Mi pham rnam rgyal gyis rtsod pa'i yang lan log lta'i khong khrag 'don pa'i skyug sman/Full text

མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྩོད་པའི་ཡང་ལན་ལོག་ལྟའི་ཁོང་ཁྲག་འདོན་པའི་སྐྱུག་སྨན།

mi pham rnam rgyal gyis rtsod pa'i yang lan log lta'i khong khrag 'don pa'i skyug sman

FULL TEXT

Descriptionངོ་སྤྲོད།

This is the author's response to Mipam's rebuttal of his criticism of the Nor bu ke ta ka. Type of Commentary: objections to Mipam's answers
Length: 292
Tradition: Geluk

རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་མཁས་དབང་བྲག་དཀར་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱིས། སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་མཁས་དབང་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་སྤྱོད་འཇུག་ཤེས་རབ་ལེའུའི་འགྲེལ་པ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་འགྲེལ་ཚུལ་གོང་འོག་འགའ་ཞིག་རྩ་བའི་དགོངས་པ་དང་མི་མཐུན་པར་གཟིགས་ནས། ཀླན་ཀ་བགྱིས་པའི་གཞུང་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་བྲིས་པ་ཀུན་མཁྱེན་མི་ཕམ་པའི་སྤྱན་སྔར་འབྱོར་ནས་གཟིགས་པས། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཚུལ། སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ། ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུའང་རང་རིག་དང་ཀུན་གཞིའི་ཁས་ལེན་མེད་ཚུལ་སོགས་བཤད་ཅིང་བརྒལ་བ་རྣམས་དོན་ལ་མི་གནས་པར་གཟིགས་ནས། དེ་དག་དགག་པའི་ཕྱིར་བརྒལ་ལན་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་བརྩམས་ཤིང་སྤྲིངས་པས། དེའི་ལན་དུ་སླར་ཡང་ཀུན་མཁྱེན་བྲག་དཀར་གྱིས་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྩོད་པའི་ཡང་ལན་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་མཛད་པ་ཡིན་ཅིང་། བརྒལ་ལན་གྱི་གཞུང་འདི་དག་ཏུ་མཁས་དབང་གཉིས་ཀས་ཐལ་རང་གི་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དང་། རིགས་པ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་ཕན་ཚུན་དགག་གཞག་སྐྱོན་སྤོང་མཛད་པ་རྣམས་ལ། བློ་གསར་དོན་གཉེར་ཅན་དག་གིས་གཟུ་བོའི་བློས་ནན་གྱིས་གཟིགས་ཤིང་དཔྱད་ན། གཞུང་གི་དཀའ་གནད་ངང་གིས་འགྲོལ་ཞིང་ཟབ་དོན་ལ་ངེས་ཤེས་སྟེར་བའི་ལེགས་བཤད་འབའ་ཞིག་ཏུ་གནས་སོ།།

Reference	Brag dkar blo bzang dpal ldan bstan 'dzin snyan grags (བྲག་དཀར་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་). mi pham rnam rgyal gyis rtsod pa'i yang lan log lta'i khong khrag 'don pa'i skyug sman [མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྩོད་པའི་ཡང་ལན་ལོག་ལྟའི་ཁོང་ཁྲག་འདོན་པའི་སྐྱུག་སྨན།].
People	Drakar Lobzang Palden Tenzin Nyendrak

Tibetan · Tsadra Version

Tibetan

[edit]

Input by Khenpo Tamphel for Tsadra Foundation
Date	10 February 2026
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

[edit]

Source	Khenpo Tamphel input from BDRC W23608-v12_img453-746
Date	2024-06-25
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

449

ཨཛེཡབིཛཡནབཱདརསྱཔུནརཱཔརིཧཱརམིཤཱདྲྀཥྚིསྱཧྲཾདཱརསྟཾནཥྐཱསིཏཿ སྱནིཥྛེབནཾཨཽཥདྷཾནམབིཧརཏིསྨ།

༄༅། །མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་རྩོད་པའི་ཡང་ལན་ལོག་ལྟའི་ཁོང་ཁྲག་འདོན་པའི་སྐྱུག་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

450

ན་མོ་གུ་རུ་མཉཛུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ། རྒྱལ་བའི་མདོ་རྒྱུད་ཆོས་ཚུལ་མ་ལུས་པའི།། གསང་མཛོད་སྒོ་བརྒྱའི་ལྡེའུ་མིག་འཛིན་ལ།། རྒྱལ་སྲས་ཀུན་གྱི་དབུས་ན་རྒྱལ་མཚན་གྱི།། རྩེ་མོའི་ཏོག་ལྟར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཡི།། འཇམ་མགོན་མི་ཡི་གར་བསྒྱུར་བློ་བཟང་གྲགས།། མགོན་ཁྱོད་མཁྱེན་པའི་ལུས་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་ཤིང་།། བརྩེ་བའི་གཡུ་རལ་སིང་སིང་སྤྲུགས་བཞིན་དུ།། འཆད་རྩོད་རྩོམ་པའི་གད་རྒྱངས་མཐོན་པོ་ཡིས།། སྨྲ་ངན་གཉིས་འཐུང་སྤོབས་པ་གཞོམས་པ་དང་།། ལྷན་ཅིག་མཁས་གྲུབ་ཡོངས་ཀྱི་རལ་པའི་རྩེར།། རྣམ་དཔྱོད་སྡེར་མོའི་ཕྲེང་བ་ཉེར་བཀོད་པའི།། ངོ་མཚར་དྲན་གྱིན་ལག་པད་སྙིང་ཁར་ཟླུམ།། དེང་སང་འདི་ན་གཞུང་ལུགས་ཕལ་མོ་ཆེ།། མཁས་རློམ་འགའ་རེས་འཁྱོགས་བཤད་ཚིག་ཕྲེང་གིས།། བླུན་རྨོངས་མགོ་

451

བསྐོར་བྱས་པ་མང་མཐོང་བའི།། ཚུལ་དེར་ཡང་དག་ལམ་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི།། ལོག་ལྟའི་ཁོང་ཁྲག་འདོན་པའི་སྐྱུགས་སྨན་ཞིག།། སྙིང་ནས་བརྩེ་བས་བསྐུལ་ཏེ་རྩོམ་པ་ལ།། ཕྱོགས་འཛིན་གདོན་གྱིས་ཡིད་ནི་མ་དཀྲུགས་པར།། གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་ལུང་རིགས་རོ་འདི་མྱོང་།།

དེ་ལ་འདིར་སྡེ་དགེ་བ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱོད་འཇུག་ཤེར་ལེའི་འགྲེལ་པ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་རྩོམ་འདུག་པ་དེ་ལ་གཞུང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ལྟག་སྤྲོད་དུ་གྱུར་པའི་བཤད་པ་མང་ཙམ་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་དེ་དག་ལ་ཁོ་བོས་ལུང་རིགས་ཉུང་ངུས་ཟུར་ཟ་འགའ་རེ་དང་བཅས་པའི་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་རྩོམ་ཡོད་པ་དེ་ཁོའི་ལག་ཏུ་འབྱོར་ནས་སླར་ཡང་ཁོ་བོ་ལ་བརྒལ་ལན་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་རང་

452

གཞན་གྱི་རྩོད་པའི་གོ་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བ་ཉག་ཉོག་མང་ཙམ་ཞིག་འབྱོར་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་ཡང་བལྟས་ཀྱིན་ཕན་ཚུན་རྩོད་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དང་རིགས་པའི་འཕྱལ་མཚམས་ཅི་ཡང་མ་ཕྱེད་པར་རང་གར་སྣ་ཟིན་སྤུ་ཟིན་ཅི་དྲན་གྱི་བཤད་པ་ཙམ་ལས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་མེད་པར་མཐོང་ནས་སླར་བརྒལ་ལན་རྩོམ་པའི་འདུན་པ་ཡང་མ་བྱས་ཤིང་། ཁོ་བོས་སྔར་གྱི་བརྒལ་བའི་ཡི་གེ་སྔོན་མ་དང་། ཡང་དེའི་བར་སྐབས་སུ་དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པ་སྔར་རང་གི་བརྒལ་ལན་ལས་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་གནད་ཟུར་དུ་ཕྱུང་བ་ཟབ་མོའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་རྩོམ་ཡོད་པ་དེ་དག་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནད་ལ་ལན་ཕྱོགས་མཐུན་པ་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་འདུག་པ་དང་། བློ་གཟུ་བོར་གནས་ཤིང་རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་དཔྱད་ན་ཁོ་བོའི་བརྒལ་ལན་སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་དེས་ལན་གྱི་སྒོ་མཐའ་དག་བསྟན་འདུག་པའི་ཕྱིར་སླར་ཡང་བརྒལ་ལན་བརྩམ་པའི་འབད་པ་ཡང་མ་བྱས་སོ།། འོན་ཀྱང་དོན་གཉེར་ཅན་གྱི་ལུང་རིགས་སྨྲ་བ་འགའ་རེས་སྐྱེ་བོ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ཙམ་སྟོན་པའི་བརྒལ་ལན་རེ་ཅིས་ཀྱང་གྱིས་དང་། དེ་དག་ལམ་ཡང་དག་པ་ལས་

453

ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་ལོག་རྟོག་ཟློག་པ་དང་། དེང་སང་བསྟན་པ་ཉམས་དམས་པའི་སྐབས་འདིར་གཞུང་ཟབ་མོ་ལ་བརྒལ་བརྟགས་ཀྱི་སྲོལ་སྤེལ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུའང་འགྱུར་བ་འདུག་ཅེས་བསྐུལ་མ་ཡང་ཡང་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སླར་ཡང་བརྒལ་ལན་ཚིག་ཚོགས་དགོས་མེད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་བསྐྱུངས་ཤིང་ལུང་རིགས་ཁུང་ཐུབ་ཀྱི་རོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རྩོམ་པར་བྱའོ།། དེས་ན་འདི་ལ་གསུམ། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པ། སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པ། བདེན་གཉིས་འདོད་ཚུལ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པའོ།། དང་པོ་ནི། ཁོ་བོའི་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་དུ་ཐོ་མར་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་བཤད་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་ཁོང་གིས་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ནི་ཐལ་རང་གི་མཁས་པ་ཀུན་གྱི་བཞེད་པ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་གྱི། ཐལ་འགྱུར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་སུ་འདོད་པ་ནི་ཆེས་ནོར་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་གང་ཡང་དཔྱད་བཟོད་དུ་མི་གྲུབ་ལ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཞིག་

454

ཏུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་སོགས་རིགས་པ་ཉམས་ཆུང་བ་འགའ་རེས་རྒོལ་བ་ལ་ལན་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ཐལ་རང་གི་བཞེད་པ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་འདི་ཡུལ་གྱི་སྡོད་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་བློ་ཞིག་ལ་ཟེར་རམ། འཁྲུལ་བའི་བློ་ཞིག་ལ་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཆོག་པར་ཡུལ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པའི་དེ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བས་ཡུལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུའང་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཕྱིར། དེ་སླར་ཡང་གསལ་བར་བཤད་ན། དཔེར་ན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཞིག་ལ་བྱེད་ན། བུམ་པ་དེ་རང་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་གྲུབ་དགོས། དེ་མ་གྲུབ་ན་བློ་དེ་འཁྲུུལ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད། དེ་གྲུབ་ན་བུམ་པ་དེ་ཕར་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཆོག་པར་བུམ་པ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་སམ་རང་གི་ངོ་བོས་ཀྱང་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་དགོས་པར་འདུག་པ་དེའི་ཕྱིར་བུམ་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སོང་ལ་འདི་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་དུའང་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་

455

ཕྱིར་ད་དུང་སྤྲོས་པས་ཀྱང་ཆོག་གོ།

འདི་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོགས་པ་རང་བསུ་བྱས་ནས། དེ་མ་ཡིན་ཏེ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་ལ། ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་སྨྲས་ནས། ཐལ་འགྱུར་བས་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་གནད་ཀྱིས་རང་མཚན་མི་བཞེད་པ་མཉམ་བཞག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཐུན་པ་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་སོགས་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་མང་ཙམ་སྨྲས་ནས་དོན་དུ་རིགས་པས་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ལན་འདི་ཡིན་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་རྨོངས་པ་མགོ་བསྐོར་བའི་གཏམ་མང་དུ་འཆིས་ཀྱང་། མདོར་དྲིལ་ན་རང་རེ་གཉིས་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་བཞེད་པ་དང་མི་བཞེད་པའི་རྩོད་པ་འདི་ལ་ཐུག་འདུག་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་དུ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་ཡིན་པར་

456

བཤད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་པའི་དམ་བཅའ་བུད། སྒྲུབ་བྱེད་གོང་དུ་སོང། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུའང་མི་བཞེད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་ཟུར་པ་ཞིག་སྟོན་ན་དེ་ལ་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་མི་བཞེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཅིག་སྟོན་ནམ་མ་བཞེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅིག་སྟོན། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་ཚིག་གི་རྗེས་འཇོག་བྱས་པ་དང་། འོག་ནས་ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་རྣམས་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་ཡིན་པར་གཞིར་བཅས་འདུག་པའི་དམ་བཅའ་དེ་རང་གིས་བཤིག་ནས་རང་གིས་རང་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ལ་བཀོད་པར་ཟད་དོ།། ད་གོང་གི་རྩ་བའི་དྲི་བ་གཉིས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འདོད་པ་ཐལ་རང་གི་མཁས་པ་ཀུན་གྱི་བཞེད་པ་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཞིག་ལ་བྱེད་ན་རྟོག་པ་དེ་ལ་ཆོས་དེ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་དགོས། དེ་མ་གྲུབ་ན་ཆོས་དེ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དུག་དང་འདྲེས་པའི་ཟན་ལྟར་མི་བཞེད་པར་ཤེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དམིགས་ཕུག་ནས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།། ད་རང་རེ་གཉིས་

457

གོང་དུ་སྨྲོས་པ་ལྟར་ཐལ་འགྱུར་བའི་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་མི་བཞེད་འདི་རྩོད་པ་མཐར་ཐུག་པ་བྱ་བ་དེའི་གནད་ཀྱིས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་བཞེད་ལུགས་རྣམས་ཤུགས་ཀྱིས་གསལ་བར་འགྱུར་བས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་བཏགས་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་མང་དུ་འཆིས་པའི་ནང་ནས་གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་འདི་ནི་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ལ་བརྗོད་ཅིང་། དེ་ལྟར་ན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་སྙམ་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་རྙེད་ནའང་དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་མོད། དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་ངོར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ནི་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། ལེན་ན་དབུ་མ་པ་མི་རུང་ཞིང་ཐར་པའི་ལམ་ཡང་དེ་ལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་ངོར་ཡུལ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་དེའི་ཡུལ་དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ག་ལ་འགྱུར། ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འཐད་དགོས་ལ་དེ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་ཡང་མ་གྲུབ་ན་གང་དུའང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་ན་གོ་བར་འགྱུར་བའི་དེ་ཡང་གནད་དྲིལ་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་མཚན་མི་བཞེད་ཅེས་པ་དེ་དོན་དམ་པར་རང་མཚན་མི་བཞེད་པ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་

458

དུའང་རང་མཚན་མི་བཞེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་དེ་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ན་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་འདུག་པ་དེས་ན་ཁྱོད་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མ་བཞེས་ལ་ཐལ་རང་གཉིས་བཞེད་པ་མཐུན་མི་མཐུན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། རང་རྒྱུད་པས་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པར་མེད་ཟེར་བ་བཞིན་དུ་ཐལ་གྱུར་བས་ཀྱང་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དོན་དམ་དུ་མེད་མཉམ་དུ་སོང་འདུག་པས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་སྟོན་རྒྱུ་མ་བྱུང་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་རང་གཉིས་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མི་བཞེས་འདིའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་མི་འཇོག་ན་གྲུབ་མཐའི་ཁྱད་པར་གང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འཇོག་ས་མེད་དེ་གལ་ཏེ་ཡོད་སྨྲ་བ་གྱིས་དང་ཁོ་བོས་ཀྱང་རིགས་པའི་དཔའ་མི་ཞུམ་པར་བྱའོ།། གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་འདིའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུའང་མི་བཞེད་ཅེས་པ་དེ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་གཞིར་བཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་དོན་ལ་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་སྙམ་ན། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་དེ་ཚིག་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་གི་ཞེ་ཕུགས་ནས་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་

459

པ་འདོད་བཞིན་དུ་ཁ་སྒོར་རང་མཚན་མི་བཞེད་ཅེས་ཟེར་བ་ལས་བཞེད་ཅེས་ཟེར་མི་ཆོག་པ་འདི་ཐལ་འགྱུར་པ་ལ་སྨྲ་བ་རང་དབང་མེད་པའི་བཀའ་བཀྱོན་པ་ཞིག་ཕོག་འདུག་པས་དེ་དཔོན་པོ་སུ་ཞིག་གིས་བྱས་པ་དང་། རང་རྒྱུད་པས་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཞེ་ནས་འདོད་ལ་ཞལ་ནས་ཀྱང་སྨྲས་ཆོག་པ་འདིའི་ཐོབ་ཐང་དེད་དཔོན་སུས་སྤྲོད་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲོས་ཤིག། ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་དོན་དམ་ཞེས་མང་དུ་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་མདོར་བསྡུ་ན་ཐལ་འགྱུར་བས་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་བཞེད་ཅེས་སྨྲས་པ་ལས་དོན་ལ་རང་མཚན་མ་བཞེད་ན་ཆོས་དེ་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བ་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་ཡང་ད་ལྟར་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་བཞད་གད་བྱས་ཟིན་པ་དེས་བཅོམ་པར་བྱས་སོ།། གཞན་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལའང་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པ་ཁས་མི་ལེན་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁལ་ལེན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཁས་

460

ལེན་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་ན་རང་དབང་དུ་གྲུབ་དགོས། རང་དབང་དུ་གྲུབ་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པ་ལྷས། འདི་ཀུན་རང་དབང་མེད་པ་སྟེ།། དེས་ན་བདག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན།། ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། འདི་ན་གང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན་དང་རང་དབང་དང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཉིད་ཡིན་དེ་ལ་ནི། ཞེས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དང་རང་བཞིན་དང་རང་དབང་དང་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་སོགས་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་སུ་གསལ་བར་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལས་བཟང་ངན་གཉིས་བསགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་འབྱུང་བ་མེད་པར་ཐལ། ལས་བཟང་ངན་གཉིས་ཀ་རང་དབང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ལུང་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེས་གྲུབ། ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ལས་བཟང་ངན་དེ་རང་དབང་ཅན་ཡིན་དེ་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་མ་ཡིན་དགོས། དེ་མ་ཡིན་ན་རྒྱུ་ལས་བཟང་ངན་གཉིས་འགག་ནས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སོ་སོར་གྲུབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསོས་བཏབ་ནས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་འགྱུར་བ་སོགས་བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རྩ་ཤེས་ལས།

461

རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང་།། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་འཐད་མ་ཡིན།། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ངོ་བོ་གཞན་དུ་བཅོས་སུ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་བྱ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་ཅི་ཡང་མི་འཐད་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ད་ཕྱིན་ཆད་ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་ལས་བཟང་ངན་ཅི་ཙམ་བསགས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འབྱུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་འདོམས་པར་གྱིས་ཤིག། གཞན་ཡང་འཕགས་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་རང་ཡུལ་བདག་ཡོད་བཞིན་དུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། བདག་ཡོད་པ་འདོད་དགོས་ཏེ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པར་ཐལ། འཕགས་པ་ལྷས། དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཏེ་དེ་མེད་པ་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་བདག་ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ལུང་འདི་ཡང་མི་འཐད་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཀྱང་ལོག་ཤེས་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་གྱིས་ཤིག གཞན་

462

ཡང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི།། ལྟ་ངན་དྲ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པར་བྱེད།། གསུངས་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་འབྱུང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ལ་ཡོད་ན་རང་དབང་ཅན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཞད་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་དང་། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་དེ་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་ཐལ་བ་སོགས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཇི་སྐད་གསུངས་པས་ཐལ་བ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་ཏུ་མེད་དེ་མང་བས་མ་སྤྲོས་སོ།། གལ་ཏེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་རྟོགས་ཀྱང་དེས་ཐ་སྙད་དུ་དཔྱད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཁས་ལེན་པ་ལ་མི་གནོད་སྙམ་ན། འོ་ན་དོན་དམ་ལ་དཔྱོད་པའི་ཚེ་དེ་རིགས་པའམ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་དགོས་སམ་མི་དགོས། དེ་མི་དགོས་ན་རྩ་ཤེས་དང་འཇུག་པ་སོགས་ལས་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་དོན་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། དགོས་ན། དཔེར་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་མཚོན་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རང་བཞིན་མེད་དེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་རིགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་སྟོང་ཉིད་གཏན་ལ་

