Mahāyānasaṃgrahabhāṣya/Full text

Mahāyānasaṃgrahabhāṣya

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ

theg pa chen po bsdus pa'i 'grel pa

An Explanation of A Summary of the Mahāyāna (84000)

FULL TEXT

Descriptionངོ་སྤྲོད།

ཡོ་བྱད་འཐོན་གྲབས་ཡོད། ཐུགས་ལྷོད་མཛོད།
Add Tibetan Description to DRL

Reference	Vasubandhu (slob dpon dbyig gnyen). mahāyānasaṃgrahabhāṣya. theg pa chen po bsdus pa'i 'grel pa [ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ]. [An Explanation of A Summary of the Mahāyāna (84000)]. Tengyur, RKTST 3389 http://www.rkts.org/cat.php?id=3389&typ=2.
People	Vasubandhu, Atiśa, Naktso Lotsāwa Tsultrim Gyalwa

Tibetan

[edit]

Source	Adarsha
Date	2025-05-27
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

Mahāyānasaṁgrahabhāṣya

134-121b

༄། །མདོའི་མིང་བསྟན་པ། ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སང་གྲ་ཧ་བྷཱ་ཥྱཾ། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ། བམ་པོ་དང་པོ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ཞིག་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མུན་པ་རབ་རིབ་དག་གིས་ཇི་སྙེད་ཇི་ལྟ་བར། །ཡོད་པ་དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་གང་གཟུགས་བརྙན་གཞན་དུ་སྣང་གྱུར་པའི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསམ་པ་བཞིན་དུ་དྲི་མེད་ཐར་པའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་བཅས་པར་བཅོམ་པའི་དྲི་མེད་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་རྟོགས་པ། །རྣམ་རྟོག་དྲ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་ཟེར་གྱིས་ཐོབ་གྱུར་ནས། །གང་གིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཀྱང་འཁོར་བ་ལ། །དེར་མི་རྟོག་པས་གནས་པ་མེད་ཅིང་སྙིང་རྗེ་མྱ་ངན་འདས་ལ་མི་གནས་དང་། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བས་བདག་གཞན་དོན་གྱི་མཐར་བྱོན་དང་། །གང་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་གང་བཅོམ་ལྡན་དེ་ཡིས་ཡང་དག་རྟོགས་ནས་ལེགས་བསྟན་པ། །གང་འདི་ལེགས་པར་སྒྲུབ་དང་ལྡན་པ་དེ་ཡིས་བདུད་རྩིའི་གོ་འཕང་ཞི་བ་འཐོབ། །གང་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོར་ཡུན་རིང་ཤིན་ཏུ་འབྱིང་། །སློབ་དང་མི་སློབ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་ལམ་དེ་ནས་སོང་དགེ་འདུན་གཞན་གྱི་མཆོག །གང་ཞིག་བདེ་གཤེགས་དགེ་འདུན་ཡོན་ཏན་དྲི་མེད་རིག་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པ། །བླ་མེད་བསོད་ནམས་ཞིང་ལ་དགེ་བ་ཅུང་ཟད་ཕྲ་མོ་དག་ཀྱང་འདིར་བྱས་ན། །ས་དང་ནམ་མཁའ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལྟར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །དེ་དག་ལ་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་ལན་ཅིག་མིན་པར་གུས་པས་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །མཁས་པར་རློམ་པ་རང་གི་རྟོག་ལ་བརྟེན་པས་ལུང་དང་རྟོགས་པ་དཀྲུགས་གྱུར་ཅིང་། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་དམ་ཆོས་ཚུལ་དཀྲུགས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་སྣང་མཛད་པའི། །ཏིང་འཛིན་མི་གཡོ་འཇིག་རྟེན་འདས་ལ་བརྟེན་ནས་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ལ་བརྙེས་པས། །སྔོན་ཆད་མ་བྱུང་བ་ཡི་དམ་ཆོས་སྟོན་པར་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་ལ་ཡང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཉི་མ་ཕྱོགས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་འོད་ཟེར་དྲ་བ་འགྱེད་པ་ལྟར། །གང་གིས་ལེགས་པའི་གྲགས་པ་གཞུང་གི་འོད་ཟེར་དྲི་མེད་རྣམ་

134-122a

པར་སྤྲོ་བྱེད་དེ། །ཟབ་ཅིང་དོན་ཆེ་བཟང་ལ་སྣ་ཚོགས་ཚིག་བཟང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ལས་བྱུང་། །གང་ཞིག་སྐྱེ་བོ་མཁས་པ་རང་དགའ་མེད་པ་དྲང་བ་མཉེན་ཞིང་གུས་པར་བྱེད། །ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ལའང་གང་གི་བློ་ནི་ཐོགས་མེད་ལ། །རྙེད་དང་གྲགས་པ་དང་ནི་བསྟོད་དང་བདེ་བ་རྣམས་ལའང་ཆགས་པ་རྟག་མེད་པའི། །གང་གིས་མིང་ཡང་ཡོན་ཏན་རྗེས་མཐུན་ངེས་པ་མཁས་པ་དག་གིས་བརྟག་བརྗོད་དེ། །གང་ཞིག་ཐོགས་མེད་ཅེས་ནི་མི་དང་ལྷ་ཡིས་གྲགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྗོད་བྱེད་པ། །མི་ཟད་བློ་ལས་དམ་ཆོས་ཚིག་དོན་བདུད་རྩིའི་ཆར་འབབ་པ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད། །ཐོས་ཏེ་བྱིའུ་ལྟ་བུར་རང་གི་ནུས་པ་ཅུང་ཞིག་གང་ཡང་ཅི་བཟུང་དང་། །བསྡུ་བ་གཏན་ལ་དབབ་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བསྟན་ལས་ཅུང་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ། །དེས་ཀྱང་ལ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་གཞུང་གི་རྒྱ་མཚོས་སྐྲག་པའི་དོན་བྱེད་སྲིད། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དོན་ཅི་ལས་བརྩམས་ནས་རྒྱུ་གང་གིས་བརྗོད་ན། ཤིན་ཏུ་ཡངས་པའི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུས་བརྗོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ན་ག་ལ་ནུས། ཡང་གང་གིས་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་རིམ་པ་འདི་ལྟར་བསྟན་ན་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་སྨོས་པ་མེད་ན་འདི་གཙུག་ལག་ཉིད་དུ་མི་ཤེས་པ་དེས་ན་དེའི་ཕྱིར་དང་། མདོའི་མིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་མངོན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གཙུག་ལག་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །

༄། །མདོ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་བསྟན་པ། ༆ ད་ནི་མདོ་བརྩམས་པའི་དགོས་པ་ནི་མ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་སྨོས་པ་ནི་འདིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། མདོའི་མིང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྨོས་པ་ནི་ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་མངོན་པ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཀུན་གཙུག་ལག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་རང་གི་རྟོག་པའི་བློ་དག་གིས་ཆོས་མངོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པར་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཉན་

134-122b

ཐོས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དང་། མཁས་པ་དག་གིས་བྱས་པར་འདོད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཡང་ཆོས་མངོན་པ་སྨོས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་གཟུང་ངོ་། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་བཟུང་བས་ནི་རང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བར་ཡང་དག་པར་སྣང་ངོ་། །གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་མངོན་པ་ནི་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཟབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་ནི་མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། མངོན་པའོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་། ཐེག་པ་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །ཡང་དེ་ནི་གསུམ་ཡང་རུང་གཉིས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་ན། བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པའི་དོན་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །རྒྱུ་གང་གིས་གསུམ་ཡིན་ན་རྒྱུ་དགུ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་ན་མདོ་སྡེ་སྟེ། གང་དོན་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེའི་དོན་དེ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཉིས་སུ་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོས་ན་འདུལ་བ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་བཀག་པས་འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་སྤོང་བ་ཉིད་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྗེས་སུ་གནང་བས་བདག་ཉིད་ངལ་བའི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོས་ན་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་བསླབ་པ་གསུམ་སྟོན་པས་ན་མདོ་སྡེའོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་འདུལ་བ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འགྱོད་པ་ལས་རབ་ཏུ་འདའ་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པས་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཆོས་དང་དོན་རྟོགས་པས་མདོ་སྡེའོ། །ཆོས་དང་དོན་སྒྲུབ་པས་འདུལ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་རྟོགས་པ་ལས་སོ། །ཆོས་དང་དོན་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་

134-123a

ལ་མཁས་པས་ན་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། རྒྱུ་དགུ་པོ་དེ་དག་གིས་ན་སྡེ་སྣོད་ནི་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་དག་གིས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། བསྒོ་བ་དང་། རྟོགས་པ་དང་། འཇིལ་བ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱེད་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །ཐོས་པས་ནི་སེམས་ལ་བསྒོ་བ་ཉིད་དོ། །བསམ་པས་ནི་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ། །ཞི་བའི་དོན་ཏུ་སྒོམ་པའི་ཕྱིར་འཇིལ་བ་ཉིད་དོ། །ལྷག་མཐོང་གིས་ནི་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ཉིད་དོ། །མདོར་བསྡུ་ན་མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དེ་དག་སོ་སོ་ཞིང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས་རྟོགས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་ཤེས་པས་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོ་ཞིང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་དང་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་དོན་མདོར་སྟོན་པས་ན། མདོ་སྡེའོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་ཡུལ་གང་དུ་གང་གིས་གང་ལ་བསྟན་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཟས་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ནི་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའོ། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་མངོན་པའོ། །བདེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། ཆོས་རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མང་པོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པས་ན་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བར་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉིད་དོ། །མདོ་

134-123b

སྡེའི་དོན་འདིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཡང་ཆོས་མངོན་པའོ། །ཡང་འདུལ་བ་ནི་ལྟུང་བ་དང་། ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ལྡང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལྟུང་བ་ནི་ལྟུང་བའི་རིས་ལྔའོ། །ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་ནི་ལྟུང་བ་མི་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། བག་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང་། མ་གུས་པ་ལས་སོ། །ལྟུང་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡོམ་པ་འཛིན་པའི་བསམ་པས་ཡིན་གྱི། ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། སོ་སོར་ཆགས་པ་དང་། ལྟུང་བར་མཐོང་བ་དང་། བསླབ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆད་པའི་ལས་དང་། ནང་ཁྲིམས་ཀྱིས་ཏེ། བསླབ་པའི་གནས་བཅས་པ་ལ་ཡང་རིམ་གྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་འདུན་བློ་མཐུན་པས་རབ་ཏུ་བཅས་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་རྗེས་སུ་གནང་བ་ཉིད་དང་། རྟེན་གནས་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་བུད་མེད་དང་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་མཚན་གྱུར་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་དག་གོ། །ལྟུང་བའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་རྣམ་པས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟུང་བ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་དག་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་ན་འདུལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་ཉིད་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པ་བཅས་པའོ། །གང་ཟག་གི་ཉེས་པ་གང་གིས་ཞུས་པ་ན། དེའི་དབང་གིས་དགེ་འདུན་ཐམས་ཅད་འདུས་ནས་བསླབ་པ་བཅས་པས་ན་བཅས་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་པ་དེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །ངེས་པར་གཟུང་བ་ནི་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ལྟུང་བ་དང་། ལྟུང་བ་མེད་པར་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །

༄། །རྩ་བའི་གཞུང་མདོར་བསྟན་པ། ༆ ད་ནི་རྩ་བའི་གཞུང་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་དང་གུས་པར་བཅས་པས་ཚིག་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུངས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཐོབ་པས་ཀྱང་དོན་དང་ཚིག་ཡང་དག་པར་འཛིན་པ་དང་། རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ཉིད་དུ་འདིས་བསྟན་པའམ། དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་བརྗོད་པ་

134-124a

ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རབ་ཏུ་བསྟན་པའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སོ། །གསུང་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསུང་གང་ལ་མངའ་བ་དེ་ནི་གསུང་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །གང་གཞན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་སྒྲའི་དོན་ནི་མཆོག་གི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཤེས་པར་བྱ་བས་ན་ཤེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མོ། །དེའི་གནས་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སོ། །འདི་ནི་ལས་འཛིན་པ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མོ། །ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་བའམ། གང་གིས་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མོ། །དེར་འཇུག་པ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པའོ། །འཇུག་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་ནི་རྒྱུའོ། །དེ་དག་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ། །དེའི་སྒོམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་སྒོམ་པ་གོམས་པ་སྟེ། དེའི་གོམས་པ་ནི་སའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའོ། །སྒོམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བསླབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། བསླབ་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒོམ་པ་གང་མི་དགེ་བའི་ཆོས་མི་བྱེད་པའི་སེམས་སོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ནང་གི་སེམས་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་སོ། །སེམས་ཉིད་

134-124b

ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བསླབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བམ། ཤེས་རབ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བསླབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའམ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སམ། སོ་སོ་རང་གི་རིག་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་དག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སར་ཆུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་དག་ཉིད་དག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་དག་ནི་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྒོམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསླབ་པ་གསུམ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་དང་། དེའི་སྤངས་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་ཉིད་དེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དག་གི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེའི་འབྲས་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་

134-125a

ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་བཞིན་ནོ། །དེ་མེད་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ། འདིར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་མཚུངས་པའི་ཆོས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མེད་པར་ས་ཆེན་པོར་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་མེད་པར་ཡང་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མི་འབྱུང་སྟེ། གཟུགས་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །སྤྲུལ་པར་ཡང་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་དམན་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་དང་བའི་ཚོལ་བ་ཉིད་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་དེས་ན་ངེས་པར་སྐུ་གསུམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་མ་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མཆོག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དག་གོ། །དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་མཐུན་པ་འགལ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་བརྟགས་ནས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ལམ་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་བཅུ་པོའོ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི། རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ལམ་བསྟན་པ་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གནས་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་པའི་གནོད་པའི་རྒྱུ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པའི་ལམ་ལ་ཆོམ་རྐུན་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་འདི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རེ་ཞིག་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་བར་དུ་འདི་ལས་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒྱུའི་ཆོས་རྣམས་ཤེས་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་

134-125b

རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་གི །དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་པས་དེས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ནི་གང་རྒྱུ་ཉིད་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལ་ཡོད་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་སྒྲོ་བཏགས་པ་སྟེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པས་ན་ཡོད་པའི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་བས་མཐའ་དེ་དག་གཉི་གའི་སྐྱོན་སྤངས་པ་ནི་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་བཟུང་ཞིང་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་འདུག་པ་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དག་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡོངས་སུ་དག་པའི་བསམ་པས་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནས་ནི་ས་བཅུ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་གོམས་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་གསུམ་གྱི་གཉེན་པོས་ཐར་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ཉིད་ལ་བསྒོམས་པས་བསླབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་ལྷག་པའི་འབྲས་བུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐུ་གསུམ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་ཏེ། འདི་དག་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནང་དུ་འདུས་སོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་མོ། །དེས་ན་རྟོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །དེ་ལས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ནི་ས་དག་གོ། །ས་དག་ནི་བསླབ་པའོ། །བསླབ་པ་ལས་ནི་སྤངས་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་གོ་རིམས་ནི་འདི་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་

134-126a

འདྲེན་པའོ། །ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ནི་རིགས་པའི་ཚད་མ་གསུམ་དང་མི་འགལ་ལོ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་ལ། ཕྱིས་འགལ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དགེ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། །གནོད་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ལ། །དཀར་ནག་ངོ་བོར་མི་ལྟ་བའི། །དང་པོའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་འདོད། །ཅེས་བྱ་བས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཁྱེན་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གི་དོན་བཞིན་ཡང་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་མཐུན་པ་འགལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ནི་མཐུན་པ་འགལ་བ་མེད་པར་གནས་པས་སོ། །

༄། །རྒྱས་པར་བཤད་པ།

༈ ཤེས་བྱའི་གནས་བསྟན་པ། ༆ དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མངོན་པ་དེ་ཉིད་ལས་དང་པོར་བསྟན་པ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུངས་ཏེ། དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཡོད་པས་དེ་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡོད་ན་འགྲོ་ཀུན་ཏེ། གང་སུ་འཁོར་བ་ན་ཡོད་པའི་འགྲོ་བའོ། །འགྲོ་བ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའང་སྟེ། དེ་ཡོད་པས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱང་ངོ་། །དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ངོ་། །ལུང་གཞན་ཡང་། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་ཤེས་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྐང་པ་དང་པོ་ནི་རྐང་པ་གཉིས་པས་བཤད་དོ། །དམ་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་གྱི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེར་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དག་ལ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་དག་སྐྱེས་པའི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འདིའི་ལུང་ནི་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་དེ་ལས་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་འཁོར་བ་འདི་ན་སེམས་ཅན་གང་དང་གང་དག་

134-126b

སེམས་ཅན་གྱི་རིས་གང་དང་གང་དུ་ཡང་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་སམ། ཡང་ན་མངལ་ལས་སྐྱེ་བའམ། ཡང་ན་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བའམ། ཡང་ན་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་གནས་སུ་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་ཅིང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་དང་པོར་འདི་ལྟར་ལེན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །རྟེན་པ་དང་བཅས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་དང་། ལེན་པ་དང་། མཚན་མ་དང་། མིང་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་སྤྲོས་པའི་བག་ཆགས་ལེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི་སེམས་རྣམ་པར་སྨིན་ཅིང་འཇུག་ལ་རྒྱས་ཤིང་འཕེལ་བ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ནི་ལེན་པ་གཉི་ག་ཡོད་ལ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཁམས་ན་ནི་ལེན་པ་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེས་ལུས་འདི་གཟུང་ཞིང་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ལུས་འདི་ལ་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པའི་དོན་གྱིས་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་དང་། དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱ་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བསགས་པ་དང་། ཉེ་བར་བསགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་དང་གཟུགས་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་དུས་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལན་ཅིག་འབྱུང་ན་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ཙམ་ལན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་གཉིས་སམ། གསུམ་མམ། བཞི་ལྷན་ཅིག་གམ། ལྔ་ཆར་ལྷན་ཅིག་བྱུང་ན་ཡང་དེར་རྣམ་

134-127a

པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་པོ་དང་སྤྱོད་ཡུལ་མཚུངས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །དཔེའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་ཆུའི་ཀླུང་ཆེན་པོ་འབབ་པ་ལས་གལ་ཏེ་རླབས་གཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་རླབས་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རླབས་གཉིས་སམ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་རླབས་མང་པོ་དག་འབྱུང་ཞིང་ཆུའི་ཀླུང་དེ་རང་གི་རྒྱུན་འཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། ཡོངས་སུ་ཟད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་དག་པ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་གཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་གཟུགས་བརྙན་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གཟུགས་བརྙན་གཉིས་སམ། གལ་ཏེ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་གཟུགས་བརྙན་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་འབྱུང་ཞིང་། མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དངོས་པོར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཡོངས་སུ་སྦྱོར་བར་ཡང་མི་མངོན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་ཀླུང་ལྟ་བུ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ནས་གལ་ཏེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཅིག་ཁོ་ན་ལན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་གྱི་བར་དག་ལན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་ལྔ་ཆར་ལན་ཅིག་འབྱུང་ངོ་། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཤེས་པ་ལ་གནས་ནས་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་འདོགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་སོ་སོ་རང་གི་ལེན་པ་མི་མཐོང་། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་ལ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་

134-127b

དུ་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་གཞི་ཡང་མི་མཐོང་། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་། བསགས་པ་ཡང་མི་མཐོང་། སེམས་ཀྱང་མི་མཐོང་། མིག་ཀྱང་མི་མཐོང་། གཟུགས་ཀྱང་མི་མཐོང་། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་། རྣ་བ་ཡང་མི་མཐོང་། སྒྲ་ཡང་མི་མཐོང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་། སྣ་ཡང་མི་མཐོང་། དྲི་ཡང་མི་མཐོང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་། ལྕེ་ཡང་མི་མཐོང་། རོ་ཡང་མི་མཐོང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་། ལུས་ཀྱང་མི་མཐོང་། རེག་བྱ་ཡང་མི་མཐོང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་ཞིང་། བློ་གྲོས་ཡངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནང་གི་སོ་སོ་རང་གི་ཡིད་ཀྱང་མི་མཐོང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་མཐོང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་མཐོང་ལ། དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིན་ན། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་པར་འདོགས་སོ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གསང་བ་ལ་མཁས་པར་འདོགས་ན་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་འདོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་དོན་འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏེ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་འབབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེར་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མའི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པས་སོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །བདག་ཏུ་རྟོག་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པར་མ་བྱེད་ཅིག་པའོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཤད་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་གི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་

134-128a

མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མ་བཟུང་ན་ཤི་བའི་ལུས་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བས་གང་ཡང་ཤི་བའི་དུས་ན་དེ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ན་འདི་དག་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྲིད་དེས་བཟུང་བའི་བར་དུ་ཚེ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ལེན་པ་སྟེ། འདིའི་བཤད་པ་ནི། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྦྲེལ་བ་ན་ཡང་དེ་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེས་ན་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་བ་མངོན་པར་གྲུབ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ལུས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བྱས་པས་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀུན་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་མངོན་པར་གྲུབ་པ་སྟེ། དེའི་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ནི་དེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ། །ཉེ་བར་འཛིན་པ་ནི་དེ་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཉེ་བར་ལེན་ཏེ། དེའི་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ཡང་བདག་གི་དངོས་པོ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །དོན་འདིས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་ནི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ལྟར་འདིའི་དོན་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དེ་མ་ཐག་པར་འགགས་པ་ཉིད་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་ཡིད་གཅིག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ། དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། གང་གི་དབང་གིས་ངའོ་སྙམ་དུ་ང་རྒྱལ་ཏེ། བདག་ཉིད་མཐོའོ་ཞེས་པ་དང་། ཡང་དེ་ལ་མི་བདེན་པའི་བདག་ལ་སྲེད་པའི་བདག་ཉིད་ལ་ཆགས་པ་དང་། གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་སྟེ། མི་རིག་པ་མི་ཤེས་པའོ། །གང་གནས་གཅིག་པོས་ནི་བསྐྱེད་པ།

134-128b

གཉིས་པོས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་འགགས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ཅེས་བརྗོད་པས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྐབས་སྦྱིན་པས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཕྱིར་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ཡང་བདག་གོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་། ངར་སེམས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པའི་དོན་གྱིས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐབས་སྟེར་བའི་དོན་གྱིས་ནི་ཡིད་གཅིག་གོ། །བདག་ཏུ་ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་དོན་གྱིས་ན་གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །གཞན་ཡང་གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་མེད་ན། གང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིད་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོས་པས་ཡིད་ཀྱི་གཉིས་པ་ཡང་སྨོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་ཡིད་གང་འགགས་པ་དེ་ཉིད་ཡིད་ཅེས་བརྗོད་ན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འདིའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱིས་གང་ཞིང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་གང་གིས་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་གང་ཞིང་བསགས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཕྲ་མོ་ཡང་ཡིན་ལ་ཤེས་བྱ་ཡང་ཡིན་པས་ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོ་སྟེ། ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའམ། རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་མེད་ཀྱི། བདག་གི་དོན་འབའ་ཞིག་གི་རྒྱུར་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རགས་པ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པས་སྤོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་གཞན་རྣམས་ཀྱིའོ། །ཡང་དེ་ལྟར་གྲགས་པ་དེ་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་གང་ཞེ་ན། གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་ནི་ལྡན་པ་

134-129a

མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པ་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་གང་ན་གཉེན་པོ་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལྟ་ན་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་ན་ཤིན་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར། དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ལས་ཏེ། ཡང་གང་དགེ་བ་དང་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཡིད་ཡོད་པས་དེ་ལ་དེ་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་ནི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་འདྲེན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཡང་གང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་གྱི་ཡིད་དང་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་ན། དེ་དང་དེས་དྲངས་པའི་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་སྐྱེས་པ་ན་ཅིག་ཤོས་འགག་པ་ཡིན་པས་འདི་ལ་སྐྱོན་མེད་དོ། །ལྔ་པོ་དག་དང་ཆོས་མཚུངས་དང་སྟེ། ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་མིག་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་དག་རྟེན་མཚུངས་པར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་བའི་རྟེན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་སྟེ། གང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོད་པ་དེ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ་དེ་ཡོད་པས་སོ། །གཞན་ལ་ནི་དེ་མེད་དེ། དེ་ནི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་གཉི་ག་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་ན་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་ཚིག་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། གང་འདི་སྐད་དུ་ངར་ཛིན་པས་ན་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་གཞི་གང་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་འགགས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་འདི་ལྟར་མི་བརྗོད་དེ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ཐོབ་པ་ན་ངར་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་དུས་སྐབས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན་ངར་འཛིན་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འཕགས་པས་

134-129b

ཀྱང་སྨད་པར་མི་འགྱུར་ན་དེ་ནི་སྨད་པ་ཉིད་ཡིན་པས་དེས་ན་དེ་ནི་དེ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པར་ནི་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་རིག་པ་མེད་པར་མི་རིགས་ལ། མ་རིག་པ་ཡང་རྟེན་མེད་པར་མ་ཡིན་ཞིང་། རྟེན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན་གཞན་མེད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་འབད་པས་དེ་དག་གི་ཕྱིར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེ་དགུ་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ། །ད་ལྟར་དང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པའི་དུས་གསུམ་གྱི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཤད་དོ། །དོན་གཞན་ཡང་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ནི་ད་ལྟར་རོ། །ཀུན་གཞི་ལ་དགའ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་སུ་སྟེ། གང་སྔར་ཀུན་གཞི་ལ་དགའ་བ་ལས་ད་ལྟར་ཀུན་གཞི་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ངོ་། །གང་ཀུན་གཞི་ལ་དགའ་བ་དང་། ཀུན་གཞི་ལས་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བ་ལས་མ་འོངས་པའི་དུས་སུ་ཀུན་གཞི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་མན་ངག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བྱེད་པའོ། །རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། རྩ་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤིང་ལྗོན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལ་དེ་ལ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །དཔེར་ན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་མེད་ན་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དོ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ལ་ལར་ཏེ་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་གཟུགས་སོ། །རེས་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཁ་ཅིག་གི་གནས་སྐབས་སུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དེའི་ས་བོན་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་དང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ལས་ཡང་སྲིད་པའི་གཟུགས་དང་སེམས་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་

134-130a

ཤེས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་མ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་མ་རྨོངས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དག་ལ་དེ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་ཉིད་དུ་ཆེས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་ངན་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་དྭགས་དང་དུད་འགྲོ་དང་། དམྱལ་བ་ནི་ངན་འགྲོའོ། །ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་མི་འདོད་པ་ཅན་གྱི་ངན་འགྲོ་རྣམས་ཏེ། གང་ཡང་དེར་རེས་འགའ་བདེ་བའི་ཚོར་བ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་གྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ནི་དེར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ནའོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་གོང་མ་ལ་མེད་དེ། དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པས། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་གོང་མ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་གོང་མ་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་སྐྱེས་པ་ཞེས་པ་རྣམས་སོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནང་གི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་དེ་རྣམ་པར་ཞིག་པར་འདོད་པ་ནི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལ། དེ་ལ་ནང་གི་བདག་གི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པ་སྨོས་པ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཁས་བླངས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞིག་པར་འདོད་པ་ནི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་གསོལ་བ་འདེབས་སོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པས་བཅིངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གོ་ཞེས་ཁས་བླངས་ནས་སྲེད་པས་བཅིངས་པའོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་

134-130b

ངེས་པར་གཟུང་བར་མི་ནུས་པས་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་སྟོན་པ་ནི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དེ་རྣམས་ཉིད་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནུས་པའི་བྱེ་བྲག་གོམས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་དག་ནི་དེའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་ལྡན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྒོ་ཞིང་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་གང་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནས་བརྩམས་ནས། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལ། ཆོས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཐོབ་པ་ནི་གང་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཅི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་དག་ཐ་དད་དམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། དེས་ཅིར་འགྱུར་དེ་དང་ཐ་དད་ན་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་མས་ཀྱང་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་གི་བག་ཆགས་ཡོད་པ་ས་བོན་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་འདོད་དོ། །ཐ་མི་དད་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་ན་མང་པོ་ཡིན་དེས་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཉི་ག་ལྟར་

134-131a

ཡང་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གནས་པ་དེ་དག་དང་རྫས་སུ་ནི་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས། ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལ་དེ་ལ་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སྔར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་སྤངས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་འབྱུང་བའོ། །དེ་འབྱུང་བའི་མཐུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམས་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དོན་འདིའི་དཔེ་ནི་ཇི་ལྟར་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པས་འདི་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་དུས་རིང་པོར་བཞག་པའམ། མེ་ཡིས་ཉམས་པའི་ནས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་ནུས་པ་ཉེ་བར་བཅོམ་པ་ན་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མཐུ་ཉམས་པར་གྱུར་པས་ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་ལས་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེ་དག་དུས་མཉམ་དུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གཅིག་འགྱུར་བར་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེས་བསྟན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མར་མེའི་མེ་ལྕེ་བྱུང་བ་དང་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་ཕན་ཚུན་དུས་མཉམ་པ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཉིད་ལ་སྙིང་པོ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དེར་བྱུང་བ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུའོ། །འབར་བ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བསྲེགས་པས་དེ་ཡང་དེའི་སྲེག་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྲུབ་པར་མཐོང་ངོ་། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ནས་རྒྱུའི་རྐྱེན་གཞན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །བག་ཆགས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་རུང་བ་དཔེས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གོས་

134-131b

སྐུད་པ་མང་པོས་བཅིངས་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་མི་མཐོང་ལ། ཚོན་གྱི་སྣོད་དུ་བཅུག་པ་ན་སྣ་ཚོགས་སུ་མཐོང་བ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གོས་ཀྱི་གནས་ལྟ་བུའོ། །འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚོན་གྱི་སྣོད་ནི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་གྲུབ་པའི་ཚོན་གྱི་སྣོད་དེ། དེར་བཅུག་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་དུས་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་ཡང་འབྲས་བུའི་དུས་ན་རྣམ་པ་དུ་མའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་མཐོང་སྟེ་བཙོས་པའི་གོས་བཞིན་ནོ།། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྲ་བ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཕྲ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་བློས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གིས་ཀྱང་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་འདི་གཉིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བདག་ལ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཟ་བ་པོར་རྟོག་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ལ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་དང་། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་མིང་བསྟན་ཏོ། །གང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཅན་དེ་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པར་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའམ། བདག་གི་ངོ་བོའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་ཀྱང་དེ་ནི་མི་འདོད་དོ། །འདི་ནི་དམུས་ལོང་ལ་གླང་པོ་ཆེའི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །མ་རིག་པས་དམུས་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པས་དམུས་ལོང་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་མི་ཤེས་སོ། །རྒྱུ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྔར་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་མི་ཤེས་པ་སྟེ་མ་རིག་པའི་

134-132a

དབང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབྱེ་བ་མི་ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རང་བཞིན་ལ་སོགས་པ་སེམས་སོ། །གཉིས་པ་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མི་ཤེས་པས་བདག་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བག་ཆགས་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དེ་ཉིད་དེ། དེ་ཉིད་ལ་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་ནི་དེས་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཐམས་ཅད་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་ནི་ལྔའོ། །འགྲོ་བ་དེ་དང་དེའི་རིས་མཐུན་པ་དང་རིས་མི་མཐུན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་དོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་དུ་བསྟན་པ་དེ་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་ཏུ་གསལ་བར་བྱ་བར་འདོད་ནས། ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཕྱི་དང་ནང་ལ་སོགས་པ་ལ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མི་གསལ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བའོ། །དོན་གཞན་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དེའི་ས་བོན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་བས་ན་འདི་དག་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དམ་པའི་དོན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །ཡང་དེ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དང་། ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ནི་འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ཐ་དད་དུ་མ་ཡིན་པར་ས་བོན་གྱི་དུས་ན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའོ། །དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་འབྱུང་བར་འདོད། དེ་ནི་རྟེན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཇི་སྲིད་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡང་ཇི་སྲིད་རྩ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་

134-132b

སྨིན་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུའོ། །ངེས་དང་སྟེ་གང་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དེ། སོ་སོར་ངེས་པ་དེའི་ས་བོན་ལས་དེ་འབྱུང་ངོ་། །རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་། ས་བོན་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། རྐྱེན་གང་ཐོབ་པ་ན་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རང་གི་འབྲས་བུས་བསྒྲུབས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་ས་བོན་ལས་རང་གི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། འབྲུ་ལས་འབྲུ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ས་བོན་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་ངོ་། །བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི། བརྟན་པ་ལ་བསྒོ་བར་བྱའོ། །གཡོ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་བཞིན་ནོ། །རླུང་གིས་ནི་བསྒོ་བ་མི་འཛིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྒྱང་གྲགས་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ཡང་དེ་ལ་བསྒོས་པ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་གོ། །ཙམ་གྱི་བར་གྱིས་ནི་དཔག་ཚད་བརྒྱའི་བར་དུ་ཡང་དྲི་རྗེས་སུ་འབྱུང་ངོ་། །ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་དྲི་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་དྲི་མི་ཞིམ་པ་སྒོག་སྐྱ་དང་དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ཞིམ་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སྒོ་བར་བྱེད་དོ། །བསྒོ་བར་འོས་པ་ལ་སྒོ་བར་བྱེད་ཀྱི་བསྒོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྡོ་བ་དང་། དངུལ་དང་། གསེར་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་བསྒོའོ། །གང་བསྒོ་བ་འཛིན་པ་དེ་ལ་སྒོ་བར་བྱེད་པས་བསྒོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྒོ་བར་འོས་པ་ལའོ། །འབྲེལ་པ་ལ་སྒོ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པར་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་ཉིད་དེ། དེ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལས་གྲོལ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པ་ལ་མི་བསྒོའོ། །སྐད་ཅིག་མ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོད་ཀྱི། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཀྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གཉེན་པོ་སྐྱེས་པའི་བར་ལ་མི་འཇུག་པའམ། འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པའི་བར་དུ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་མི་གཡོ་བ་འདུ་བྱེད་པའི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ནས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འགྲོ་བར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་ཆོས་མི་མཐུན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་ཡང་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་ལྡན་པས་དེ་ན་བསྒོ་

134-133a

བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དྲུག་པོ་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཡོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཐ་དད་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྟེན་གཞན་དང་གཞན་ལ་རེ་རེ་ཞིག །དམིགས་པ་གཞན་དང་གཞན་ལ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གཞན་གྱི་དོན་གཞན་ལ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་སྔ་མ་ལས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཞེས་བྱ་བ་དཔེས་བསྟན་པ་དེ་དགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་སྟེ། སྐད་ཅིག་དག་ཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་མེད་དེ། གང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་ཡོད་ན་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རིགས་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་རིགས་གང་ཡིན་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་སྒོ་བར་བྱེད་དེ་ཞེས་འདོད་ན། རིགས་ལ་བྱ་ན་གཞན་དུ་ཐལ་ཏེ། རིགས་གཞན་ལ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཟུགས་དང་བ་ཉིད་དུ་རིགས་མཐུན་པས་དེ་དག་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བསྒོ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་སྔར་བསྟན་པའི་ས་བོན་གཉིས་པོ་ཕྱི་དང་ནང་གི་སྐྱེད་པ་དང་ནི་འཕེན་པར་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ལས། དེ་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྲས་བུ་སྨིན་པར་འགྱུར་གྱི་བར་དུའོ། །ནང་གི་ས་བོན་ནི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་བཏབ་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱིའོ། །ཤི་བ་ནི་ནང་གི་སྟེ། ལུས་ནི་འདི་ཕྱིས་ཀྱང་མི་འགྱེས་པར་འཕངས་ནས་གནས་སོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ན། གང་གིས་ན་དེ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དུས་ཕྱིས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན། སྐད་ཅིག་སྔ་མ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་རྒྱུར་གྱུར་ན་ནི་དེས་ན་ནམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་བས་ན་ངེས་པར་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་དེ་དག་ཀྱང་མདའ་ལྟོང་སྦྱོར་བ་དང་འདོམ་རྫོགས་པ་གཉིས་མདའ་འགྲོ་བ་དང་ཕོག་པ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་དང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འབྱུང་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་

134-133b

ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དོན་དེ་ཉིད་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་མངོན་པའི་ལུང་གིས་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་གཅིག་གི་རྐྱེན་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་ནི་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་དེ་དག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུའོ། །འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་རྟག་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ན་དེའི་ཚེ་དེ་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། གང་གི་ཚེ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །འཁོར་བ་དང་། འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན་ལ་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དང་པོ་ལ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏེ། མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྐྱེན་གསུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་མིག་གོ། །དམིགས་པའི་རྐྱེན་ནི་གཟུགས་སོ། །མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནི་གང་གི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་འབྱུང་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་དེས་སྐབས་མ་བྱིན་ན་གང་ཡང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་བསྟན་ནས། ད་ནི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཉི་ག་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རུང་གི །གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་རིག་པས་ངེས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་ཤིང་འགགས་པ་དེ་ཉིད་ལ་དེ་དག་གི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོར་བག་ཆགས་བསྒོས་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལའོ། །དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

134-134a

འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་གིའོ། །ས་བོན་གྱི་དངོས་པོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་རོ། །གཞན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་ཆོད་པའོ། །བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་པ་དང་བཅས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདས་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི་མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་འདས་པའི་དུས་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟར་མི་རུང་བ་བཞིན་དུ་དེའི་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་འདས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པས་དེའི་ཕྱིར་འདས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་དག་གི་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པས་དེ་ནས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གང་ཡིན། ཆོས་གང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་སྐྱེས་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་བག་ཆགས་མེད་པས་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེ་ཞིག་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་བག་ཆགས་མི་རུང་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་བག་ཆགས་ཇི་ལྟར་རིགས། རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་གནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དང་། གནས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་མིག །རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་རྣ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེས་ན་བསྐལ་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་དག་ལ་གཞན་དག་གི་བག་ཆགས་

134-134b

མི་རིགས་སོ། །རང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་མེད་དེ། གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་མེད་པས་ན་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བག་ཆགས་བསྒོས་པར་མི་རུང་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དང་པོར་རོ། །དེ་ཡང་ས་བོན་མེད་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བའོ། །བག་ཆགས་དེ་གནས་དང་བཅས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་ན་དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འགགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་འགགས་པ་ནའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་དང་བཅས་པར་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཅན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རྟིང་ལའོ། །བག་ཆགས་དེ་གནས་དང་བཅས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནས་དང་བཅས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའོ། །བག་ཆགས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །ས་བོན་མེད་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སོ། །སྐྱེ་བར་ནི་འབྱུང་བར་རོ། །འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཡང་ངོ་། །དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དེ། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རུང་ངོ་། །ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གང་གིས་མི་རུང་བ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མི་རུང་ཞེ་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་དང་། འགག་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་

134-135a

མེད་ན་གང་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གིས་བག་ཆགས་མི་འཛིན་པ་ནི་སྔར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་པར་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །དེ་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ནའོ། །ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལེན་པའི་དབང་གིས་བག་ཆགས་རྒྱས་པས་སྲིད་པ་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ལ་ལས་ཉིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། ལས་ལས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད། དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཚེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་རུང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྦྲེལ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་གི་དངོས་པོ་འཐོབ་པ་ཡང་མི་རིགས་པའོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་སོ། །ཤི་འཕོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་དམིགས་ནས་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །བརྒྱལ་བ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁུ་བ་དང་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་གྲུབ་པ་དང་། བདེ་བ་གཅིག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དེ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་གནས་ཏེ། འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིད་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་འདིའི་གནས་ཡིན་པས་འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གནས་སོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུང་དུ་མ་

