Full text

ཞི་བ་ལྷའི་ལོ་རྣམ་ཐར།

zhi ba lha'i lo rnam thar

FULL TEXT

Descriptionངོ་སྤྲོད།

ཡོ་བྱད་འཐོན་གྲབས་ཡོད། ཐུགས་ལྷོད་མཛོད།
Add Tibetan Description to DRL

Citation	zhi ba lha'i lo rnam thar [ཞི་བ་ལྷའི་ལོ་རྣམ་ཐར།].
Author	Tāranātha

Tibetan

[edit]

Input by Khenpo Tamphel for Tsadra Foundation
Source	BDRC MW12434
Date	2026-02-17
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

ཞི་བ་ལྷ་ནི། སཽ་རཥྚར་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས། སྔོན་གྱི་ལས་འཕྲོའི་མཐུས་ཆུང་ངུ་ནས་འཇམ་དཔལ་མནལ་ལམ་དུ་ཞལ་གཟིགས། ཆེར་སྐྱེས་ནས་རྒྱལ་སྲིད་དུ་བསྐོ་བར་བྱས་པ་ལས། མནལ་ལམ་དུ་རྒྱལ་སྲིད་དུ་བསྐོ་སའི་ཁྲི་ལ་འཇམ་དཔལ་བཞུགས་ནས། བུ་གཅིག་འདི་ནི་ང་ཡི་སྟན་ཡིན་ཏེ། །ང་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན། །ཁྱོད་དང་ང་གཉིས་སྟན་གཅིག་ལ་འདུག་པ། །འདི་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། འཕགས་མ་སྒྲོལ་མས་རང་གི་མའི་ཚུལ་བཟུང་ནས། ཆུ་ཚན་སྤྱི་བོ་ནས་བླུགས་པས། ཅི་ཡིན་དྲིས་པ་ན། རྒྱལ་སྲིད་ནི་དམྱལ་བའི་ཆུ་ཚུན་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཁྱོད་ལ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བས། རྒྱལ་སྲིད་བཟུང་དུ་མི་རུང་བར་མཁྱེན་ནས་ནངས་པར་རྒྱལ་སར་བསྐོ་རྒྱུའི་ནུབ་མོ་བྲོས་ནས་སོང་ངོ༌། །དེར་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཏུ་ཕྱིན་པས། ནགས་ཤིག་གི་རྩ་བ་ན་ཆུ་མིག་འདུག་པ་འཐུང་བར་བརྩམས་པ་ན། བུད་མེད་གཅིག་གིས་བཟློག་ནས་ཆུ་ཞིམ་པོ་གཞན་བླུད། ནགས་ཀྱི་ཕུག་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་འདུག་པའི་དྲུང་དུ་ཁྲིད། དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་གདམས་པ་ནོས་ཏེ་བསྒོམས་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཐོབ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ནི་འཇམ་དཔལ་དང༌། བུད་མེད་དེ་སྒྲོལ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་རྟག་ཏུ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཞལ་གཟིགས་སོ། །དེ་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་ཕྱིན་ཏེ། རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ལྔ་པའི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བཞུགས་པས་སྒྱུ་རྩལ་ཀྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་ཤིང་བློ་གྲོས་ཆེ་བར་འདུག་ནས་བློན་པོ་གྱིས་གསུང་བ་རེ་ཞིག་ཞལ་གྱིས་བཞེས། ཡི་དམ་གྱི་ཕྱག་མཚན་ཤིང་གི་རལ་གྲི་གཅིག་འཆང་གིན་ཡོད། དེར་བཟོའི་གནས་སྔོན་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དར་བར་མཛད། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞིན་དུ་སྐྱོང་བཅུག་པས་བློན་པོ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྲག་དོག་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་ནི་གཡོ་ཅན་ཞིག་སྟེ། རལ་གྲི་ཡང་ཤིང་ལས་མེད་དོ་བྱས་པས་རྒྱལ་པོ་ལ་བློན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རལ་གྲི་སྟོན་དགོས་བྱུང་བས། སློབ་དཔོན་གྱིས་འདི་ཕྱུང་ན་ལྷ་ཉིད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ་བྱས་པས་ལྷག་པར་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས་ཏེ། གནོད་ཀྱང་སླ་ཡི་ངེས་པར་སྟོན་ཅིག་ཟེར། འོ་ན་སྤྱན་གཡས་པ་ཁོབ་ལ་གཡོན་པས་གཟིགས་ཤིག་གསུང༌། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བསྟན་པས་རལ་གྲིའི་འོད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་མིག་གཡོན་པ་ལྷུངས་སོ། །དེ་ནས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་ཤེས། རྙེད་བཀུར་མང་པོ་བྱས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བས། རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་བཞིན་གྱིས་ནང་པའི་ཆོས་གཞི་ཉི་ཤུ་ཚུགས་ཞེས་བསྒོས་ནས་ཡུལ་དབུས་སུ་བྱོན། མཁན་པོ་རྒྱལ་བའི་ལྷ་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། མིང་ཞི་བའི་ལྷར་བཏགས། དེར་པཎྚི་ཏ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ལས། ཁ་ཟས་ཀྱང་འབྲས་བྲེ་བོ་ཆེ་ལྔ་ལྔ་གསོལ། ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཆོས་གསན་ཞིང༌། བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་དང༌། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལེགས་པར་བརྩམས། མ་ལུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཀྱང༌། ཉིན་མཚན་དུ་མནལ་ཞིང༌། ཕྱི་རོལ་གཞན་ངོར་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གང་ཡང་མི་བྱེད་པ་ལྟར་བསྟན་པས། དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་དད་རྫས་ཆུད་འཛའ་བར་བྱེད་པ་འདི་བསྐྲད་དགོས་པ་ལས། མདོ་འདོན་རེས་བྱས་ན་འདི་རང་བུད་ལ་འགྲོ་ཞེས་བགྲོས་ནས། དེ་ལྟར་བྱས་ཏེ་མཐར་ཞི་བ་ལྷ་ལའང་མདོ་འདོན་དགོས་བྱས་པས། ཐོག་མར་ཞལ་གྱིས་མ་བཞེས། ནན་གྱིས་འཆུ་བ་ལ་འོ་ན་ཁྲི་བརྩིགས་ཤིག་གདོན་བར་བྱའོ་གསུངས་པས་འགའ་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེས། ཕལ་ཆེར་དམའ་དབབ་པའི་དོན་དུ་འཚོགས། དེར་སློབ་དཔོན་སེང་གེའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ནས། སྔར་བྱུང་བ་ཞིག་འདོན་ནམ་མ་བྱུང་བ་ཞིག་འདོན་བྱས་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚོད་བགམ་པའི་ཕྱིར་མ་བྱུང་བ་ཐོན་ཅིག་ཟེར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ཚེ་དངོས་དང་དངོས་མེད་དག །བློ་ཡི་མདུན་ན་མི་གནས་པ། །ཞེས་པའི་ཚིག་མཚམས་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་ཞིང་གཤེགས་ནས། སྐུ་ལུས་མི་སྣང་ཡང་གསུང་གི་སྣང་བ་མ་ཆད་པ་བྱུང་སྟེ་སྤྱོད་འཇུག་རྫོགས་པར་གསུངས་སོ། །དེར་པཎྜི་ཏ་གཟུངས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་ལ་བཟུང་བ་ལས། ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཤློ་ཀ་སྟོང་ལྷག་པ་ཞིག་བྱུང༌། མཆོད་བརྗོད་རང་གི་བློས་སྦྱར། ཤར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤློ་ཀ་བདུན་བརྒྱ་ལས་མེད་པ་མཆོད་བརྗོད་དབུ་མ་རྩ་བའི་དེ་བཅུག དེ་ཡང་བཤགས་ལེ་དང་། ཤེར་ལེ་ཆད་པ་ཡིན། དབུས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་བརྗོད་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་མེད་པ། རྗེས་བསྔགས་ཀྱི་དབང་དུ་བརྩིས་པའི་ཤློ་ཀ་སྟོང་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང༌། དེར་ཐེ་ཚོམ་དུ་གྱུར་པ་ལས། བོད་ཀྱི་སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། གྲོང་ཁྱེར་དཔལ་ཡོན་ཅན་དུ་བཞུགས་ཟེར་ནའང༌། ཏྲི་ལིངྒའི་ཆར་གཏོགས་པ་གྲོང་ཁྱེར་ཀ་ལིངྒར་གཤེགས་ཏེ། དེ་ན་བཞུགས་ཞེས་ཐོས་པས་པཎྜི་ཏ་གསུམ་གྱིས་དེར་སོང་སྟེ། ནཱ་ལེནྡཱར་འབྱོན་པར་ཞུས་པས་མ་གནང༌། འོ་ན་བསླབ་པ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་དང༌། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་བལྟ་བར་གསུངས་པ་ཡང་གང་ཡིན། དཔེ་གསུམ་པོ་འདིའང་གང་དག་ཅེས་ཞུས་པས། བསླབ་མདོ་ནི་བྲང་ཁང་གི་དཀར་ཁུང་ན་ཤིང་ཤུན་ལ་པཎྜི་ཏའི་ཡི་གེ་ཕྲ་མོས་བྲིས་པའི་གླེགས་བམ་ཡོད་པས་དེ་ལོང༌། སྤྱོད་འཇུག་ནི་ཡུལ་དབུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་ཡིན་གསུང༌། དེར་ཡང་ནགས་ཚལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་ཡོད་པར་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཤིང༌། ནགས་ཚལ་དེ་ན་རི་དྭགས་མང་དུ་ཡོད་པ་ལས། རི་དྭགས་གྲྭ་ཁང་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོས་འཕྲུལ་གྱིས་ཤ་རྣམས་གསོལ་བས། དགེ་སློང་རྣམས་ཀྱིས་རི་དྭགས་རྣམས་སློབ་དཔོན་གྱི་གྲྭ་ཁང་དུ་སོང་བ་མཐོང་ཞིང༌། ཕྱིར་བྱུང་བ་མ་མཐོང་ལ། རི་དྭགས་ཀྱི་ཚོགས་པའང་བྲི་བར་ཤེས་སོ། །འགའ་ཞིག་གིས་དཀར་ཁུང་ནས་བལྟས་པས་ཤ་གསོལ་བ་མཐོང༌། དེར་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱིས་རྒོལ་བར་བརྩམས་པ་ན། རི་དྭགས་རྣམས་སླར་བསོས་ཏེ། སྔར་ལས་ཀྱང་ཉམས་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཕྱིར་བྱུང་སྟེ་སོང༌། དེ་དག་གིས་རྙེད་བཀུར་དང་བཅས་ཏེ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ན་མ་བཞུགས་ཏེ། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟགས་བོར། ཨུ་ཙུཥྨའི་སྤྱོད་པས་གཤེགས་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་ཕྱི་ནང་གཉིས་རྩོད་པར་གྱུར་པ་ལས། ནུས་པ་འགྲན་པར་བྱས་པ་ནང་པས་མ་ནུས་པ་ལ་སློབ་དཔོན་ས་དེར་བྱོན་པའི་ཚེ། འཁྲུད་མ་བོར་བ་སྐུ་ལ་ཕོག་པ་ན་ཁོལ་བར་མཐོང་སྟེ་ནུས་པ་ཐོབ་པར་ཤེས་ནས། མུ་སྟེགས་དང་ནུས་པ་འགྲན་པར་ཞུས་པས་ཞལ་གྱིས་བཞེས། དེར་མུ་སྟེགས་ཀྱིས་ནམ་མཁའ་ལ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བྲིས་པས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་རླུང་དྲག་པོ་བཏང་བས་དཀྱིལ་འཁོར་དང་མུ་སྟེགས་རྣམས་རླུང་གིས་ཁྱེར་ཏེ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་འཕངས། མུ་སྟེགས་ལ་དགའ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྱེར་བ་ཙམ་དུ་གྱུར། རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་ནང་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་རླུང་གིས་ཅི་ཡང་མ་གནོད་པས་མུ་སྟེགས་རྣམས་བསྣུབས་ནས་ཆོས་དར་བར་བྱས། ཡུལ་དེ་ལའང་མུ་སྟེགས་ཕམ་པའི་ཡུལ་ཞེས་གྲགས་སོ། །འདི་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཁུངས་མ་ཀུན་ལས་འབྱུང་བས་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་པ་ཡིན་ནའང༌། དུས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཡུལ་གྱི་མིང་འགྱུར་བས་ཡིན་ཏེ་འོང༌། ད་ལྟ་ཡུལ་གང་ཡིན་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་བོད་རྣམས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། ཡ་མཚན་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་འཛིན་པ་ལྔ་བརྒྱ་འཚོ་བ་ཆད་པ་ལ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་བཟའ་བཏུང་བླངས་ཏེ་བྱིན་ནས་ཆོས་ལ་བཀོད་པ་དང༌། མུ་ཏོ་བ་སྟོང་ཙམ་ལའང་དེ་ལྟར་མཛད་པ་དང༌། འཁྲུག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འཐབ་ཟླར་ཞུགས་ནས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འཁྲུག་པ་བསྡུམས་ཞེས་ཟེར་ཞིང༌། ལྷག་པའི་ལྷ་བརྙེས་ནཱ་ལེནྡཱའི། །བཀོད་པ་ཕུན་ཚོགས་རྩོད་པ་བཟློག །ཡ་མཚན་ཅན་དང་སྤྲང་པོ་དང༌། །རྒྱལ་པོ་མུ་སྟེགས་བཏུལ་བའོ། །ཞེས་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་གཏམ་བདུན་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །