Texts/Zhi ba lha'i lo rnam thar/Full text

ཞི་བ་ལྷའི་ལོ་རྣམ་ཐར།

zhi ba lha'i lo rnam thar

FULL TEXT

Descriptionངོ་སྤྲོད།

The great bodhisattva Śāntideva was born as a prince in Saurāṣṭra, yet, following the prophecies of the noble Mañjuśrī and Tārā, he perceived the sensual pleasures of the kingdom as if they were the scalding waters of hell. Fleeing into the forest, he attained inconceivable levels of samādhi and primordial wisdom. While residing at the great monastic center of Nālandā, he appeared to others as a simple "bhusu ku" who only ate, slept, and defecated, but in reality, he was deeply immersed in yogic practice. He composed magnificent treatises such as the Śikṣāsamuccaya and the Sūtrasamuccaya. Eventually, when requested by the monastic assembly to recite a discourse, he delivered the Bodhicaryāvatāra, a work previously unknown. During the chapter on wisdom, he ascended into the sky, his voice continuing uninterrupted until he finished the entire text. His biography records seven miraculous accounts, including his defeat of non-Buddhist tīrthikas and his use of supernatural powers to benefit the destitute.རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷ་ནི་སཽ་རཥྚར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཀྱང་། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་དང་སྒྲོལ་མའི་ལུང་བསྟན་བཞིན་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་འདོད་ཡོན་ནི་དམྱལ་བའི་ཆུ་ཚན་ལྟ་བུར་གཟིགས་ནས་ནགས་ཁྲོད་དུ་བྲོས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྙེས། དཔལ་ནཱ་ལེནྡཱའི་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོར་བཞུགས་སྐབས་གཞན་ངོར་བྷུ་སུ་ཀུའི་སྤྱོད་པ་ཙམ་བསྟན་ནའང་། དོན་དུ་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྤྱོད་པའི་ངང་གཞོལ་བར་མཛད། ཁོང་གིས་བསླབ་བཏུས་དང་། མདོ་བཏུས་སོགས་བསྟན་བཅོས་རླབས་ཆེན་བརྩམས་པར་མཛད། མཐར་དགེ་འདུན་ཚོགས་པའི་དབུས་སུ་མདོ་འདོན་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱས་ཚེ། ཁོང་གིས་སྔར་མ་གྲགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་གསུངས་ཏེ་ཤེར་ལེའུའི་སྐབས་སུ་ནམ་མཁར་འཕུར་ཞིང་གསུང་གི་སྣང་བ་མ་ཆད་པ་བྱུང་སྟེ་སྤྱོད་འཇུག་རྫོགས་པར་གསུངས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་པ་བཏུལ་བ་དང་། ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་ལ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཕན་བཏགས་པ་སོགས་ངོ་མཚར་བའི་གཏམ་བདུན་གྱི་སྐོར་གསལ།

Reference	zhi ba lha'i lo rnam thar [ཞི་བ་ལྷའི་ལོ་རྣམ་ཐར།].
People	Tāranātha

Tibetan

[edit]

Input by Khenpo Tamphel for Tsadra Foundation
Source	BDRC MW12434
Date	2026-02-17
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