463

ཕབས་པའི་ཚེ། གང་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱབ། དེས་ན་བུམ་པ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པ་ཞིག་ཨེ་དགོས་དང་མི་དགོས་མི་དགོས་ན་རིགས་པ་དེས་སྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་མི་ནུས་པར་འགྱུར་ལ། དགོས་ན་གང་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱབ། ཅེས་པའི་ཁྱབ་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྱབ་པ་བཀོད་པར་ཡིན་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ལུགས་དེ་ཨེ་འདུག་སོགས་དང་ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་ཤེས་ན་རིགས་པའི་འཕུལ་མཚམས་ཟུར་ཙམ་སྟོན་པ་འདིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ལོག་རྟོག་དེ་བཟློག་པར་འགྱུར་ལ། གལ་ཏེ་རིགས་པའི་འགྲོས་ལ་དཔྱད་མི་ཤེས་པའམ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་མཐོང་བཞིན་ཏུ་ཁོ་བོས་ཡིད་ལ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཤར་ཞེས་ཚིག་ཆལ་ཆོལ་མང་པོ་སྨྲ་ན་ཁྱོད་ནི་སྨྱོན་པ་སྟེ་ཁོ་བོ་ནི་ཁྱོད་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པའང་མི་བྱའོ་ཞེས་སྨྲ་དགོས་པའི་ཡུལ་དུ་ཟད་དོ།།དེ་ལྟར་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྙེད་པ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་རྙེད་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་རྙེད་པ་དེས་ཁུངས་བཙན་ནམ་ཁོ་བོས་ཡིད་ལ་འདི་འདྲ་དྲན་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཁུངས་གང་བཙན་ལྟོས་ཤིག། གལ་ཏེ་གོང་དུ་སྨྲོས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་

464

ན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ཁྱབ་པ་དེ་ཡང་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ནས་གལ་བཙུགས་ཉེན་ཆེ་བའི་རིགས་སུ་འདུག་པའི་དེ་ཙུག་ཡིན་ན། འོ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། ཞེས་སྨྲ་ན་ཅི་ཟེར། དེ་ཡང་དོན་དམ་དུ་ཁྱབ་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མ་ཁྱབ་ཟེར་རམ། དེ་ཟེར་ན། ཁྱབ་པའི་ཟུར་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཞེས་སྨྲ་མི་རིགས་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་ཞེས་པའི་ཚིག་དེས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུས། དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི།། ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། མ་ཁྱབ་ཟེར་མཚམས་སུ་ཁྱབ་ཟེར་ན་དམ་བཅའ་བུད། ད་ལན་ཅི་སྨྲ་རྒྱུ་འདུག་སོམས་ཤིག། དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་རྟགས་དེ་རྟགས་སམ་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཡིན་པ་ཡང་འཕགས་པ་ཀླུས་རྩོད་ཟློག་རང་འགྲེལ་ལས། འདི་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།། ཆིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་རྒྱུ་རྐྱེན་སོགས་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་རྟགས་སུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་

464

དུ་སྒྲུབ་པ་དང་། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི་ཞེས་སོགས་ལུང་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟར་ན་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་ཚེ་མེད་སྙམ་དུ་སྒོམ་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བས། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་དེའང་མི་སྡུག་པ་བསྒོམ་ཚེ་ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བ་བསྒོམ་པ་བཞིན་དུ་ལོག་པ་ཡིད་བྱེད་དམ་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཙམ་དུ་ཟད་ལ། དེས་ན་གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་ལས་སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་རྣམས་དོན་མེད་པར་ཟད་དེ། སྟོང་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་རྣམས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམ་པ་པོས་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་རྗེས་དཔག་པའི་ཚད་མ་སྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་མོས་པ་ཡིན་བྱེད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་པ་དོན་མེད་དོ།། དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ཡང་དག་ཇི་སྙེད་གསུངས་པ་རྣམས་ཕྱིའི་གོ་རྒྱ་གཅོད་ཐབས་ཙམ་ལས་བསྒོམ་པའི་ཚེ་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་མི་དགོས་སྙམ་ན་དེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་རྩོད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར།། མ་མཛད་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར་ན་དེ་ཉིད་བསྟན།། ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་པ་རྣམས་རྩོད་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ལར་བདག་མེད་བསྒོམ་པའི་ཚེ་བདག་

466

འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་དེ་སུན་ཕྱུང་དགོས་སམ་མི་དགོས། དེ་མི་དགོས་ཟེར་ན་མི་འཐད་དེ། འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པ་ནི།། དེ་སྤོང་བ་ནི་ནུས་མ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས། དགོས་ན་དེ་དགོས་པའི་དོན་དེ་བདག་འཛིན་གྱི་འཛིན་སྟངས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པ་དང་། དེ་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་གྱི་བདག་མེད་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་ཨེ་ཡིན། མ་ཡིན་ན་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་ལ། ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་པ་དང་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདགོས་པར་བྱེད་པ་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པས་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ།།

ཀུན་རྫོབ་དེས་གང་ཞིག་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་སྟེ། ཞེས་ཚིག་སྔ་མས་མ་རིག་པའམ་གཏི་མུག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བྱས་ནས། ཕྱི་མས་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་གསལ་བར་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། བདག་འཛིན་མ་རིག་པས་འཛིན་སྟངས་དེ་ཆོས་རྣམས་ལ་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་

467

གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་ལ་ཞུགས་པའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་པ་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའང་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ད་ཕྱིན་ཆད་ལུང་ཡང་དག་པ་འདི་ལ་གུས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཞེས་མ་སྨྲ་ཞིག ལུང་དྲང་མ་ཐག་པ་འདིའི་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་བཞེས་དང་། རང་བཞིན་མེད་བཞིན་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཞེས་ཚིག་གསལ་ཁར་ཐོན་པ་འདི་ཙམ་ལ་དཔག་ན་གཞུང་ལུགས་ལ་གོ་བ་ཐན་ཐུན་ཆགས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུང་པ་ཤེས་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་ལུང་ཡང་དག་པའི་གནོད་བྱེད་མཐོང་བཞིན་དུའང་རང་གི་འདོད་ཐོག་ཁུར་ནས་གཞུང་རྙོག་པ་ལ་མ་ཞུགས་ན་མཛེས་སོ།། ཡང་གལ་ཏེ་འདིའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་མིན་དང་། རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འོ་ན་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་དགོས་ཏེ། དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བློ་དེའི་འཛིན་ཚུལ་དེ་

468

མ་འགྲིགས་ཙམ་ལས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བློ་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཡིན་ཚུལ་ལྟར་དུ་རེད་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློ་དེའི་འཛིན་ཚུལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་དུ་འཐད་འདུག་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་མཁས། བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་དོན་དམ་དུ་སྤང་བྱ་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྤང་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་འདྲའི་བདག་འཛིན་དེ་སྤང་བའི་དགྲ་བཅོམ་པའང་དོན་དམ་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའང་མ་ཡིན་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའང་དོན་དམ་དུ་སངས་འཕགས་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་སངས་འཕགས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤང་པའང་དོན་དམ་དུ་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་སྤང་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་འདོད་ཆགས་ཡོད་ཞེ་སྡང་ཡོད་གཏི་མུག་ཡོད་སོགས་ཀྱང་སྨྲ་བ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་རང་དབང་མེད་པར་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་བདག་འཛི་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་གྱི། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བློ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡིན་མི་ཟེར་ན། འོ་ན་བདག་

469

འཛིན་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་འཛིན་ཚུུལ་ཡིན་པ་གང་ཞིག། དེའི་འཛིན་ཚུལ་དེ་འཛིན་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་འདོད་པ་གང་ཞིག་ལུང་གིས་ཀྱང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་བདག་འཛིན་མ་རི་པ་ལྷན་སྐྱེས་འཛིན་ཚུལ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་ཡིན་པ་ལུང་དྲངས་མ་ཐག་པས་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཅེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་ཅི་སྨྲ་རྒྱུ་ཡོད། གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་མི་འཇུག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་མིག་ལེགས་པར་ལྟོས་ཤིང་དང་། ཁོ་བོས་རང་རྒྱུད་པས་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དམ་བདེན་སྟོང་ཙམ་ལ་བཞེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་བཞེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་དང་བཅས་པའི་དབུ་མ་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པ་དང་མཐུན་པར་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ཡིན་ལ། ཐལ་འགྱུར་པའི་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མ་ཆེན་པོ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་འཆད་པའི་ཚེ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་གཞིར་བཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་

470

གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་བྲལ་དམིགས་པ་མེད་པ་མཉམ་བཞག་དམ་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་མཐུན་པར་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་གསལ་བར་སྨྲོས་ཟིན་པས་ཕྱིར་སྙམ་ན། དེ་ལ་དང་པོར་འདི་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། རང་རྒྱུད་པས་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དམ་བདེན་སྟོང་ཙམ་གཏན་ལ་ཕབས་ནས། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་བཞེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དབུ་མ་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་དང་མཐུན་པར་གཏན་ལ་ཕབས་པ་འདི་ཞེས་པའི་རྗེས་ཀྱི་ངེས་ཤེས་དང་མཐུན་པ་ཟེར་བ་འདི་གང་ཞིག་ཡིན། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ལ་ཟེར་རམ། རང་རྒྱུད་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ལ་ཟེར་བ་གང་ཡིན། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། རང་རྒྱུུད་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་གི་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་ཤེས་དང་མཐུན་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་དེའི་ལུགས་ལ་མཉམ་རྗེས་ཁྱད་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། དང་པོ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་རྗེས་ཐོབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ཡང་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་གང་ཞིག།རང་རྒྱུད་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཏུ་དེ་ཙམ་ཡང་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།

471

དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངསོ་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མ་ཞིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེའི་ཁོ་རང་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་སྟོང་ཡིན་པ་ཙམ་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཀྱང་། དེ་བདེན་སྟོང་དངོས་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་སྟོང་ཡིན་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་དགོས་པ་གང་ཞིག། རང་རྒྱུད་པ་རང་ལུགས་ཀྱི་བདེན་སྟོང་ལ་ཅི་ཙམ་མཉམ་པར་བཞག་ཁུལ་བྱས་ཀྱང་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ཟད་ཀྱི་དོན་དམ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཕྱི་མ་འདི་བཞིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པར་མངོན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་དང་མཚན་ཉིད་པ་གཉིས་མཉམ་རྗེས་སྦྱར་རྒྱུ་འདི་ཞེས་རང་རྒྱུད་པའི་དོན་དམ་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་བྱས་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་རྒྱུད་པའི་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་ཞེས་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་གཞིར་བཞག་ནས་རང་རྒྱུད་པ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་ཟེར་རམ། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་གཞིར་བཞག་ནས་རང་རྒྱུད་པའི་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་རང་རྒྱུད་པའི་དོན་དམ་བཏགས་པ་བ་དེ་ཐལ་འགྱུར་ལུགས་ཀྱི་མཉམ་རྗེས་གང་ལ་སྦྱར་ཀྱང་གྲ་མི་འགྲིགས་པ་ གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ་རང་རྒྱུད་པ་རང་གིས་རང་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་ལས་བཏགས་པ་བ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་སུའི་ལུགས་ལའང་རང་རང་གི་དོན་དམ་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་པ་ལས་བཏགས་པ་བ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་སྤྱི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་དོན་དམ་དཔྱད་པ་གཞིར་བཞག་སྐབས་སུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་བཞེད་ཅེས་པ་འདི་མཚར་ཏེ། སྤྱིར་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་པ་དང་། དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་མི་བཞེད་པ་འདི་བཞིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་ན། འོ་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་དེ། དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བྱའམ་དགག་པར་བྱས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་དུ་གང་བཞེད་པ་རྣམས་དོན་དམ་དུ་དཔྱད་ཚེ་སུན་དབྱུང་བྱའམ་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་དུ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་སྐྱབས་གནས་ཡང་དག་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཕྱིར་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་དེ་དགག་བྱ་བྱས་ནས་སུན་དབྱུང་བའམ་དགག་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་བཞིན་

473

དུ་ལས་དགེ་སྡིག་དང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སོགས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཕྱིར། དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་དགག་བྱ་བྱས་ནས་དགག་དགོས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་མེད་པར་ལྟ་བའི་ལོག་ལྟ་ཅན་ཡིན་པར་ཐལ། སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཡོད་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་དགོས། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་ན་གཏན་མེད་ཡིན་དགོས་པ་གང་ཞིག དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་ཚེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཐ་སྙད་དུའང་གཏན་ནས་མེད་པ་ལ་ངེས་ཤེས་རྙེད་དགོས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། སར་གནས་ཀྱི་བྱང་སེམས་སྟོང་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་འཕགས་པ་རྣམས་མུ་སྟེགས་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་ཆད་ལྟ་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་ཞེས་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ལ་སྐད་གསང་མཐོན་པོས་སྒྲོགས་ཤིག ༈ ཡང་གལ་ཏེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་དེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་ཁས་ལེན་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་ཟེར་ཚོད་འདུག་པས། དེས་ན་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་ཅེས་དཔྱད་པ་ཡང་བྱེད་པ་དོན་

474

མེད་པར་ཐལ། དེའི་ཚེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་ཁས་ལེན་དང་རྣམ་བཞག་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་གང་བྱས་པ་རྣམས་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་ངལ་བ་སྟེར་བར་ཟད་དོ།། གལ་ཏེ་དེ་འདྲའི་རྣམ་བཞག་བྱས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་མ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། རྣམ་པར་བཞག་ལ་རྣམ་བཞག་དེ་ཁས་ནི་མི་ལེན་ཞེས་སྨྲ་བ་རིགས་ལམ་ལས་འདས་པ་ངོ་ཚ་བའི་གཏམ་ཡང་དག་པ་ལ་མ་འཛེམ་པར་ཟད་དོ།། གཞན་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུུའང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་འཇིག་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཐལ། དེས་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་མཚན་གྱིད་ཡོད་བཞིན་དུ། འདི་རྣམས་རང་མཚན་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སུན་འབྱིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་ཡིན་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་སྙམ་ན། དེ་དོན་དམ་གྱི་དབང་ཡིན་ན་དོན་དམ་དུ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་ལས། དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་སྨྲ་ན་གོ་རྒྱུ་མེད་པར་ཟད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཟིན་པ་ཞིག་དོན་དམ་དཔྱད་པས་མེད་པ་བྱེད་དུའང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་

475

ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ་རང་གི་མཚན་ལྡན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལམ་ཐམས་ཅད་གཏན་མེད་ཡིན་ཏེ། རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཏུ་བྱས་ནས་རིགས་པས་དཔྱད་པ་དེ་དག་གིས་ཚུལ་བཞིན་དུ་དཔྱད་པས་མཐར་ལམ་གྱི་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་གཏན་ནས་མེད་པ་དེ་ཁའི་ངང་ལ་མཉམ་པར་བཞག་རྒྱུ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ན་སར་གནས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྱན་ལྔ་མངོན་ཤེས་སྟོབས་མི་འཇིགས་མ་འདྲེས་པའི་ཆོས་སོགས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཐལ་ལོ།། གཞན་ཡང་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དུས་རྒྱུན་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ལས་གཡོ་བ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་སྟོང་ཉིད་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་ལ། དེས་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཅི་ཡང་མ་གཟིགས་པ་ཁས་ལེན་དགོས། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ཐལ། ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་དགོས་པ་ལ་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་འདོད་ན་མདུན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་མགོ་མེད་

476

ལག་མེད་རྐང་པ་མེད་པ་སོགས་ནས་མི་ཕམ་ལ་ཟ་རྒྱུ་མེད་འཐུང་རྒྱ་མེད་གྱོན་རྒྱུ་མེད་མནའ་མེད་གཏམ་མེད་སྡོམ་པ་དམ་ཚིག་སོགས་གཏན་ནས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་དགོས་པ་ལ་མ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ངོ་ཚ་བའི་ཁས་ལེན་ཚད་མེད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱོན་འཕེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཤེར་སྙིང་དང་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་ལས་མིག་མེད་རྣ་བ་མེད་ནས་ཀུན་བྱུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལའང་སྐྱོན་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་མི་འདྲ་སྟེ། ཡུམ་གྱི་མདོ་དེ་དག་ལས་མིག་རྣ་བ་སྣ་སོགས་ནས་ཀུན་བྱུང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་དགག་བྱར་བྱས་ནས་དེ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལས་ཐ་སྙད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་ཀླུས། ང་ལ་ཁས་ལེན་པད་པས་ན།། ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན།། ཞེས་དགག་བྱ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པར་མེད་པས་ན་ཐ་སྙད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་དེ་ལ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་དེ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཡོད་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་ཀྱང་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་གཏན་མེད་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ཡིན་པས་སྐྱོན་འདི་དག་དུས་ནམ་

477

ཡང་སྤོང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་དོ།། གཞན་ཡང་། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཀྱང་།། ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན།། ཞེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་སྐད་ཅིག་མ་དེས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ལ་མ་ཁྱབ། ཐ་སྙད་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་སྐད་ཅིག་མ་དེས་དོན་དམ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏ་སྐྱོན་དེ་མེད་དེ། ཐ་སྙད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་ཐ་སྙད་མཁྱེན། དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དོན་དམ་མཁྱེན་པ་སྟེ། བདེན་གཉིས་སོ་སོ་ནས་མཁྱེན་མོད་ཀྱང་མཁྱེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་གཅིག་གིས་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་ཕྱིར་མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ཤེས་བྱ་ཀུན་མི་མཁྱེན་པའི་སྐྱོན་མེད་སྙམ་ན། འོ་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རྣམ་མཁྱེན་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཅི་ཡང་མ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡང་། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ལན་ཅི་འདེབས་སོམས་ཤིག ཁྱོད་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཞིག་ཁས་ལོངས་དང་མཛེས་སོ།། ཡང་གལ་ཏེ་འདིའི་དོན་དམ་དང་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་མི་དཔྱད་བྱ་བ་འདི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་སྦྱར་

478

རྒྱུ་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་གཉིས་གཞལ་ཚུལ་ལ་བྱ་དགོས་བསམ་ན། འོ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་གཉིས་གཞལ་བའི་ཚད་མ་དང་། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་གཉིས་གཞལ་བའི་ཚད་མ་གཉིས་བདེན་གཉིས་འཇལ་ཚུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་དེ་གང་ཡིན་ཞེས་དྲི་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ན་ནི་བདེན་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་སུན་འབྱིན་པའི་སྐྱོན་སྔ་མ་དེ་སྤོང་མི་ནུས། སེམས་ཅན་གྱིས་དེ་ཚད་མ་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་བདེན་གཉིས་གཞལ་ཚུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་བས་སྐྱོན་གྱི་འདམ་རྫབ་ཆེན་པོ་ལས་དུས་ནམ་ཡང་ལྡང་མི་ནུས་སོ།། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་བདེན་གཉིས་གཞལ་ཚུལ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཡང་དེ་ལྟར་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་མི་གཟིགས་པའི་དུས་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་མ་གཟིགས་ཙེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་གཉིས་ཀ་གཟིགས་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་མཁྱེན་པའི་ལུགས་ཀྱིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་ལུགས་ཀྱི་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་དེ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་གཟིགས་པར་ཐལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་གཉིས་ཀར་གཟིགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་དེ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་

479

གཞི་མཐུན་ཡིན་པར་ཐལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རིམ་བཞིན་ཁས། འདི་ནི་རིགས་ལམ་སྨྲ་བ་གསར་བུ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཀྱེ་མ་མ་ལ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་བཞག་པའི་སྔོན་མེད་ཀྱི་བན་བཙུན་ཉམས་མཚར་བ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་བཞད་གད་རྒྱུན་མི་ཆད་པའི་དགའ་སྟོན་ཞིག་ལགས་སོ།། རྩ་བར་མི་འདོད་ན་བུམ་པ་དེ་ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་གང་མ་གཟིགས། ཡོད་པ་གཟིགས་ན་བུམ་པ་དེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཞལ་ཚེ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་དམ་བཅའ་ཉམས། མེད་པར་གཟིགས་ན་ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་གཟིགས་ཚེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་དགོས་མ་གྲུབ་ན་གཏན་མེད་དུ་གྱུར་བའི་དམ་བཅའ་རྣམས་བྱེ་མའི་ཆང་བུ་ལྟར་ཞིག་པ་འདིའང་ཁོ་བོ་ཅག་རིགས་ལམ་སྨྲ་བ་རྣམས་བཞད་གད་ཀྱི་དགའ་སྟོན་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ལ་མགྲོན་དུ་བོས་པ་ནི་བཀའ་དྲིན་ཆེའོ།། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་སྡིག་གི་ལས་བསོག་པ་དེ་ཆོས་ཅན། དེ་དོན་དམ་དུ་བསགས་པ་ཡིན་ནམ་ཐ་སྙད་དུ་བསགས་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། བསགས་པའི་ལས་དེ་དོན་དམ་དུ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་དགོས་པས་མེད་པར་ཐལ། ཡོད་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་དགོས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། དེས་ན་ལས་བཟང་ངན་ཡང་མེད་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་

480

མྱོང་བ་ཡང་མེད་ཅེས་སྨྲོས་ཤིག ཐ་སྙད་དུ་ལས་བསགས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ལས་བསགས་དགོས་པར་འདོད་ལ། དེ་དགོས་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུ་མི་འཐད་པ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་རྣམས་སུ་རྒྱས་པ་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལས། རང་སྡེ་འོག་མ་དག་གིས། གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་སྟོང་ན།། འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས།། ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།། ཞེས་ཚུར་རྩོད་པའི་ལན་དུ། གལ་ཏེ་འདི་ཀུན་མི་སྟོང་ན།། འབྱུང་བ་མེད་ཅིང་འཇིག་པ་མེད།། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས།། ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར།།(repeat?) ཅེས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་བཞག་སོགས་འཐད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ད་མི་ཕམ་རང་གིས་དགག་བྱ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ངོས་འཛིན་པའི་ཚེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གྷང་ཡང་རུང་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོའམ་དེའི་མཚན་ཉིད་དམ། སྡོད་ལུགས་ཐུན་མོང་མིན་པ་མེའི་ཚ་བའམ་ཆུའི་གཤེར་བ་ལྟ་བུ་སོགས་དེ་དོན་དམ་དཔྱོད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་ངོ་བོའམ་རང་མཚན་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དཔྱད་བཟོད་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཚུལ་ལོ།། ཞེས་རང་མཚན་འདོད་ཚུལ་འདི་ལ་ཐལ་འགྱུར་ཉུང་ངུས་བཞད་གད་འདི་བྱ་

481

སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ལྟར་ན། དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་ཚེ། མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་ཆུའི་རང་བཞིན་གཤེར་བ་སོགས་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ག་རང་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་བྱ་འགོག་པ་ལ་དང་པོར་དགག་བྱ་དེ་ངོས་མ་ཟིན་པར་དགག་ལུགས་མེད་དེ། དཔེར་ན་མདའ་བརྡེག་པ་ལ་དང་པོ་འབེན་རྩད་གཅོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་པའི་ཚེ། དཔེར་ན་གཞི་མེ་ལྟ་བུ་ལ་མཚོན་ན། མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དེ་ཉིད་དགག་བྱར་འགྱུར་བའི་དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལས་འོས་མེད་དེ། མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ་ན། དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པའི་རྟགས་ཀྱིས། མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་གཏན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིག་འགོད་པར་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་ཡང་དག་དེས་སྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་ཚེ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་གཏན་མེད་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་གཏན་མེད་སྒྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་ཡོད། དེ་གཏན་མེད་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་བ་ཡོད་ན། ཚ་བ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་པའི་མེ་

482

རང་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར་ལ། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དགག་བྱ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་རྣམས་ལ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཡང་། སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་རྣམས་ཆོས་ཅན། གཏན་མེད་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་དེ་དེས་སྒྲུབ་བྱ་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་བསྐྱེད། རྗེས་དཔག་དེས་དྲངས་པའི་སྒོམ་བྱུང་གི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་ན། དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་རྒྱང་འཕེན་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དཀོན་མཆོག་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་མེད་ཅེས་དམ་བཅའ་དེ་རྒྱང་འཕེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཙམ་ཡང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྙིང་ཁམས་ཆེས་དྲག་པ་མ་ལགས་སམ། དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་ཚེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པས་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཡོད་ཟེར་ན། འོ་ན་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཅན། རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་། མཉམ་བཞག་ཏུ་རྒྱང་འཕེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་དམ་བཅའ་དགོས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་འདི་བཟློག་དཀའ་བས་སྔར་གྱི་ཉེས་པ་སོ་ན་གནས་སོ།། འོ་ན་མེའི་རང་

483

བཞིན་ཚ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་ཚེ་མ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་རྙེད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་ཟེར་ན། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་རུང་ཡང་། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་ངོ་བོའམ་རང་མཚན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་དང་། དེའི་གོང་དུ་གང་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་དཔྱད་རྒྱུའི་རང་མཚན་ནི་ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མེད་ལ་ཞེས་སྨྲ་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་རང་མཚན་དགག་བྱ་དང་དེ་འཛིན་པའི་བློ་བདེན་འཛིན་ཡིན་འདུག་པའི་ཕྱིར་འགལ་བ་སྤོང་མི་ནུས་སོ།། གཞན་ཡང་དེ་མི་འཐད་དེ། གང་གྲུབ་གང་མ་གྲུབ་དཔྱད་རྒྱུའི་དགག་བྱ་དེ་ཐ་སྙད་པའི་སྡོད་ལུགས་སམ་རང་མཚན་ནམ་རང་གི་ངོ་བོ་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་ལ་བྱེད། དེ་དོན་དམ་དུ་དཔྱད་ཚེ་མེད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་ན། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དགག་བྱའི་བདག་དེ་དོན་དམ་མེད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཟེར་དགོས། དེ་ལྟར་ན་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེ་དེ་དོན་དམ་དུ་བློ་དོན་མཐུན་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་ལྟར་ན་ལོག་ཤེས་ཡིན། བདག་འཛིན་དེ་དོན་དམ་ལྟར་ན་བློ་ལོག་ཤེས་ཡིན་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ལྟར་ན་བློ་དོན་མཐུན་ཡིན་ཟེར་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ལྟར་ན་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བདག་ཡོད་བཞིན་དུ་མེད་པར་བཟུང་བས་དེ་ལོག་ཤེས་སུ་སོང་། དོན་དམ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་རྟོགས་པའི་བློས་བདག་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པས་དེ་ལོག་ཤེས་སུ་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར།

484

འདི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇུག་པའི་ལུང་དྲངས་པར། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་།། ཞེས་དང་། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སོགས་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་ལུགས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་དོན་དམ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེའི་གེགས་སུ་གྱུར་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དེའི་གེགས་བྱེད་ཡིན་འདུག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་ཏེ་ཐ་སྙད་ནི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་གང་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་དཔྱད་རྒྱུའི་ཆོས་དེ་ཡིན་འདུག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསལ་རིམ་བཞིན་ཁས། ཡང་བློས་ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱི་མ་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་དཔྱོད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནམ་ཡང་གྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། ནུས་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དབུ་མ་པར་གྱུར་རོ།། ཞེས་པ་འདི་ཡང་མཚར་ཏེ། སྤྱིར་རྣལ་འབྱོར་པའི་བློ་ངོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་བ་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་ལག་རྗེས་ཡིན་ཡང་། དེ་གང་ཟག་གི་བློ་ངོར་དུས་ཇི་ཙམ་ནས་ཤར་མི་ཤར་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་མིན་ནི་སྤྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་མ་ཡིན་དཔྱད་པ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་ཕྱེ་

485

ནས་མ་བཤད་ན་གོ་བ་ཕན་ཚུན་གཏན་ནས་འཛིངས་པར་འགྱུར་རོ།། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་མི་ནུས་ཀྱང་། སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་གཏན་ལ་ཕབས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་སྔོན་སོང་གི་རྣལ་འབྱོར་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འཆར་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་བ་དེ་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་ཀྱང་། སྤྱིར་ཐ་སྙད་བཞག་ལུགས་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལྟར་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་དེ་མ་བཞག་ན་ཐ་སྙད་གཏན་ནས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ཅེས་སྨྲ་ན། དེ་ཡང་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཏེ། ད་ཁྱོད་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོགས་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་བ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་སྒོ་ནས་ཐ་སྙད་རྣམས་བཞག་ཏུ་མི་རུང་། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བློ་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་བཞག་ལུགས་ཆོག་ཡིན་ཞེས་

486

སྨྲ་བ་འདི་ལགས་པས། དེས་ན་དོན་དམ་པ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་མ་འཁྲུལ་པ་བདེན་ཡང་། ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འཕགས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བཞིན་དུ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འོ་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཆོས་ཅན། བདེན་པ་གཉིས་ཀ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལྟར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གསལ་རིམ་བཞིན་འོས་མེད་ཀྱིས་ཁས་སོ།། སྤྱིར་ཐལ་འགྱུར་བའི་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མེད་གང་ཡིན་ཡང་རུང་། བྱེ་བྲག་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་ཕྱེ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཁྱོད་རང་ལུང་ཚུར་དྲངས་པ་དེས་སྒྲུབ་པར་བྱ་སྟེ། འཇུག་པ་ལས། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས། གཟུང་བ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོག་ཏེ།། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི།། འཇིག་རྟེན་ཉིད་

487

ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག།། ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱིས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་གོ་ན། དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་དེས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་མི་སྣང་གི་སྒོ་ནས་ཡང་ལོག་ཕྱེ་བ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་བཞག་ལུགས་ཡིན་གྱི་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བཞག་ལུགས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚིག་ཟུར་དུ། འཇིག་རྟེན་ཉིས་ལས་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི།། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པ་རྣམ་པར་བཞག།། ཅེས་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་སྦྱར་བ་དེ་ལ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་གོང་དེ་མ་ཐག་ནས་མཐོང་བ་རྫུན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། ཞེས་པ་ནས་དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད།། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ཞེས་པ་དང་དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ཞེས་དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་པར་འདོད་པ་བཞག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་དང་ཡང་དག་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་བྱེད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཐ་སྙད་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་རྟོག་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ད་རུང་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཞེས་རྣམ་བཞག་ཟུར་པ་བྱེད་མི་དགོས། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཟེར་ནས་གལ་བཙུག་ན། འོ་ན་འཇུག་པ་ལས། ཡང་

488

དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ།། མཐོང་བ་རྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུང།། ཞེས་པའི་གཞུང་འདི་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་མཐོང་ཡུལ་དོན་དམ་པ་དང་ལོག་པའམ་རྫུན་པའི་མཐོང་ཡུལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ྱཐོང་ཡུལ་ཡིན་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཤིག་དང་། དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པར་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཁས་ལེན་གྱི་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་བཞག་རྣམས་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇུག་པའི་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་ཞེས་སོགས་དྲངས་ནས། དེས་ན་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་ཡང་མ་དཔྱད་མ་བརྟག་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ངོར་གྲུབ་ཀྱི་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་པ་འདི་ལ་བཞད་གད་ཅིག་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ལ་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་རྗེས་མཐུན་དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་འདྲི་བར་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོས་འདི་ནི་བུམ་པའོ་འདི་ནི་ཀ་བའོ་ཞེས་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཐལ་འགྱུར་བས་ཀྱང་ཐ་སྙད་བྱེད་ཟེར་རམ། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོས་འདི་ནི་བུམ་པའོ་འདི་ནི་ཀ་བའོ་ཞེས་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་སྣང་ཙམ་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་ཞིང་དེའི་རྗེས་སུ་ཞེན་པ་ཡིན་པས་ཞེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་

489

དུ་ཐ་སྙད་བྱེད་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་འཐད་པ་ཡིན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡོད་ན་རང་མཚན་ནམ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་གཉིས་པ་ལྟར་ཁས་ལེན་པར་ངེས་ཏེ། ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་ཚུལ་ཡང་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པས་གྲུབ་ཀྱི་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་གང་དུའང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་དོན་དམ་དཔྱད་བྱེད་ཀྱིས་དཔྱད་ནས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་གྱུར་སོང་ན། དོན་དམ་དཔྱད་པ་དེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོད་བཞིན་དུ་མེད་པར་བྱས་པ་ཡིན་པས་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་ཚེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་རི་བོང་གི་རྭ་དང་ཡིན་ཁྱབ་མཉམ་དུ་གཏན་ལ་ཕབས་ནས་མཉམ་པར་བཞག་པར་ཐལ་བ་དང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཀུན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ཐལ། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཁྱོད་དགག་ནས་ཁྱོད་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབས་ཏེ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ངེས་ཤེས་འདྲེན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས། འདོད་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་དང་དད་པ་དང་ངེས་འབྱུང་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་འཁོར་བར་འཁྱམས་བྱེད་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཡིན་པར་ཐལ། གང་བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་དེ་རྣམས་ལ་དམིགས་པའི་བློ་རྣམས་དང་། དོན་དམ་དཔྱད་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་དམིགས་

490

པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་གྱི་སྟེང་དུ་དངོས། འདི་ལ་ད་རུང་གསལ་བ་ཞིག་མ་བཤད་ན་རིགས་པའི་ལམ་ལ་མ་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་པའི་འཕུལ་མཚམས་མི་ཤེས་ནས་མགོ་རྨོངས་པར་འགྱུར་བས་ཅུང་སྤྲོ་ན། སྐྱབས་འགྲོ་དང་ལས་འབྲས་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་འཁོར་བར་འཁྱམས་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་ཉིད་དུ་ཐལ་ལོ།། འདི་ཁྱོད་རང་གི་ཁས་ལེན་སྔ་མའི་ཤུགས་ཀྱིས་འདོད་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཁས་མི་ལེན་འོས་མེད་དུ་གྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དགག་བྱ་ཡིན་པར་ནི་ཁས་བླངས། གང་གྲུབ་མ་གྲུབ་དཔྱད་རྒྱུའི་རང་མཚན་དེ་ཡང་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དང་ཆུའི་རང་བཞིན་གཤེར་བ་སོགས་ཆོས་གང་དང་ཡང་ཡིན་ཀྱང་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོའམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པར་འདོད། དེ་འདོད་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རིགས་པ་དེ་བཞིན་སྦྱར་བས་སྐྱབས་དཀོན་མཆོག་སོགས་དགག་བྱའི་བདག་དང་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་འཁོར་བར་འཁྱམས་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་སོང་བ་ཞིག་ལ་བདག་འཛིན་དུ་འཇོག་དགོས་པ་གང་ཞིག་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་དམིགས་པ་

491

གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་དུ་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཡང་གལ་ཏེ་གར་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་དཔྱད་རྒྱུའི་རང་མཚན་ཆོས་གང་གི་ངོ་བོ་འམ་རང་མཚན་མེའི་ཚ་བ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་བྱེད་ཀྱང་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་ཙམ་བདེན་འཛིན་ནམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་འཛིན་མི་འཇོག མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ལ་བདག་འཛིན་དུ་བཞག་རྒྱུ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན། དེའང་རིགས་པ་མཚུངས་པས་རྩོད་པ་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། རིགས་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཅེས་དཔྱད་གཞི་ནི་ཆོས་དེ་དང་དེའི་ངོ་བོའམ་མཚན་ཉིད་ནི་གཏན་ནས་གྲུབ་པར་མེད་དེ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དེའི་དབང་གིས་ཡིན། དེས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་དགོས་པ་གང་ཞིག་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་སྔར་བཞིན་ཁས་བླངས་དགོས་སོ།། དེས་ན་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་དང་། སྐྱབས་འགྲོ་ལས་འབྲས་སོགས་རྣམ་བྱང་ཕྱོག་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་པ་ནི་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད། རིགས་

492

པས་དཔྱད་མ་བཟོད་ན་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་དགོས། ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་ལ་གང་ཡོད་ན་ནི་རང་ངོས་ནས་སམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་དགོས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་ན་ནི་གཏན་མེད་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བའི་གཡང་ས་ཆེན་པོ་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མཁན་པོ་ཧྭ་ཤང་དང་ལྷན་ཅིག་བྱོན་པར་མཛོད་ཅིག ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་ཚེ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་རྙེད་ནའང་དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་མོད། ཐ་སྙད་དཔྱད་པའི་ངོར་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་སྣང་ཡང་དེས་ཡུལ་དེ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པ་འཐད་དགོས་ལ། དེ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་ངོར་ཡང་མ་གྲུབ་ན་གང་དུའང་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ཡང་རུང་སྟེ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་ངོ་བོའམ་དེའི་མཚན་ཉིད་སྡོད་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མེའི་ཚ་བ་ཆུའི་གཤེར་བ་སོགས་ལྟ་བུ་དེ་དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་གྲུབ་ན་ངོ་བོའམ་རང་མཚན་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། དཔྱད་བཟོད་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཚུལ་ལོ།། ཞེས་པ་འདི་རྣམས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེད་པར་རང་མཚན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ལ་གོ་ནས་ཡུལ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། ཡུལ་བུམ་པ་ལྟོ་ལྡིར་ཞབས་ཞུམ་ཆུ་སྐྱོར་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའི་ངོ་བོའམ་རང་མཚན་དེ་མ་གྲུབ་ཟེར་བ་ཡིན་སྙམ་ན་ཧ་ཅང་འཁྲུལ་བའི་མུན་པ་ཆེན་པོར་འཁྱམས་ནས་འཁྲུལ་བའི་རང་མཚང་ངོམས་པའི་ཅ་ཅོ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་ཟད་དེ། ལུགས་འདིར་སློབ་དཔོན་ཀླུ་གྲུབ་ཡབ་སྲས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཡུལ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་གསུངས་པ་དང་། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་གསུངས་པ་ནི་ཡུལ་བུམ་པ་ཀ་བ་སོགས་རང་འཛིན་གྱི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཅས་ནས། ཚད་མས་གྲུབ་ལུགས་ལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་བམ། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཡུལ་རང་སྟེང་ནས་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་བརྟགས་པ་ན། རྟོགས་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ལས་ཡུལ་རང་གྱི་ངོས་ནས་ཚུར་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཚུགས་ཐུབ་ཏུ་གྲུབ་པར་མེད་པ་དེ་ཡུལ་བུམ་པ་ཀ་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་སྡོད་ལུགས་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཡིན། དེ་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དགག་བྱའི་བདག་དེ་ཡིན། དེ་འདྲའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་ན་དགག་ཀྱང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འདིའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་དེ་ཤེས་བྱ་ལ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པའི་ཆོས་ཤིག་དགོས་པ་ལ། ཁྱོད་ཀྱི་རང་མཚན་ངོས་འཛིན་རྒྱུའི་རང་མཚན་དེ་མེའི་རང་བཞིན་ཚ་བ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཀ་རང་ལ་ངོས་འཛིན་པས་དེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དགག་བྱ་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་

494

ན་དེ་འདྲའི་དགག་བྱ་དེ་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པའི་དགག་བྱ་ཡིན་འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེའི་མཚན་ཉིད་ལྟོ་ལྡིར་ཞབས་ཞུམ་ཆུ་སྐྱོར་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དེ་ལ་དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་པ་བཏང་ལུགས་ཅི་འདྲ་ཡིན་ཞེས་དྲིའོ།། དེ་ལ་ཁྱེད་ཅག་བོད་སྔ་རབས་པ་དག་གིས་དགག་གཞི་དང་དགག་བྱའི་དབྱེ་བ་མ་ཕྱེད་པའི་གཏམ་རྭ་ཅོ་འདྲ་བའི་གྱོང་ངེ་བ་འདི་འོང་ངེས་ཏེ། དེ་ལ་དཔྱད་ལུགས་གཞི་བུམ་པ་ཟེར་བ་དེ་གང་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། ལྟོ་ལྡིར་བའང་བུམ་པ་མ་ཡིན། ཞབས་ཞུམ་པའང་བུམ་པ་མ་ཡིན། ཆུ་སྐྱོར་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པའང་བུམ་པ་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་བཏང་ཚེ་བུམ་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་བུམ་པ་མ་ཡིན། དེས་ན་བུམ་པ་ནི་གཏན་ནས་མ་གྲུབ་སྟེ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྙམ་དུ་ཟེར་བ་ངེས་པས། དེ་ལྟར་ན་ཁྱོད་ཅག་རྣམས་ཀྱི་བུམ་པའི་སྟེང་གི་དགག་བྱའི་བདག་གང་དུ་སོང་དཔྱད་རྒྱུ་དེ་ཕར་བསྐྱུར་ནས། བུམ་པ་ཁོ་རང་ཡོད་མེད་དཔྱད་ནས་དེ་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དཔྱད་མ་བཟོད་ནས་བུམ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་སུ་གོ་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བུམ་པས་དག་པའི་ས་ཕྱོགས་དེའང་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་ཡིན་པར་ཐལ། གཞི་དེར་བུམ་པ་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གཟུགས་མེད་ཁམས་དེ་ཆོས་ཅན། གཟུགས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡིན་

495

པར་ཐལ། གཞི་དེར་གཟུགས་རིགས་པས་དཔྱད་ན་དཔྱད་བཟོད་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་རྟགས་ཁས། དེ་བཞིན་དུ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་དེ་ལྟ་བུས་འཕུལ་ཚེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་མེད་པ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས། ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པ་ལས་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་འགྱུར་བ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་མཐའ་དག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཆད་ལྟའི་འདམ་རྫབ་ཆེན་པོ་ལས་ནམ་ཡང་ལྡང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པར་འགྱུར་རོ།། ཡང་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་དཔྱད་པས་དཔྱད་ཚེ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར། ཐ་སྙད་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་དགོས་མ་གྲུབ་ན་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་ཟིན་པ་འདི་དག་བདེན་པ་གཉིས་གཅིག་གིས་གཅིག་བཀག་ནས་བདེན་གཉིས་མི་འགལ་བ་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་འགྲོ་བའི་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལུགས་བཟང་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་བའི་གཏམ་ཡང་དག་སྟེ། སྤྱིར་དོན་དམ་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པའི་ཚེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་དབང་བཙན། ཐ་སྙད་བདེན་པ་རྣམ་པར་བཞག་ཚེ་ཐ་སྙད་པའི་བློ་དབང་བཙན་པ་ཡིན་ཀྱང་། དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་ཚེ་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་དེ་དགག་མི་དགོས་པ་དོན་དམ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ཆོག ཐ་སྙད་ལ་དཔྱད་ཚེ་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་

496

དགག་མི་དགོས་པ་ཐ་སྙད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་བཞག་པའི་ཆོག་པ་ཞིག་དགོས་ཤིང་དེ་བྱུང་ན་བདེན་གཉིས་མི་འགལ་བ་ཡིན་ཀྱང་། ཁྱོད་ལྟར་ན་དོན་དམ་དཔྱད་ཚེ་ཐ་སྙད་འགོག ཐ་སྙད་དཔྱད་ཚེ་དོན་དམ་འགོག་པ་འདི་བྱུང་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་ནས་ཡོད་པ་དེ་དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་དགག་བྱ་བྱེད། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དོན་ཡང་བུམ་པ་རང་གི་ཐ་སྙད་སྡོད་ལུགས་ལྟོ་ལྡིར་བ་སོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ག་རང་ལ་དཔྱད་ནས་དེ་དགག་ན་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་ཚེ་བུམ་ཁོ་རང་གི་ཐ་སྙད་པའི་སྡོད་ལུགས་དེ་ཡོད་མེད་དཔྱད་ནས་མེད་པ་ཞིག་གཏན་ལ་ཕབས་འདུག་པས། དེས་ན་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་དཔྱད་པས་དཔྱད་པ་དེས་བུམ་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དོན་དམ་པ་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་རིགས་ཤེས་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་བཞག་པ་དེ་དགག་ནས་མེད་པ་བྱ་བར་འདུག་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་དཔྱད་པ་ཐ་སྙད་འཇིག་པའི་འཇིག་རྒྱུར་སོང་བ་སོགས་སྔར་སྨྲས་པ་ལྟར་དང་། བུམ་པ་ལྟ་བུ་ཐ་སྙད་པའི་བློས་རྣམ་པར་འཇོག་ཚེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་ན་དོན་དམ་དཔྱད་པས་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་གོ་སྐབས་དེ་གཏན་ནས་བཅོམ་པར་

497

བྱས་འདུག་པའི་ཕྱིར་བདེན་གཉིས་འགལ་འདུ་ཅན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་འཆའ་བའི་དབུ་མ་པ་དེ་ཆེས་མཚར་བ་ཞིག་གོ། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ལག་རྗེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་ཏེ། དབུ་མ་པ་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་སྨྲ་དགོས་པ་ཡང་ཡང་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་འདི་དབུ་མ་པ་ཀུན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྗེས་ཀྱི་ངེས་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡིན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཚེ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་ཐ་སྙད་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་གཟོད་རྟོགས་དགོས་ཏེ། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་བློས་ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ནམ་ཡང་གྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། ནུས་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དབུ་མ་པར་འགྱུར་རོ།། དེའི་ཕྱིར་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལའང་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་འདོད་དེ་ཞེས་སོགས་སྤྱི་གསལ་གྱི་དབྱེ་བ་མ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཚིག་ལན་ཉུང་ངུ་ཞིག་སྤྲོ་ན། སྤྱིར་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་ཚུལ་དང་། ཐལ་འགྱུར་བས་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་

498

བཞག་པའི་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་རྗེས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་བ་གཉིས་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་སྐད་དང་། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་བློས་ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་འདི་ནི་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པ་ནམ་ཡང་གྲུབ་པར་མི་ནུས། ནུས་ན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དབུ་མ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ནི། རང་ཉིད་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་ཆུང་བའི་ནང་རྟགས་ངོམས་པར་ཟད་དེ། གང་ཟག་གང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་ཤར་མི་ཤར་དང་། སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་མིན་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་ནས་མགོ་བོ་རྨོངས་པར་ཟད་དེ། དོན་དམ་པ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་མ་འཆར་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུས། གང་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི།། ཆོས་འགའ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་འབྱུང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་ཅིང་། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ཡིན་དགོས་པའང་གསུངས་ཏེ། ཡང་འཕགས་པས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་

499

གང་།། དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད།། དེ་ནི་རྟེན་ནས་གདགས་པ་སྟེ།། དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཞི་གྲུབ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གསལ་པོ་འདི་བཞིན་གསུངས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་མ་ཡིན་པ། དོན་དམ་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་གང་ཟག་གི་བློ་ངོར་མ་ཤར་བ་ཙམ་གྱིས་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་སོམས་དང་འཁྲུལ་རྟོག་གི་མགོ་བོ་འདི་ཙམ་འཁོར་མི་དགོས་པ་གདའ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་དང་མ་ཡིན་བཤད་པ་ནི་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་བཤད་པ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་སོང་གི་བློ་ལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་ཤར་མི་ཤར་ནི་ཡུལ་ཅན་གང་ཟག་གི་རྟོགས་ཚུལ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་འགའ་ཞིག་གིས་གསེར་གྱི་བུམ་པ་མ་མཐོང་བས་སྤྱིར་གསེར་གྱི་བུམ་པ་མེད་མི་དགོས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང་ཁྱོད་དྲི་བའི་སྒོ་ནས་ལོག་རྟོག་སུན་འབྱིན་པ་འདི་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་ནས་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དང་།

500

དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་མི་འཆར་ནས་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་འདི་གཉིས་ལས། ཐ་སྙད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་བཞག་འཇོག་ཚུལ་དངོས་གནས་པ་དེ་གང་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིའོ།། དང་པོ་ལྟར་ན་གཞི་གྲུབ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་ཁྱབ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་ཁས་ལེན་པར་སོང་བས། དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་བློ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་མི་འཆར་བས་དེ་ལྟར་དུ་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་འཆར་ཚུལ་དེ་བཞིན་ཡིན་ཞེས་ཁས་བླང་དུ་སོང་བས་ཐ་སྙད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་གྲུབ་པ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ཞེས་པའི་དམ་བཅའ་དེ་བུད། དྲི་བ་གཉིས་པ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་མི་འཆར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཐ་སྙད་འཇོག་པ་ཡིན་ཟེར་ན། དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་སོང་གི་གང་ཟག་ལ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་བའི་བློ་དེ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ལ་འཆར་བའི་ཐ་སྙད་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་སྡོད་ལུགས་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་

501

བའི་བློ་ལ་འཆར་ཚུལ་དེ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རིམ་པ་བཞིན་ཁས་བླངས་དགོས་པ་དེས་ན་ས་བཅུའི་རྗེས་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་རྣམས་ཐ་སྙད་ཀྱི་སྡོད་ལུགས་ལ་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་ལོག་ཤེས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་ཅེས་འཛེམ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་གྱིས་ཤིག།ཐ་སྙད་ཀྱི་སྡོད་ལུགས་དངོས་གནས་པ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་ལ་འཆར་ཚུལ་བཞིན་ཡིན་ན། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་རྟེན་འབྲེལ་འཆར་ཚུལ་རྣམས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཆད་ལྟ་རུ་འགྱུར་ཏེ། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་བདེན་པའམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་བཞིན་དུ། དེ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་སྐུར་བ་བཏབ་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་དེ་ལྟར་རྗེས་ཐོབ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་བའི་བློ་དེ་ཐ་སྙད་ལ་དེ་ལྟར་དུ་ལོག་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པའི་བློ་མ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་དོན་དམ་ལ་འཇུག་པའི་བློ་ཡིན་དགོས་ཕྱིར་མཉམ་རྗེས་ཁྱད་མེད་དུ་སོང་། གཞི་བུམ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ལ་འཇུག་པའི་བློ་ཡིན་ན་ནི་བུམ་པ་དེ་དེ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལྟར་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་དངོས་གནས་པ་

502

ནི་དེ་མ་ཡིན་པས་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་རྣམས་ལོག་ཤེས་སུ་ཐལ་བའི་གནོད་བྱེད་སྔ་མ་དེ་སྤོང་མི་ནུས་སོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཀྱང་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་ཐ་སྙད་ལ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཟེར་བའི་ཁྱད་པར་བཞག་སྙམ་ན། བུམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐ་སྙད་ཟུར་བ་ཞིག་བུམ་པ་སོགས་ཆོས་གང་ལའང་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པ་སྔར་རྩ་ཤེས་ལུང་དེ་དག་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་དུ་དཔྱད་བཟོད་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་བསླུ་མེད་ནི་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་ཚུལ་ལོ་ཟེར་འདུག་པ་ལྟར་ན་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་མེད་ཀྱང་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དུ་འཆར་བ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་མ་འདས་པའི་དེ་ཐ་སྙད་གྲུབ་ཚུལ་ཡིན་ན། དེ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་སོང་གི་མཁྱེན་པ་ལས་གཞན་ལ་མི་འཆར་བས་འཇིག་རྟེན་པ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བ་རྣམས་ལ་བུམ་པ་ཀ་བ་རི་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་ཅིང་ཡང་མི་འཆར་བར་ཐལ། བུམ་པ་ཀ་བ་རི་ནགས་ཚལ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ནི་དཔྱད་བཟོད་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་བསླུ་མེད་དེ་ཡིན། དེ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པས་དེ་དག་ལ་འཆར་དུ་མི་རུང་བའི་

503

ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་མ་སོང་གི་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་བུམ་པ་ཀ་བ་རི་དང་ནགས་ཚལ་སོགས་གང་ཡང་ངོ་མ་ཤེས་དེ་བཞིན་དུ་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་གྱོན་རྒྱུ་སོགས་གང་ཡང་ངོ་མ་ཤེས་པས་ཟ་ཡང་མི་ཟ་གྱོན་ཡང་མི་གྱོན་པ་རྡོ་བ་བཞིན་དུ་རང་གར་གནས་པ་དང་། དེས་ན་ལས་དགེ་བ་ཡང་མི་སྒྲུབ་སྡིག་པ་ཡང་མི་བསགས་པའི་བདེན་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་གང་དུའང་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡང་མེད་ཅེས་སྨྲ་དགོས་པ་ལ་ཐུག་གོ། ད་ཁྱོད་ལ་འཁྲུལ་རྟོག་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མན་ངག་འདི་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། གཞི་བུམ་ལྟ་བུ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཁྱོད་ལ་དྲིས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྱིར་དེ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཟེར་མི་གཏུབ་པ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་སོང་ལ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན། དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་ཟེར་འདོད་པ་འདི་སྣང་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་མགོ་བོ་རྨོངས་ཅི་དགོས་ཏེ། སྤྱིར་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་སོང་མ་སོང་གང་ཡང་མ་སྦྱར་བ་སྤྱིར་བུམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་བྱས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ནོངས་ཏེ། བུམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་བྱས་པ་དེ་སྤྱིར་བུམ་པ་ཐ་སྙད་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལས་གང་ཟག་གང་གིས་རྟོགས་ཚུལ་གང་ཡིན་བཤད་པར་མ་སོང་བའི་ཕྱིར་

504

བུམ་པ་ཐ་སྙད་པའི་སྡོད་ལུགས་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་གི་བར་དུ་མི་རྟོགས་ཀྱང་། རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱི་བུམ་པ་དེ་དོན་དམ་དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དོན་དམ་དཔྱད་པ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་འཕགས་པ་རྣམས་དང་། མ་སོང་བའི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་བུམ་སོགས་རྟོགས་པར་མཚུངས་ཀྱང་། བུམ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་དུ་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་ཁྱད་པར་འདི་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཁྱེད་ཅག་རྟོག་གེའི་རིགས་པ་ལ་གོམས་ཆེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚིགས་ཀྱི་འཛིན་འཚམས་བྱས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་སྙམ་ན། འདི་ནི་ཚིགས་ཀྱི་འཛིན་འཚམས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དོན་གྱི་གནས་ཚོད་ལ་འདི་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱི་བུམ་པ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་དགོས་ཏེ། དེ་མ་མཐོང་ན་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བུམ་པ་ཞིག་ནི་མཐོང་དགོས། མཐོང་བྱའི་བུམ་པ་དེ་ཡང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱི་བུམ་ཞིག་དང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་གཉིས་གང་མཐོང་ན། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ཤེས་བྱ་ལ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པའི་

505

པའི་ཕྱིར་མཐོང་དུ་མི་རུང་ལ། དེས་ན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་བུམ་པ་ལས་གཞན་པའི་བུམ་པ་ཞིག་མཐོང་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདིར་རང་རྒྱུད་པ་དང་མི་འདྲ་བ་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་བའི་བློས་ཀྱང་བུམ་པ་ཡོད་པ་འཇོག་ཐུབ་པའི་ཕྱིར། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ལ་བུམ་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བུམ་འཛིན་ཚད་མ་ཞིག་གཏན་ནས་བཞག་རྒྱུ་མི་རྙེད་དེ། འཇུག་པ་ལས། གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་སོགས་དྲངས་འདུག་ཀྱང་དེ་གནད་ཧ་ཀྱང་མ་ཤེས་པ་སྟེ། རང་རྒྱུད་པས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཞེས་པའི་རྟོག་པ་དེ་བློ་གནོད་མེད་གཅིག་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ། རང་རྒྱུད་པའི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་དེ་ཡུལ་བུམ་པ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཞིག་ཏུ་འདོད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་གང་གྲུབ་བམ་མ་གྲུབ་དཔྱད་རྒྱུའི་རང་མཚན་ནི་ཆོས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་གཞན་མེད་ཅེས་སྨྲས་འདུག་པ་དང་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཐལ་འགྱུར་པས་དགག་པར་བྱ་བའི་གནད་དམ་པ་གཅིག་

500

སྟེ། ཚུར་མཐོང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་རང་ཡུལ་བུམ་པ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འཛིན་པའི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་ཁྱོད་ཀྱི་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་སྡོད་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་བུམ་པ་དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་སུ་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་བུམ་པ་རྟེན་འབྲེལ་དང་ལྟོས་གྲུབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་སོགས་སྔར་གྱི་རིགས་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་པ་འདིར་འབབས་སོ།། གོང་གི་ཁྱབ་རྟགས་རྣམས་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་ཚུལ་གྱི་དབང་གིས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པ་དང་རང་གི་མགོ་ཐོག་ཏུ་རང་འཁོར་ལགས་པས་སྤྲོས་པ་སྐྱུང་ངོ་།། འཇུག་པ་ལས། གནོད་པ་མེད་པའི་སོགས་གསུངས་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ལ་མི་ཕན་ཏེ། དེ་ནི་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་འདིར་རང་རྒྱུད་པའི་འདོད་པ་ལྟར་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་མི་འབྱེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འབྱེད་པའི་དོན་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་གནོད་

507

པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་གང་ཞིག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་ལས་བདེན་པ་སྟེ་ཡང་དག་པ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་ཡང་དག་པར་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་འདིར་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འབྱེད་དུ་མེད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ན་རྫུན་པ་སྟེ་ཡང་དག་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལྟར་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འབྱེད་ན། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལྟོས་ལོག་པ་རྣམ་པར་བཞག་ཅེས་གང་དུ་ལྟོས་པར་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་དང་ལོག་པར་འཇོག་པ་གསུངས་པའི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་འདིའི་ཐད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་པོ་ལ་གནོད་པའི་རྐྱེན་ཇི་སྐད་སུ་བཤད་པ་མེད་པར་དབང་པོ་དྲུག་ཅར་གྱིས་བཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་རྟོགས་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་པ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་གང་ཞིག་དབང་པོ་རྣམས་ལ་གནོད་པ་ཡོད་པ་ན་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་དང་། འཕགས་པ་ལ་

508

ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་པ་གསུངས་པ་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་མི་འབྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་མི་འཇོག། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་འཇོག་ན་དེའི་ནང་ཚན་གྱི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་སོགས་མི་བདེན་པའི་ཆོ་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་དེ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དེ་དག་ལ་ཡང་དག་ཅེས་པའི་ཡང་དག་གི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ན་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། བུམ་པ་ཀ་བ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བུམ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་གཏི་མུག་མ་རིག་པ་ལ་བྱེད་ལ། བུམ་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་མཐོང་བའི་བློ་དེའོ་ངོར་བདེན་པ་ཙམ་ལས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་བརྫུན་པའི་ཆོས་ལ་བྱེད་ན་བརྫུན་པ་དང་ཡང་དག་གི་གཞི་མཐུན་བཞག་རིགས་སམ་དཔྱོད་ཅིག འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་རྫུན་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ་ཤེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་ཀུན་ཡང་དག་རྫུན་པར་མཐོང་ཡིས།། ཞེས་དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་ཡང་དག་དང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་རྫུན་པ་རྣམ་པར་

509

བཞག་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་དག་གཞག་ལུགས་ག་ལ་ཡོད་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་དབང་པོ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་བཞག་པའི་ནང་ཚན་གྱི་ཡང་དག་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ཙམ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་དག་ཏུ་འཇོག་པ་ལས་སྤྱིར་ཡང་དག་གི་གོ་ག་ལ་ཆོད། དེ་ཆོད་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སུ་གྱུར་ན་བདེན་པ་གཉིས་ལ་ཡང་དག་དང་རྫུན་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་པ་དེ་ཟླ་བའི་ཞབས་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག གཞན་ཡང་འཇུག་འགྲེལ་ལས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ནི་བསླུ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཏེ་བསླུ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་ཏེ་བསླུ་བར་བྱེད་པ་དོན་དམ་བདེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མཛད་པས་ཡང་དག་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཇི་ལྟར་འཇོག་སོམས་ཤིག ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསླུ་བའི་ཆོས་ཡིན་ཟེར་རམ་ཡང་དག་པའི་ཆོས་ཡིན་ཟེར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་གནོད་བྱེད་འཕེན་མ་ཐག་པ་རྣམས་དང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའང་དོན་དམ་བདེན་པར་ཐལ་ལ་། དང་པོ་ལྟར་ན་བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་དེ་ཉམས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ་

510

བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་རྫུན་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག་རྫུན་པའི་དོན་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྣང་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས་གཞན་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་ཐོག་གིས་བློའི་མིག་མ་ལུས་པ་ཁེབས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་སྟོབས་ལས་བདག་གི་ཡོད་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རང་གོ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའམ་གང་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བུམ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་གནས་ཚུལ་དང་སྣང་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཞིག་བརྫུན་པའི་དོན་དུ་འཇོག་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་པའི་བློ་ལ་བུམ་སོགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་གང་ཞིག་དེ་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་ལེན་བཞིན་པ་དང་། ཕྱི་མ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། བུམ་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་ཀུན་རང་ངོས་ནས་སམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་པར་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ།། ཀུན་རྫོབ་དེ་གང་ཞིག་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་

511

བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཀུན་རྫོབ་བདེན་འཛིན་ལ་བྱས་ནས་དེས་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གསུང་པ་འདི་མི་ཐད་པར་ཐལ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་བཞིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། གཞན་ཡང་མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་གསུང་བ་དང་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་གསུང་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་རྣམས་རིམ་བཞིན་ཁས། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་རང་བཞིན་སྣང་བ་གསུང་བ་སོགས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་རྙེད་པའི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་ཀྱི་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་དགོས་དེ་མ་གྲུབ་ན་གཏན་མེད་དུ་འགྲོ་བ་ཁོ་བོའི་ཡང་ཡང་བྱས་མོད་སྙམ་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་ཁོང་ནད་ཆེ་བ་ཞིག་ཏེ། དེ་ལ་ལུང་རིགས་ཡང་དག་པ་འདི་རྣམས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱུག་སྨན་དུ་

512

བསྟེན་དང་། ལུང་འདི་དག་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ངོས་བཟུང་ནས་འཆད་པའི་གཞུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པ་གཉིས་འགལ་བ་ཡང་དག་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན། དེ་ནི་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པས་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གཞན་དུ་བཅོས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུས་རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང་།། ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་སོགས་ལས་རྒྱ་ཆེར་གསུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་ཀྱང་གོང་དུ་བཀག་ཟིན་པས་ཤི་ཟིན་པའི་རོ་ལ་སླར་རྡོ་བརྡུང་བྱེད་མི་དགོས་སོ།།

ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་འཇིག་རྟེན་དུ། ཞེས་སོགས་དྲངས་པའང་རང་མགོ་བཅག་པའི་ཐོ་བ་སྟེ། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་འཇིག་རྟེན་དུ།། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་འགྲུབ་འགྱུར་མིན་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཉིད་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དུ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་ཚད་མས་མ་འགྲུབ་པའམ་མི་གྲུབ་ཟེར་རམ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་གཉིས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་ཟེར། དང་པོ་ལྟར་ན་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་ཁེགས་ནས་མ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་གཏན་མེད་དུ་སོང་བ་ཡིན་

513

ཏེ། བདེན་གཉིས་གང་རུང་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཤིག་གཏན་ནས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་གཉིས་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་བཀག་པས་ཁེགས་ན་བདེན་པ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་ཤིག་ལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་རྒྱུ་ཅི་འདུག་སོམས་ཤིག ཁྱོད་ཀྱིས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་མ་བརྟག་མ་དཔྱད་པ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཁས་ལེན་གྱི་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་བཞག་རྣམས་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་ལྟར་ན། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་བཞག་ཚུལ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལྟར་བྱེད་གསུངས་པ་དེ་རྣ་ཐོས་ཙམ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཇི་ཙམ་ཞིག་ཁས་ལེན་པ་འདི་ཙམ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་རྣམས་དང་བསྟུན་མི་བསྟུན་གྱི་འཚམས་གཏན་ནས་མ་ཟིན་པ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་ཐ་སྙད་བྱེད་ན། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་དེ་དག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་གང་ཞིག དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་ན་དེ་ནི་དེ་

514

དེ་ཉིད་དུའམ་འཇིག་རྟེན་དུ་གསུང་བ་སོགས་དང་འགལ་བ་སྤྲོས་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་པས་ཕྱིར། དེས་ན་རྣམ་བདུན་རིགས་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་དཔྱོད་མེད་པར་གྲུབ་དགོས་ན་རྟོག་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པས་གྲུབ་ལུགས་ཟུར་པ་ཞིག་ད་ཅི་འདུག་སོམས་ཤིག ད་རུང་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ན་གཞི་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་དཔྱད་ཚེ་མི་འགྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་དང་། རྣམ་དཔྱད་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་འདིས་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་དང་རྟོག་པས་ཕར་འདོགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་ཀྱང་དགོས་པ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཞབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ལ། དེ་གཉིས་ཤིང་རྟ་ལྟ་བུའི་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་དུས་གཅིག་ལ་མི་འགལ་བར་གྲུབ་ཏུ་ཆོག་ལ། ཁྱོད་ཅག་གི་ལུགས་ལ་ཤིང་རྟ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་མི་འགྲུབ་པ་དེ་ཤིང་རྟ་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཤིང་རྟ་གཏན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་སོང་བས། རྣམ་བདུན་རིགས་པས་དཔྱོད་ན་ཤིང་རྟ་ཡོད་པ་མ་འགྲུབ་ནས་མེད་པར་སོང་བའི་ཤུུལ་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བཞག་རྒྱུའི་ཤིང་རྟ་ཞིག་ག་ལ་ཡོད་དེ་མེད་པ་དཔེར་ན་མོ་བཤམ་ཀྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་ཐ་སྙད་གཟུགས་བཟང་ངན་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པ་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལ་རྣམ་བདུན་རིགས་པས་ཤིང་རྟ་གཏན་

515

མེད་བྱས་ནའང་དེས་ཤིང་རྟ་མེད་གོ་མི་ཆོད། ཐ་སྙད་དུ་ཤིང་རྟ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་ཆོག་དེས་ཤིང་རྟ་ཡོད་གོ་ཆོད་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན། རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་ཁེགས་ནས་གཏན་མེད་བྱས་ཟིན་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་ན་དེ་བས་ལྷག་པའི་མེད་ལུགས་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་ཚད་མས་མ་གྲུབ་པ་ལས་ལྷག་པའི་མེད་ལུགས་ཞིག་ཡོད་ན་ཉམས་རེ་མཚར། ཤིང་རྟ་ཐ་སྙད་དུ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་རྣམ་པར་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་ཤིང་རྟ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་གང་ཞིག་སྣང་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤིང་རྟ་རྣམ་པར་བཞག་དགོས་ན་ཤིང་རྟ་རང་ངོས་གྲུབ་དགོས། དེ་གྲུ་པར་མི་འཐད་པ་ཟླ་བས་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་འཇིག་རྟེན་དུ་ཞེས་པས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུའང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་གཞན་ཡང་ཟླ་བས་བདེན་པ་གཉིས་སུའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་གསུངས་པ་སོགས་མཐའ་ཡས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཤིང་རྟ་ཡོད་ན་ཤིང་རྟ་རང་ངོས་གྲུབ་པའི་ཡོད་པ་ཡིན་དགོས། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ནི་བདེན་གཉིས་གང་དུའང་འཐད་པའི་གནས་མེད་དོ།། གཞན་ཡང་ཁྱོད་འདི་ཙམ་མགོ་བོ་རྨོངས་འདུག་པ་དེ། དཔྱད་གཞི་ཤིང་རྟ་གཅིག་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་ཚེ་

516

འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་དཔྱད་མེད་པ་རང་གི་ཡན་ལག་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཙམ་གྱི་འགྲུབ་རྒྱུ་གཉིས་བྱུང་བ་འདི་གཉིས་འགལ་མེད་དུ་འཛིན་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་དང་། གཞི་ཤིང་རྟ་གཅིག་ཉིད་རྣམ་བདུན་རིགས་པ་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་མི་འགྲུབ་པ་དེ་ཤིང་རྟ་ལ་དཔྱད་ཚུལ་གང་ཡིན་ངོ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་དང་། རྣམ་བདུན་རིགས་པས་དཔྱད་ཚེ་ཤིང་རྟ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་ལ་ཤིང་རྟ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་དཔྱད་པར་མ་གོ་བར། ཤིང་རྟ་ཡོད་མེད་དཔྱད་པར་གོ་སོང་བའི་སྐྱོན་དང་། རྣམ་དཔྱད་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལྟར་ཐ་སྙད་བཞག་ཚེ་རྣམ་པར་དཔྱད་མ་དཔྱད་ཀྱི་འཚམས་གང་ཡིན་ངོས་མ་ཟིན་ནས་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོས་ཤིང་རྟའི་ཐ་སྙད་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཤིང་རྟའི་ཐ་སྙད་མི་བྱེད་པ་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་འཁྲུལ་གཞི་བྱས་པ་སྟེ། སྤྱིར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་ཚུལ་འདི་ཧ་ཅང་ཞིབ་པས་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་རང་གི་རྗེས་འཇུག་གསུང་གི་བདུད་རྩི་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་དུ་བྱ་དཀའ་ན། ཁྱོད་ཅག་རིགས་པ་ཡང་དག་ལ་གོམས་འདྲིས་ཆུང་ཞིང་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བའི་རིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཕྲ་མོ་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མ་འཕྲད་པ་རྣམས་ཐུགས་ཁག་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྨྲས་པ། རིགས་ལམ་གོམས་པའི་གྲུ་གཟིངས་མ་རྙེད་ཅིང་།། ཡང་དག་བཤེས་གཉེན་དེད་དཔོན་མ་འཛོམ་པར།། ངེས་དོན་རྒྱ་མཚོར་བགྲོད་འདོད་རང་ཉིད་ལ།། ལོག་རྟོག་འཁུར་གྱིས་ངལ་བ་བྱིན་པར་ཟད།། ཀླུ་སྒྲུབ་ཟླ་གྲགས་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྲེལ་གྱི།། བཞེད་གཞུང་དྲང་ཐིག་རིགས་ལམ་ཕྲ་ཞིབ་ལ།། འཇམ་མགོན་བླ་མས་མུན་ཁུང་གསལ་སྒྲོན་དུ།། མཛད་ཀྱང་རྗེས་འཇུག་ཕལ་གྱིས་རྟོགས་དཀའ་ན།། ཁྱོད་ཅག་འདི་རིགས་གཞུང་ལུགས་ཟབ་མོ་ལ།། དཔྱད་བྱེད་རིགས་པའི་ལམ་ལ་གོམས་པ་ཞན།། ཚུལ་བཞིན་སྟོན་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་ན།། ཐུགས་ཁག་མེད་ཀྱང་ལམ་འདིར་སྨོན་པ་འཐད།། ཅེས་ཀྱང་བྱས་སོ།།

ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་འོག་ཏུ། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གནོད་མེད་ཀྱི་དབང་པོ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ཚུལ་དེ་བོར་ནས་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་ཚད་གྲུབ་ཁས་ལེན་ན། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་དང་། གཙོ་བོ་དང་རྟག་པའི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དང་བུམ་པ་སོགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་མེད་ཅིང་། རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ལའང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གཞན་ཡང་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་

518

དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་མེད་པ་ལ་སྒྲོ་བཏགས་པ་འཁྲུལ་བའི་བློ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཡུལ་ལ་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་བཏགས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་གཟིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་བློ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་རོ།། གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དེ་བློས་ཕར་བཏགས་ཙམ་མིན་པར་ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་དེ་དག་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་འདི་ཙམ་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་ནས་ཅུང་ཞིག་བརྒལ་ན། རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཚད་གྲུབ་ཁས་ལེན་པས་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པོ་དང་གཙོ་བོ་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཁོ་བོས་གཞི་གྲུབ་ན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཀྱི། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ན་གཞི་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་འདིའི་གནད་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་ཡང་ལོག་མ་ཕྱེས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡང་ལོག་ཕྱེས་པ་དེ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་ཕྱེས་ན་གཞི་གྲུབ་ན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པར་འགྱུར་ལ་དེས་ན་ཉེ་བ་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་།། གསེར་གྱི་ཁང་

519

མཆོག་འབར་བ་ཡིད་འོང་བ།། འདི་ན་དེ་ལའང་བྱེད་པོ་འགའ་མེད་དེ།། དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན།། རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་བརྟག་སྟེ།། ཞེས་གསུངས་པ་སོགས་ལུང་མཐའ་ཡས་པ་དང་འགལ་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་། རྟོག་པའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་བརྟག་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གཞི་གྲུབ་ན་རྟོག་པས་བཏགས་པས་ཁྱབ་ཀྱང་དེ་གནོད་མེད་ཀྱི་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། འདིར་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལྟར་ཁྱོད་ཅག་གི་བློ་གནོད་མེད་ཅེས་སྨྲ་འདུག་དགོས་པའི་གནད་ནི། གནོད་མེད་ནི་དོན་དེ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བུམ་འཛིན་མངོན་སུམ་ལྟ་བུ་བུམ་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ནི་ཡིན་ཏེ། བློ་དེ་མ་འཁྲུལ་བ་སོང་སའི་གཞི་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ལ་བྱེད་པ་དང་། མདོར་ན་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་། ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གཉིས་ཚོགས་མ་བྱུང་བར་དུ་ཐ་སྙད་བཞག་ས་མེད་པར་འདོད་པ་འདི་འདུག་པས་དེ་ནི་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ན་སྤྱིར་ཐལ་འགྱུར་བས་ཀྱང་བུམ་པ་བློ་ཞིག་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་ཡོད་པར་

520

འཇོག་ཀྱང་རང་རྒྱུུད་པ་ལྟར་བུམ་པ་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློ་གནོད་མེད་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་འཇོག་མི་དགོས། བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་པའི་བློས་ཀྱང་བུམ་པ་ཡོད་པར་འཇོག་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁོ་བོ་ཅག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་དང་གཙོ་བོ་དང་སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་ལ་འདོད་དགོས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། དེ་དག་ནི་བློ་ལོག་ཤེས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་སྒྲ་མི་རྟག་རྟོགས་ཀྱི་རྗེས་དཔག་སོགས་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་ཀྱང་དེས་བུམ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བདག་ཉིད་དེར་དངོས་པོ་དེ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་སྟེ་དངོས་པོ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་

521

བདེ་བ་དང་རྟག་པ་སོགས་སུ་འཛིན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཤད་ལ། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མི་རྟག་པ་སོགས་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་སོགས་ཀུན་ལ་མ་གྲགས་ཀྱང་དེར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཀུན་རྫོབ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་སུ་བཞག་པར་གསུངས་པས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གྲགས་པས་ཁྱབ་པའང་ཡོད་མི་དགོས་ལ། ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་སྡུག་བསྔལ་བ་སོགས་དེ་ལྟར་དུ་གྲུབ་པ་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་དུ་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་བའི་བློས་བུམ་པ་འཇོག་པར་བཤད་ན། བློ་འཁྲུལ་ན་ནི་རང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དེ་འཁྲུལ་བཞིན་དུ་ཡུལ་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འཇོག་དགོས་ན་ཐ་སྙད་བདེན་པ་པའང་འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་ལས་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་འཇོག་ས་མ་རྙེད་པས་ངེད་ཅག་བོད་སྔ་རབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་ལས་ལོགས་སུ་ཁྱད་ཆོས་འདོན་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་པས་རང་གིས་རང་ལ་ངལ་བ་མ་བྱེད་ཅེས་སྨྲ་ན། འདི་ཙམ་དཔྱད་པ་ཅུང་ཟད་ཕྲ་བའི་དོགས་པ་ཡིན་པས་ཁྱོད་ཅག་གི་བློ་ཡུལ་དུ་དེ་རིགས་དྲན་པ་དཀའ་ཡང་རང་གིས་དོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་སློང་ནས་ལན་འདེབས་ན། འདི་ནི་བློ་གང་ནས་འཁྲུལ་བ་དང་གང་ནས་མ་འཁྲུལ་བའི་ས་འཚམས་ཕྱེད་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལྟ་བུ་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་བའི་བློས་བུམ་པ་འཇོག་ཅེས་པའི་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་འཁྲུལ་བ་སོང་སར་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འཁྲུལ་པར་སོང་ལ། དེ་སོང་ཡང་བློ་དེ་བུམ་པ་ལ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་འགྲུལ་བ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པའི་སྡོད་ལུགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་པ་གང་ཞིག། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་ལ་བུམ་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་བུམ་པ་ཙམ་ལ་མ་འཁྲུལ་ཏེ། བློ་དེས་བུམ་པ་ཡོད་ཙམ་དུ་ངེས་པའི་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་ནི་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་བུམ་པ་སྣང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་འཁྲུལ་ཀྱང་། ངེས་པའི་ཚུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་དགོས་སོ།། དེས་ན་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་འཛིན་ཚུལ་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་ཚུལ་གཅིག་དང་། རང་ངོས་ནས་མེད་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟར་བརྫུན་པར་ཡོད་པར་འཛིན་ཚུལ་གཅིག་དང་། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མ་བྱས་པར་འཛིན་ཚུལ་གཅིག་དང་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་

523

འཛིན་ཚུལ་བར་མ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་གང་ཟག་ལས་གཞན་ལ་མི་འབྱུང་ཞིང་། བདེན་པར་རམ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་ཡོད་ཙམ་དུ་འཛིན་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོག་པས་ཡོད་པར་གང་བཟུང་བདེན་འཛིན་དུ་བྱེད་ན། ཐ་སྙད་པའི་བློ་ཐམས་ཅད་དགག་བྱར་བྱེད་པའི་ལོག་རྟོག་མ་རུང་བ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ།། དེས་ན་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གང་ཡིན་འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་ལས་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་ངོ་ཙམ་ལས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སྐུར་བ་བཏབ་པའི་ཆད་ལྟ་ལ་གནས་ནས། ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྟོག་པའི་བཏགས་ཙམ་གྱི་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པའི་གནད་འདི་རྒྱུལ་ལ་མ་ཤོངས་ནས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ལས་མ་གྲུབ་ན་ཡོད་ཡིན་པར་འགལ་བསམ་ནས། དབང་ཕྱིག་བྱེད་པོ་དང་། གཙོ་བོ་དང་། སྒྲ་རྟག་པ་སོགས་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ན་རང་ངོས་མ་གྲུབ་པ་ནི་འདྲ་བའི་བུམ་པ་ཀ་བ་སོགས་དང་ཡོད་མེད་མགོ་མཚུངས་སུ་འགྱུར་སྙམ་པའི་འཁྲུལ་

524

གཞི་འདི་ཅི་ཞིག་གི་འབྱུང་དགོས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས་མི་ཤེས་གཉིད་ཀྱིས་རབ་བསྐྱོད་མུ་སྟེགས་ཅན།། རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་བརྟག་པ་དང་།། སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བརྟག་པ་གང་།། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཉིད།། ཞེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུང་འདུག་པའི་ཕྱིར། འདིའི་ཚིག་རྐང་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་མཐའི་བརྟག་པ་དང་ཞེས་པ་དང་། ཚིག་རྐང་གསུམ་པའི་མཐའི་བརྟག་པ་ཞེས་པ་དག་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པར་གསུངས་པ་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་དང་། གོང་དུ་དྲང་བའི་རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམ་བརྟག་སྟེ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམས་རྟོག་པས་བཏགས་པ་གསུངས་པ་དང་། བུམ་སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང་།། འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡོད་ཅེས་དང་།། དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུའམ་འཇིག་རྟེན་དུ།། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་འགྲུབ་འགྱུར་མིན་མོད་ཀྱི།། རྣམ་དཔྱད་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་འདི།། རང་གི་ཡན་ལག་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན།། ཞེས་ཤིང་རྟ་རྣམ་བདུན་རིགས་པས་བཙལ་བའི་ཚེ། ཤིང་རྟ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་མི་འགྲུབ་ཀྱང་། རྣམ་པར་མ་དཔྱད་པ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་འདི་སྟེ། ཤིང་རྟ་ཡོད་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ནི་ཤིང་རྟ་རང་གི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པས་

525

བཏགས་པ་ཡིན་གསུངས་པས་འདི་དག་ལ་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས་དང་། སྔ་མ་མི་ཤེས་གཉིད་ཀྱིས་བསྐྱོད་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་བརྟག་པའི་བདག་སོགས་དང་། སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་རྟོག་པས་ཕར་བརྟག་པ་གང་ཡིན་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལྟ་ཞོག་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་ཅེས་དང་། ཤིང་རྟ་སོགས་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་དང་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་གཉིས་ཚོགས་སུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཁས་ལེན་མི་རུང་ན་གོ་བདེ་བའི་སྦྱོར་བ་འདི་བྱ་སྟེ། བུམ་པ་ཆོས་ཅན། ཐ་སྙད་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བུམ་སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང་།། འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཡོད།། ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ལུགས་ཀྱང་རང་ངོས་མ་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་དགོས་པ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་རྐང་སྔ་མས་བུམ་སོགས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་གསུངས་པ་གང་ཞིག། དེ་ཉིད་དུ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུའང་། འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཚིག་རྐང་ཕྱི་མས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་

526

རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་རིགས་འགྲེ་དགོས་པ་ལུང་སྔ་མའི་མཇུག་ཐོགས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བས་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ལུང་སྔ་ཕྱི་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། དངོས་སྨྲ་བས་གོང་དུ། གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ན།། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་བཤམ་བུ་ཇི་བཞིན།། དེ་དག་མེད་པར་ཉིད་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར།། ཞེས་ཁྱོད་ཅག་གིས་སྨྲས་པ་བཞིན། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་ནམ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་ན་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པར་མེད་པར་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བ་མོ་བཤམ་ཀྱི་བུ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ་བའི་རྩོད་པ་བྱུང་བའི་ལན་དུ། མོ་བཤམ་བུ་ལྟར་གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱིས།། མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་མ་ཡིན་པ།། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྨྲ་འདི་མ་ངེསཔའོ།། ཞེས་མོ་བཤམ་ཀྱི་བུ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་ཅིང་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་ཁྱད་པར་དང་། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་འདི་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་མོ་བཤམ་ཀྱི་བུ་ལྟར་གཏན་མེད་དུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མེད་པའི་རྩོད་སྤོང་དང་། གོང་དུ་དྲངས་ཟིན་པའི་ལུང་ཚིག་རྐང་གསུམ་དང་

527

ཚིག་རྐང་བཞི་པས་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མོ་བཤམ་བུ་དང་མཚུངས་པ་ཐལ་མི་འགྱུར་ཞེས་རྩོད་སྤོང་མཛད་ཚུལ་གསལ་པོ་འདི་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་དཔྱད་དང་། མོ་བཤམ་གྱི་བུ་དང་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་གཞིར་བཅས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་མཐོང་མི་མཐོང་གི་ཁྱད་པར་དང་། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་འདི་ཁྱོད་ལྟར་ན་དོན་མེད་འབའ་ཞིག་བྱས་པར་ཐལ་ཏེ། རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི་གཏན་མེད་ཀྱི་དོན་དུ་སོང་བས་བུམ་སོགས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཟིན་ནས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མེད་མོ་བཤམ་གྱི་བུ་དང་ཁྱད་པར་ཕྱེ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་པས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་དོན་མེད་ཀྱི་འོ་བརྒྱལ་མ་མཛད་ཅེས་སྙིང་ཁམ་བསྐྱེད་ནས་ཞུ་ཕོད་པར་གྱིས་ཤིག དེས་ན་ངེད་ཅག་གི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་འཁྲུལ་མེད་དུ་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་ལུགས་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད་དེ། ཆོས་གང་ཞིག་རང་བཞིན་མེད་པ་དེ་ནི་ཆོས་དེ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་གོ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཡོད་གོ་ཆོད་དེ། ཆོས་དེ་རྟོག་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་ཆོས་དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་དོན་དུ་གོ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་མ་གྲུབ་པ་དང་། རྟོག་པས་

528

བཏགས་ཙམ་པ་གཉིས་འགལ་བར་མེད་པར་ཁས་བླངས་ཆོག་པའི་གུ་ཡངས་བློ་བདེ་བདེ་བྱུང་བ་ལགས་སོ།། ཁྱོད་ཅག་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་པའི་མུན་ནག་ཏུ་འཁྱམས་པར་མ་བྱེད་པ་ཤིང་རྟ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་རྐྱང་པའི་གོ་བ་ཞིག་ལོངས་དང་གསལ་བྱེད་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་ཅུང་ཟད་ཅིག་རྙེད་དུ་འོང་སྟེ། ཤིང་རྟ་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་གཅད་བྱ་ཞིག་ནི་ཡོད་པ་དེ་གང་ཞིག ཙམ་སྒྲ་དེས་གང་གཅད་ན་ཤིང་རྟ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དེ་གཅོད་པར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་འགྲུབ་འགྱུར་མིན་མོད་ཀྱི།། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་རང་གི་ཡན་ལག་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན། ཞེས་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་དུ་སྟོན་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འཁྲུལ་བའི་བློས་ཐ་སྙད་འཇོག་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་གཟིགས་པར་ཐལ། དེ་ལ་འཁྲུལ་བའི་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་ཐལ་བ་ཡང་ཐ་སྙད་འཁྲུལ་བློས་འཇོག་ཚུལ་མི་ཤེས་པ་ལ་དེ་འདྲའི་ཐལ་བ་འབྱུང་གི་ཐ་སྙད་འཁྲུལ་བློས་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་མཁན་ལ་དེ་འདྲའི་ཐལ་བ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཐ་སྙད་འཁྲུལ་བའི་བློས་འཇོག་ཚུལ་མ་ཤེས་ན། ཐ་སྙད་ཡུལ་གྱི་སྡོད་ལུགས་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློས་འཇོག་དགོས། དེ་འཇོག་ན་ཐ་སྙད་རང་ངོས་ནས་

529

གྲུབ་པར་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཐ་སྙད་མཁྱེན་དགོས་དེ་མཁྱེན་ན་ཐ་སྙད་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་མཁྱེན་པར་སོང་བས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལ་འཁྲུལ་བའི་བློ་མངའ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང་། ཡང་ན་འཇུག་འགྲེལ་ལས་དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་མ་རིག་པ་རང་བཞིན་འབའ་ཞིག་མངོན་དུ་མཛད་པར་གསུངས་པས་ཐ་སྙད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་གང་ཞིག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅི་ཡང་མི་མཁྱེན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་བའི་ཆོས་འབའ་ཞིག་མཁྱེན་པས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཅི་ཡང་མི་གཟིགས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཡང་ན་ཐ་སྙད་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པར་མི་སྲིད་པ་ཞིག་སངས་འཕགས་ཀྱིས་མཁྱེན་ན་རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ཀྱང་མཁྱེན་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། གོང་འོག་གི་ཁྱབ་རྟགས་རྣམས་ཁྱོད་རང་གིས་ཁས་ལེན་ལ་དཔྱད་པས་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།། ཅི་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཟིན་ན་བློས་མཐོང་དུ་མི་རུང་བསམ་ནའང་དེ་ལྟར་དོགས་པ་ག་ལ་དགོས་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས།

530

དཔེར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེ་དག་མཐོང་གི་མོ་བཤམ་གྱི་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་བདག་ཉིད་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པར་གྱིས་དང་། དེ་ན་ཕྱིས་ང་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་མོ་བཤམ་གྱི་བུ་གཉིས་ལ་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་སེམས་ནས་ཡིན་ཀྱི་ལོག་པའི་མྱ་ངན་བསལ་བར་གྱིས་ཤིག། འོ་ན་ཐ་སྙད་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་མཁྱེན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་དུ་ཡོད་དེ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་བདེན་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པས་བུམ་པ་ཀ་བ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་གང་བཞག་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་འཕགས་པས་མཁྱེན་རིགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་བློས་གང་བཞག་པའི་བུམ་པ་ཀ་བ་སོགས་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་བའི་བློ་ལ་བུམ་པ་ཀ་བ་སོགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་ཡང་། དེ་ལ་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་མི་དགོས་ཏེ། འཁྲུལ་བའི་བློ་ལ་གང་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་

531

རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་ཚུལ་དང་། དེ་ལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་ཚུལ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཁྱེན་ཏེ། དེ་དག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ས་ལམ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་སོགས་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཞག་མི་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་རྣམས་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོག་པ་འཁྲུལ་བས་ཐ་སྙད་འཇོག་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཁ་དྲངས་པའི་ཆེད་དུ་དེ་དང་དེའི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་འཇོག་པར་མཛད་པས་ན་དེ་དག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་བཞག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དང་པོ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་དང་བསྟུན་ནས་ཐ་སྙད་མཛད་པ་བཞིན་ཕྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་རྟོག་ཡུལ་ནའང་དེ་ལྟར་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ས་ལམ་གྱི་རྣམ་བཞག་གང་གྲགས་པ་དེ་ལྟར་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། མཐར་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་སོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་འདི་རིགས་ལ་བརྟེན། སློབ་དཔོན་ཀླུས། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར།། དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར།། དམ་པའི་དོན་ནི་མི་རྟོགས་པར།། མྱ་ངན་འདས་པ་འཐོབ་མི་འགྱུར།།

532

ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་མ་བརྟེན་པར་དམ་པའི་དོན་མི་རྟོགས་ལུགས། ཐ་སྙད་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཚོད་དང་མཐུན་པའི་ས་ལམ་སོགས་རྣམ་པར་བཞག་པའི་གདུལ་བྱ་རིམ་གྱིས་ཁ་དྲངས་ནས་དམ་པའི་དོན་རྟོགས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཐར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འབབ་ཅིང་གཞོལ་བ་སོགས་གང་གསུང་པ་རྣམས་ཀྱང་དགོངས་པའི་གཏད་སོ་དངོས་གནས་པ་དེ་འདི་རང་ལ་ཐུག་པར་ཤེས་དགོས་སོ།། གནད་འདི་དག་ལས་འཕྲོས་པའི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་མཐའི་གནད་གསང་ཤིན་ཏུ་དབྱེ་དཀའ་བ་དུ་མ་བཤད་རྒྱུ་མཆིས་ཀྱང་འདིར་བརྒལ་ལན་ཙམ་ལ་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཧ་ཀྱང་ལྕི་བ་ལ་འཛེམ་ནས་དེ་ཙམ་ལས་མ་སྤྲོས་སོ།། འདིར་སྨྲས་པ། གང་ནས་རྩོད་ཀྱང་རིགས་ལམ་གནམ་ལྕགས་ཐོག།། ལོག་པར་དམ་བཅའི་བྲག་རི་བཤིག་པ་འདི།། འཇུག་པ་བཅུ་པའི་མཐུ་རྩལ་ངོམས་པའམ།། ཡང་ན་རྩོད་ངག་རིགས་ལམ་འབར་བའི་མཐུ།། ཚད་ལྡན་ལུང་གི་དམག་དཔུང་འཕྱུར་བ་ལ།། ཐལ་ངག་གནད་དུ་གཟེར་བའི་དམག་དཔོན་གྱིས།། རྣོ་ངར་མཚོན་གྱིས་དཔུང་ཤེད་མངོམས་པ་ལ།།

533

རྩོད་ངག་དེ་ཡང་དགྲ་དཔུང་གཏེགས་པའི་གྲོགས།། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་མེད་པ་དང་།། རྟོག་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་རྣམ་འཇོག་པས།། དཀའ་གནད་ཁུར་ཆེན་བློ་ཡིས་མ་ཐེག་པས།། ལོག་པའི་ཀུ་ཅོ་སྒྲོག་པའི་ཐལ་ངག་རྣམས།། དྲང་ཐིག་དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་མཐར་ཆགས་སུ།། བཅོམ་ནས་ཤིང་རྟ་བགྲོད་པའི་བཤུལ་ལམ་ཞིག།། ལེགས་པའི་ལམ་ལ་གདུལ་བྱ་བདེ་གླག་ཏུ།། འགོད་པ་ཐུབ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ལྟ་བུར་བྱས།། གངས་རིའི་སུལ་འདིར་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གྱི།། གཡུ་རལ་སྤྲུག་པའི་མཁས་མང་འདས་ཟིན་ཀྱང་།། སླར་ཡང་མཁས་མཆོག་གདོང་ལྔའི་ཕྲུག་གུ་ངས།། རིགས་པའི་ང་རོས་ས་ཆེན་འདར་སྙམ་བགྱིད།། དེང་འདིར་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་ཙོང་ཁ་པའི།། དྲི་མེད་བཞེད་གཞུང་པདྨོའི་ཚལ་ཆེན་པོ།། བརྫི་འདོད་རྒོལ་རན་གཉིས་མཐུང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་།། ལུང་རིགས་སྦར་མོའི་ངར་ལ་བག་ཟོན་གྱིས།། བསམ་བཞིན་ཙིག་ངན་དུག་གི་མདའ།། རྒོལ་བའི་སྙིང་ལ་མ་གཏད་ཀྱང་།། རིགས་པས་རྦབ་རྒོད་འདྲིལ་བ་ཡིས།། ཁས་ལེན་མཁར་རྫོང་བཤིག་པ་དང་།། ལྷན་ཅིག་ངོ་ཚའི་ཁས་ལེན་བརྒྱའི།། རྡུལ་འཚུབ་དྲག་ཏུ་འཕྱུར་བའང་།། རྒོལ་

534

ངན་རང་གིས་བརྩམ་པའི་ལས།། ཡིན་ཕྱིར་འགྱོད་པ་མི་མཛད་འཚལ།། ཞེས་བྱ་བའང་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་དུ་བྱས་པའོ།། མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བརྒལ་བའི་ཡང་ལན་ལོག་ལྟའི་ཁོང་ཁྲག་འདོན་པའི་སྐྱུག་སྨན་ཞེས་བྱ་བ་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཏེ་དང་པོའོ།། །།

གཉིས་པ་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས། བདག་མེད་པ་གང་གིས་བདག་འཛིན་གང་སྤང་བ་ལ་དཔྱད་པའི་བརྒལ་ལན་དང་། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ཚུལ་དགག་པ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པའོ།། དང་པོ་ནི་དེ་ལ་ཁོ་བོས་ཀྱང་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སྤྱི་ཙམ་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་སྤངས་དགོས་པ་དང་། འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་མ་སྤང་ན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བའི་ལས་འགྲུབ་པར་ལུང་དེའི་དོན་ཡིན་ཡང་། ཁྱོད་འདོད་པ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བའི་དབང་གིས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་ན་ཡང་། ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པས། ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དམ་ཆོས་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་རྟོགས་པར་ནུས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ཆ་མེད་ཙམ་གྱི་ཆོས་དུ་མ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལ་ངར་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ།

535

དེ་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཚེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཞེས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་སྟེ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དཔེར་ན་ཐག་པ་མེད་པར་མ་ཤེས་ཀྱང་སྦྲུལ་འཛིན་ལྡོག་པར་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་པ་འདི་ཙམ་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་ནས་བརྒལ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དམ་ཆོས་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་ཞེས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དང་ཆོས་བདག་མེད་རགས་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་འདི་ནས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་གྱི་རྣམ་བཞག་ལ་འཁྲུལ་བའི་འཚངས་ཆེན་ཐམས་ཅད་བྱུང་བར་འདུག་སྟེ། ཕུང་པོ་བདེན་མེད་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན་ལ། ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་པ་ཞེས་པའི་བདག་དེ་གཉིས་དོན་གཅིག་པ་འོང་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་འཛིན་པའི་བདག་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་གྲུབ་མཐའི་ཀུན་བཏགས་པའི་བདག་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱང་དོན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སླ། ཡང་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དམ་ཆོས་བདག་མེད་རགས་པ་རྟོགས་པ་དེས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་བ་རྟོགས་ནུས་ཟེར་ན། དེ་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་པའི་

536

ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ལུགས་འདིར་གཞི་གང་ཟག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཆ་མེད་པའི་བར་གང་རྟོགས་ཀྱང་དེ་ཀུན་རྫོབ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་བློ་ཙམ་ལས། དོན་དམ་དངོས་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་བློ་མ་ཡིན་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་འདི་བྱས་འདུག་སྟེ། ཆ་མེད་ཙམ་གྱི་ཆོས་དུ་མར་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཞེས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་སྟེ། གདགས་གཞིའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་རྣམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་འདི་འདུག་པས་འདི་ལ་དཔྱད་ན་ཧ་ཀྱང་སྨྱོ་བའི་གཏམ་ཞིག་ཏེ། བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་ནི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་ལ། དེ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་ནུས་ན། ཆོས་གང་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་གཏན་ལ་ཕབས་པ་དེ་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་གཏན་ལ་ཕབས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། དེའི་ཕྱིར་བདག་མེད་ཤེས་པས་བདག་ལྟ་བ།། དཔྱིས་ཀྱང་འབྱིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མཚར།། ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་པའི་བདག་མེད་རགས་པ་ཙམ་ཤེས་པས་བདག་ཏུ་

537

ལྟ་བ་ཕྲ་མོ་སུན་འབྱིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཅི་ཡང་མི་མཚར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་མཚར་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་མཚར་དུ་འཛིན་ནས་མགོ་རྨོངས་པ་བྱེད་ཅེས་ཞུས་ཤིག དེར་མ་ཟད་འདིའི་དཔེ་ལས་ཀྱང་། རང་ཁྱིམ་རྩིག་ཕུག་སྦྲུལ་གནས་མཐོང་བཞིན་དུ།། འདི་ན་གླང་ཆེན་མེད་ཅེས་དོགས་བསལ་ཏེ།། སྦྲུལ་གྱིས་འཇིགས་པའང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི།། ཀྱེ་མ་གཞན་གྱིས་གནམ་པོར་འགྱུར་ཉིད་དོ།། ཞེས་པའི་སྔ་འགྲེལ་དུ། ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པར་མེད་པའི་དོན་འདི་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ་ཞེས་རྟག་པའི་བདག་སྤོང་བས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སྤོང་བའི་འགྲེལ་མེད་དུ་གསུངས་ཀྱང་ཀྱོད་ལྟར་ན། དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཅན་ཡིན་པས་ཟླ་བའི་ཞབས་དང་ལྟག་སྤྲོད་དུ་སྡོད་ལ་སྨྲ་བར་གྱིས་ཤིག།དེར་མ་ཟད་དེའི་ཕྱི་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། གང་གི་ཕྱིར་གླང་པོ་ཆེ་མེད་པས་ནི་དེའི་སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པ་སེལ་བར་མི་ནུས་སོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་དག་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་འདིའི་ལྟར་ན་ཡང་། རྟག་པའི་བདག་མེད་པས་ཕུར་པོའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་པ་བསལ་བར་མི་ནུས་ཏེ། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ཁྱིམ་གྱི་རྩིག་ཕུག་སྦྲུལ་དངོས་སུ་མཐོང་ནས་འཇིགས་པ་དེ། འདི་ན་གླང་ཆེན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སེལ་ནུས་པར་ཐལ། ཕུང་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས་རྟག་

538

གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱིས་བདག་འཛིན་ལྡོག་པས། གང་ཟག་གི་བདག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུར་ནུས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་གྱིས་དངོས། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་གལ་ཏེ་ཕུར་པོ་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མི་རྟོགས་ན། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དང་རྣམ་བདུན་ཤིང་རྟའི་རིགས་པ་ཁོ་ནས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་རྩ་བ་དྲུང་ནས་ཕྱུང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་པའང་རིགས་པ་སྔ་མ་དེ་དག་གིས་འགོག་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དུ་བྲལ་དང་རྣམ་བདུན་རིགས་པས་གང་ཟག་གི་བདེན་པ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབས་ན་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་ནུས་ཀྱང་། གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་སྟེ་ནུས་ན་རང་ཁྱིམ་རྩིག་ཕུག་སོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིག་དེ་དག་གི་ཕྱོགས་སྔར་བསམ་བཞིན་དུ་སྡོད་པར་ཡིན་པས་སོ།། དེས་ན་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་འཛིན་ཡོད་པ།། དེ་སྲིད་དེ་ལ་རང་འཛིན་ཡོད།། ཅེས་པའི་ལུང་དང་། གང་ཕྱིར་བདག་མེད་ཤེས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལུང་གཉིས་ལུང་དོན་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བའང་མི་རིགས་ཏེ། ལུང་སྔ་མས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་མ་བཟློག་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་འཛིན་མི་ལྡོག་པར་གསུང་ཞིང་། ལུང་ཕྱི་མས་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་

539

ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བས། བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བར་འདོད་པའི་འཐད་པ་ཧ་ཀྱང་མཚར་བའི་གནས་སུ་རྩིས་ནས་རང་ཁྱིམ་རྩིག་ཕུག་སོགས་ཀྱི་དཔེ་དང་བཅས་པས་དགག་པར་མཛད་ལ། ལུང་སྔ་མས་ཇི་སྲིད་ཕུར་པོ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་རང་འཛིན་ཡོད་ཅེས་ཚུར་སྒྲུབ་པ་ལས་ཕར་དགག་པ་མ་མཛད་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་ནུས་པའི་ཕྱིར། ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྤྲོས་པ་མང་པོ་བསྐྱེད་ག་ལ་དགོས། ཕྲ་ཞིབ་ལུང་རིགས་མདའ་རྣོན་པོ།། ཕས་རྒོལ་སྙིང་ལ་བཏབ་པ་ཡིས།། ལོག་ལྟའི་སྲོག་རྩ་དྲེགས་པའི་ཚེ།། མཁས་མཆོག་དཔའ་བོའི་གྲགས་པ་འབར།། ཞེས་ཀྱང་བྱས་སོ།། (9.40) གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་འདོད་ཚུལ་དགག་པ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས། དངོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་མི་བཞེད་ལ་རྩོད་པའོ།། དང་པོ་ནི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་པའི་ཐད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཆད་ཚུལ་མ་འགྲིགས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་ལས་མ་སྨྲས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནས་ལགས་སོ།། ཞེས་པའི་བར་གྱི་ལན་ཞིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་སྔར་མཚོན་ཙམ་ལས་མ་སྤྲོས་པར་ཕྱིས་སྤྲོས་པ་ཡིན་ན་ཁོ་བོས་ཀྱང་སྔར་རྩོད་པའི་བརྒལ་ལན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ཉམས་པར་བྱས་ཟིན་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་དག་སླར་ཡང་ཚིག་ཉུང་ངུས་ངོ་སྤྲོད་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐབས་འདིར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་གྲོལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཀྱང་། དེ་དག་གོང་དུ། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་

540

ལམ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་ལ། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ཀྱང་མཐར་ཐུག་གི་གྲོལ་བ་མིན་པའི་ཚུལ་འཆད་པར་བཞེད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་སོགས་བཀོད་པ་སྟེ་ཞེས་སོགས་སྨྲས་པ་མི་འཐད་དེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བ་ལ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་ཆེས་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན་ཏེ། གོང་དུ་བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱིས།། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།། ཞེས་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་ནས། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བ་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བའི་ཚུལ་དང་པོར་ལུང་ལས་གསུངས་ཚུལ་བསྟན་བཞེད་ནས། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་བྱུང། (9.41-9.43) དེ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལུང་དེ་ལུང་ཚད་མར་སྒྲུབ་བཞེད་ནས། གལ་ཏེ་ཐེག་ཆེན་ཞེས་པ་ནས་དོར་བྱར་འགྱུར།། ཞེས་པའི་བར་གསུང་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རིགས་པས་གནོད་བྱེད་ཀྱང་སྟོན་བཞེད་ནས། (9.44) བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དཀའ་བར་གནས་ཞེས་གསུང་ནས་དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་མྱང་འདས་དེ་ཐོབ་མི་ནུས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྒྱས་པ་བསྟན་བཞེད་ནས། (9.45-9.46) ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་སོགས་གསུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པ་སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་མྱང་འདས་ཐོབ་པར་དཀའ་བ་སྟེ་

541

འཐོབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་འདོད་པའི་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་ཙམ་བྱས་པ་དེས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་གང་ཞིག། ཁྱོད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐོང་བའམ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ནས་དགྲ་བཅོམ་འཐོབ་ནུས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཕེན་འདོད་ནས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་གསུང་། དེ་ལ་ཕ་རོལ་པོའི་གསལ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱུར་ནས་ལན་མི་གདབ་ཀྱང་རྟགས་ལ་དོན་གྱིས་འདོད་ལན་ཐེབས་པ་ཡིན་པ་གཞིར་བཅས་ནས་རྟགས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་དེ་ཁྱོད་འདོད་ཀྱང་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པར་ཁས་ལེན་རྒྱུའི་གང་ཟག་དེ་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མེད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་ལེན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འཕེན་པ་ལ་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་གསུངས་ཏེ་

542

ཕ་རོལ་པོས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་རྟགས་མ་གྲུབ་སྟེ། ངེད་ཅག་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་སྲེད་པ་ཟད་པར་བྱེད་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཟེར་བ་ལ། སྲེད་འདི་ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ལམ་བསྒོམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་སྲེད་པ་དེ་སྤོང་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པ་ལ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་གཅིག་དང་། ཤེར་མདོ་ནས་བཤད་པའི་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་གང་ཞིག དེའི་ནང་ནས་སྲེད་པ་སྔ་མ་ནི་ཁྱོད་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་མེད་ཀྱང་། ཕྱི་མ་ནི་ཅི་སྟེ་མེད་དེ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པ་ཙམ་གྱིས་ཕྱི་མ་འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། སྲེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་འབྱེད་རིགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སྲེད་པའི་རྩ་བ་

543

མ་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་འབྱེད་རིགས་པའི་ཕྱིར། (9.47) དེ་ནས་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན།། ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད།། ཅེས་ཚོར་བ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་མ་བཟློག་པས་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་འཕྲད་འདོད། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགལ་རྐྱེན་མེད་ཅིང་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བའི་རྒྱུ་ལས་རང་འབྲས་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་པར་ཐལ། དམིགས་པ་དང་ནི་བཅས་པའི་སེམས།། འགའ་ཞིག་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར།། ཞེས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་སྲེད་པ་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པས་ན་བདེན་འཛིན་དེས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་འགྱུར་བ་དེ་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། འདི་དག་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་ཟུར་ཙམ་སྨྲོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བརྒལ་ལན་འདི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་འགྲོ་བར་སླ་བའི་ཕྱིར་དུ་བཀོད་པ་ཡིན་ནོ།། དེ་དག་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགག་པའི་ཚིག་གང་སྨྲས་པ་རྣམས་མཐར་ཆགས་སུ་བཀོད་ནས་དགག་ན་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཧ་ཀྱང་མང་ཞིང་སྙིང་པོ་ཡང་དེ་ཙམ་མ་འཆིས་པས་འདི་ན་སྙིང་པོའི་གནད་བསྡུས་ནས་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་དགག་པ་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་མངོན་

544

འགྱུར་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་གཏན་ནས་མ་སྦྱར་ན་སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ལ་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ངག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིར་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་རིགས་ལ། དེ་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་ལ་སྦྱར་ནས་འཆད་ཚུལ་ལྟར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་སྨྲས་པས་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་ཐལ་བ་གང་ཡང་མི་འཇུག མངོན་གྱུར་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་འདི་དོན་གྱིས་གོ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་མ་ཐག་པའི་མགོར་སྦྱར་ན། ཚིགས་ཟིན་ལ་ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་འདོད་ན། ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་སྤངས་པས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲས་ཚེ། ཟད་པར་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་ཁས་ལེན་པ་ལ་མངོན་འགྱུར་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་ཐལ་ཞེས་ཟེར་བའི་སྤྱོད་འཇུག་ལ་དངོས་འགལ་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པར་བསྟན་པས་འགྲེལ་ཚུལ་དེ་ལེགས་སམ་དཔྱོད་ཅིག ཅེས་སྨྲས་འདུག་པ་འདི་ཁྱོད་ཀྱི་ལོག་པར་རྟོག་པའི་གནད་ཀྱི་རྩ་བ་འདུག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་ཚུལ་ལ་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྤངས་ནུས། དེས་ན་ཉོན་མོངས་སྤངས་ཞེས་པའི་ཉོན་མོངས་པའང་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཉོན་མོངས་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་དེ་ཡིན། དེ་བཞིན་ངེད་ཅག་གིས་ཀྱང་མི་འདོད་ཀ་མེད་ཡིན་བསམ་ནས། ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་པས་

545

གྲོལ་བར་འདོད་ན་ཞེས་ཕ་རོལ་པོས་ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཀྱང་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་པར་འདོད་པ་དེ་དགག་དགོས་རྒྱུ་ལ་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་ཐལ་ཞེས་སྦྱར་བ་མི་འཐད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཕྱོགས་སྔའི་ནམ་མ་ལངས་པ་དགག་པའི་ཉི་མ་ཤར་བའི་དཔེ་དང་མཚུངས་ཏེ། ངེད་ཅག་གིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཐལ་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་དེས་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་དེ་ཉོན་མོངས་རྩ་བ་ནས་སྤངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེའང་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་ཟད་ནས་གྲོལ་བ་ཕ་རོལ་པའི་ཁས་བླང་རྒྱུའི་དགྲ་བཅོམ་དེ། དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པ་དེ་མ་ཐག་ནས་གྲོལ་བ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་འཕུལ་ཚེ། ཕ་རོལ་པོས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་ཙམ་ལས་མ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཞིག་མི་འདོད་ཀ་མེད་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

546

འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་ཐལ་འགྱུར་ཡང་དག་པ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཅི་ཞིག་དགོས། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་གྲོལ་བ་རྟགས་སུ་བཀོད་ཀྱི། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་བརྟགས་སུ་མི་བྱེད་སྙམ་ན། མི་རྟག་སོགས་གོམས་པའི་ལམ་གྱིས་གྲོལ་ན། ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་སྤངས་དུས་ནས་གྲོལ་བར་ཐལ་ཞེས་ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་བཞིན་དེ་འདྲའི་རྟགས་ཁྱབ་དངོས་ཤུགས་གང་དུའང་མི་སྟོན་པར་དེ་ལྟར་འགྲེལ་པ་ནི་རྩོམ་པ་པོ་མི་མཁས་པར་འགྱུར་ན་བརྗོད་པ་ངན་པ་དེ་འདྲ་ཞི་བ་ལྷ་ལྟ་བུ་ལ་ག་ལ་མངའ་ཞེས་སྨྲས་འདུག་ཀྱང་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་ཚུལ་རྣམ་པར་མ་ཕྱེས་པའི་རང་མཚངས་ལགས་ཏེ། འགྲེལ་ཚུལ་འདིས་རྟགས་ཁྱབ་དོན་གྱིས་གསལ་པོར་གོ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་ཐལ་ཞེས་གང་གྲོལ་རྒྱུའི་གང་ཟག་དེས་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་གཉེན་པོ་མི་རྙེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་མགོ་གནོན་ནུས་ཙམ་གྱིས་ལམ་ཞིག་རྙེད་པ་དོན་གྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ནི་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་དེ་ལས་མ་འདས་པ་

547

དོན་གྱིས་གོ་ནུས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་རྩོད་པ་མཐར་ཆགས་སུ་བྱུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་དོན་གྱི་གོ་བར་འགྱུར་ཏེ། གོང་དུ་བདེན་པ་མཐོང་བས་ཞེས་སོགས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེས་འདིར་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དགོས་ཏེ། འདི་རྩོད་པ་དེ་དག་གི་འཕྲོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་སྟོན་པའི་རྟགས་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱ་རྒྱུ་ཡང་། གོང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་ཞེས་སོགས་རྩོད་པའི་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་བཞིན་དུ་རྟགས་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲིགས་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་མདོར་ན་མངོན་འགྱུར་ཙམ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་པ་ལ་སྦྱོར་ནས་ཁས་བླངས་ཀྱི་རྟགས་བྱས་ནའང་མི་བདེ་ལ། དམ་བཅའ་ཁོ་ནར་སྦྱར་ཡང་མི་བདེ་བས་ཚིག་འབྲེལ་འགྲིགས་དཀའ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་གསལ་བ་ལ་སྦྱར་ནས་མི་འདོད་པ་ཐལ་བར་འཕངས་པས་ཕ་རོལ་པའི་ཞེ་འདོད་ལ་གནོད་པ་སྟོན་པའི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཐལ་ངག་ཡང་དག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚིག་གི་འབྲེལ་ཧ་ཅང་བདེ་ཞིང་དོན་གྱི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པ་ད་རུང་

548

རིམ་གྱིས་སྤྲོས་པས་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་བསྡུས་ནས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གོམས་པའི་ལམ་གྱིས་མི་གྲོལ་བ་སྒྲུབ་འདོད་ན་མི་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཐོག་མ་ནས་བརྗོད་རིགས་ཀྱི་ཁར་འགྲོ་བ་ལ་ལྟག་པ་སྐོར་བའི་དཔེ་ལྟར་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་རོ།། ཞེས་བྱས་འདུག་ཀྱང་མི་རྟག་སོགས་གོམས་པའི་ལམ་གྱིས་གྲོལ་བར་སྒྲུབ་འདོད་ན་རྒྱུ་མཚན་དེ་སྔར་བདེན་པ་མཐོང་བས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ལན་སྐབས་ནས་འདིར་མཐར་ཆགས་སུ་བྱུང་བས་བསྟན་བསྟན་པ་ཡིན་བཞིན་འདི་ནི་ཁར་འགྲོ་བ་ལ་གདོང་ངོས་སུ་སྟོན་པའི་དཔེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག ཅི་སྟེ་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་སྦྱོར་ནས་གཞུང་དོན་དང་བསྟུན་ནས་འགྲེལ་མི་རིགས་ན། ཁྱོད་ལའང་མཚུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་བྱེད་ནས་གྲོལ་ན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཞེས་པ་སོགས་ལ་གཏན་དུ་བའི་གྲོལ་བ་ཞེས་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དེའང་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མ་སྦྱར་ན་ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་སྤངས་པས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ནི་རྒོལ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀས་འདོད་པ་གང་

549

ཞིག གྲོལ་བ་ཐོབ་ཀྱང་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་མ་རྩོད་ན་རྩོད་རྒྱུ་གཞན་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེ་ཙམ་སྦྱོར་དགོས་པ་རང་རེ་གཉིས་འདྲ་ཡང་། ཁོའི་ལུགས་ལ་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་འཕགས་སོ་སྙམ་ན། སྤྱིར་རྒྱུ་མཚན་དངོས་ཤུགས་གང་ནས་བསྟན་པ་ལ་ཁྱད་པ་བཟང་ཞན་མེད་ལ། ལྷག་ཏུ་ཁྱོད་རང་གི་རྒྱུ་མཚན་ལྟར་སྣང་དེ་ཙམ་སྟོན་པ་དེ་བས་ཀྱང་ཁྱད་པར་མི་འཕགས་པ་ལྟ་ཞོག་འཚངས་ཆེ་བ་ངེས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། དེ་མ་ཐག་ནས་གཏན་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་བར་ཐལ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་ན་ཐལ་འགྱུར་འདིའི་བཟློག་དོན་འཕེན་ནམ་མི་འཕེན། བཟློག་དོན་འཕེན་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་ཏེ་གཏན་གྱི་གྲོལ་བ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་འདི་འབྱུང་དགོས་པས། དེས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པ་ལྟ་ཞོག་རང་ལུགས་འགལ་ཁྱབ་ཏུ་སོང་བའི་རང་མཚངས་ཡང་དག་པ་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།། བཟློག་དོན་མི་འཕེན་ན། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་

550

ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་དགོས་པ་དེ་མི་འཐད་པ་ད་རུང་སྟོན་པར་འགྱུར་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲེལ་ཚུལ་དེ་ཅི་བྱས་ཀྱང་གཞན་གྱིས་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་ཤིང་རང་ཉིད་ཐལ་འགྱུར་གྱིས་རྣམ་བཞག་ལ་རྨོངས་པའི་འཚངས་ཆེན་པོ་སྟོན་བྱེད་ལས་མ་འདས་པ་ཤེས་པར་གྱིས་ལ་ངེད་ཅག་འཇམ་མགོན་བླ་མའི་གཞུང་འགྲེལ་ཡང་དག་པ་ལ་ས་པཎ་གྱིས། སྤྲེའུ་རྣམས་ཀྱིས་མི་བཟུང་ནས།། འཇུག་པ་(མཇུག་མ)མེད་ཅེས་བཞད་གད་བྱེད།། ཅེས་པའི་དཔེ་ལྟར་མ་དག་པས་དག་པ་སུན་འབྱིན་འདོད་ཀྱི་བློ་ངན་དེ་དོར་བ་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གདམས་སོ།། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་པ་འདི། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་དགོས་ཞེས་པ་དང་། གོང་དུ་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དང་སྦྱོར་ཚུལ་ལྟར་བྱེད་དགོས་ཟེར་ན། འདི་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་དེར་འགྱུར་བར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ལུས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་འབྱུང་

551

བའི། དེས་ན་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེས་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་སྤོང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པ་གཞིར་བཞག་ནས་རྩོད་པར་འགྱུར་ན། གོང་གི་ཕྱོགས་སྔས་རྩོད་པ་ཚུར་བཀོད་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བའི་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཟེར་བ་ལ། རང་ལུགས་ཀྱིས་འདོད་ལན་བཏབ་རིགས་པར་ཐལ། བདེན་པ་མཐོང་བས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པའི་ཆེད་དུ་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་འདོད་པ་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མཚུངས་འདུག་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི།། མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུངས་ཞེས་པ་འདིའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་མེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པར་མེད་ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་འཐོབ་པ་ཡིད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སོང་། དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ནི་དམིགས་དང་བཅས་རྣམས་ཀྱིས།། མྱ་ངན་འདས་པའང་དཀའ་བར་གནས་ཞེས་གསུངས་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ།

551

བདེན་པར་གྲུབ་པའམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལྡན་ལའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་དཀའ་བའི་ཕྱིར། རང་ངོས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་མ་སྤངས་བཞིན་དུ་ཡང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ལེན་གྱིས་དངོས། དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན།། དགེ་སློང་ཉིད་ཀྱང་དཀའ་བར་གནས།། གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། བསྟན་པའི་རྩ་བ་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་འདི་དཀའ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་མ་སྤངས་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་འཐོབ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པས་མཚོན་ནས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོའི་གཞུང་དམ་བཅའ་སྔ་མ་ཕྱི་མའི་ཁས་བླངས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་བཤིག་པའི་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྩོད་ཚུལ་འདི་ལྟར་མ་བྱས་ན་འཛེས་སོ།། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལྟ་བས་ན་གཞུང་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་དེ་རང་རེ་རྒོལ་སྔ་ཕྱི་སུས་(འི)ལུགས་ལ་བྱུང་འདུག་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ལ་སོམས་དང་ཤེས་པར་སླའོ།། ནང་འགལ་གྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་འདི་ལྟར་ཐོག་ཏུ་བབས་

553

པ་ད་རུང་ཡང་བསྟན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་དུ་ལན་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ན། སྐབས་འདིར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་གྲོལ་དཔྱད་པའི་སྐབས་ཡིན་ཡང་དེ་དག་གོང་དུ་གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་སོགས་ཀྱིས་བཤད་ལ། ཞེས་བཤད་ནས། འོག་ནས་ཕ་རོལ་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཉིད་བདག་འཛིན་སྤོང་བའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་ཁས་ལེན་པའི་ནང་འགལ་ཆེན་པོ་ངོ་མ་ཤེས་པ་འདུག་སྟེ། ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་དོན་མེད་དུ་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོད་གཞིའི་སྟེང་ནས་རྩོད་བྱའི་དངོས་པོ་རང་བརླག་ཏུ་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཚ་བའི་བརྒལ་བརྟག་འདི་ལྟ་བུ་རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ལ་ཡོད་སྐད་ཀྱི་རྐང་འདྲེན་པ་མ་མཛོད་ཅིག གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ནས་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དེ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་གཞིར་བཅས་ནས་གོང་དུ་སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡོད་མེད་དང་དེ་ཙམ་

554

གྲོལ་བ་མཐར་ཐུག་ཡིན་མིན་ཀྱང་དཔྱད་པ་སྐབས་སུ་ཆེས་བབས་པ་ཡིན་ལ་ཅིས་ཀྱང་སྐབས་སུ་བབས་པའི་དོན་མེད་ཀྱི་ངག་ཞིག་ཡིན་ན་གཞུང་འདིར་སྐབས་འདིའི་མཇུག་ཐོག་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི།། མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད།། མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་འདོད་པས།། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒོམ་མི་བྱེད།། ཅེས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་གྲོལ་མཐར་ཐུག་པའི་ལམ་དུ་གསུང་བའང་དོན་ལ་མི་གནས་པ་ཡིན་ནམ་དཔྱད་པར་ཞུ་བྱས་འདུག་པ་རྣམས་ལ་དཔྱད་ན་ཤིན་ཏུ་ནང་འགལ་གྱི་ངག་སྟེ། སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་སྐབས་སུ་བབས་པ་དང་རང་ལུགས་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲོ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་པ་ནང་འགལ་གྱི་ཁུར་ཆེན་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དེ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡོད་མེད་ཅི་ཞིག་རྩོད་དེ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡོད་པ་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་རིམ་པར་གྲུབ་སྟེ། དེ་འདྲ་བའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་སྟོང་ཉིད་

555

མ་རྟོགས་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་ཀྱིས་དངོས། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་འདོད་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་ནང་འགལ་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་ཅེས་རྒྱལ་སྲས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་བསྔགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཉེས་ཚོགས་ཆེན་པོ་དེ་འདྲ་བ་བསོག་ཅིག དེས་ན་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི།། མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད།། གསུང་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་སྤངས་ནས་གྲོལ་བ་དགྲ་བཅོམ་འཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་བླངས་ཀྱིས་མི་འདོད་ཀ་མེད་དུ་སོང་། དེས་ན། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷས་ཕྱིར་རྒོལ་ལ་དང་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་གྲོལ་བ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་སྒྲུབ་སྒྲུབ་ནས་ཕྱིར་རྒོལ་གྱིས་གང་འདོད་པའི་ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་དེ་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་གཞིར་བཅས་ནས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་ནང་འགལ་དུ་བྱས། ཡང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་

556

པ་ལས་གཞན་མེད་ཅེས་གསུང་པ་དང་། བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་གཞིར་བཅས་པ་སོགས་འགལ་འདུའི་འཚངས་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཞི་བ་ལྷ་ལ་མང་ལ་ཞེས་བསམ་བཞིན་སྨད་པའི་ཚིག་གི་དུག་རླངས་འཕྱུར་བ་མ་བྱེད་ཅིག ངེད་ཅག་གི་འགྲེལ་ཚུལ་རྒོལ་བའི་ཁས་ལེན་གྱི་བྲག་རི་གཞོམས་ངེས་སུ་འཕངས་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་དགོངས་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་མ་གྱུར་པར་འགྲེལ་པ་དག་གིས་རྗེས་སུ་ཁྱོད་ཅག་ཞི་བ་ལྷ་ལ་ནང་འགལ་གྱི་སྐྱོན་གྱི་མི་གཙང་བ་འཛེམ་མེད་དུ་བསྐུས་པ་དག་གིས་འབྲེལ་མེད་དངོས་འགལ་གྱི་ཚིག་དུ་མ་སྨྲས་ནས་མཐར་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་འཆོངས་པ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིས་ཀྱང་བཅོས་སུ་མེད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཁྱོད་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་མི་བྱེད་ཀྱང་ཁྲོ་བར་མི་མཛད་པ་ཞུ་ཞེས་གསུང་མ་དགོས་སོ།། ཡང་ཁྱོད་འདོད་པའང་གལ་ཆེ་བ་ལོས་ཡིན་ཏེ། དེ་བའི་(བས)ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ཉམས་པ་འཕངས་པས་ཞེས་བརྗོད་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོའི་གཞུང་སུས་ཉམས་པར་བྱས་འདུག་སྔར་གྱི་རིགས་པ་གང་སྤྲོས་པ་དག་གིས་གསལ་ཞིང་ད་རུང་སྤྲོས་པས་ཀྱང་ཆོག་གོ། ཡང་ཤེར་འབྱུང་བ་སོགས་རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་ཆེན་ཡོངས་གྲགས་དུ་མ་ཞལ་འཆམས་ཚེ་ཞི་བ་ལྷ་ནས་བརྒྱུད་པའི་

557

བཤད་རྒྱུན་མ་ཉམས་པའང་དེ་རྣམས་ལ་ཡོད་དགོས་ཤིང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱང་བོད་ཕལ་ལས་མི་དམན་ཙམ་བཞུགས་ཚོད་འདྲ་བས་བོད་ཀྱིས་ཇི་བདེར་འཆད་པ་ལས་དམན་དགོས་པ་མིན་པ་འདྲ་སྙམ་ཟེར་བ་ཡང་མ་ངེས་པ་སྟེ། སྤྱིར་རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་ཆེན་ཤེར་འབྱུང་བ་སོགས་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བའི་པཎ་ཆེན་ཡིན་ཀྱང་ཟབ་མོའི་ལྟ་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཟླ་གྲགས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བཞིན་དུ་འཆད་པར་མི་མཛད་ལ། ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཟླ་གྲགས་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་བསྟུན་དགོས་པ་ལ་དེ་དག་དང་མི་མཐུན་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་ཇི་རིགས་བྱུང་བ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་དང་བསྟུན་ནས་འཁྱོག་པོའི་ཤིང་དྲང་པོར་བསྲངས་ནས་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བཀྲལ་བ་ལ་ཡང་སྡང་བར་མ་བྱེད་དང་། ཤེར་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་ཞི་བ་ལྷའི་གཞུང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་ཅུང་མི་མཐུན་པར་འགྲེལ་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཞི་བ་ལྷ་ནས་བརྒྱུད་པའི་གདམས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐར་ཐུག་ཐལ་འགྱུར་གྱི་ལུགས་སུ་གནས་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་པའི་ལུགས་འཛིན་པ་དག་ལའང་དེའི་གདམས་ངག་གི་རྒྱུན་མ་ཉམས་པ་ཡོད་ཅེས་ཁས་བླངས་དགོས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། པཎ་ཆེན་ཤེར་འབྱུང་བ་སོགས་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་གང་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་སྲོལ་འཛིན་ནས་སྤྱོད་འཇུག་གི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བཀའ་དྲིན་མཛད་པ་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ཅུང་དགོངས་པ་ལྟར་མ་གྱུར་ཀྱང་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་

558

དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འགྲེལ་པ་དགོས་པ་ཆེ་བ་ཡིན་ལ། གཞུང་འདིའི་སྐོར་འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་ཁྱོད་ཅག་ལྟར་ག་ལ་མཛད་དེ་མཐར་ཐུག་གི་གྲོལ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པའང་མི་མཛད། ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་དང་ཉན་རང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་གྱི་ཉན་ཐོས་གཅིག་ཏུ་འཁྲུལ་བ་སོགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཛིན་སྟངས་དེ་འདྲ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པས་འགྲེལ་ཚུལ་གཞན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་འདིའི་ལུགས་བཟུང་བ་ཡིན་ཞེས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ལ་ཁྱོད་ཅག་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་སུས་(འི)ལུགས་ལས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་དག་དང་འདྲ་སྙམ་ནས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་མ་བྱེད་ཅིག པཎ་ཆེན་དེ་དག་གིས་འགྲེལ་ཚུལ་ཡང་ལུགས་འདི་དང་མི་མཐུན་ཏེ། དེ་དག་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བཞེད་ཀྱང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་པས་ཁྱབ་པ་མི་བཞེད་པའི་ཕྱིར། འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ལུགས་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞཻས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་པར་མཛད་དུ་གསོལ་ཞཻས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།། འདིར་སྨྲས་པ། མ་དག་འཆལ་བའི་གཏམ་ངན་དུག་རླངས་ཀྱིས།། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོའི་གཞུང་བཟང་གསེར་བཙོ་མ།། མཆོད་