134-135b

བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གནས་ནི་མི་སྲིད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ལ་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་སོ། །བརྒྱལ་བར་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་དམིགས་པ་མེད་དེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྦྲེལ་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་ལུས་རབ་ཏུ་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གཞན་པ་སྟེ། གཞན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་རྣམས་ནི་གནས་སོ་སོར་ངེས་པ་དང་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ནི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་རང་རང་གི་གནས་བླངས་པར་གྱུར་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་འགགས་པར་གྱུར་པ་ན་ཐོབ་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རུལ་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྟར་མི་རུང་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས། མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་སོ། །དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཡིན་པར་བརྗོད་དོ། །གཟུགས་ནི་ནུར་ནུར་པོའོ། །མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་གང་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེ་ནི་མིང་དང་གཟུགས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་ཟས་སུ་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཟས་ནི་བཞིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ཁམ་གྱི་ཟས་དང་། རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའིའོ། །དེ་ལ་ཁམ་གྱི་ཟས་ནི་ཞུ་བར་གྱུར་པ་ན་སྟེ། ཞུ་བར་གྱུར་པ་ན་གང་གི་

134-136a

ཕྱིར་རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རེག་པའི་ཟས་ནི་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་རྣམས་མཐོང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་སྐྱེད་པའོ། །ཡིད་ལ་སེམས་པའི་ཟས་ནི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་ན་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསམ་པས་རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་འབྱུང་བ་སྟེ། སྐོམ་པས་གདུངས་པ་ཆུ་མཐོང་བས་མ་ཤི་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གང་གིས་དེ་བླངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟེན་གནས་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་དུ་ན་ཤི་བའི་རོ་བཞིན་དུ་རུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྟེན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་ཉིད་ནི་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེག་པའི་ཟས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གང་ཡིན་པའིའོ། །ཡིད་ལ་སེམས་པའི་ཟས་ནི་ཡིད་ཀྱིས་བསམས་པའིའོ། །གཞན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་སེམས་མེད་པའི་གཉིད་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ནི་འགག་པར་འགྱུར་ན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལུས་བླངས་པ་མི་འདྲུལ་བར་བྱེད་པ་གཞན་གང་ཡིན། དེ་ལྟར་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་པ་བསྟན་ཏོ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡང་ཇི་ལྟར་མི་རུང་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ། དེའི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་ཉིད་ཀྱི་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་སེམས་སོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་འདི་ནས་ཤི་འཕོས་པ་ན་ཤི་འཕོས་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་དེའི་ས་པ་དང་ཕྲད་པར་གང་གིས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། གང་ལ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ས་དེའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོད་དེ། བག་ཆགས་གང་ལས་སེམས་དེ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་ཏོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་

134-136b

ལས་གྲོལ་བའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་དང་དགེ་བའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱང་བ་ཉིད་དོ། །ས་བོན་མེད་ཅིང་གཞི་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དང་རྐྱེན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དོན་གཞན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། གཞི་མེད་ན་གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་སེམས་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་རང་གི་ས་བོན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ། དེ་མ་ཡིན་པ་གཞན་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་མེད་པར་གྱུར་པས་དེའི་འགྲོ་བ་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ན། གང་གི་ཕྱིར་སེམས་དེ་ནི་གསལ་པོར་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ནི་མི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གསལ་བར་འཇུག་པའི་སེམས་ལ་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་གཅིག་པུ་དེའི་གཞིར་འགྲོ་བ་གཉིས་མི་རུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་པའི་ས་དེ་དག་ནི་ས་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་ས་གཞན་པའི་སེམས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འགྲོ་བ་གཉི་གའི་རྟེན་དུ་མི་རིགས་ལ། ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཞིར་ཡང་སེམས་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཀྱང་གཞིའི་ངོ་བོར་མི་རིགས་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་སེམས་དེ་གང་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དེ་ལེགས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའམ། ཉེས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་འཆི་འཕོ་བ་ན་ལུས་སྨད་དམ་སྟོད་ནས་དྲོད་ཡལ་བར་འགྱུར་བའང་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ལེགས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། ཉེས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ལུས་ཀྱི་སྨད་དང་སྟོད་ནས་དྲོད་ཡལ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་ལེགས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་སྨད་ནས་སོ། །ཉེས་པར་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་སྟོད་ནས་སོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་

134-137a

པར་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་མི་འདོད་ན། ལུས་དྲོད་ཡལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་གཟུང་བས་ནི་ལུས་འདོར་བར་བྱེད་པ་ན་སྨད་དམ་སྟོད་ནས་ཇི་ལྟར་རིགས་པས་དྲོད་ཡལ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མི་རུང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ན་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་དེ་ཡང་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་བསྒོས་པ་མེད་པ་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དེ་ས་བོན་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་འདས་པ་ཚེ་རབས་དུ་མར་སེམས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་དེ་ཡང་འདས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཉིད་དེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་དེའི་ས་བོན་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་རང་གི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་སེམས་དེ་ནི་ནུས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནི་དེའི་ནུས་པ་ཡིན་པས། རྒྱུའི་རྐྱེན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དེ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་རུང་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། སོ་སོ་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སྒྲ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའམ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཡེང་བས་བར་དུ་ཆོད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་བག་ཆགས་བསྒོས་པ་དེས་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་འགགས་ཤིང་འདས་ནས་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐོས་པས་བསྒོས་པ་དེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་དུས་རིང་དུ་ཤིན་ཏུ་འགགས་ཤིང་ཤིན་ཏུ་འདས་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཕྱིས་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དག་ཡང་གང་

134-137b

ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་སེམས་དེ་ལ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དེའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལའོ། །ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བརྟགས་པའོ། །དེའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་རིགས་པ་དེས་ན་དེ་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་ཇི་ལྟར་ས་བོན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། དེའི་གཉེན་པོ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ནི་མ་འདྲེས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་ནི་སྔར་མ་སྐྱེས་པས་དེའི་གང་དེའི་བག་ཆགས་ནི་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དེའི་བག་ཆགས་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་དེ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རབ་ཏུ་སྤང་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཏེ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཐོས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའོ། །དེ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །ཡང་ན་ཐོས་པ་ཉིད་ཀྱི་བག་ཆགས་ནི་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཏེ། དེའི་བག་ཆགས་གང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཐོས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་

134-138a

གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིར་འགྱུར། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་གཉེན་པོའི་ས་བོན་ཉིད་དུ་འགྱུར། འོན་ཏེ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་དེའི་གཞི་གཞན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་དེ་ཉིད་དོ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་རྒྱུད་ལས་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་འདུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆུ་དང་འོ་མ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་དེ་དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རེ་རེ་ཞིང་རྣམ་པ་གསུམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་གཞན་ཡང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆེན་པོའོ། །ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལན་མང་དུ་བྱ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཆུང་ངུན་གྱི་རྒྱུ་ལས་འབྲིང་དང་། འབྲིང་ལས་ཆེན་པོའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་འཇུག་པའི་གཉེན་པོའོ། །གང་གིས་དེ་སྤོང་བ་དེ་ནི་ངན་འགྲོའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་རྣམ་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་གང་གིས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་། ངེས་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །མདོར་བསྡུ་ན་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །མ་འོངས་པ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བདག་ཕྲད་པ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་དང་པོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་

134-138b

ལུས་སུ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། གང་ལས་དེ་འབའ་ཞིག་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་གྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མི་ཐོབ་བོ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རིག་པར་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་འབྲལ་བའི་ཞེས་གསུངས་པས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་རུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་མཐོང་ངོ་། །ཡང་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་སྐྱེས་པ་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་བས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་མ་འདས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་དེ་ལས་ལངས་པ་ན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་བ་དེ་གང་གི་ཕྱིར་མེད་ན་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པས་སེམས་དང་བཅས་པའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལྟར་ན་ཡང་སེམས་ནི་མི་རུང་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བོར་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་དག་ནི་འདིར་འགོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་དེ་ནི་འགོག་པའི་ཡོད་པས་དེ་དང་དེ་འགོག་པས་རབ་ཏུ་བསྒོས་པ་དེ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་ན་ནི་སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། དེ་ལ་གནས་པར་འདོད་པའི་དེ་དང་མི་མཐུན་པ་དེ་ལས་གཞན་

134-139a

པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེའི་གཉེན་པོ་འབྱུང་གི་རྣམ་པར་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ནི་སེམས་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུན་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོར་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་དག་གཉི་ག་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལས་ནི་རྐྱེན་འདི་དག་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་རྟེན་ཉེ་བར་གཟུང་བས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཡོད་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན་རེ་ཞིག་དགེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་འགལ་ལོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་མ་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མི་འདོད་པ་ཡང་ཐོབ་པར་འགྱུར་ན། འདི་ལྟར་ནི་མི་འདོད་དེ། དགེ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་མེད་པས་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་དུས་ཉིད་ན་མི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པས་དེས་ན་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པར་དགེ་བ་ཉིད་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་བཞིན་དུ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་ལ་སྤྱོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་རིགས་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ན་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་མེད་པ་ཉིད་དོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མངོན་

134-139b

དུ་སྤྱོད་པ་ན་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་ལས་སེམས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡང་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་སེམས་གཞན་ཡོད་ན། རེག་པ་དམིགས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགེ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་གཞན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མའོ། །དེའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་ན། དེས་ན་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སྐྱེས་པའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་བདེ་བའམ། ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རེག་པ་འདོར་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་བདེ་བ་དང་། བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཚོར་བ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་མཐུས་མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཚོར་བ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་མཐུ་ཡོད་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་རེག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་པ་ཉིད་དེ། འདུ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། རེག་པའི་ཚོར་བ་ཁས་ལེན་པས་དེ་ལ་ནི་འདུ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། གཉི་ག་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པར་གསུངས་པས་དེའི་ཕྱིར་རེག་པ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རེག་པ་ཡོད་ན་སེམས་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རེག་པ་འབྱུང་བས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པ་ཡང་ཡོད་དེ་ཞེས་གསུངས་པས་སེམས་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་ན་དགེ་བའི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ནི་མི་འདོད་དོ། །གལ་ཏེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་སྐྱོན་རྣམས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགལ་བ་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་། དེས་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞག་ནས་སེམས་ཙམ་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྟེན་ལས་བརྟེན་པ་དབྱེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་ནི་སེམས་ཙམ་མོ། །བརྟེན་པ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་

134-140a

བ་སྟེ། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དག་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཕན་ཚུན་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པ་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དག་འབད་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་དབྱེར་མི་ནུས་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དཔེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་རྟེན་པ་དེ་ནི་རྟེན་ལས་དབྱེར་རུང་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་མེད་ན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཙམ་ལས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡང་དབྱེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་མི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་རྟེན་པས་བརྟེན་པ་དབྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་དག་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པར་སུན་དབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གང་གིས་ཤེ་ན། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་པ་དེ་ལ་བྱེ་བྲག་གི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ལྟར་ན་མི་འདོད་དེ། མཐོང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་བརྟག་པ་རྫོགས་སོ།། །།ད་ནི་གང་ཡང་ཕྱོགས་གཉིས་དེའི་དོན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཡང་གང་དག་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །ཡང་དེ་དག་གི་སེམས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་དགེ་བ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་རེ་ཞིག་མི་དགེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་སྤྱོད་ལམ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཟོའི་གནས་དང་། སྤྲུལ་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཡང་སྤྲུལ་པ་དང་མེད་པ་པོ་ཉིད་དོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལྔ་ནི་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་སེམས་དེ་དགེ་བ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གནས་གྱུར་པས་དགེ་བར་གྱུར་པའི་

134-140b

གནས་སྐབས་དགེ་བའི་སེམས་དེ་ལ་བརྟེན་ཅིང་དམིགས་ནས་གསུམ་འདུས་པའི་རེག་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར། རེག་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟར་ན་ཡང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལ་པ་དག་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་བདེ་བ་སྐྱེད་པས་དགེ་བ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡིན་ན་ཡང་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ནུས་པ་འདུས་པ་ནི་འདུས་པ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེས་ན་དེ་ནི་དགེ་བ་ཡིན་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་གསུམ་འདུས་པའི་མཐུ་སྟེ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ན། དེ་ཅི་ཡང་གང་དང་གང་སྦྱོར་བའི་སེམས་དགེ་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་ཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ལ། དེས་འཕངས་པ་ཡང་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའམ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དེ་དག་དང་འགལ་བར་གནས་པའི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གང་གི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ལ་དགེ་བ་ནི་ཡང་འཇུག་གོ་ཞེས་ཟེར་ན། གང་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སུས་ཀྱང་མི་འདོད་དེ། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གི་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ན། ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མེད་ཅིང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་འོ་མ་དང་ཆུ་མཉམ་པར་བསྲེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་རྒྱས་པར་རྟེན་གནས་གྱུར་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདི་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་སོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་

134-141a

ཀྱིས་འདིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་གཞན་ལ་མི་འཐད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྤངས་པས་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་ཞི་བར་མཐོང་བས་སོ། །ཡང་གང་ལ་ལ་ལངས་པ་ན་དེ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་དགོངས་ནས་མ་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་བ་གང་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་མེད་ན། མངོན་པར་འགྲུབ་པ་རིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་ལངས་པ་ན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་མི་འཐད་དོ། །འདི་ལྟར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགག་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ནི་དབུགས་འབྱུང་བ་དང་རྔུབ་པའོ། །ངག་གི་འདུ་བྱེད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ནི་སེམས་པ་དང་འདུ་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ལ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འགག་པར་གྱུར་ན་ངག་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགག་པར་གྱུར་ན་ཡིད་འཇུག་པར་འབྱུང་བར་མི་གྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་དུས་ན་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགགས་ན་ཡང་ལུས་གནས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགགས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཡིད་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་ན། དེ་ལྟ་བུ་དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། གང་ལུས་གནས་པ་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟས་དང་། སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གང་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་མེད་ན་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཡིད་ལ་ནི་འདུ་བྱེད་པ་ཉིད་གཞན་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་རྣམ་པར་གནས་པ་དེ་མེད་ན། སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་

134-141b

པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲར་གསུངས་པར་འདོད་པས། དེས་ན་ཡང་ལངས་པ་ན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་ལ་ལས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གང་ཡང་གཟུགས་དང་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་དུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་མ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་པའི་གཟུགས་ནི་འགགས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པར་གྱུར་ན་ཡང་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གཟུགས་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་པའི་ཚེ་ཡང་དེའི་སེམས་ནི་འགགས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པར་གྱུར་ན་སེམས་འབྱུང་བ་དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སེམས་དེ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་གཟུགས་དང་སེམས་དག་ཟད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་འདས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱི་དང་པོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ལས་ནི་གཟུགས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་བལྟ་བར་བྱའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟེན་གནས་པར་གྱུར་པར་མི་རིགས་པ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་པོའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉེན་པོ་དགེ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྤངས་པའོ། །བསལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་པ་ལ་སྟེ། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་མི་དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་དོན་དུ་བཟང་པོ་ཞེས་སྨོས་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སེམས་ནི་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་

134-142a

ཀྱི་ས་བོན་ཅན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་མེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཉེན་པོ་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སྤངས་པ་མིན་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ལས་འགྱུར་གྱི། འདི་ལྟར་གཉེན་པོ་ནི་སྤངས་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་སྤངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཡང་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དག་སྟེ། འབྲས་བུ་དང་གཉེན་པོ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་བྲལ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་འདོད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ས་བོན་མེད་པར་བྱས་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་འདོད་ན། དེ་མེད་པ་ན་གཉིས་མེད་པའོ། །འགྱུར་བ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཉེ་བར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ས་བོན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རམ། དངོས་པོ་མེད་པར་བྱས་པས་དེ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་རིང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ས་བོན་དང་བྲལ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་པར་བྱ་བར་ནུས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་གྱུར་པ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་བག་ཆགས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིག་ཅེས་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་དེ་ནི་མིག་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཏེ། མིག་གང་གྲུབ་ཅིང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་མིག་ཅེས་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིའི་བྱེ་བྲག་གོ། །

134-142b

བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དབང་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་གང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་བདག་ཅེས་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་དེ། གང་གིས་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དང་། གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་འདིར་འགྱུར་བར་བྱེད་དོ། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་མཐར་ཐུག་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕེན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕངས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །བག་ཆགས་གསར་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་པོར་བྱུང་བའི་བག་ཆགས་དེ་སྟེ། བྱེ་བྲག་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་འདུ་བྱེད་འབྱུང་བ་དང་འགགས་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལེན་པས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་འབྱུང་བའི་སྲིད་པ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་བྱས་པའི་སྲིད་པ་མི་རུང་ངོ་། །སྲིད་པ་སྟེ། འདི་ལས་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་གྲུབ་པས་ན་སྲིད་པའོ། །འདི་ནི་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བ་གོམས་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདུ་བྱེད་དང་། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འཕངས་པའི་འགྲོ་བ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་རྒྱུ་མེད་པས་ཡང་སྲིད་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གཟུགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡིད་རྟེན་པའི་ཕྱིར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མེད་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་ཡིད་ཀྱིས་བདག་ཏུ་བཟུང་བ་དེའི་དམིགས་པ་མི་རིགས་ཏེ། དེ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པ་མང་དུ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་ཐུན་མོང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཚོར་བ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་གྱི་

134-143a

མཚན་ཉིད་དང་། ཚོར་བ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོར་བསྟན་པའོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱུར་གྱུར་པས་ན། ཚོར་བ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ནོ། །གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སོ་སོ་རང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཚོར་བ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་པ་མེད་ན་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཡོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་ཤིང་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྟེན་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དོ། །སྤྱད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཡང་དང་ཡང་དུ་བྱས་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་གང་གིས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོད་པར་མི་རུང་ངོ་། །མ་སྤྱད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སྤྲོས་པ་འབྱུང་བས་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡང་དག་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་མེད་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་འབྱུང་བ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །རྙིང་རྣམས་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་གྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྔ་ན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། གང་འཇིག་རྟེན་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཅི་སྒྱུ་མ་སྒྱུ་མ་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པའི་གླང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དཔེའི་མཚན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ས་བོན་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ན་རྒྱུ་མཚན་

134-143b

ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མ་བསྒྲིབས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དགེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཡོད་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་དགེ་བ་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལས་མི་དགེ་བར་འབྱུང་བས་འདུས་བྱས་ལ་མཐར་ཐུག་པ་མེད་དེ། དེས་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དགེ་བ་ཟག་པ་དང་བཅས་པས་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །

༈ ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། ༆ ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟན་པ་ལ་དེ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ལུས་དང་། ལུས་ཅན་དང་། ཟ་བ་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ལུས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་ལྔའོ། །ལུས་ཅན་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དོ། །ཟ་བ་པོ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཁམས་སོ། །དེས་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་དྲུག་གོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གི་ཁམས་སོ། །དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་འཇུག་པ་རྣམ་པར་ཆད་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བགྲང་བའོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཐ་སྙད་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རེ་ཞིག་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་སུ་བསྟན་པ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྟེན་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །གང་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་འགྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་དེ་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་བྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་རིག་

134-144a

པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་གོ། །ཁམས་དང་། འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་དང་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་འགྲོ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་དང་། སྐྱེ་གནས་རྣམ་པ་བཞི་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་དེ། ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནོར་བའི་དོན་སྣང་བའི་གནས་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ནོར་བའི་དོན་སྣང་བའི་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་གི་ངོ་བོ་དོན་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་བཟུང་ནས་དེ་ཉིད་ལ་བདག་མེད་པར་བདག་ཅེས་སྣང་བ་སྟེ། དེའི་གནས་ནི་སྣང་བའི་གནས་ཏེ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། གང་དོན་མེད་ཀྱང་འདི་ལྟར་བདེན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་སྟེ་དོན་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་སྣང་བ་ཙམ་དེའི་སྣང་བའོ། །དོན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་མེད་པ་དེ་བདག་ཏུ་སྣང་བའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་མི་བདེན་པ་སྣང་བའི་རྒྱུ་དོན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྣང་བ་གཏན་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་སྣང་བ་གཏན་མེད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་བདག་མེད་པ་ཙམ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ས་བཅུ་པ་ལས་གསུངས་པ་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ན་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། དོན་གྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་

134-144b

པར་ཤེས་པ་ཞེས་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོས་པ་དེས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏོ། །འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སྐྱེས་པའོ། །དེས་ན་དོན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་སོ། །དོན་ཐ་དད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ལྟ་བུར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣང་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དྲན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ན་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མདུན་དུ་བྱས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པས་དྲན་པའི་དོན་ནི་མི་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། མདུན་ན་གནས་པ་འདི་ནི་གསལ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། གོམས་པར་བྱས་པ་དེ་ནི་རིང་དུ་འདས་པར་གྱུར་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་ད་ལྟར་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ནི་འདས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཡིན་ལ། ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་རང་བཞིན་ནི་འདས་ནས་རིང་དུ་ལོན་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེས་ན་གང་བྱུང་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་དེས་ན་འདི་དག་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་འཐད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་རིགས་ན། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ལུང་དང་རིགས་པས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་བསྟན་ཏོ། །མཚུངས་ལ་བརྟན་པར་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ལ་མཚུངས་པ་ནི་འདྲ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་དུས་གཞན་དུ་གནས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུར་གྱུར་པ་དག་གོ། །གཞིའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོའི་འདི་དག་ཉིད་གཞན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་ཡིན་

134-145a

ནོ་ཞེས་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་པས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དོན་འདི་དག་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ནི། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་པ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། རྣམ་རིག་གཟུགས་ཅན་མིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་སྟེ། རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་ན་འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་མི་འབྱུང་བས་ཇི་ལྟར་ན་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལུས་དང་ལུས་ཅན་དང་ཟ་བ་པོར་རྣམ་པར་རིག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་རིག་པ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའོ། །ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་ཆར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། རྐྱང་པས་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་རྐྱང་པ་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་རྙེད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དོན་ནི་མེད་དོ། །ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གཅིག་པོ་དེའི་ཆ་གཅིག་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ལ། གཉིས་པ་ནི་ལྟ་བར་འགྱུར་ན། དེས་ན་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཉིས་ཉིད་དེ། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པས་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཆ་གཅིག་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། གཉིས་པས་ནི་འདི་ལྟར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཉིད་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བསྟན་ཏེ་སོ་སོར་ངེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་

134-145b

དག་ནི་ཡུལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་དེ་ནི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་ཙམ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། དེ་ཙམ་གཉིས་དང་སྟེ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་དང་། ལྟ་བ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ། །སྣ་ཚོགས་ཉིད་འཇུག་པ་སྟེ། གང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་འོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་འདི་ལྟར་འདོད་པའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཞུགས་གྱུར་པ། །དེ་དང་བྲལ་ན་དེ་ཕྱིར་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡང་སེམས་ཙམ་ལ་ཞུགས་པས་དོན་མེད་པ་བྲལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་གཟུང་བའི་དོན་མེད་ན་སེམས་ཀྱིས་གང་ལ་འཛིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་ཉིད་དང་། གཉིས་ཉིད་དང་། སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན། རྒྱུ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གཞན་དང་མཚུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །གང་ཡང་དེའི་རིམ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སེམས་པ་ལ་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་སེམས་པ་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་ལ། ངག་གི་སྒོ་ནས་ནི་ངག་གི་ལས་ཞེས་བྱ། ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ཐོབ་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ན་ཡང་མིག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་པ་ན་དེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་མིང་འཐོབ་ཀྱི། ཡང་དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་ན་གང་གི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་བྱུང་སྟེ། དེ་དོན་ཙམ་དུ་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ལ་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུའོ། །

134-146a

སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དོན་ཙམ་དུ་སྣང་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གང་ཚིག་གཉིས་པོ་འདིས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་གཅིག་ནི་དོན་ཙམ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་དེ་གཉིས་པ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་སྔར་སྨྲས་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་དུ་རེག་བྱའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ལ། ནང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལུས་ལ་གནས་པ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་གནས་པའི་དབང་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་གཞན་རྣམས་ལུས་དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དབང་པོའི་རང་གི་གནས་ཉིད་དེ་ལ་དེས་བྱས་པའི་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ལུས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལུས་འགྱུར་བར་བྱེད་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །དོན་གཞན་ཡང་ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་རེག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་ཡང་རེག་བྱའི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན་རང་གི་རྟེན་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པའམ། གནོད་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེག་བྱའི་སྣང་བ་བྱུང་ནས་ལུས་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། གནོད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་གི་ལུས་ནི་གལ་ཏེ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཇུག་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་ལ། རིང་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གཅིག་པུ་རྒྱུ་བ་ནི་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་བྲལ་

134-146b

བ་ཉིད་དོ། །ཕུག་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་ཕུག་གི་ནང་ན་གནས་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་འདུལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའོ། །གདུལ་བར་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་དཀའ་བའོ། །ཡང་ལུང་ནི་འདི་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བསྟན་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་རེ་རེ་ཞིང་སོ་སོ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ཡིད་ནི་འདི་དག་གི་རྟེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་ཡིད་གཡེང་བར་གྱུར་ན་དེ་དག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བས་དབང་པོ་དེ་དག་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལུང་གིས་ནི་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སྒྲས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཡིད་འབའ་ཞིག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་འདི་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །མཚན་མའི་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ལྟ་བའོ། །མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རེག་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ནོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡང་ཡིན་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཉིད་ལྟ་བ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་ལྟ་བའོ། །དེ་ལྟ་བ་ཉིད་དུ་སྣང་བར་གྱུར་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གནས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཤེས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པར་བྱེད་པས་ན་ཤེས་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པར་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ནི་ལྟ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འབད་པ་མེད་པར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པའོ། །

134-147a

ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་པས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དོན་ནི་འདི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་མེད་པར་ཡང་གཉེན་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པའོ། །ཤེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དེ་ཤེས་པས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའོ། །བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཐོབ་པའོ། །མོས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་དོན་དེ་དག་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་སའི་རང་བཞིན་དུ་མོས་ནས་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། དེ་བཞིན་དུ་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དོན་དེ་བཞིན་དུ་བལྟའོ། །ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའོ། །ཆོས་ལ་ལྷག་མཐོང་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་སོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་དོན་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་མང་པོ་སྣང་བའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དྲུག་པོ་ལ་སྣང་བའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡོད་པའི་དུས་ན་ཡང་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དོན་སྣང་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉིད་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་ཉིད་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དེས་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ལ། གཞན་ཞེས་བརྗོད་ན་ནི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ཞིང་བྱུང་བ་ཉིད་ན་གནས་པར་མི་རུང་བ་དང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་པས་གཞན་ཞེས་བྱ་བའི་གཞན་དབང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་པའོ། །དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་དམིགས་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་

134-147b

ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ལུས་མེད་པའོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་གཏན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སླུ་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །སླུ་བ་མེད་པའི་འཁོར་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་གནས་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་གང་གིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་མིང་གིས་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་དེར་མཚན་མར་འཛིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ལ་མིག་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་མཚན་མར་འཛིན་པས་གང་གི་ཕྱིར་མཚན་མ་བཟུང་ནས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་གོ། །ལྟ་བས་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མཚན་མས་མཚན་མ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་ཞེན་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པས་མི་གནོད་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསུམ་གྱིས་ངག་ཀུན་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་དོ། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་སྙད་བཞི་པོ་དག་གིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་སྙད་རྣམ་པ་བཞིས་གཞན་དང་

134-148a

ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་པའོ། །མེད་པའི་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་མར་བཟུང་ནས་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེའོ། །དེས་ཀུན་ནས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མས་བཟུང་ནས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་པས་དོན་དེས་ན་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་གཏན་མེད་པས་འདི་ལྟར་དོན་དེས་ན་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་གཞན་གྱི་དབང་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གཉི་གའི་སྒྲ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་མིག་གི་ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བྱང་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ཤེས་པའོ། །ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བ་ལང་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ན་ཡང་ཡི་གེར་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་

134-148b

རྩ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མཚན་མའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའམ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་དབྱེ་བ་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྟེན་དང་བཅས་པའོ། །མཚན་མར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མཚན་མའི་འགྱུར་བ་ལ་མཚན་མར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ། རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེངས་ཤིང་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་མཚན་མར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ནད་དང་། འཆི་བ་དག་བསྡུའོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། ལུས་གཞན་དུ་འགྱུར་བའོ། །སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་བསྡུའོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་བསྡུའོ། །གནོད་པ་དང་དུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ལུས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལ་དམིགས་ནས་འབྱུང་བའོ། །གནོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡེག་པ་དང་། འཆིང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའོ། །དམྱལ་བ་བའི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྩོགས་པས་ནི་དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་བསྡུའོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། སྩོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་བསྡུའོ། །མཚན་མར་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིག་ལ་སོགས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་མཚན་མར་སྣང་བར་གང་འགྱུར་བ་སྟེ། མཚན་མར་སྣང་

134-149a

བར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་དག་གི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་དེ་དང་དེའི་གནས་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པའོ། །ཡང་དེ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཆོས་ཉན་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་སྟེ། དགེ་བ་རྣམས་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་བསྡུ་བར་བྱའོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མཉན་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་སོ། །ཚུལ་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཆོས་འདི་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་བརྟེན་པ་མདོ་ལས་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་གཏོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཅུ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་མཚན་མ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །ཡང་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གཞུང་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོད་ཅེས་སྨོས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའོ། །འདི་ལྟར་བསྟན་ཏེ། གང་ལས་བསྟན་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དངོས་པོའི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཉིད་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་མཚན་མ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ཡང་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་

134-149b

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་སོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་ཡང་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་འདི་ཡང་གཞུང་དེ་ཉིད་ལས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཅིག་པུ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཉེན་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་གཞུང་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དག་གཅིག་ཡིན་ན་དེས་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་གཞུང་ནི་གཟུགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ལས་ཆོས་ཉིད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་མི་རྟག་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་གཉེན་པོའི་གཞུང་ནི་རབ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །འགག་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་མི་སྐྱེ་མི་འགག །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བྱང་བ་

134-150a

མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། རྐང་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེའི་གཉེན་པོ་ནི་མིང་བཅོས་མ་ལ་ཆོས་དེ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སོ་སོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་མིང་གིས་སོ་སོར་རོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་རྣམ་པར་གཡེང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་གཉེན་པོ་ནི་གློ་བུར་བའི་མིང་གིས་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་མིང་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་གཉེན་པོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་ཏེ། ཡང་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ལས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པ་ནི་མིང་གི་སྔ་རོལ་ན་བློ་མེད་པས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ན་མིང་ལ་མ་ལྟོས་པར་བློ་དོན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་མེད་པར་ནི་བུམ་པའི་དོན་ལ་བུམ་པའི་བློ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་བུམ་པ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེས་ན་མིང་དང་དོན་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་འདིར་ནི་མིང་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ལ། དོན་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མིང་གཞན་གྱི་དབང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་གཅིག་ལ་ཡང་མིང་མང་པོ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་སྟེ། གལ་ཏེ་མིང་དང་དོན་དག་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེས་ན་མིང་བཞིན་དུ་དོན་ཡང་མང་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་དོན་ཡང་མང་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བས་དོན་གཅིག་མང་པོ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ན་འགལ་བ་གཉིས་པ་འདིར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གོའི་སྒྲ་

134-150b

དོན་རྣམ་པ་བཅུ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུས་མིང་ལ་ནི་ངེས་པར་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་མིང་དང་དོན་དག་གཅིག་པ་ཉིད་འདོད་ན་ནི་དོན་དེ་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འདོད་ན་སྐྱོན་གསུམ་ལ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མིང་གི་དོན་རྣམས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དོན་འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ལ། གྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པའོ། །ཆོས་རྣམས་མེད་ལ་དམིགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དག་གིས་སློབ་མ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། སློབ་མས་འགལ་བ་གཉིས་དྲིས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་མེད་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་མེད་ལ་རྣམ་པར་དག་པ་འགལ་ལོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་དེ་ལ་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དམིགས་སུ་རུང་ངོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁུག་རྣ་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དག་མེད་པ་ཙམ་ལ་དང་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་གློ་བུར་བའི་དྲི་མས་སྒྲིབ་གཡོགས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ནི་ཡང་རྣམ་པར་དག་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དབང་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་མེད་དུ་ཟིན་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། དེ་མེད་ན་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེས་ན་དེ་དག་གཉི་ག་མེད་ན་ཡང་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་བས་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེ་དག་གཉི་ག་དམིགས་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་འདོད་པ་དེས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་

134-151a

རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་ཡོད་བཞིན་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སྐུར་པ་བཏབ་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གང་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །དེ་འཐོབ་པའི་ལམ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་འཐོབ་པའི་ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྣམས་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་སྐྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་གཏོགས་པའི་བསྟན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ན་ནི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དག་གཉི་ག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་དུ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བསྟན་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཉིས་ནི་མི་འགྱུར་བར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །ཕྱི་མ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་དག་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱི་མས་བསྟན་ཏོ། །བྱུང་རྟེན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དུ་འབྱུང་བར་བསམ་པའོ། །དེ་ཡང་གང་དུ་ཆོས་

134-151b

ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །བརྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་པ་བསྟན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུ་གཟུགས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་བསྟན་པ་དེར་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པས་དེ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ནི་དེ་ལ་ནོར་བ་ཉིད་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བ་ཉིད་ལ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་སྒྱུ་མའི་དཔེས་སྟོན་པར་མཛད་དེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་དང་། རྟ་དོན་དུ་མེད་ན་ཡང་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་དེའི་སོམ་ཉི་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དོན་མེད་པ་རྣམས་དམིགས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བར་འགྱུར་བས་དེའི་གཉེན་པོར་སྨིག་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལ་སྨིག་རྒྱུའི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །ཆུའི་གནས་ལྟ་བུ་ནི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྨིག་རྒྱུ་རྒྱུ་བར་གྱུར་པ་ན་ཆུའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ཆུའི་དོན་གྱི་བློ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་བར་གྱུར་པ་ན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་གྱི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དོན་མེད་ན་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་སོམ་ཉི་ཟ་བ་དེ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། རྨི་ལམ་ན་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་ན་ཡང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཐོབ་པ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཡང་དོན་མེད་ན་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་ཆོས་མཐུན་པའི་གཞན་གྱི་དབང་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་ལ་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ཡང་གཟུགས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་དམིགས་པ་ཉིད་

134-152a

དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་དོན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཆོས་མཐུན་པ་མིག་ཡོར་གྱི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གྲིབ་མའི་རྩེད་མོ་འདོད་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ན་དེ་ན་མིག་ཡོར་གྱི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་ན་ཡང་དོན་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དོན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་སྙམ་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཉིད་དོ་ཞེས་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་བྲག་ཅ་གྲག་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་བརྗོད་པ་སྣ་ཚོགས་མེད་བཞིན་དུ་དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དོན་མེད་ན་ཇི་ལྟར་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཤིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ངོ་ཞེས་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་སོམ་ཉི་ཟ་བས་དེའི་གཉེན་པོར་ཆོས་མཐུན་པ་ཆུ་ཟླའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་ལ་ཟླ་བའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་རླན་པ་ཉིད་དང་། དང་བའི་ཕྱིར་ཆུ་ལ་དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ལ་དམིགས་པའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་དེ་ཉེ་བར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཡང་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ནི་རླན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་དོན་མེད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་འགྲོ་བ་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་བདག་གི་ལུས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་སོམ་ཉི་ཟ་བ་དེའི་གཉེན་པོར་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཆོས་མཐུན་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སྤྲུལ་པའི་དབང་གིས་དགོས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་ཡང་སྤྲུལ་པའི་དོན་དམིགས་པ་བཞིན་དུ་བདག་གི་ལུས་ལེན་པའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པ་པོའི་བདག་གི་ལུས་ལེན་པའི་དོན་ཉེ་བར་དམིགས་པར་བལྟ་བར་

134-152b

བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་ཅི་ལས་དགོངས་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་བརྒྱད་བསྟན་ཅེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་སྒྱུ་མའི་དཔེ་ནི་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ་གང་གི་ཕྱིར་སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །སྨིག་རྒྱུའི་དཔེས་ཀྱང་གང་གི་ཕྱིར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན་ཏེ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གདུངས་པའི་དབང་གིས་ཆུར་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་ཏེ། དེས་ན་རྨི་ལམ་བཞིན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པའི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེ་འདྲ་བར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། དེས་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཟུགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ངག་གི་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་བྲག་ཅ་དཔེ་བསྟན་ཏེ། ངག་གི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ངག་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་དེས་བསྟན་ཏོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པ་དང་། ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། དེ་ལ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་པ་གང་ཡིན་པའི་གཉེན་པོར་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ཉིད་ཅེས་བསྟན་ཏེ། དེས་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྟན་ཏོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་ཆུ་ཟླའི་དཔེ་སྟེ། དེས་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ས་པས་ཡིད་ཀྱི་ལས་ནི་ཆུའི་ཟླ་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ནི་སྤྲུལ་པའི་དཔེ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམ་པས་བསྒོས་པའོ། །དེས་ནི་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་དག་ཇི་ལྟར་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེ་ན། ད་ནི་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚངས་པས་ཞུས་པ་

134-153a

ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཁོར་བ་ཡང་མ་དམིགས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་དམིགས་ཞེས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་གང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལས་དགོངས་ནས་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་ནི་འཁོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཆོས་ནི་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པར་གཟིགས་ནས་གཅིག་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ངོ་བོ་མེད་པས་འཁོར་བ་ཡང་མི་དམིགས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མི་དམིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་དགོངས་ནས་དེར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་དེ་དག་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་ཆོས་མངོན་པའི་མདོ་ལས་ཆོས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་དང་། དེ་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་སའི་དཔེས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལས་ཁོང་ན་གསེར་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་གྱི་ས་བོན་ནོ། །སའི་ཁམས་ནི་སྲ་བ་ཉིད་དོ། །ས་ནི་ཉེ་བར་རྟེན་པའི་གཟུགས་སའི་ཁ་དོག་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉེ་བར་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསེར་ནི་ས་ཉིད་དུ་སྣང་བའོ། །དེའི་གསེར་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་མེ་དང་འཕེལ་བར་གྱུར་པ་ན། གསེར་ཉིད་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེས་ན་དེ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ཆོས་མེད་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། རྒྱུ་གང་གིས་གང་གི་ཕྱིར་མེད་པ་དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་གང་གི་ཕྱིར་སྣང་བ་དེས་ན་ཆོས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན། དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ཆོས་མེད་མིན། །གཉིས་སུ་མེད་པ་གཉིས་སུ་བསྟན། །ཆ་རེས་

134-153b

ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་མཐའ་གཅིག་གིས་སོ། །མེད་པ་དང་ཡོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །རབ་ཏུ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པའོ། །གཉི་གའི་ཆ་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང་། །མེད་པའང་མིན་ཞེས་བརྗོད་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཉི་གའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་དང་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་མེད་ཅེས་བརྗོད་པར་མཛད། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་གྱུར་པ། ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པས། དེ་ཕྱིར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །གང་ལས་དགོངས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི། རང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་རང་ཉིད་རྐྱེན་མེད་པར་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་འདིའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་འགགས་པ་དེ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འབྱུང་བས་དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། རང་གི་དངོས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་བ་ཙམ་ཉིད་ན་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མར་མི་གནས་པ་སྟེ། གནས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རེ་ཞིག་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གཟུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་འགགས་པའོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་མ་འགགས་པ་དེ་ནི་གདོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །གང་གདོད་མ་ནས་ཞི་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་རྟེན་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྒྱུའི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་

134-154a

བསམས་ནས་དེ་གང་ཡིན་པ་ནི་བདག་ཡིན་ལ་བདག་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ལྟར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚུངས་པ་ཐུགས་ལ་བཞག་ནས། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་གཟིགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་སྙོམ་ལས་མང་བ་རྣམས་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་འདི་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་མང་གི་མཚན་བཟུང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བས་དེ་དག་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཙམ་ལ་དགོངས་ནས་ཡིན་གྱི་མཚན་བཟུང་བ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང་། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་པ་ཎ་གཅིག་པ་ཎ་སྟོང་དུ་སྒྱུར་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཉི་མ་གཅིག་གིས་སམ། དུས་གཞན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། པ་ཎ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་པ་ཎ་སྟོང་གི་རྒྱུར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རང་གི་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཞེད་པ་ཡིན་ན་ནི་འདི་ལྟར་བྱས་པས་ཀྱང་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེས་ན་དགོངས་པ་འདིའི་དོན་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་གྱུར་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁ་ཅིག་ལ་སྦྱིན་པའི་བསྔགས་པ་གསུངས་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་ནི་མི་བསྔགས་པར་ཡང་མཛད་དོ། །དེ་ལ་འདི་ནི་གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་གང་སེར་སྣ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལ་ནི་སྦྱིན་པ་བསྔགས་པར་མཛད་ལ། གང་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་ཉིད་བསྔགས་པར་མི་མཛད་དེ། དེས་ན་དགོངས་པ་འདི་མེད་ན་སྦྱིན་པ་ལ་བསྔགས་པ་དང་མ་བསྔགས་པ་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དགོངས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་བསྔགས་པ་དང་མི་བསྔགས་པ་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་

134-154b

ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྒོམ་པ་ཁ་ཅིག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བསྒོམ་པའོ། །དགོངས་པ་དང་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐུགས་ལ་བཞག་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དེ་ནི་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་མཛད་པ་དེ་ནི་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བཞུགས་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་གང་དུ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཚུལ་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ལ་ནི་བཞུགས་པ་ལ་ལྡམ་པོར་དགོངས་པ་དེ་ལ་མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་གང་དུ་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བ་དེར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པའོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་གང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་གང་དུ་ཚིག་གི་དོན་གཞན་དུ་བརྗོད་ལ། དོན་དེ་ཉིད་གཞན་དུ་སྟོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། འཕྲོ་བ་མེད་པ་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱས་ནས་ཏེ། དེ་ལ་བླ་མའི་བློ་འབྱུང་བ་ནི་སྙིང་པོར་ཤེས་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཤིན་ཏུ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པའོ་ཞེས་གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ལས་བཟློག་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་རབ་ཉོན་མོངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ནི་ངལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡུན་རིང་པོར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་ཀྱང་དུས་རིང་པོར་འཁོར་བ་ན་འདི་ལྟར་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ལས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཕྱི་རོལ་

134-155a

གྱི་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་གནས་པའོ། །བག་ཆགས་དེ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། གང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་བསྟན་ཏོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ནི། རྒྱུ་མཚན་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་རྣམ་པར་རིག་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས། ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་འདི་ལྟར་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ལྟ་དང་བཅས་པ་ལས། །དེ་དག་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་གཉི་ག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མི་དམིགས་པའམ། དམིགས་པའམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་དང་མཐོང་བ་དག་དུས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་གཉི་ག་ཙམ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེ་གཉིས་ལས་གཅིག་ནི་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡོད་པ་སྟེ། དེས་ན་དེ་དག་གཉི་ག་མེད་པ་དང་ཡོད་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉེ་བར་དམིགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དུས་དེ་ཉིད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་མི་དམིགས་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་དེ་དག་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པ་ནི། གཞན་དབང་ལ་ནི་བརྟགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་གཉི་ག་མཉམ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གཅིག་ཏུའོ། །དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ལའོ། །གཉི་ག་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་དང་། མ་མཐོང་བ་དག་གོ། །དེ་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དེས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ་འདི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་

134-155b

ལ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི་མེད་ལ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱིས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་སྔར་བསྟན་པའི་ཚིག་གི་དོན་ཚིག་གི་ལྷག་མས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་མི་མངའ་བས་དེ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་འདི་ལ་མི་མངའ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་བསྒྲིབས་པ་དང་མ་བསྒྲིབས་པ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་འདི་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པས་སོ། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པས་སོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྟོགས་པས་ན་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་གཤེགས་པར་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མཆོག་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ན་མཆོག་ཏུ་གཤེགས་པར་མཛད་པ་སྟེ། གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་དམིགས་ནས་གནས་པ་སྟེ། དེས་རྣམ་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འདི་ལྟར་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྒོམ་པའི་བློའོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འདི་ལྟར་མི་གོས་པའོ། །ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བྱིས་པས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་མཁྱེན་པས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་མངའ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་འདི་དག་ནི་ཚིག་སོ་སོ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྲེལ་བར་བྱའོ། །ཕྱི་མ་ལ་ཆོས་འབྱུང་བ་མཁྱེན་པའི་

134-156a

ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་ན་ཆོས་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐུ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བར་མཛད་པ་སྟེ། དེས་སངས་རྒྱས་ལས་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པ་འཐོབ་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་མནོས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་མཛད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐ་མི་དད་པ་རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐ་མི་དད་པ་ལ་མོས་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནི་མོས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡུལ་ནི་འདི་དག་གོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་བཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་སྙེད་དོ་ཞེས་བཅད་པར་མི་ནུས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདིར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱངས་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་མཆོག་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཞན་གྱི་དོན་འདི་ནི་ལས་ཀྱི་ཚིག་ལྷག་མ་བཅུ་དྲུག་གིས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་ལས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཅེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བཙུད་པར་གྱུར་པས་དེས་ཀྱང་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་སྦྱོར་བས་མར་མེ་

134-156b

གཅིག་ལས་མར་མེ་སྟོང་དུ་གྱུར་པ་ལྟར་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདག་ཅི་རི་ཞེས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཡོད་ལ། ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཀྱང་ཡོད་ན་ནི་འདི་ལྟར་ལ་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མྱོས་པར་འགྱུར་བའི་བཏུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངེས་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེས་བདག་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ན། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ང་རྒྱལ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་འདི་ལྟར་ཕན་བཏགས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་སྡོད་པ་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལ་སེམས་བརྟན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྲོས་པས་ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོས་མ་མ་ཡིན་པར་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྙེད་པའི་རྒྱུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་མི་བྱེད་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་དང་མཐུན་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་དག་སྟེ། དེ་ལ་ཚིག་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་སྔོན་དུ་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ནི་ངག་གི་ལས་སོ། །འདིར་བདེ་བ་ཉིད་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། བཞིན་འཛུམ་པ་ནི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཏེ། དེ་ལ་ཚིག་ཅུང་ཟད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་གཏམ་བྱེད་པའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བདེ་བ་རྣམས་ནི་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །མི་ཞུམ་པའི་ལས་ནི་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་ག་ལ་ནུས་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་

134-157a

པས་བདག་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པ་མེད་པའོ། །ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ཐོས་པ་དང་དོན་གྱིས་ངོམས་མི་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཐོས་པ་མང་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་བཏང་སྙོམས་དང་བཅས་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་སྤྱོད་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྦྱོར་བའི་ལས་དྲུག་པོ་འདི་དག་མང་དུ་བྱས་པས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གུས་པར་བྱས་ཏེ་དགོན་པ་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་གནས་པ་ན་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དང་གང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འགྲུབ་པར་སྦྱོར་བ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་རྟགས་སོ། །མཐུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་ནས་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་འཇོག་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་གང་གིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དེ་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་གང་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་ཅིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྤོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་དགེ་བ་ལས་བསླངས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འདོམས་ཤིང་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་ཆ་གཅིག་གིས་གདམས་ངག་བྱས་པ་དེ་ལ་ཡང་བདག་གིས་ཁྱོད་ལ་བསྟན་པ་དེ་ལ་བདག་གིས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། དེས་ན་དེའི་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གིས་སྡུད་པ་ཡང་གང་བདེན་པར་སྨྲ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་

134-157b

མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི། བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཉེ་བར་སྡུད་པར་བྱེད་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་འདི་དག་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས། དང་པོའི་ཚིག་ནི་ཉེར་བཟུང་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཤེས་བྱ་དང་། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །

༈ ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བསྟན་པ། ༆ ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་དང་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་བསགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་དེ་ནི་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རྒྱུའི་སྟོབས་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་སྟོབས་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་དང་། ཉེ་བར་སྟོན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྟོབས་གཉིས་ལ་གྲངས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གཅིག་ཏུ་མོས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་གཅིག་པུ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡོད་ན་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་གོ། །སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་དག་པར་གནས་ན་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་སོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་སོགས་པར་འགྱུར་བས་གོ་རིམས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་དེ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་བསགས་པ་ནི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །གང་གིས་འཇུག་ཅེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བ་དང་། བག་ཡོད་པས་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་ནི་ཡང་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚིག་བརྒྱད་ལ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་གསུམ་གྱི་གཉེན་

134-158a

པོར་སེམས་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཆོག་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཐོས་པ་ན་ཞུམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་ནི་སེམས་སྦྱོང་བ་དང་པོའོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མཆོག་ཏུ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཞུམ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་སྦྱོང་བ་གཉིས་པ་བསྟན་ཏེ། བསམ་པ་གང་གིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། བསམ་པ་ནི་དད་པ་དང་འདུན་པའོ། །ཡོད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་། ནུས་པ་ཉིད་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཉིད་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དད་པའོ། །དད་པས་བསྐྱེད་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད་ནི་འདུན་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དད་པ་དང་འདུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཚེགས་ཆུང་ངུ་ཉིད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་རབ་ཏུ་འབྱེད་པ་ལ་མཁས་པར་གནས་པ་ན་འདི་ལྟར་སེམས་པར་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་དཀའོ་ཞེས་ཞུམ་པར་འགྱུར་བས་དེའི་གཉེན་པོར་སེམས་སྦྱོང་བ་གསུམ་པ་བདག་དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་བསགས་པ་ལྟ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་གནས་ངན་ལེན་བསྲབས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་བྲལ་བར་དཀའ་བའི་སྒྲིབ་པ་འབྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་མཚམས་མེད་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་དེའི་རྟེན་གནས་གྱུར་པ་དེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །ཤི་བ་ཙམ་ཉིད་དང་ནི་རྣམ་པར་བྲལ་བ་ཉིད་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་གང་

134-158b

ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྩམས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་སྟོན་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ། གདོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྒྱུ་མ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། གཟུགས་བརྙན་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྤྲུལ་པ་བསྟན་པས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉེ་བར་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པས་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཉེ་བར་གཟུང་བ་ཉིད་དེ། འདི་ལ་བློ་གྲོས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སོམ་ཉི་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་ཆོས་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་ཡང་འཛིན་པའི་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཙམ་སྤོང་བར་བཞེད་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་མདུན་ན་གནས་པ་དང་བཞག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གནས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་ལྟར་རྟག་ཏུ་གུས་པ་དང་བཅས་པས་བག་ཡོད་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་རྣོན་པོ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་དོན་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཆོས་དང་གང་ཟག་ཆོས་དང་དོན། །བསྡུས་པ་དང་ནི་རྒྱས་དང་རིགས། །མ་དག་པ་དང་དག་དང་མཐའ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་མིང་གི་ཡུལ། །མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་མིང་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཟག་གི་

134-159a

མིང་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་གཏོགས་པའོ། །དོན་ནི་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེའི་དོན་གང་ཡིན་པའོ། །མིང་བསྡུས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མིང་རྒྱས་པ་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་མིང་ནི་དང་པོ་ཡི་གེ་ཨ་ནས་ཧའི་མཐར་ཐུག་པའི་བར་རོ། །མ་དག་པའི་མིང་ནི་དོན་དང་བཅས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དག་པའི་མིང་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མཐར་ཐུག་པའི་མིང་ནི་གང་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་བདག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འདོད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱོར་བའི་བསམ་པ་མཉམ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་དག་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་བའོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་བཞི་པོ་དག་གི་བསྲབས་པས་དོན་མེད་པར་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཚེ་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྲབས་པ་ནི་དོན་མེད་པར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བའོ། །དོན་མེད་པར་བཟོད་པ་ཆེན་པོའི་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་བཟོད་པ་ནི་འདོད་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདོད་པའོ། །སྣང་བ་མཆེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་མཆེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དོན་མེད་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་

134-159b

ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པར་ངེས་པར་བསྟན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒྲས་ནི་དོན་མེད་པར་ངེས་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་བདག་མེད་པ་ནི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་གང་ཡིན་པའི་བཟོད་པ་ནི་བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་ན་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་མོས་པར་འགྱུར་བས་སོ། །ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གཞན་ཡང་། མང་དུ་ཐོས་པས་བསྒོས་པའི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པའི་ས་བོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཆོས་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཅན་བཟུང་བའི་དངོས་པོ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་སུ་ཞིག་འཇུག་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྨོས་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཐེག་པ་སྤང་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཚད་མེད་པ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མཉེས་པར་བྱ་བ་གང་གིས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཅིག་ཏུ་མོས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་མོས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། འདས་མ་ཐག་པར་བཤད་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་

134-160a

པར་བསགས་པ་ནི་མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པས་འཇུག་པའི་གནས་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་གང་འབྱུང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའོ། །ཡང་དེ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པའི་བྱེ་བྲག་གང་གིས་གང་དག་འཇུག་པ་དེ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་རྗེས་སུ་སྒྲོགས་པ་ལ་མོས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེས་ན་དེ་དག་ནི་དེར་ཞུགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཤེ་ན། ཇི་ལྟར་ཆོས་མེད་པ། དོན་མེད་པ། གཟུང་བ་མེད་པ། འཛིན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་སྒོམ་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིས་གང་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པའོ། །མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་སྒྲིབ་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པའོ། །གང་གིས་འཇུག་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་སྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སེམས་འགོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་སྦྱོར་བས་ཀྱང་སེམས་གཟེངས་བསྟོད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་གཉིས་པ་གང་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འདི་ལྟ་སྟེ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་འཆིང་བ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དང་དོན་ལ་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། བག་ཡོད་པ་

134-160b

ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་སོ། །དེ་ལ་རྟག་ཏུ་ཞེས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བ་ནི་བླ་མར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གང་དུ་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དེ་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །གསུམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ་དེ་ལ་དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པ། དེའི་ཕྱིར་ཞུམ་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཞུམ་པ་ཉིད་དུ་སེམས་གནས་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་ཞེས་དོན་དེ་ལྟ་བུར་བྱུང་བའོ། །ལེགས་ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་ལྟར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་སེམས་ཁ་ཅིག་གིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་སྟེགས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་སོ། །ཡང་ན་དེའི་བསམ་པས་དགེ་བའི་རྩ་བ་མཆོག་ཐོབ་པ་ནི་བསྟན་པ་རྣམས་སོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་དེའི་བསམ་པ་ཅི་འདྲ་བ་ཅིག་ཐོབ་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོམས་པར་བྱས་པས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་སྤངས་པའི་སེམས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྟན་རྣམས་ཀྱི། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་བརྗོད་པའོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གཟུང་ངོ་། །འདོད་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལུས་འཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་བར་འཐོབ་པ་སྟེ། འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གནས་བཞི་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་པ་

134-161a

ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའོ། །ཡིད་གཉིས་དང་སོམ་ཉི་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཡིད་གཉིས་དང་སོམ་ཉི་སྤངས་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་གཉིས་ནི་བློ་ངན་པའམ་དེ་བཞིན་དུ་གཡོ་བའོ། །སོམ་ཉི་ནི་ཐེ་ཚོམ་མོ། །ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྙེད་ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མདུན་ན་གནས་པ་དང་། གང་ཡང་ཉམ་པར་བཞག་པས་རུས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཐབས་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་གྱུར་ན་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མདུན་བཞག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ། སྤང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཕྱི་མ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའོ། །གང་དུ་འཇུག་པའི་གནས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བག་ཆགས་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཚོལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡང་མིང་དང་དོན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཚིག་བཞི་པོ་དེ་དག་གིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མདོར་སྟོན་ཏེ་མིང་དང་། དོན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་བཏགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱས་པའོ། །མིང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མི་དམིགས་པ་ནི་མིང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་མིང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེས་ན་མིང་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འཛིན་པའོ། །གང་ཡང་དག་པར་དཔྱོད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ། །གང་མི་དམིགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་

134-161b

བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །འཇུག་ཅེས་ནི་ཇི་སྐད་བྱ། ཅི་འདྲ་བར་འཇུག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དྲིས་པའོ། །དེ་ལ་དེ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྟན་ཏེ། རྒྱུད་རབ་ཏུ་གནས་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྱུང་བ་སྟེ། མྱུར་བ་ཉིད་དུ་བརྒྱུད་མར་འབྱུང་བས་སོ། །གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་འཇུག་གོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ནི་དཔེ་བསྟན་ཏེ། རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་གསལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཙམ་ནི་རྣམ་པར་གསལ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་སྣང་བའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཙམ་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་བཟུང་ནས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ།། །།བམ་པོ་ལྔ་པ། དོན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་རྣམ་པར་ཡང་མི་འབྱུང་ན་དེ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་བརྟགས་ན་ཡང་དོན་དུ་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གནས་སྐབས་དེ་ནི་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དང་དམིགས་པར་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་དག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ཉིད་དུ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཉིད་

134-162a

ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཚེ་དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མིང་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མིང་ཅི་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ལས་དེའི་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིང་ནི་གཟུགས་དང་། ཚོར་བ་དང་། མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཟག་གི་མིང་ནི་སངས་རྒྱས་བཤེས་གཉེན་དང་། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་ཆོས་ཀྱི་མིང་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་གྱི་མིང་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་ཏོ། །བསྡུས་པའི་མིང་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱས་པའི་མིང་ནི་དེ་དག་ཉིད་རེ་རེ་ནས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །རིགས་ཀྱི་མིང་ནི་ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་རྣམས་སོ། །མ་དག་པའི་མིང་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དག་པའི་མིང་ནི་སློབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །མཐར་ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱི་མིང་ནི་གང་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ས་བཅུ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་གྱུར་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ་ཞེས་སེམས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་དག་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་དེས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་པའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་ཐོང་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཤེས་པའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་ཅན་ནོ། །ཡང་རྒྱུ་མཚན་སྨོས་པ་ནི་དེའི་

134-162b

ས་བོན་དེ་དག་གི་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ས་བོན་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པར་སྤངས་པ་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་དེས་བསྟན་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ནི་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རྟོག་པ་ཡིན་པ་དང་། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དེ། རྣམ་པར་རིག་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་འབྱུང་བས་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་ཐུན་པ་ལས་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ཉེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྒྱུ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་ས་བཅུ་པར་སའི་རྣམ་པར་གནས་པ་བསྟན་པའོ། །འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཁས་པས་དམིགས་པའི་གནས་ལ་དམིགས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་རེག་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བས་ན་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པར་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་གནས་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གནས་གྱུར་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

134-163a

སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤོང་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། མིང་དང་དངོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ། །གློ་བུར་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཙལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མིང་ནི་དོན་ལ་གློ་བུར་བ་ཡིན་ལ། དོན་ནི་མིང་ལ་གློ་བུར་བ་སྟེ། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་བཙལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པས་བལྟ་བར་བྱའོ། །བཏགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ལ། །དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་བཙལ་བར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་མ་ཡིན་པ་བཏགས་པའི་དོན་དང་། བཏགས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཚོལ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་མེད་པར་ནི་རྟོག་པ་གསུམ་དང་། མཐོང་བ་གསུམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་མེད་པར་བརྟགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མཐོང་བ་སྟེ། མིང་དུ་བརྟགས་པ་དང་། ངོ་བོར་བརྟགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བརྟགས་པའོ། །དོན་མེད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །མཐོང་བ་གསུམ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་ན་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་གྱུར་ན་རྟོག་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པར་བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལ་མིང་དང་དོན་གཉིས་ཕན་ཚུན་གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བར་གྱུར་ན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་བཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་བརྟགས་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བརྟགས་པ་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་ན་གཞན་གྱི་

134-163b

དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྟགས་པ་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་དོན་གྱི་མན་ངག་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གཟུགས་བརྙན་ཡིད་དུ་མཐོང་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཐོང་བའོ། །གང་གིས་མཐོང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སོ། །གང་གི་དུས་ན་ཞེ་ན། མཉམ་གཞག་པས་སོ། །དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བཟློག་ནས་སུ། །རང་གི་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་གཟུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དུས་ན་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བོར་ནས་རང་གི་སེམས་ཉིད་ཆོས་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ཡིན་པར་གཟུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ནང་དུ་སེམས་གནས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ན་གང་གི་སེམས་འདི་ལྟར་གནས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དོན་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ལ་སེམས་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཟུང་བ་མེད་པར་རྟོགས་པར་བྱོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུང་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་རྟོགས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་མེད་ལ་རེག །ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རེག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས་བསྟན་པ་ལས་གང་དེ་ལས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱས་པ། མཐའ་ཡས་ཕ་རོལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕ་རོལ་རིང་བས་ཇི་ལྟར་ཚིག་ལ་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལ་མཐའ་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་མང་པོ་ཉིད་ལ་མཐའ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་བརྗོད་པ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཅིའི་ཚོགས་རྣམས་ཤེ་ན། བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་གཉི་ག་སྟེ། དེའི་དོན་གྱི་ཐབས་ཀྱི་