ཞི་བ་ལྷ་ནི། སཽ་རཥྚར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྔོན་གྱི་ལས་འཕྲོའི་མཐུས་ཆུང་ངུ་ནས་འཇམ་དཔལ་མནལ་ལམ་དུ་ཞལ་གཟིགས། ཆེར་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་དུ་བསྐོ་བར་བྱས་པ་ལས། མནལ་ལམ་དུ་རྒྱལ་སྲིད་དུ་བསྐོ་སའི་ཁྲི་ལ་འཇམ་དཔལ་བཞུགས་ནས། བུ་གཅིག་འདི་ནི་ང་ཡི་སྟན་ཡིན་ཏེ། །ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན། །ཁྱོད་དང་ང་གཉིས་སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་པ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། འཕགས་མ་སྒྲོལ་མས་རང་གི་མའི་ཚུལ་བཟུང་ནས། ཆུ་ཚན་སྤྱི་བོ་ནས་བླུགས་པས། ཅི་ཡིན་དྲིས་པ་ན། རྒྱལ་སྲིད་ནི་དམྱལ་བའི་ཆུ་ཚུན་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཁྱོད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས། རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་དུ་མི་རུང་བར་མཁྱེན་ནས་ནངས་པར་རྒྱལ་སར་བསྐོ་རྒྱུའི་ནུབ་མོ་བྲོས་ནས་སོང་ངོ༌། །དེར་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་པས། ནགས་ཤིག་གི་རྩ་བ་ན་ཆུ་མིག་འདུག་པ་འཐུང་བར་བརྩམས་པ་ན། བུད་མེད་གཅིག་གིས་བཟློག་ནས་ཆུ་ཞིམ་པོ་གཞན་བླུད། ནགས་ཀྱི་ཕུག་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་འདུག་པའི་དྲུང་དུ་ཁྲིད། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་གདམས་པ་ནོས་ཏེ་བསྒོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་འཇམ་དཔལ་དང༌། བུད་མེད་དེ་སྒྲོལ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རྟག་ཏུ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཞལ་གཟིགས་སོ། །དེ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ལྔ་པའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བཞུགས་པས་སྒྱུ་རྩལ་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་བློ་གྲོས་ཆེ་བར་འདུག་ནས་བློན་པོ་གྱིས་གསུང་བ་རེ་ཞིག་ཞལ་གྱིས་བཞེས། ཡི་དམ་གྱི་ཕྱག་མཚན་ཤིང་གི་རལ་གྲི་གཅིག་འཆང་གིན་ཡོད། དེར་བཟོའི་གནས་སྔོན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དར་བར་མཛད། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞིན་དུ་སྐྱོང་བཅུག་པས་བློན་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲག་དོག་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་ནི་གཡོ་ཅན་ཞིག་སྟེ། རལ་གྲི་ཡང་ཤིང་ལས་མེད་དོ་བྱས་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་བློན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རལ་གྲི་སྟོན་དགོས་བྱུང་བས། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ཕྱུང་ན་ལྷ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་བྱས་པས་ལྷག་པར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ཏེ། གནོད་ཀྱང་སླ་ཡི་ངེས་པར་སྟོན་ཅིག་ཟེར། འོ་ན་སྤྱན་གཡས་པ་ཁོབ་ལ་གཡོན་པས་གཟིགས་ཤིག་གསུང༌། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བསྟན་པས་རལ་གྲིའི་འོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་མིག་གཡོན་པ་ལྷུངས་སོ། །དེ་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་ཤེས། རྙེད་བཀུར་མང་པོ་བྱས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བས། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞིན་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་གཞི་ཉི་ཤུ་ཚུགས་ཞེས་བསྒོས་ནས་ཡུལ་དབུས་སུ་བྱོན། མཁན་པོ་རྒྱལ་བའི་ལྷ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། མིང་ཞི་བའི་ལྷར་བཏགས། དེར་པཎྚི་ཏ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལས། ཁ་ཟས་ཀྱང་འབྲས་བྲེ་བོ་ཆེ་ལྔ་ལྔ་གསོལ། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཆོས་གསན་ཞིང༌། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང༌། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལེགས་པར་བརྩམས། མ་ལུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཀྱང༌། ཉིན་མཚན་དུ་མནལ་ཞིང༌། ཕྱི་རོལ་གཞན་ངོར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པ་ལྟར་བསྟན་པས། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་དད་རྫས་ཆུད་འཛའ་བར་བྱེད་པ་འདི་བསྐྲད་དགོས་པ་ལས། མདོ་འདོན་རེས་བྱས་ན་འདི་རང་བུད་ལ་འགྲོ་ཞེས་བགྲོས་ནས། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་མཐར་ཞི་བ་ལྷ་ལའང་མདོ་འདོན་དགོས་བྱས་པས། ཐོག་མར་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས། ནན་གྱིས་འཆུ་བ་ལ་འོ་ན་ཁྲི་བརྩིགས་ཤིག་གདོན་བར་བྱའོ་གསུངས་པས་འགའ་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས། ཕལ་ཆེར་དམའ་དབབ་པའི་དོན་དུ་འཚོགས། དེར་སློབ་དཔོན་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ནས། སྔར་བྱུང་བ་ཞིག་འདོན་ནམ་མ་བྱུང་བ་ཞིག་འདོན་བྱས་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚོད་བགམ་པའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བ་ཐོན་ཅིག་ཟེར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །ཞེས་པའི་ཚིག་མཚམས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ཞིང་གཤེགས་ནས། སྐུ་ལུས་མི་སྣང་ཡང་གསུང་གི་སྣང་བ་མ་ཆད་པ་བྱུང་སྟེ་སྤྱོད་འཇུག་རྫོགས་པར་གསུངས་སོ། །དེར་པཎྜི་ཏ་གཟུངས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་ལ་བཟུང་བ་ལས། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤློ་ཀ་སྟོང་ལྷག་པ་ཞིག་བྱུང༌། མཆོད་བརྗོད་རང་གི་བློས་སྦྱར། ཤར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤློ་ཀ་བདུན་བརྒྱ་ལས་མེད་པ་མཆོད་བརྗོད་དབུ་མ་རྩ་བའི་དེ་བཅུག དེ་ཡང་བཤགས་ལེ་དང་། ཤེར་ལེ་ཆད་པ་ཡིན། དབུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་མེད་པ། རྗེས་བསྔགས་ཀྱི་དབང་དུ་བརྩིས་པའི་ཤློ་ཀ་སྟོང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང༌། དེར་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལས། བོད་ཀྱི་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། གྲོང་ཁྱེར་དཔལ་ཡོན་ཅན་དུ་བཞུགས་ཟེར་ནའང༌། ཏྲི་ལིངྒའི་ཆར་གཏོགས་པ་གྲོང་ཁྱེར་ཀ་ལིངྒར་གཤེགས་ཏེ། དེ་ན་བཞུགས་ཞེས་ཐོས་པས་པཎྜི་ཏ་གསུམ་གྱིས་དེར་སོང་སྟེ། ནཱ་ལེནྡཱར་འབྱོན་པར་ཞུས་པས་མ་གནང༌། འོ་ན་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང༌། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བལྟ་བར་གསུངས་པ་ཡང་གང་ཡིན། དཔེ་གསུམ་པོ་འདིའང་གང་དག་ཅེས་ཞུས་པས། བསླབ་མདོ་ནི་བྲང་ཁང་གི་དཀར་ཁུང་ན་ཤིང་ཤུན་ལ་པཎྜི་ཏའི་ཡི་གེ་ཕྲ་མོས་བྲིས་པའི་གླེགས་བམ་ཡོད་པས་དེ་ལོང༌། སྤྱོད་འཇུག་ནི་ཡུལ་དབུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་ཡིན་གསུང༌། དེར་ཡང་ནགས་ཚལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་ཡོད་པར་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཤིང༌། ནགས་ཚལ་དེ་ན་རི་དྭགས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། རི་དྭགས་གྲྭ་ཁང་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོས་འཕྲུལ་གྱིས་ཤ་རྣམས་གསོལ་བས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་རི་དྭགས་རྣམས་སློབ་དཔོན་གྱི་གྲྭ་ཁང་དུ་སོང་བ་མཐོང་ཞིང༌། ཕྱིར་བྱུང་བ་མ་མཐོང་ལ། རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་པའང་བྲི་བར་ཤེས་སོ། །འགའ་ཞིག་གིས་དཀར་ཁུང་ནས་བལྟས་པས་ཤ་གསོལ་བ་མཐོང༌། དེར་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་རྒོལ་བར་བརྩམས་པ་ན། རི་དྭགས་རྣམས་སླར་བསོས་ཏེ། སྔར་ལས་ཀྱང་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ་སོང༌། དེ་དག་གིས་རྙེད་བཀུར་དང་བཅས་ཏེ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ན་མ་བཞུགས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་བོར། ཨུ་ཙུཥྨའི་སྤྱོད་པས་གཤེགས་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་ཕྱི་ནང་གཉིས་རྩོད་པར་གྱུར་པ་ལས། ནུས་པ་འགྲན་པར་བྱས་པ་ནང་པས་མ་ནུས་པ་ལ་སློབ་དཔོན་ས་དེར་བྱོན་པའི་ཚེ། འཁྲུད་མ་བོར་བ་སྐུ་ལ་ཕོག་པ་ན་ཁོལ་བར་མཐོང་སྟེ་ནུས་པ་ཐོབ་པར་ཤེས་ནས། མུ་སྟེགས་དང་ནུས་པ་འགྲན་པར་ཞུས་པས་ཞལ་གྱིས་བཞེས། དེར་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བྲིས་པས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་རླུང་དྲག་པོ་བཏང་བས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མུ་སྟེགས་རྣམས་རླུང་གིས་ཁྱེར་ཏེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕངས། མུ་སྟེགས་ལ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱེར་བ་ཙམ་དུ་གྱུར། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནང་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་རླུང་གིས་ཅི་ཡང་མ་གནོད་པས་མུ་སྟེགས་རྣམས་བསྣུབས་ནས་ཆོས་དར་བར་བྱས། ཡུལ་དེ་ལའང་མུ་སྟེགས་ཕམ་པའི་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་སོ། །འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ཀུན་ལས་འབྱུང་བས་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནའང༌། དུས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཡུལ་གྱི་མིང་འགྱུར་བས་ཡིན་ཏེ་འོང༌། ད་ལྟ་ཡུལ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་བོད་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་འཚོ་བ་ཆད་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཟའ་བཏུང་བླངས་ཏེ་བྱིན་ནས་ཆོས་ལ་བཀོད་པ་དང༌། མུ་ཏོ་བ་སྟོང་ཙམ་ལའང་དེ་ལྟར་མཛད་པ་དང༌། འཁྲུག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འཐབ་ཟླར་ཞུགས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འཁྲུག་པ་བསྡུམས་ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། ལྷག་པའི་ལྷ་བརྙེས་ནཱ་ལེནྡཱའི། །བཀོད་པ་ཕུན་ཚོགས་རྩོད་པ་བཟློག །ཡ་མཚན་ཅན་དང་སྤྲང་པོ་དང༌། །རྒྱལ་པོ་མུ་སྟེགས་བཏུལ་བའོ། །ཞེས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་གཏམ་བདུན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །