་འདུག་གིས་ཡོན་ཏན་གྱི་གདམས་ངག་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མ་སྐྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྒྱིད་ལུག་པར་མ་བྱེད་ཅིག །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ནོར་བཟངས་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཇི་སྙེད་ཅིག་མཐོང་བ་དང་། སྤྱོད་པའི་སྒོ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཐོས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་མཐུ་དང་བྱིན་གྱི་རླབས་སུ་བལྟ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ལའང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཆོག་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པའི་རྐང་པ་གཉིས་ལ་སྤྱི་བོས་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་གཡས་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་བ་བྱས་ནས་ཡང་དང་ཡང་བལྟས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་

38-344b

པའི་དྲུང་ནས་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་གྲོང་ཁྱེར་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུས་ཏེ། ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཡིད་བདེ་བ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ན་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་སེམས་ཤིང་རྣམ་པར་ལྟ་བས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་བ་མཐོང་བར་མོས་ཤིང་། སྨོན་ལམ་ཕྲད་པར་དགའ་བས་སྡོད་ཅིང་འདུག་འདུག་པ་དང་། དེ་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས། དཔག་ཚད་བརྒྱ་རྩ་བཅུའི་ཕ་རོལ་ནས་ལག་པ་བརྐྱང་སྟེ། ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟངས་གྲོང་ཁྱེར་ཡིད་བདེ་བ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ན་འདུག་པའི་སྤྱི་བོར་བཞག་སྟེ། འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དད་པའི་དབང་པོ་དང་མྱི་ལྡན་པ་སེམས་སྐྱོ་བ་ཅན་བསམ་པ་ཞུམ་པ་ཅན་སྦྱོར་བ་བོར་བ་བརྩོན་འགྲུས་ལྡོག་པ། ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་དགའ་བར་རྩི་བ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅིག་ལ་ཞེན་པར་གནས་པ། སྤྱོད་པ་དང་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པ་ལ་མྱི་མཁས་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་དགོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ལྟ་བུ་དང་། གནས་འདི་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འམ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་འམ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་འམ། འཇུག་པར་བྱ་བ་འམ། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བ་འམ། བརྟག་པར་བྱ་བའམ། རྟོགས་པར་བྱ་བའམ། ཐོབ་པར་བྱ་བར་མྱི་ནུས་སོ། །ཞེས་ཏེ་དེས་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྐུལ་པ་དང་། གཟེངས་བསྟོང་པ་དང་དགའ་བར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གྲངས་མྱེད་པ་དང་། ལྡན་པར་བྱས་ནས་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཟུངས་དང་། སྤོབས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པའི་བྱིན་གྱིས་བྱིན་དུ་བརླབས་པར་བྱས་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པའི་སྤྱོད་པའི་