134-164a

བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ལ་གང་ཡང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་བསོད་ནམས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ལ་སེམས་པ་ལེགས་པར་རྣམ་ངེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་ལ་ཆོས་རྣམས་སེམས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱུས་བྱུང་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དོན་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་འདྲ་བའི་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་འདི་ལྟར་དོན་དུ་སྣང་བ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པའོ། །དེ་བས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྲལ་བ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སེམས་ལ་གཞན་མེད་པར་ནི་བློས་རྟོགས་ནས། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ལ་དེ་མེད་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་འཐོབ་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟོགས་ནས། དེ་དང་མི་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་དེ་དག་དང་སེམས་བྲལ་བར་གྱུར་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྟོག་མེད་ཤེས་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་སོ། །མཉམ་པའི་རྗེས་སོང་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་མཐོང་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་དུས་རྟག་ཏུ་མཐོང་བར་ནི་རྟག་པར་ཡང་ངོ་། །དེའི་གནས་ཐིབས་པོ་ཉེས་པ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེའི་གནས་ཏེ་རྒྱུའོ། །ཐིབས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དོ། །

134-164b

ཉེས་པ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་ལེགས་ཆོས་ལེགས་གཞག་པ། །རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དེ་བློ་བཞག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྩ་བ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དམིགས་པ་གང་ལ་བློ་ངེས་པར་བཞག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལའོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་སེམས་ནི་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་ལུས་པའི་སྟོན་པ་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་བལྟའོ། །དྲན་པའི་རྒྱུད་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་ཤེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་སེམས་ལ་གནས་པ་སྟེ། བསྟན་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དོན་ཏེ། འདས་པ་དྲན་པ་ནི་དྲན་པའི་རྒྱུད་དེ་གང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་དེ་དག་གཉི་གས་ཀྱང་། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུའོ། །བརྟན་མྱུར་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་དང་པོས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མོ། །གཉིས་པའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་མོ། །ཕྱེད་ཕྱི་མ་དང་གསུམ་པས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །བཞི་པས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །ལྔ་པས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་མོ། །

༈ འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པ། ༆ གང་གི་ཚེ་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱོར་བའོ། །བསྟན་པ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་ངོ་། །རོ་མྱང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བར་རོ་མྱང་བའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུའི་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མཆོག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་ངེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་ལྟ་བུ་མངོན་པར་དགའ་བའོ། །རེ་ཞིག་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན། གང་གིས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་རྗེས་ཐོགས་སུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གིས་དེའི་མཚན་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཚོགས་ལེགས་

134-165a

པར་བསགས་པ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོགས་པ་ཉིད་དོ། །བཟོད་རྣོན་ཐོབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་བཟོད་པའི་མཆོག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་ལ་དམིགས་ནས་དག་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཐེག་ཆེན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་དུ་ཞེ་ན། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བསྟན་པ་ལའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་ཐེག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ལ་བཟོད་པ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བུས་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དག །དག་པ་བསམ་པ་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདོད་པ་ནི་མངོན་པར་འདོད་པའོ། །མོས་པ་ནི་དད་པའོ། །དེའི་རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྔ་ལ་སོགས་སུ་ནི་ཐོག་མར་བསམ་པ་དག་པའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དག་པ་དེར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྟགས་སོ། །ཆོས་ཀུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་དུས་སོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོགས་གྱུར་ནས་ཏེ། དེ་ཐོབ་པ་པའི་ཐབས་རྙེད་པས་ཚེགས་མེད་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །བསམ་པ་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་ཅི་འདྲ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་དང་། དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བུའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྟགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུ་འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་འཆལ་པའི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེས་ཀྱང་དེ་ཆུད་ཟ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷག་མའི་དོན་ནི་གོ་སླ་བའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོས་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོས་ནི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་གྲངས་གཉིས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་ལྷག་པ་

134-165b

ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་ཆད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་དག་གི་དོན་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ལ་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ན་འདི་ལྟར་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་མཉམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་སོ། །གདམས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་གང་དང་ལྡན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཐོབ་ཅེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པས་དེས་ན་འདི་དག་གི་མཚན་ཉིད་ངེས་པར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་མཐའ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འདིར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་། བདེ་བའི་ཆེད་དུ་བྱེད་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་སྟེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བར་ཡང་མ་ཡིན། སྦྱིན་པ་པོར་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ལེན་པ་པོར་ཡང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་གྱུར་པའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་

134-166a

དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་གྱུར་པའོ། །སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྦྱིན་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པའི་ཕྱོགས་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སྦྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཡིན་ལ་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བསྡུས་པའི་སྦྱིན་པའོ། །སྦྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མུ་བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་སོང་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ཕྱིན་པས་དེས་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སོ་སོའི་ནི་རྒྱུའི་དུས་ན་སེར་སྣ་མ་བཅོམ་པར་སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུའི་དུས་ན་ནི་དབུལ་བ་ལུས་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པས་སྦྱིན་པའོ། །རྒྱུའི་དུས་ན་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། འབྲས་བུའི་དུས་ན་ངན་འགྲོ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་དག་ལ་བདེ་བར་བྱེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདག་ཉིད་ངན་འགྲོ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་མི་བྱེད་ཅིང་། ཕ་རོལ་དག་ཀྱང་བདེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དོ། །བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་

134-166b

ལ་བསྒོམ་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་འབད་པ་མེད་པ་མངའ་བས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལྟ་བུ་རེ་ཞིག་བསྒོམ་པའོ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་དེ་ལྟ་བུའི་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་ཀྱི་དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐད་ཅིག་མས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་ཀྱི་དུས་སུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བདག་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་གོ་སླའོ། །རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་གནས་ཀྱི་བར་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་སེམས་གཅིག་ཉིད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། །སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་བྱེད་ཅིང་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིས་ནི་གནས་མེད་ཅིང་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །ངེས་པར་བྱས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཤིག་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བཤིག་པ་ཙམ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མི་ནུས་པར་འདོད་པའོ། །ཡང་ན་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པའོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་ཉིད་རྒྱུན་རིང་པོར་ཡང་མི་འདོར་བའི་བསམ་པ་དེ་ཡོད་པས་ན་རྒྱུན་རིང་པོའི་བསམ་པ་སྟེ། རྒྱུན་རིང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་རིང་དུའོ། །དོན་ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཉེ་བར་བརྟན་པར་བྱེད་པའོ། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་འདིའི་ལུས་བརྟན་པར་བྱེད་པའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་བརྟན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དེས་ན་སྦྱིན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གནས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ལྷག་མ་གཉིས་པོ་དག་གི་དོན་གྱི་

134-167a

གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པའི་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པས་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །བཟོད་པ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ནི་གང་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཁྲོ་བ་རབ་ཏུ་སྤོང་བ་ཉིད་དོ། །དེའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་བའོ། །ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པ་ནི་ཡང་ཆོས་གང་ལ་ངེས་པར་བརྟག་པ་དེ་ལ་འདོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་བཟོད་པ་གཉིས་པོ་དག་གི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལུས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གཞག་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་གཞན་དག་ལས། བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤྲོ་བ་ཅན་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པ་དང་། བླངས་པ་མི་འདོར་ཞིང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཚིག་དེ་དག་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུམ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བརྟན་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དང་པོར་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་མི་ཞུམ་པ་དང་། མི་འཁྲུགས་པ་དང་། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དག་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྤྲོ་བ་ཅན་དང་། ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པ་དང་། བླངས་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་གིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གང་དག་དང་པོར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་བརྟན་པ་དང་ཡང་ལྡན་ལ། སྦྱོར་བའི་དུས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་ན་མ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་གཉེན་པོར་སྤྲོ་བ་ཅན་ཏེ། གང་སེམས་སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དེ་སེམས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞུམ་པ་ནི་འདིར་སེམས་འགོང་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །སེམས་ཞུམ་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས་དེས་ན་དེའི་གཉེན་པོར་མི་འཁྲུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་བསྟན་ཏེ། དེ་ཡང་ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་ཕ་

134-167b

རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་ཉུང་ཟད་ཀྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཆོག་པར་མི་གཟུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་བླངས་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏེ། དོན་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་གང་གིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པས་གནས་པའོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་གང་གིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །བསམ་གཏན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ནི་དེ་དག་ཉིད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་གསུམ་གྱི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །འདི་དག་བསྡུས་པར་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསྡུ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཏུ་འདི་དག་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཏུ་ཡང་དེ་དག་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སུ་འདོད་དོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་དག་གི་ཡང་རྒྱུར་མཐུན་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་དང་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དང་མཐུན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་ཡང་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསྡུས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཚན་ཉིད་འདོད་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གོ། །དེའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་སྟེ། ཇི་ལྟར་སེར་སྣའི་གཞི་དང་། མ་དད་པ་ཉིད་དང་། ལྟ་བ་ལོག་པ་ལ་སོགས་

134-168a

པའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སེར་སྣ་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་གི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་མངོན་པར་མཐོ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྱི་རོལ་པའི་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན། དེ་དག་གི་མངོན་པར་མ་ཐོ་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པས་དམན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། ཡང་དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ནི་བདག་འབའ་ཞིག་གི་དོན་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྲས་བུའི་ཕན་ཡོན་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སུམ་བརྒྱ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཅིག་བསྟན་པར་བྱས་པ་དེར་གང་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། གཅིག་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ནི་ལུས་དང་ངག་བསྡམས་ནས་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེད་པ་སྟེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

༈ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ། ༆ དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་། གཟུངས་དང་ཉིད་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་བའི་དོན་གྱི་བར་དུའོ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པ་བཅུ་ནི་ལུས་དང་ས་ལ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་རེ་རེ་སྟེ། དེ་ཡང་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་མ་རིག་པའི་གཉེན་པོར་ས་བཅུ་པའོ། །ཡང་ན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཅུ་ལས་ས་བཅུར་གཞག་སྟེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པ་བཅུ་གང་ཞེ་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་དང་། བདེན་པ་ལ་ལུས་ལ་སོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་དང་དབུལ་བ་ཉིད་དོ། །ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་བ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་སྟེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་

134-168b

ལྟ་བ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆུང་བའི་རྣམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རིང་དུ་སོང་བ་ཉིད་ནི་ཕྲ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་དམན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང་། མཚན་མ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་ཕྲ་མོ་ལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གཙོ་བོར་བྱ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཆོས་གང་ཡང་བདག་མེད་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ། །མཆོག་གི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནི་ས་གཉིས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་དོན་གྱི་མཆོག་ནི་གོང་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ས་གསུམ་པར་གྱུར་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །གང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ཀུན་དུ་འཛིན་པ་ཅན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ནོ། །དེ་ལ་འདི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་བདག་གིར་འཛིན་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཞི་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མིག་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་སོ་སོ་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ལྔ་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དྲུག་པའོ། །མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་བདུན་པའོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་བྲི་བ་མེད་ཅིང་སྤེལ་བས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ལ་དབང་བའི་གནས་དང་། ཞིང་ལ་དབང་བའི་གནས་ཤེས་པ་དེ་ནི་བརྒྱད་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལ་དབང་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་འདོད་པར་གྱུར་ན་མཚན་མ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའོ། །ཞིང་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་དུ་སྒྱུར་བར་འདོད་ན་ཡང་དེར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་ལ་དབང་བའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་གནས་ནི་དགུ་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ལ་དབང་བའི་གནས་

134-169a

ནི་བཅུ་པའོ། །གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དོན་ཀྱང་བཅུ་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་འདི་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ས་ལ་མི་འཇུག་པས་སོ། །དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པར་གྱུར་ན། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སོ་སོའི་རིམ་པ་གཞག་པར་བྱེད་ཅེས་རྒོལ་བ་ལ་དེས་ལན་གདབ་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་གནས་པའི་གནས་པ་དེའི་དབང་གིས་ས་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དང་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོགས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་དང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་དེའི་ཚེ་དང་པོ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་ནི་བདག་གི་དོན་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པའི་ནུས་པ་ནི་ཐོབ་ཀྱི། དེ་དག་གིས་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་ལྟ་བུའི་དགའ་བ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་དེ་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། དང་པོ་བཞིན་དུ་སོ་སོར་བརྟགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འདི་ལྟར་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་རིང་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ས་གསུམ་པ་ལ་འོད་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན་འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ལས་འབྲལ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཉམས་པ་མེད་པ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་བཞི་པ་ལ་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་ལྔ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གིས་དེ་བདེན་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཀུན་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་དེ་དག་འགལ་བས་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་དང་། དེ་གཉིས་འགལ་བ་ཡང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ན་སྡུག་བསྔལ་བས་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་གང་གི་ཕྱིར་དྲུག་པ་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ལ་

134-169b

གནས་པར་གྱུར་པ་ན། དེ་ནས་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་མ་ཡིན་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། བདུན་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྒྱད་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་བདུན་པ་ལ་རིང་དུ་སོང་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་དེའི་མཐར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ། རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་དགུ་པ་ལ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། ལེགས་པའི་བློ་ནི་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ། འདིར་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་འདིར་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྒྲས་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་འདིར་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ས་བཅུ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ནི་ཆར་གྱི་ཆུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་དེའི་ཁོང་ན་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་གྱིས་ཁེབས་པར་བྱས་ནས་གནས་པ་ལྟར་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་མི་མངོན་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟེན་ལ་རྒྱས་པར་འགེངས་སོ། །འདིར་འགེངས་པ་ནི་སྤྲོས་པའོ། །འགྲུབ་པས་ཐོབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ས་འདི་རྣམས་བསྒོམ་པ་ལས་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ས་འདི་དག་རེ་རེ་ཞིང་བསྒོམ་པ་སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི་ས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཡང་དེ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དག་བསྒོམ་པ་ན་དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་བསྒོམས་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་

134-170a

པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གནས་ངན་ལེན་ཞེས་བྱ་བ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་གྱི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སྒྲིབ་པ་དེའི་ཚོགས་དེ་ནི་འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྟོབས་ཆུང་བར་བྱེད་པའམ། ཚོགས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ནི་འདིར་འཇིག་པར་བྱེད་པར་བཞེད་དོ། །ཡང་སྟོབས་ཆུང་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་པར་བྱེད་པའོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱོགས་བཅུར་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་སྟེ། གཞུང་ཁ་ཏོན་ལེགས་པར་བྱང་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་འདིའི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། འདིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་བཅུ་པའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རྒྱུ་དེ་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བའོ། །གཙོར་ནི་ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ས་བཅུ་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་སྟེ། དང་པོ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པར་འཇུག་པ་ནས་ཇི་སྲིད་བཅུ་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་གཙོ་བོར་འཇུག་པས་ན་བཅུ་པོ་དག་ཏུ་བཅུ་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལྟར་ཡང་ས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་ཏུ་ནི་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕྱི་ནས་བསྟན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྔོན་དུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་བཞི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་བ་བཞི་པའོ། །གོང་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྟན་པ་དེར་ཐབས་ལ་

134-170b

མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དག་ཀྱང་འདུས་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་བཅུར་བསྟན་པ་དེར་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་བསྡུས་པ་ཉིད་པས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་འདི་དག་སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཐུན་མོང་ཉིད་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའོ། །དེས་ན་གང་སུ་དག་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་དག་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རྣམས་སྙིང་རྗེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེས་ན་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ། དེར་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའོ། །གང་སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུའི་དབང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་སྡུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལས་ཡིན་ཏེ། སྨོན་ལམ་ཉིད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཕྱི་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཕྱི་མ་སྟེ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་བདུན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་བསྒོམ་པས་དེས་ནི་ཕྱི་མ་ལ་འདི་དག་རྣམས་སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་དབང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྐྱེན་སྡུད་པ་འཐོབ་བོ། །མདོ་གཞན་ལས་སྟོབས་གཉིས་བསྟན་པ་ནི་

134-171a

སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་དང་། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་སོ། །ཡང་གལ་ཏེ་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་མེད་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། འདི་དག་ནི་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ། གང་གིས་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མྱོང་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་དོན་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་དོན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །ས་བཅུ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསྡུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་ཕྱིར་ན་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་ནི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རབ་འབྱམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རབ་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་འདི་རྣམས་ནི་ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་བསྟན་ལ་དང་པོར་བསྟན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཡུལ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་བ་ན་གནས་པའི་ཡུལ་གཞན་གྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ནི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་ལྔ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་མོས་པས་སྤྱོད་པས་ན་མོས་པས་སྤྱོད་པ་སྟེ། དེ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཅིག་གིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སོ་སོར་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་ས་བཅུ་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཡང་ས་དྲུག་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་དང་

134-171b

བཅས་པར་སྤྱོད་དོ། །བདུན་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་ཅིང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པས་གྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཉིད་ནི་དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་ཡིན་ཏེ། གང་ཟག་དེའི་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང་། ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང་། ཕྱིར་མི་འོང་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒོམ་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་འཁོར་བ་ན་གནས་པའི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པས་ཀྱང་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་ཕྲད་པར་གྱུར་པས་གང་དེ་ལྟ་བུའི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པོ་དེ་དང་པོ་གང་ནས་བརྩམས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། བཟང་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཅན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་ནུས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སེམས་བརྟན་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྟན་པ་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་དབང་གིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་དུ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དགེ་བ་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཞིང་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླའོ། །

༈ ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པ། ༆ ཇི་ལྟར་བྱས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་གཅིག་པུ་ཡོད་ཀྱི་དགེ་

134-172a

བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གིའོ། །ས་བརྐོ་བ་དང་རྩྭ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་ཡང་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་བསླབ་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དབྱར་གྱི་ནང་དུ་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོང་བར་གྱུར་ན་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་ལ་མ་སོང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཡིན་ལ། སོང་ན་ནི་ལྟུང་བ་མེད་དོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་ཀྱི། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་ཁྱེར་ལ་ཤོག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་པས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་བས་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་དོན་གཞན་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤངས་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པས་ཕན་གདགས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདོད་པ་དང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྟུང་བ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཐ་དད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསླབ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྒྱུའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་སྟེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། བསམ་གཏན་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་དང་ཚད་མེད་པའི་བསླབ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཚད་མེད་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་དགོངས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དེས་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་བསོད་ནམས་

134-172b

ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་འཛིན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པ་ལ་འགོད་པ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པའོ། །གང་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདི་ལ་འབྲས་བུ་ཅི་ཡོད་པ་དེ་གང་ཟག་འདིས་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བའི་བསམ་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་འདི་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། ཟབ་པ་ཉིད་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པའི་ནུས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་འདི་ལྟར་ཤེས་ཏེ། གང་ཟག་འདི་ནི་འདིར་མི་དགེ་བ་ཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་གལ་ཏེ་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་ཤེས་པར་གྱུར་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལས་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཐབས་གཞན་མེད་ན། འདི་ངེས་པར་འདི་ལྟར་བསད་ན་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་ལ། ངེས་པར་ལས་འདི་བྱས་ན་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པར་གྱུར་ན། གང་འདི་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཡང་བདག་གིས་ལས་འདི་བྱས་པས་བདག་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དེ་ནི་འདོད་ཀྱི། འདི་ད་ལྟར་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅུང་ཟད་ལ་སྦྱར་བས་མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བར་བྱའོ་ཞེས་དེས་འདི་ལྟར་སྨན་པ་དང་འདྲ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསད་པར་གྱུར་ཀྱང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱི། བསོད་ནམས་ཉིད་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་བསོད་ནམས་ཉིད་མང་དུ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དེས་ན་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྗེས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའོ། །གང་ཡང་སྤྲུལ་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཟབ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱང་བྱེད་ཅིང་སེམས་ཅན་ལ་གཙེ་བ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་ལ་འགོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཡང་སྤྲུལ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་མེ་ཡིས་གཞོན་ནུ་ནོར་བཟངས་ལ་ཇི་

134-173a

ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་གྱི་སྐྱེས་པའི་རབས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྲམ་ཟེ་ལ་བུ་སྦྱིན་པར་གཏོང་བ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ན་ཡང་། གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ནི་ཡང་འདུལ་བ་བསྒྲགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་མདོ་སྡེ་ལས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་བསྟན་ཏོ། །

༈ ལྷག་པའི་སེམས་བསྟན་པ། ༆ ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བརྩམས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལས་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ཀྱི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྣང་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སྨོས་པ་ནི་འདི་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྣ་ཚོགས་ལས་གང་གི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི་གཅིག་ཙམ་ཡང་མེད་དོ། །གཉེན་པོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཁྱེའུ་རགས་པ་ནི་ཕྲ་མོས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་རགས་པ་ནི་གཉེན་པོ་ཕྲ་མོས་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་སུ་རུང་བ་བསམ་གཏན་གང་ལ་བདེ་བར་གནས་ན་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེར་ཡང་བསམ་གཏན་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསམ་གཏན་གྱིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །ལས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་གཡོ་བར་བྱེད་པའོ་འབར་བར་བྱེད་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་འབར་བར་བྱེད་པའོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པར་བལྟ་

134-173b

བར་བྱའོ། །སྟོན་པ་ནི་གང་གཞན་གྱིས་མི་ནུས་པ་དེའི་འོད་ཀྱིས་གཞན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བར་བྱེད་པའོ། །གཞན་གྱི་དངོས་པོར་བསྒྱུར་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆུ་ཉིད་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འགྲོ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མར་འགྲོ་བའོ། །འོང་བ་ཉིད་ནི་དེ་དག་ཉིད་ནས་སོ། །སྡུད་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མ་ཆུད་པར་བྱས་ན་ཡང་དེ་ལ་འཕེལ་བ་མེད་པའོ། །རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་འགེངས་པར་བྱེད་པའོ། །གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལུས་སུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ལུས་ལ་བྱ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་དུ་མ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའོ། །སྐལ་བ་མཉམ་པས་འགྲོ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གདུལ་བྱའི་དོན་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་རྣམས་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དག་དེ་དང་མཐུན་པས་མཉམ་པར་འགྲོ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་རོ། །སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱེད་པའོ། །མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་མི་སྣང་བའོ། །དབང་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བདུད་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའོ། །སྤོབས་པ་སྦྱིན་པ་ནི་འདྲི་བ་ཉིད་ལའོ། །དྲན་པ་སྦྱིན་པ་དང་། བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ནི་ཉན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྦྱིན་པའོ། །འོད་ཟེར་གཏོང་བའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྡུད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཏེ། བསྟན་མ་ཐག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་མི་འབྱེད་པར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འབྱེད་པ་ནི་འདིར་མ་ཐར་པའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ནི་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། གང་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མ་གྲོལ་ལ། དེ་ཉིད་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའོ། །ལྷག་མ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དགུ་ནི་དོན་གོ་སླའོ། །དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་

134-174a

ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་ཕོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ལྟ་བུར་རྟོགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེས་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་འདོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ལྟར་འདོད་པ་མེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ཉིད་ལ་འདོད་པར་བྱེད་པས་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། རོ་མྱང་བར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་བཞེད་དོ། །དེས་ན་རོ་མི་མྱང་བ་ནི་རོ་མྱང་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་མོས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། གང་གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དགོངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇུག་པར་དགོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སེར་སྣ་ཤིན་ཏུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཞན་དག་བཞུགས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རེས་འགའ་ཞིག་འགའ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་རྟག་ཏུ་ཅི་བདོག་པ་སྦྱིན་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་ལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྙིང་པོ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྦྱིན་ཞིང་གཡེང་བ་མེད་པས་སྦྱིན་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་དག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འབྱུང་བ་ནི་རབ་ཏུ་གནས་པ་སྟེ། སེར་སྣ་རྩ་བ་ནས་འབྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་སེར་སྣ་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་འབྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ཉེ་བར་འབྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ། ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་གནས་པར་མ་གྱུར་ནའོ། །འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དེ་དག་གི་དབང་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྦྱིན་པ་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟད་པ་མེད་པ་ནི་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དེ། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་

134-174b

འདས་པ་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་མདོ་སྡེ་ལས་དགེ་སློང་དག་ང་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་གང་གིས་གསུངས་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་འདོད་པས་ལོག་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་འདོད་པ་འདི་དག་ནི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའོ། །ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་ཏུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱས་ནས་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ན་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བདག་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལས་ལོག་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མ་མི་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་རྣམས་ནི་གོ་སླའོ། །ཡང་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པའི་རྟག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ། མི་གོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པའི་བར་ལ་དེ་དག་ལ་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྟག་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་དེ་ནི་རྟག་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཆད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཇི་སྙེད་པ་དག་དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཆད་པར་གྱུར་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་དེས་ན་དེ་ནི་ཆད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ཉེ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། དེས་ན་ཆོས་དེ་ནི་དམིགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་ནི་མི་གོས་པའི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་མ་བསྟན་པས་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་

134-175a

བྱེད་དོ། །རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པ་དག་གིས་འདུན་པར་བྱས་ནས་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་དེ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེའི་ལས་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །

༈ ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པ། ༆ ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་པས་དེ་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་དང་པོའོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་པའོ། །གང་གནས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་པའོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་དེ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དེ་ནི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེ་བསྒྲུབས་ན་གཉི་ག་ཡང་བསྒྲུབ་པ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དང་པོར་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པ་ལྔ་ནི་རྣམ་སྤངས་ཤིང་། །ཡང་དག་དོན་ལ་བཀྲར་འཛིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བར་སྦྱོར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཙམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡིན་ན་གཉིད་ལོག་པ་དང་། ར་རོ་བ་དང་། བག་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པའི་ས་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གང་དུ་སེམས་དང་སེམས་

134-175b

ལས་བྱུང་བ་མི་འཇུག་པ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་ན་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་ན་ཡང་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་གཟུགས་བེམས་པོ་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པར་ཞུགས་པ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ་ཞེས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་གལ་ཏེ་ཞུགས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་འདིའོ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་འདི་དག་ཉིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ཡང་བསྟན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ནས་གནས་གང་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་གནས་ནི་སེམས་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེའི་གནས་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ནི་སེམས་པར་བྱེད་པས་ན་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །ཡང་སེམས་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ནི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་གཉི་ག་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་གནས་ནི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ལ་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དེའི་གནས་སེམས་ཀྱི་འཕེན་པའི་གནས་སྐབས་ལས་དེ་འབྱུང་བར་གྱུར་པས་ན་དེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཁོ་ན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱུ་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་

134-176a

སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གཞི། །ཐོས་པའི་བག་ཆགས་བརྗོད་བཅས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཐོས་པ་ལ་བག་ཆགས་སོ། །གང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་ནི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་ཡེ་ཤེས་དེའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་གང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡང་དེའི་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ། །ད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་མེད་པའོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ཆད་པར་ལྟ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་པའོ། །ཡང་དེ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྣམ་པ་ནི། །ཤེས་བྱ་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ལ། །མཚན་མ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་ལ་མཉམ་པས་མཉམ་པར་འབྱུང་བས་མཚན་མ་མེད་པ་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདི་ནི་རྣམ་པའོ། །ཇི་ལྟར་མིག་གིས་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་ན་དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། གཟུགས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ཡེ་ཤེས་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པའོ། །ཡང་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་ན་གང་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། དོན་དུ། རྣམ་བརྟགས་དེ་ལས་གཞན་དུ་མིན། །དེ་བས་ན་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་ཤེ་ན། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་སྦྱོར་བས་ན། དོན་དེ་སྦྱོར་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཡི་གེ་གཞན་དང་གཞན་དག་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བརྗོད་པའི་དོན་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའི་ཡི་གེ་རྣམ་པར་མ་ཆད་པར་

134-176b

བརྗོད་པའི་དོན་ནི་འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་དེ་གང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། བརྗོད་པ་མེད་པར་བརྗོད་ཅེས་ལ། །ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལ་མ་བྱང་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་ཡང་དེའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བློར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འགལ་བའི་ཕྱིར་ན་བརྗོད་ལ་མིན་ཏེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་དག་རྒྱུ་དེའི་ཕྱིར་བརྗོད་དུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་གི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་རྗེས་ལ། །ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། །གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟེན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེའི་གྲོགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གྲོགས། །ལམ་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པ་དེ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ལམ་གཉིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། རྟེན་གྱི་ལམ་མོ། །དེ་ལ་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྟེན་གྱི་ལམ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་སྔར་བསྟན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་

134-177a

རྣམ་སྨིན་ནི། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་སུ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་སྤྲུལ་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་ཐོབ་པ་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ནི། སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཐོབ་པས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ནི། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚེ་རྣམས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པོ་དག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པས། ཁྱད་པར་དུ་ནི་འགྲོ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ངེས་འབྱུང་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐོབ་པ་དང་ནི་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་དང་པོ་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བསྐལ་པ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ན་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་རོ། །ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དང་པོ་ནས་བརྩམས་ནས་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ས་དང་པོ་ལ་ནི་ཐོབ་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དུས་ཕྱིས་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྲིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཐར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པ། །དག་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ། དག་པ་སྨོས་པ་ནི་འདིར་འདི་ལྟར་སྐུ་གསུམ་པོས་དང་པོ་ཉིད་དུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ།

134-177b

བཅུ་པ་ལ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །དབང་གི་མཆོག་ནི་ཐོབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པའི་སྐུ་གསུམ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པས་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། གང་ཡང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། འཆད་པར་འགྱུར་བའི་དབང་བཅུ་པོ་དེ་དག་ཐོབ་པས་ཀྱང་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་རྩ་བ་སྟེ། གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལས་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ནི་གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་དང་པོར་ཕ་རོལ་པོ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོབ་ལ་དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱེད་ཅིང་། ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ནི། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བས། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དེའི་ཕན་ཡོན་གང་ཞེ་ན། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །གོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །གང་གིས་མ་གོས་ཤེ་ན། དེ་བསྟན་པ། སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་དྲག་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །རྒྱུ་གང་གིས་མ་གོས་པ་དེ་བསྟན་པ། དད་པ་ཙམ་དང་མོས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དད་པ་ཙམ་དང་། གང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་དེ་ནི་དེའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། སྒྲིབ་པ་སྤངས་པར་གྱུར་པས་མི་གོས་པའོ། །རྩ་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕན་ཡོན་ཡང་། གོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན། གང་ཞེ་ན། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །གང་གིས་ཤེ་ན། སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐོབ་དང་གྲུབ་དང་ལྡན་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ས་རྣམས་ཐོབ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། གྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྒྲིབ་པ་དེའི་གཉེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །གོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་རྣམ་རྒྱུ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་རྟག་མི་གོས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་ནས་སྲིད་པ་དག་ཏུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་

134-178a

ལ། དེ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་ཡང་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་ནི་མི་གོས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ནི་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་དང་། གྲགས་པ་དང་། མ་གྲགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་དེ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་དག་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་བསྟན་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ལྐུགས་པས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་ལྟར་དེ། བརྗོད་པ་མེད་པ་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ལྐུགས་པས་དོན་མྱོང་དང་སྟེ་བརྗོད་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་གཞི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །མ་ལྐུགས་པས་ནི་དོན་མྱོང་ལྟར་ཏེ། བརྗོད་པ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་བརྗོད་པ་ནི་ཡི་གེ་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །རྨོངས་པས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདིར་ཐ་སྙད་ལ་མ་བྱང་བ་ནི་རྨོངས་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །རྨོངས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་དཔེ་ཡང་ལྐུགས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལྔ་པོས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལྔ་སྨོས་པས་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བསྡུ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་འདོད་པ་དང་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལྐུགས་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དང་སྦྱར་བའོ། །ཡིད་ཀྱིས་དོན་ནི་མྱོང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱིས་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟར་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསྟན་བཅོས་མ་ཤེས་པས་བསྟན་བཅོས་འདོད་པ་ལྟ་བུ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་དེའི་ཆོས་དང་དོན་མྱོང་བ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །འདིར་ཆོས་ནི་ཡི་གེ་ཙམ་དུ་བཞེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པས་ཆོས་དང་དོན་མྱོང་བ་དེ་ལྟ་བུར་ནི་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །གོ་རིམས་སྨོས་པ་ནི་འདིར་ཆོས་དང་དོན་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མི་ཞིག་མིག་ནི་བཙུམས་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་

134-178b

བཅད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་དང་། མ་གོས་པ་དང་། མི་རྟོག་པ་དང་། བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རོ་གཅིག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་ན་ཁྱབ་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་གོས་པས་ན་གོས་པ་མེད་པའོ། །རང་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །གཞན་གྱིས་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་སྣང་བ་ལྟར། །དེ་ཡི་རྗེས་ཐོབ་ཤེས་དེ་འདྲ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྒོས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེས་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་ནོར་བུ་དང་སིལ་སྙན་གྱི་དཔེས་བསྟན་པ། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་སིལ་སྙན་དག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་དོན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དང་། ལྷ་རྫས་ཀྱི་སིལ་སྙན་རྣམས་མ་བརྡུངས་པར་ཡང་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྒྲ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བཞིན་དུ་ཡང་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཟབ་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ལ་འཇུག་གམ། འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་ལ་དམིགས་དེས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་ན་ནི་དེའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་མི་དམིགས་སོ། །གཞན་ལ་མི་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་དམིགས་པ་གཞན་ནི་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་ཡིན་གཞན་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་ལ་ནི་མ་ཡིན་

134-179a

ཏེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པ་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། གཞན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་དེ་དག་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པའམ། གཞན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་ཡང་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་མ་ཡིན། དེས་ཅིར་འགྱུར། གལ་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ཇི་ལྟར་རྟོག་པ་མེད་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་མི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཤེས་དང་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། རེ་ཞིག་དེ་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྟར་མི་འཇུག་པས་སོ། །དེ་མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་དེ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མ་ཡིན་གཞན་ལ་མིན། །ཤེས་དང་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་དོན་གཞན་ཡང་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འཇུག་པ་དེ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་མི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བཤད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་དང་ནི་ཁྱད་མེད་པའི། །ཤེས་གང་དེ་ནི་མི་རྟོག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། གང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་གྱི། གང་ཡང་གཟུང་བ་དང་ཤེས་བྱ་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་གཞན་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་

134-179b

ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་བརྟག་བྱ་མེད་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པས་སོ། །གང་ཡང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་གི་ཕྱིར་ཐར་བར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ཤེས་གང་དེ་ནི་མི་རྟོག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི་གང་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་བརྟེན་པ་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་། གལ་ཏེ་དེར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པར་གྱུར་ན་དེས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ཀྱང་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ་སྐྱེས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འཕེན་པ་དང་། གོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས། ཁ་ཅིག་ནི་འཕེན་པའི་སྟོབས་ལས། ཁ་ཅིག་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ནི་དེར་རྒྱུར་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །དེ་འཕེན་པའི་སྟོབས་ལས་ནི་དེ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །གང་གོམས་པའི་སྟོབས་ལས་ད་ལྟར་གྱི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལ་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཆོག་ཤེས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ལ་ཆོག་ཤེས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཆོག་ཤེས་པ་ལས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་ཐོས་པའམ་བསམས་པ་གང་གིས་བློ་གང་གི་མཐར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོག་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་

134-180a

སྟེ། དེ་ནི་རེ་ཞིག་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱས་པའི་དོན་འདིས་ཆོག་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དོན་གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོག་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བལྟ་བས་དེའི་ཕ་རོལ་ན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ་ཞེས་ཆོག་ཤེས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་དེ་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ནི་ངག་གི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་གིས་བསྟན་པར་མི་ནུས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་། འདྲེས་པ་དང་། འབྱོར་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། འདྲེས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་དང་། འབྱོར་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི། གང་རྟོགས་པའི་དུས་ཉིད་ན་བདག་གིས་འདི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་དཔྱོད་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་འདིར་དཔྱོད་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་གང་ལངས་པ་ན་བདག་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྟོགས་སོ་ཞེས་དྲན་པའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ལ་བདག་གིས་རྟོགས་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །

134-180b

འདྲེས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེས་ཤིང་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་རྟེན་གནས་གྱུར་པ་ཉིད་དོ། །རྟེན་གནས་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ལས་ནི་འབྱོར་པ་ལ་དཔྱོད་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཅི་བསམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྟགས་ན་གཞན་གསེར་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཡང་དེ་ནི་བརྟགས་པས་འབྱོར་པར་འགྱུར་བས་ན་འབྱོར་པ་ལ་དཔྱོད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དཔྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབྱོར་པར་འགྱུར་བའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་བསྟན་པས་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང་། །ལྷ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འོས་འོས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཆུ་ལ། ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ཐང་དུ་དང་། མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བ་དང་། དུད་འགྲོ་ཕག་ལ་སོགས་པས་གཙང་བར་མཐོང་བ་དང་། མི་རྣམས་ལ་ཟས་དེ་དག་གཙང་བ་ལ། ལྷ་རྣམས་ལ་དེ་དག་མི་གཙང་བ་དེ་ལྟར་བྱས་ནས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་པར་མཐོང་བས་ན་དོན་རྣམས་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བདེན་པ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་པས་དོན་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་དམིགས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་དེ་དམིགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པ་ནི། འདས་སོགས་དེ་བཞིན་རྨི་ལམ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཕྱེད་སྔ་མས་ཕྱི་མ་དང་གོ་རིམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དམིགས་པ་ནི། དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། རང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཡང་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། རྨི་ལམ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དོན་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་ན་ནི། །ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། གལ་ཏེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་ནི་དེས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་

134-181a

པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་དེ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་མེད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་ངེས་པར་འདི་ལྟར་འདོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མོས་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ས་ལ་སོགས་པ་དག་འདི་ལྟར་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམ་གཏན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡང་ངོ་། །འདི་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་གྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་མཐོང་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཞི་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིའོ། །ཆོས་ཀུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། །དེ་ལྟར་དོན་དུ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་དེ་ལ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་བུར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཆོས་དེ་དང་དེ་དག་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དོན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་རྟོག་མེད་ལ། །དོན་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་འཇུག་པ་ལ་འདི་ལྟར་དོན་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། དོན་མེད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། དེས་ན་གལ་ཏེ་དོན་མེད་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དོན་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་རིགས་པར་མི་འགྱུར་བས་དེ་མེད་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དོན་འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དུ་གོ་སླ་བར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །

༈ སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ༆ དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བར་འདོད་ནས་གཞུང་

134-181b

འདི་དག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅེ་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མུ་སྟེགས་ཅན་ཤེས་རབ་ལ་གནས་ནས་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་ནི་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ། བདག་གི་ཤེས་རབ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གནས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གནས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེས་ན་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དང་། ཉན་ཐོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མི་གནས་པས་གནས་པ་ནི་ཇི་ལྟར་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་དགོངས་པ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟ་བ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཕུང་པོ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་ནི་རྟེན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་བོར་བ་རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་གསུམ་གྱིས་དེའི་རྟེན་གནས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེའི་རྟེན་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དག་པའི་རྟེན་གནས་པར་བྱེད་

134-182a

པ་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྟེན་ཡང་དག་པ་རྣམས་འདི་ལྟར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པར་སྟོན་པ་ཡང་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་གནས་པ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཟས་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་བཞི་པའོ། །འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དེས་སྟོན་པ་ལྟར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་སྦྱིན་པ་པོ་རྣམས་དེས་རབ་ཏུ་མགུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བསོད་ནམས་བསགས་པའི་དོན་དུ་ཡིན་གྱི་ཡང་དེ་དག་གི་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་མཛད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཟས་དེ་དག་བཞེས་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་ལས་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བླངས་ནས་གཞན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དེས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཟབ་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཅུར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཉིད་དང་། ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་སེལ་བ་ཉིད་དང་། ལེན་པ་ལ་རང་དབང་ཉིད་དང་། གནས་པ་ལ་རང་དབང་ཉིད་དང་། གཏོང་བ་ལ་རང་དབང་ཉིད་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྣང་བ་ཙམ་ཉིད་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། མི་གནས་པར་རབ་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་དང་། དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་བཅུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་རབ་ཏུ་མི་གནས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལགས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། ལེགས་པར་སྤངས་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་ཉིད་དང་། མི་དམིགས་ཤིང་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཉིད་དང་། སེམས་སོ་སོར་ཐོབ་པ་ཉིད་དང་། སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཉིད་དང་། དམིགས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དོ། །

༈ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ༆ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཅུས་འགྲུབ་སྟེ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ལས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། ཡོད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དང་། སྔ་མ་ལས་ཁྱད་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་

134-182b

མཐར་ཕྱིན་པ་ཉིད་དང་། བྱ་བ་མཐར་མ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པ་བཅུས་ན་སངས་རྒྱས་ཟས་ཀྱིས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་མི་མཛད་ཀྱང་སྐུ་ཟས་ཀྱིས་གནས་པར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། རིགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱད་པར་རྗེས་སུ་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆགས་པ་མེད་པར་བསླབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། མཆོད་པ་ཉེ་བར་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དང་། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལས་ལ་གུས་པ་ཉེ་བར་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྨོན་ལམ་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གང་འོག་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གནས་པ་དང་། གྲངས་དང་ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ། ཐ་དད་མེད་ཅིང་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གནས་པ་ཟབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཐ་དད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་པའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་རྟེན་དུ་མ་ལས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པས་སོ། །ཕྲིན་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་ཅིང་གཅིག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཟབ་པ་ཉིད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་དུ་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཕྲིན་ལས་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མི་བརྟན་བརྟན་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྐུ་གསུམ་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་རྣམས་སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་བརྟན་པ་ཡིན་ལ། སྤྲུལ་པའི་ཕྲིན་ལས་ནི་མི་བརྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་དག་ནི་ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ནི། གང་ཡང་མངོན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གདགས་པ་ནི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མངོན་པར་རྫོགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་རེ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དངོས་པོའི་དངོས་མེད་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །

134-183a

ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དངོས་པོའི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟེ། དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཆིག་གོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆགས་པ་མ་ཡིན་མི་ཆགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདོད་ཆགས་མེད་པས་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཡང་མི་ཆགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཆགས་པ་ཡོད་ན་མི་ཆགས་པ་ཡང་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་སྤངས་པས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དག་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་གང་འདི་མ་བཟུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེས་ན་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་མིན་མཁྱེན་ནས། །འདོད་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་ཞུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་འདོད་ཆགས་ནི་འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཤེས་ནས། འདོད་ཆགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕུང་པོ་སྤངས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་འདས། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལའང་རྣམ་པར་བཞུགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་མིན་གཞན་མིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་ཕུང་པོ་དེ་དག་སྤངས་པ་ལས་དེ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་བཏང་བས་ལེགས་པར་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕུང་པོ་མ་བཏང་བས་ལེགས་པར་འདས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཀུན་ཀྱང་འདྲེས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་བུར་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོར་ཆུ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྒྱ་

134-183b

མཚོར་འཇུག་པའི་ཆུ་རྣམས་ནི་ཉ་དང་། རུས་སྦལ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བཞུགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཉེ་བར་འབྱུང་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགོངས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ནོར་བུ་དང་སིལ་སྙན་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཐོང་བ་ཟབ་པ་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་། སངས་རྒྱས་རྟག་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ལ་རྟག་པའི་སྐུ་ཉིད་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་མཐོང་བ་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་མི་མཐོང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཉེས་པས་མི་སྣང་སྟེ། །སྣོད་ཆག་པ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་སྣོད་ཆག་པའི་ནང་དུ་ཆུ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་མེད་ན་ཡང་དེར་ཟླ་བ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་རླན་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཟླ་བ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། རླན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཉི་བཞིན་དུ། །དེ་དག་ཆོས་འོད་ཁྱབ་པར་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣང་བར་མཛད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། ལ་ལར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྟོན། །ལ་ལར་མེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལ་ལར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ལ་ལར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་ནི་མེ་བཞིན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མེ་ནི་ལ་ལ་ན་འབར། ལ་ལ་ན་ཞི་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྟོན་ལ། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་སྟོན་ཏེ། མེར་ཐ་མི་དད་པ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མའི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །བཞུགས་པ་ཟབ་པ་

134-184a

ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་འཕགས་མིན་ཆོས་རྣམས་དང་། །མི་དང་ངན་སོང་བ་རྣམས་དང་། །ཚངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་ཆོས་རྣམས་ལས། །བདག་ཉིད་དང་ནི་བཞུགས་པ་མཆོག །ཅེས་བྱ་བ་ལ། བདག་ཉིད་མཆོག་དང་བཞུགས་པ་མཆོག་སྟེ། འཕགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བཞུགས་པས་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་པའི་བཞུགས་པ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཞུགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལྷའི་བཞུགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱིས་བཞུགས་པའོ། །ཚངས་པའི་བཞུགས་པ་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་དག་གིས་བཞུགས་པའོ། །དེ་ལ་འཕགས་མིན་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་སྟེ། དེས་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཞུགས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་འཕགས་པའི་བཞུགས་པའོ། །གང་མི་དང་ངན་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་བསམ་གཏན་དེ་ནི་ལྷའི་བཞུགས་པའོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་མཆོག་ཀྱང་ཡིན་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པས་འདི་ནི་བདག་ཉིད་མཆོག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཞུགས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྐུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། དེ་དག་ཀུན་ཏུ་རྣམ་པར་དཔྱོད། །གང་དུའང་རྣམ་པར་དཔྱོད་མི་མངའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་བློ་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་ལ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ནི་གང་ལ་ཡང་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་དོ། །དོན་གཞན་གཉིས་པ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་དཔྱོད་པར་བྱེད་ལ། སྐུ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །གནས་རྣམས་ཀུན་ནའང་མཐོང་མོད་ཀྱི། ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ལུས་དེ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པས་མཐོང་བའི་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་དེར་སྐྱེས་པ་དེ་དག་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ཉིད་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དམྱལ་བ་དེ་དག་གིས་དེ་མཐོང་བ་ན་འདི་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པས་ཡང་དམྱལ་བ་དེ་དག་གིས་དེ་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཆིག་གོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་ཐུལ་ལ་སྤངས་པ་

134-184b

མེད། །སྔགས་ཀྱིས་བསད་པའི་དུག་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐུལ་ན་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་བག་ལ་ཉལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔགས་ཀྱིས་བསད་པའི་དུག་དང་འདྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྔགས་ཀྱིས་བསད་པའི་དུག་གིས་ནི་འཆི་བར་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཉོན་མོངས་ལས། །ཉོན་མོངས་ཟད་པ་ཀུན་མཁྱེན་བརྙེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་བཟུང་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་དང་བཅས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྙེས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟར། ཉོན་མོངས་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པའོ། །འཁོར་བའང་ཞེས་བྱ་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྔར་བསྟན་པ་རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སོ་སོར་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་རྗེས་སུ་དྲན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དག་གིས་དེ་བསྒོམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཅན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་འགྱུར་གྱི། ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཡིན་ན་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རྒྱུ་གང་གི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་མི་ནུས་པ་ནི། བསྒྲིབས་ཤིང་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་ལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བསྒྲིབས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལས་ལས་ལ་སོགས་པའི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབས་པ་

134-185a

སངས་རྒྱས་མང་པོས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བར་ནུས་སོ། །རེ་ཞིག་དེ་དག་ལ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ནུས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་འདིར་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པར་འདོད་དེ། གང་ལ་དེའི་རིགས་མེད་པའོ། །ངེས་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པ་གཉིས་ནི་ལས་བྱས་པར་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བར་ངེས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ངེས་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནུས་པ་མི་མངའ་འོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་ནི་ལྐུགས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་སོ་སོར་མྱོང་བ་ནི་ཡང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ཏུ་ངེས་པར་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་དག་གི་བྱེ་བྲག་གོ། །སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་སྐུ་རྟག་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་མངའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མཛད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བར་མཛད་པ་དང་། མ་སྨིན་པ་རྣམས་སྨིན་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཡང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ནི། རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་དེས་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དང་པོར་རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་པའོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དྲན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟག་དང་དགེ་ལྡན་ཏེ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །བཙལ་མི་དགོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷུན་གྱིས་

134-185b

གྲུབ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དབང་དུ་མ་གྱུར་རབ་ཏུ་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ནི་རབ་ཏུ་རྒྱུ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར། སྐྱེ་བོ་མང་པོར་དེ་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་འདོད་པས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གང་ཡང་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པའི་མདོ་སྡེའི་གླེང་གཞི་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་རབ་ཏུ་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེའི་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དེ། རེ་ཞིག་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ཏེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་ཌཱུཪྻ་དང་། མུ་ས་ལ་གར་བ་དང་། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང་། དེ་སྨོས་པས་མརྒད་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུང་བར་རིག་པར་བྱ་བ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོ་སྟེ། དེ་ཡང་སྲོག་ཆགས་དམར་པོ་ཞིག་གི་ནང་ནས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱལ་པོས་ཀུན་ཏུ་སྣང་བར་བྱེད་དེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ལས་ཀུན་ཏུ་བྱུང་བས་སོ། །ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཚིག་གཅིག་གིས་ནི་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་ལས་ཤེ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དེའི་བླ་མ་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དང་། དེ་དག་གཉི་གའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རིགས་ལ་གང་དབང་སྒྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །ཞམ་རིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་ཀླུ་སྨོས་པས་ནི་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། སྦྲུལ་ཆེན་པོ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་སྟོན་

134-186a

པར་བྱེད་པ་ནི་སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་བརྗོད་ནས་ཕྲིན་ལས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་མཛད་པ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་སོ། །ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེར་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མི་འབྱུང་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མི་འབྱུང་བའོ། །གང་ལ་དགྲ་མེད་པ་དེ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདུད་བཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དེ་ན་ཕུང་པོའི་བདུད་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་ཡོད་པ་མ་ཡིན། འཆི་བདག་གི་བདུད་ཡོད་པ་མ་ཡིན། ལྷའི་བུའི་བདུད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ལམ་གང་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེར་དེ་འཇུག་ཅེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཏེ། དྲན་པ་དང་། བློ་གྲོས་དང་། རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །བཞོན་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྟེ། དེས་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །སྒོ་གང་ནས་དེར་འཇུག་ཅེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཚིག་གཅིག་གིས་བསྟན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ས་གཞི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རབ་ཏུ་བརྟེན་ཅིང་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེ་གང་ལ་བརྟེན་ཅིང་གནས་ཤེ་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པས་བརྒྱན་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་གཙང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་གི་ཕྱིར་དེའི་གཙང་བ་ཉིད་ནི་དེ་ན་ཕྱི་ས་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་ནི་གང་ཚོར་བ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་དང་ལྡན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མེད་ཅིང་

134-186b

བཏང་སྙོམས་ཀྱང་མེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལྟར་དེ་ནི་མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་དབང་སྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེས་རང་གི་སེམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་རྐྱེན་གཞན་ལ་ནི་མི་ལྟོས་པའོ། །ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཕྲིན་ལས་ལྔ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ཁམས་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདའ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་དེ་འཇིག་རྟེན་ལ་སྟོན་པའོ། །ཁམས་གསུམ་ནི་འདིར་འཇིག་ཚོགས་སྨོས་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཕྲིན་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ཕྲིན་ལས་མཉམ་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིར་དོན་འདི་དག་གི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། རྒྱུ་དང་གནས་དང་བྱ་བ་དང་ནི་བསམ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་ཡིན་པ་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ལས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་དམྱལ་བ་ཡང་རྒྱུ་གཞན་ལས། མི་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ལས་དེ་བཞིན་དུ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དེས་ན། འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་ཐ་དད་གྱུར་པར་འདོད། གནས་ཐ་དད་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལྟར་འདི་དག་གིས་གནས་ཐ་དད་པ་སྟེ་ལུས་སོ། །དེས་ན་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་དོ། །བྱ་བ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཞན་དག་ནི་ཚོང་བྱེད། གཞན་དག་ནི་གར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐ་དད་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །བསམ་པ་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསམ་པ་ནི་འདིར་མོས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཐ་དད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་འདི་ལྟར་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། གང་འདུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་ཐ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་གི་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པའི་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེ་དག་

134-187a

ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དགོངས་པ་ཅན་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉན་ཐོས་རིགས་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་དྲང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྟེ། མ་ངེས་པ་དེ་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་ཏུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་མ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཅི་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བོར་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བས་སོ། །དོན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་གོ་སླའོ། །ཆོས་དང་བདག་མེད་གྲོལ་མཐུན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལ། འདིར་ཡང་དགོངས་པའི་དབང་གིས་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་གཅིག་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་འདིའི་དགོངས་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་མེད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དང་གྲོལ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཆོས་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་རེ་ཞིག་འདིར་ཆོས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མཐུན་པ་ཉིད་དེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱས་ནས་སོ། །དེ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །བདག་མེད་པ་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གང་ཟག་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་འདི་ལ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་བདག་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །གྲོལ་བ་མཐུན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྲོལ་བ་མཐུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་བརྒྱད་པའོ། །རིགས་ནི་ཐ་དད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པ་སྟེ། རིགས་མ་ངེས་པའི་

134-187b

ཉན་ཐོས་དག་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་དགོངས་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། བསམ་གཉིས་རྙེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཅིག་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་སྟེ། གང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གང་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་བདག་ཡིན་ལ། བདག་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་འཛིན་པས་ཀྱང་དེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པས་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །ཡང་བསམ་པ་གཉིས་པ་ནི་གང་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་ཉན་ཐོས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་དག་གིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་དང་། མཐུན་པའི་བསམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །དོན་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་མིང་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་པས་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་མོས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། ང་ཉིད་ལན་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། གང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་གདུལ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐར་ཕྱིན་པས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཐེག་པ་འདིས་མཐར་ཕྱིན་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཐེག་པ་གཞན་ནི་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལས་དགོངས་ནས་ཀྱང་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཡང་རྒྱུ་གང་གིས་གཅིག་ཉིད་དམ་མང་པོ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རེ་ཞིག་གཅིག་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གཅིག་ཉིད་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་དུས་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཉིས་འབྱུང་

134-188a

བ་ནི་མི་སྲིད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་གཅིག་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཡང་མང་པོ་ཉིད་དང་གཅིག་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ནི། ཁམས་གཅིག་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཁམས་གཅིག་ན་ནི་གཉིས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ཏེ། གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་གཉིས་འབྱུང་བ་ནི་མི་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷག་མས་ནི་མང་པོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། དཔག་མེད་ཅིག་ཅར་ཚོགས་བསགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་དུས་གཅིག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མང་པོ་རྣམས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་བསགས་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་དེ་དག་གིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ན་ཚོགས་བསགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྲུབ་པས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ། གལ་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་གཞེས་པར་གྱུར་ན། དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་རིམ་གྱིས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་མང་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་མང་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མེད་དོ་ཞེས་ཟེར་ལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པའི་སྡེ་པ་གཞན་དག་ནི་གཏན་དུ་ཡོངས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གཉི་གའི་དགོངས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པ་ནི། སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ངེས་གྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་

134-188b

ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གང་གི་ཕྱིར་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་སྟེ་མ་སྨིན་པ་རྣམས་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྨིན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་དགོངས་པའི་ཕྱིར་དེའི་མཛད་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མ་ཡིན་ན་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་གང་ལས་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གཟུགས་སུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚད་མེད་པ་དག་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མཐོང་བས་ཀྱང་། ཇི་ལྟར་མདོ་ལས། ཁ་ཅིག་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོ། ཁ་ཅིག་ནི་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་དེས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་དང་གཞན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། ཡང་དེ་ཉིད་ཁོ་ན་དེ་ལས་ཀྱང་གཞན་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་བས་དེ་ནི་གཡོ་བའི་ངོ་བོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དེ་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་དང་རྟག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་བསྐོར་ནས་གནས་པ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འདྲེས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་འཇུག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལས་སྐུ་གང་མངོན་

134-189a

པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ད་ནི་གང་གི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དེ་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་བརྒྱད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་མི་རིགས་པ་དང་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་བསྐལ་པ་དུ་མར་ཡང་མི་མཉམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱེ་བ་དྲན་པ་རྣམས་ནི་ཡི་གེ་དང་། རྩིས་དང་། གྲངས་ལ་སོགས་པ་མི་མཁྱེན་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྤྲུལ་པ་ཉིད་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་གདུལ་བའི་དོན་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྒྲུབས་པར་གྱུར་ཀྱང་ཉེས་པར་བཤད་པ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་དེ་དག་རྣམ་པར་མ་མཁྱེན་ན་ཡང་། དེ་ལས་གཞན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ན་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ན་ཡང་སྤྲུལ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་བོར་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་མི་རིགས་པས། སྤྲུལ་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་མཐོང་བར་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་གཞན་དག་ཏུ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་འབྱུང་བར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། དེ་ལྟ་ན་དགའ་ལྡན་ཉིད་ན་གནས་བཞིན་དུ། གླིང་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཡང་ལ་ལ་འདི་སྐད་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གཏོགས་པའི་གླིང་བཞི་པ་ལ་ལ་ན་སངས་རྒྱས་མ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་ན། གླིང་བཞི་པ་ཐམས་ཅད་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མེད་པ་ལ་ནི་ཡང་ལུང་དང་རིགས་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་མདོ་དང་འགལ་ཏེ། མདོ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་གཉིས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་མི་འབྱུང་

134-189b

བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ནི། གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ཏུ་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་གཉིས་མི་འབྱུང་བ་ཡང་གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ཏུ་མི་རིགས་ཀྱི། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་ནི་འདོད་དོ། །ད་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་རྣམ་འཕྲུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། དོན་ནི་དུས་གང་གི་ཚེ་དགའ་ལྡན་ན་བཞུགས་པ་ལས། སངས་རྒྱས་མངལ་དུ་གཤེགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ན། གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་འདི་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་དེ་དང་དེར་བཞུགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱས་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བསྟན་པར་བྱའོ། །ད་ནི་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་མི་རིགས་པར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པར་བྱས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་བྱས་པ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུར་བྱས་པའོ། །གལ་ཏེ་གཏན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་གང་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དག་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྟག་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་དག་མི་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་རྟག་པའི་སྐུ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྟག་པའི་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དེས་ན་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་རྫོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དེ་ལ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་པའི་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པས་རྟག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གཉི་ག་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་ཡིན་

134-190a

པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ནི་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་ནི་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་གང་དག་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་སློང་མོ་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། ཡང་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རེས་འགའ་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཡང་། འོན་ཀྱང་རྟག་ཏུ་སློང་མོ་སྦྱིན་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་ལྟར་རྟག་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །འདིར་རྒོལ་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་འབད་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ལན་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བརྙེས་པ་ཁྱད་མེད་དཔག་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འབད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཐོབ་པའམ། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའམ། རྒྱུ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཞན་ཡང་སྙིང་རྗེས་རྒྱུད་བསྒོས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བུ་གཅིག་པ་བཞིན་དུ་བརྩེ་བ་འབྱུང་བས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་གཞན་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱི་ཞེའམ། གཞན་བྱེད་ཀྱང་རུང་། མི་བྱེད་ཀྱང་རུང་། བདག་གིས་ནི་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་འགྲེལ་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། བསྟན་བཅོས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དུ་མ་མཛད་པའི་སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དཱི་པཾ་ཀ་ར་ཤྲཱི་ཛྙཱ་ན་དང་། ལོཙྪ་བ་དགེ་སློང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བས། ཡུལ་བྲག་དམར་ལྷ་སྡིངས། རི་ཁས་པོ་རིའི་རྩ། ཆུ་བོ་ལོ་ཧི་ཏའི་འགྲམ། དཔལ་བསམ་ཡས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས། དབྱིག་འདུལ་པེ་ཀར་གླིང་དུ་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འདི་ལ་ཤློ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཆིག་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་ཡོད་དེ། བམ་པོ་ནི་བརྒྱད་དུ་བྱས་སོ། །

134-190b