559

སྡོང་རིན་ཆེན་གཡའ་ཡིས་བགོས་འདོད་པ།། དེ་དག་རིགས་ལམ་དྲ་པོའི་རྩི་སྨན་གྱིས།། གསལ་བར་བྱས་ཚེ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་ཡི།། དགོངས་དོན་ཉི་མ་གཞོན་ནུའི་འོད་སྟོང་གིས།། རྒྱལ་སྲས་ཞི་བ་ལྷ་ཡི་དགོངས་པའི་དོན།། གསེར་གྱི་མཆོད་སྡོང་འཁྱུད་པ་བཞིན་དུ་བྱས།། ཞེས་ཀྱང་སྨྲས་སོ།། ཡང་སྲེད་འདི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་མི་ཕམ་ནས་དེ་ལ་ཁོ་བོས་ལན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། མི་འགྲིགས་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་པའི་བར་གྱི་ལན་ཉུང་ངུ་བརྗོད་ན། སྲེད་པ་ལ་རྒྱུ་བདག་འཛིན་གཉིས་པོས་དྲངས་པའི་ཁྱད་པར་དང་། ཚོར་བ་ལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་དགོས་པ་འདི་གཞུང་རྩོམ་པ་པོས་དགོས་པ་ཡིན་ན་དངོས་སུ་གསལ་བར་སྦྱར་རིགས་ཤིང་ཚིག་ཀྱང་། འདི་ལྟར་རྩོམ་པ་མི་རིགས་ཏེ། ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་ཁ་ནས་མ་འབྱོལ་བ་ལྟ་བུ། ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་། ཁྱོད་ཀྱིས་ནི་སྤྱོད་འཇུག་གི་གཞུང་ཚིག་དེ་རྣམས་གཏན་ནས་མ་མཐོང་བར་ཟད་དེ། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་སྲེད་པ་ལ་བདག་འཛིན་གཉིས་སོ་སོར་དྲངས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏེ་སྲེད་འདི་ཞེས་པའི་ཉེ་ཚིག་གིས་ཕྱིར་རྒོལ་ཁོ་རང་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་སྲེད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་། ཞེས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་གོ་ནུས་པའི་

560

འོ་ན་སྲེད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ན་འདི་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱིས་སྲེད་པ་ཞིག་ཅི་སྟེ་ཡོད་ན་ཡོད་དེ་ཀུན་རྨོངས་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་བཤད་པ་ལྟར་དུ། སྲེད་པ་ལའང་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཅི་སྟེ་མེད་དེ། ཀུན་རྨོངས་ལ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། སྲེད་པ་ལའང་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དང་། ཤེར་མདོ་ནས་བཤད་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞིག་སྟེ་གཉིས་ཅི་སྟེ་མེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྲེད་འདི་ཞེས་པའི་ཉེ་ཚིག་གིས་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་འདི་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དོན་གྱིས་གོ་བས་ཞེ་འདོད་ལ་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྒྲུབ་འདོད་པ་དེ། སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་གསལ་ཁ་ཞལ་ནས་འདི་བཞིན་དུ་ཐོན་པ་ཡིན་པ་ལ་ཞེ་འདོད་ལ་ཡོད་པ་ཁ་ནས་མ་འཁྱོལ་ཞེས་སྡུག་ཡུས་དེ་ཙམ་མི་དགོས་སོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་རྩ་བའི་ཚིག་ལས་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་ཞེས་པ་དང་། ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཞེས་སྨྲོས་པ་སྤྱིར་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པ་གོ་ནུས་ཀྱི་

561

སྐབས་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་གོ་སྟེ་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་གོང་གི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ལ་ཞེས་འགྲེལ་ནས་དོན་སྟོན་དགོས་པ་ལ། དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲེད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་ཞེས་དམིགས་བསལ་ན་དེར་དཔེར་ཀུན་རྨོངས་བཀོད་དེ། དེ་ནས་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་སྲེེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་པ་ཞིག་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་གོ་ནུས་ཀྱི་ཞེས་སོགས་སྨྲས་འདུག་པ་དང་། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞུང་དེ་དག་གིས་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྲིད་ཉེར་ལེན་གྱི་སྲེད་པ་ཡོད་པ་མ་གསུང་སྙམ་པ་དང་། གཞུང་དེ་དག་གིས་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཕ་རོལ་པོའི་གྲོལ་བ་འདོད་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་མེད་པ་གཞིར་བཞག་མཛད་ནས་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་ཞེས་སོགས་གསུང་པས་ཤེས་ལ་ཞེས་པ་འདི་རྣམས་མི་འཐད་དེ། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་ཡང་སྲིད་ཉེར་ལེན་གྱི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་སྲེད་འདི་ཞེས་པའི་ཉེ་ཚིག་དང་མིན་ཡང་ཞེས་པའི་ཡང་སྒྲས་ཕ་རོལ་པོའི་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲེད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་

562

ཅན་མིན་ཡང་ཟེར་ན་འདི་ལས་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ཞིག་དོན་གྱིས་གོ་བར་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མདུན་དུ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་འདི་རྟ་མིན་ཀྱང་ཟེར་ན། འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲོག་ཆགས་འདི་རྟ་རེད་ཟེར་རྒྱུ་ཞིག་དོན་གྱིས་འོང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྲེད་འདི་ཞེས་པས་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་ཞེས་པས་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པ་ཞིག་བསྟན་ན། འདི་མིན་ཡང་ཞེས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་ཏེ། འདི་དེ་མིན་ཡང་འདི་དེ་རེད་ཟེར་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་པ་སྲེད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཅི་སྟེ་མེད་ཟེར་ན། དཔེར་ན་སྲོག་ཆགས་འདི་རྟ་མིན་ཀྱང་འདི་ལས་གཞན་པའི་སྲོག་ཆགས་རྟ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཅི་སྟེ་མེད་ཟེར། སྲོག་ཆགས་འདི་རྟ་མིན་ཀྱང་ཟེར་ལུགས་ཀྱིས་རྟ་ཡིན་པ་ཞིག་ངེས་པར་སྟོན་དགོས་པ་ལ། འདི་རྟ་མིན་ཀྱང་རྟ་མིན་པ་ཞིག་ཅི་སྟེ་མེད་ཟེར་ན་སྨྱོན་པའི་སྐད་ཆ་ལྟར་ཙིག་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བས་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་སོམས་ཤིག དེ་ལྟར་ཚིག་གི་འབྲེལ་མི་འགྲིགས་པ་དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དོན་གྱི་གནད་ལའང་

563

ཅི་ཞིག་འགྲིགས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པ་གཞིར་བཅས་ནས་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་སྲིད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མེད་ཀྱང་ཟེར་ན། ཕ་རོལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཀྱིས་ངེད་ཅག་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྐྱེན་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མེད་དེ། དེས་སྤོང་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཚུར་རྒོལ་བ་ལ། རང་ལུགས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་ནུས་མེད་པར་བདེན་ཡང་། ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་ལྟར་སྣང་བ་ཞིག་ཕར་འཕངས་ན། ཕ་རོལ་པོས་སྲིད་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་མེད་ན། སྲིད་པར་ཉེར་ལེན་གྱི་རྐྱེན་དུ་མ་གྱུར་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་ཀྱང་ཡོད་དུ་ཆུགས། འུ་བུ་ཅག་གཉིས་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་ནུས་ཀྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་ཡིན་ན། ངེད་ཅག་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེའི་རྒྱུད་ལ་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་དེ་ལྡོག་ཟིན་ལ་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པའི་འཁོར་གསུམ་དེ་ཕར་ལོངས་ཤིག་ཟེར་བ་ལས་མ་འདས་པའི་རྩོད་

564

ཚུལ་ཉམ་ཐག་པ་འདི་འདྲ་ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ལ་ཡོད་ཅེས་མ་སྨྲ་ཞིག ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་མི་སྐྱོན་ཏེ་སྐབས་འདིར་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་ལས་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱ་ངན་འདས་པའང་དཀའ་བར་གནས་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་མི་དགོས་རྩོད་ནས། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་པ་མན་ཆད་ནས་ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཟེར་བ་འདི་འདུག་པས། འོ་ན་མྱ་ངན་འདས་པའང་དཀའ་བར་གནས་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་འདོད་པའི་བདེན་མཐོང་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པར་མི་འགྱུར་བ་གྲུབ་ཟིན་ནས། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་སྐབས་ཀྱི་རྩོད་གཞིའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཕ་རོལ་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་ཁོ་རང་གིས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཡིན་ནམ། ཐལ་འགྱུར་པས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཡིན་ནམ། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་འདོད་པ་ལ་མ་

565

རེག་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་པ་ཙམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་གང་ཡིན་ཞེས་གྲངས། གསུམ་པ་ལྟར་ན་མི་འཐད་དེ། སྤྱིར་དགྲ་བཅོམ་ཙམ་ཆོས་ཅན་བཟུང་བ་དེས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་གྲོལ་དང་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གང་ཡང་གཅོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩོད་གཞི་འདི་ལྟ་བུ་དེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མ་གྲོལ་དང་། གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་དམིགས་ཕུག་ནས་རྩོད་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཉིས་ལ་ལྟར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཕ་རོལ་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་གྲོལ་དང་། གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པའི་སྐབས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་ན་རང་གིས་རང་ལ་ངལ་བ་སྟེར་བར་ཟད་དེ། དེ་འདྲའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་ཞིང་། གྲོལ་བ་གཏན་ནས་མ་ཐོབ་པ་ཞིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་གྲོལ་བ་དེ་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་ཆེས་མཚར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་དང་མི་ལྡན་པའི་མི་ཞིག་གིས་མིག་དེ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་རྩོད་པ་ལྟར་སོང་བའི་ཕྱིར། གལ་

566

ཏེ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དེ་རང་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་དགྲ་བཅོམ་དུ་ཁས་བླངས་ནས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན་དེ་བས་ཀྱང་མི་འཐད་དེ། ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་དེ་རང་ལུགས་ལའང་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་འཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་པ་གཞིར་བཅས་ནས་རྩོད་ན། ཕ་རོལ་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གསལ་བར་འདོད་ན། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་པར་ཐལ། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་འཐོབ་ནུས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། རང་ལུགས་དང་ཉན་ཐོས་སྡེ་གཉིས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩད་གཞིར་གྱུར་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་ཁས། མདོར་ན་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་རང་ལུགས་ལའང་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་པ་གཞིར་བཅས་ནས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་ན། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་འགལ་བའི་ཐལ་

567

བ་མི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། ཕ་རོལ་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ན། གོང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་ལན་བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་སོགས་དང་། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་ཞིག་ནས་རང་ལུགས་ཀྱིས་བདེན་པར་མཐོང་བས་གྲོལ་གྱུར་གྱི།། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིབ་བྱ།། ཟེར་བ་ལ་འདོད་ལན་ཐེབས་པར་ཐལ་བ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དགྲ་བཅོམ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་དམ་བཅའ་སྔ་མ་བཞིག་པའི་ཐལ་བ་ཆེན་པོ་འདི་དང་ཕ་རོལ་པོ་ལ་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་འདོད་བཞིན་དུ་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། གྲོལ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་རང་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་དགོས་པ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་འདི་འོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་འོང་དགོས་པ་འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་འདི་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ལས་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་འཇུག་པ་ལས་མཐར་

568

ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གང་གསུང་པ་དེ་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་རྩོད་གཞར་བཟུང་བའི་ཕ་རོལ་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་ཐཔོབ་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་རྟགས་ཁས་བླངས་ཀྱིས་དངོས། དེས་ན་ཉོན་མོངས་སྤངས་པ་ཞེས་པ་ཉོན་མོངས་མཚན་ཉིད་པ་ལ་བྱེད་ནས། དེ་རྩོད་གཞི་ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེས་སྤངས་ཟིན་པ་གཞིར་བཅས་ནས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པས། གང་ཟག་དེས་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཟིན་གཞིར་བཅས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་མི་དགོས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་བཟློག་མི་ནུས་ཤིང་། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི།། མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད།། གསུངས་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སོགས་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོའི་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པས་དྲིལ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་དེ་ཉོན་མོངས་སྤོང་ཟིན་གཞིར་མ་བཅས་ན་ནི། ལྷག་བཅས་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་བ་དང་། དགྲ་བཅོམ་མོའུ་འགལ་བུ་ལྟ་བུ་མཚན་གཞིར་བཟུང་བ་སོགས་དང་འདྲ་བས་ཁྱོད་ཅག་ཐལ་འགྱུར་གྱི་ལྕགས་སྒྲོོག་དམ་པོ་འདི་དག་གིས་བསྡམས་ཟིན་པ་ལ་ད་བྲོས་པའི་ཁུངས་གང་དུ་བཙལ་སྙམ་སེམས་པ་ལ་ཞུགས་ཤིག ཡང་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན།། ཚོར་བ་དེ་

569

དག་ལ་ཡང་ཡོད།། སྲེད་པ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཚོར་བ་ཡོད་པ་འཕེན་ན། འདི་ཡི་ཚོར་བ་དེ་ཚོར་བ་རང་དངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཚོར་བ་ཙམ་གང་ཡིན། ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཚོར་བ་ཡོད་ཙམ་གྱིས་སྲེད་པ་འབྱུང་བའང་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་ལ། དང་པོ་ལྟར་འདོད་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་ཡོད་པ་འཕེན་ན་དེ་འདྲ་བའི་ཚོར་བ་མ་སྤོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་དགྲ་བཅོམ་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་ན་མཚན་འཛིན་དང་བཅས་པའི་ཚོར་བ་སྤོང་ཟིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བྱས་པ་ལ་ཁྱོད་ཅག་གིས་ཐལ་འགྱུར་པའི་ལུགས་འདིར་ཡང་བདེན་འཛིན་ནམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་འོང་སྙམ་པ་འདི་འདུག་པས་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་ཀྱང་བདེན་འཛིན་སྤངས་མི་དགོས་སྙམ་ན། ཕ་རོལ་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དགྲ་བཅོམ་མཚན་ཉིད་པ་འདོད་ནས་གཞུང་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་འབའ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་བ་འདི་འབྱུང་བས། དེ་ལ་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་མི་རིགས་ཤིང་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་དགོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་རབ་དུ་མ་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མཛད་ཟིན་པ་དག་ལས་ཡང་

570

ནས་ཡང་དུ་སྨྲ་བ་ཅི་ཞིག་དགོས། འོང་ཀྱང་ད་རུང་འོག་ཏུ་སྟོན་པར་ཡང་འགྱུར་རོ།། ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པས་ལོགས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་དངོས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གོང་གི་བདེན་པ་མཐོང་བས་སོགས་ཀྱི་རྩོད་པ་འོང་ཚུལ་དང་། འདིའི་འོག་ནས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་ནི་བཅས་པའི་སེམས།། འགའ་ཞིག་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར།། སྟོང་ཉིད་དང་ནི་བྲལ་བའི་སེམས།། འགག་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམ་འཇུག་བཞིན། ཞེས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་གནས་པའི་ས་ཕ་རོལ་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེའི་རྒྱུད་ལ་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་འགྱུར་རེ་ཞིག་འགག་ཀྱང་། སླར་ཡང་བདེན་འཛིན་མ་སྤངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་སླར་ཉོན་མོངས་མངོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམ་འཇུག་དཔེར་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞུང་འདི་དག་སྔར་གྱི་རྩོད་པའི་འཕྲོ་ཡིན་པ་དངོས་སུ་གསལ་བའི་ཕྱིར། དེའི་བར་གྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་ཁ་ཤས་དེས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ནས་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེ་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་རྩོད་ན་སྨྱོན་

571

པའི་ངག་སྒྲོས་ལྟར་གང་ཟིན་ཟིན་ནས་རྩོད་པའི་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ངག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མཐར་ཐུག་པ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གི་གཞུང་ལས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྟར་སྟོན་རིགས་པ་ལ་ཅི་ཡང་མ་བསྟན་འདུག་པའི་ཕྱིར། གལ་སྲིད་གཞུང་དེ་དག་གིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་འདོད་ནའང་གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་སྒྲུབ་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདི་ལ་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གང་ཕྱིར་འདི་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སེལ་བ་ནི།། ལྷུར་བྱེད་གཞན་མེད་ཆོས་རྣམས་རྣམ་འགྱུར་དབྱེ་ལའང་བསྟེན་མིན་ཞིང་།། དེ་ཉིད་ཡུལ་ཅན་བློ་གྲོས་འདི་ཡང་ཐ་དད་འགྱུར་པ་མ་ཡིན་པ།། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲོ་ལ་ཐེག་པ་མི་མཉམ་དབྱེར་མེད་བསྟན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་མེད་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱང་མི་འདྲ་བའི་དབྱེ་བ་མེད་ཅིང། དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལའང་མི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་ལ་ཐེག་པ་གཞན་གང་དང་ཡང་མི་མཉམ་པར་དབྱེར་མེད་པའི་

572

ཐེག་པ་གཅིག་བསྟན་པ་གསུངས་ཏེ། མདོ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པར་ཉིད་དུ་རྟོགས་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་གྱི་གཉིས་དང་གསུམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཙོ་བོ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་གི་མྱང་ངན་ལས་འདས་པའི་གོ་འཕངས་འཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད་ཀྱི་དྲི་མ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། དེའི་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གང་སྦྱངས་པ་ལའང་དེ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡུལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་དམིགས་ནས། ཡུལ་ཅན་དེ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་མ་གཏོགས་པའི་ལམ་གཞན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པ་སྒྲུབ་ནུས་ཏེ། འཕགས་པ་ཀླུས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར།། ཁྱོད་ལ་ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་མེད།། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ནི།། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་གཞུག་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་དང་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར།། རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་མཚན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ན། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་

573

བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ན་རང་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕངས་མི་འཐོབ། དེས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕངས་འཐོབ་པ་ལ་བདེན་འཛིན་ངེས་པར་སྤངས་དགོས་པ་འགྲུབ། དེ་འགྲུབ་པས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་འགྲུབ། དེས་ན་ཐེག་དམན་གྱི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་གཉེན་པོའང་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་མེད། ཐེག་ཆེན་གྱིས་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོའང་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་མེད་པ་ཤེས་ནུས་དེས་ན་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་གིའང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའི་ལམ་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སངས་རྣམས་དང་རང་སངས་རྒྱས།། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ངེས་བསྟེན་པའི།། ཐར་ལམ་གཅིག་ཁྱོད་ལགས་ཏེ།། གཞན་དུ་ངེས་པ་མ་འཆིས་སོ།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཤེས་ནས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་བདེན་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བྱེད་དང་། དེའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། དེ་ལ་གོམས་པ་ཤས་ཆེ་ཆུང་དང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་

574

མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་བྱས་མ་བྱས་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོའི་གྲོགས་བྱས་མ་བྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བདེན་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྟོང་ཉིད་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་མི་དགོས་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུ་ཙམ་གྱིས་གྲོགས་བྱས་པས་ཆོག་ལ། བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་དགོས་པ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོས་གྲོགས་བྱེད་དགོས་པ་ནི་ཐེག་པ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་མི་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་དང་མཐུན་པར་གཞུང་འདི་ལས་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི།། མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད།། མྱུར་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་འདོད་པས།། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒོམ་མི་བྱེད།། ཅེས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕངས་འཐོབ་པ་གཉིས་ཀ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་དགོས་པར་གསུངས་ཀྱང་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཡིན་པ་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མིན་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་གཞུང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དངོས་སུ་མཐར་

575

ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པས་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གསུང་གིས། སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཟད་མི་ནུས་པ་དང་། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཡང་སྲིད་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མ་སྤངས་པ་སོགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དངོས་སུ་དེ་དག་བསྟན་ཀྱང་གོ་སྟོབས་ཅན་ཀྱི་བློ་ཡིས་དཔྱད་ན་གཞུང་དེ་དག་གིས་ཤུགས་བསྟན་ལ་བདེན་འཛིན་མ་སྤངས་པ་འཁོར་བ་ལས་མི་གྲོལ་བས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པར་འགྲུབ། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའང་དོན་གྱིས་འགྲུབ། དེ་འགྲུབ་ན་སྒྲིབ་གཉིས་གང་གིའང་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་མེད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་གཞུང་དེ་དག་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེ་ལྟར་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་མི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་མ་སྒྲུབ་ཀྱང་ཤུགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན་ཁྱབ་པ་མེད་དོ།། དེ་ལྟར་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་པའི་དོན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་མཐར་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་ནས་མི་

576

གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་དགོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཅོག་གི ཉན་རང་བྱང་སེམས་ཀུན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་པ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་པདང་མཐར་ཐུག་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བགྲོད་དགོས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་དགོས་ཤིང་། དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་དང་སྒྲུབ་ཚུལ་རྣམས་ལྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟར་ཤེས་དགོས་སོ།། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་པ་ནས། ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད་ཅེས་པའི་བར་གྱིས་མདོ་སྡེ་པད་དཀར་སོགས་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་ཅིང་། ཇི་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ནས་(འི)སྒོ་ནས་སྒྲུབ་དགོས་ཟེར་འདུག་མོད་ཀྱང་། དེ་ཁོ་ནས་ཟེར་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཚུལ་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་འདུག་པ་ལ་ཁོ་བོའི་(ས)གསལ་སྒྲོན་བྱས་པ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར་མཐའ་ཀུན་གྱིས་སྟོང་པའི་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པས་སངས་རྒྱ་ཞིང་། དེ་མ་རྟོགས་ན་མཐར་ཐུག་གི་མྱང་འདས་མི་འཐོབ་པའི་ཚུལ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་

577

གཞུང་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་ཁྱེད་རང་ཁོ་ནས་བསྟན་པ་ལ་ཕན་སེམས་ཀྱིས་བཤད་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མ་ཐོན་པ་འདྲ་བ་བཤད་འདུག་ཀྱང་། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་སེམས་མཐར་ཐུག་གི་ཐེག་པ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་བྱེད་ཙམ་མ་ཟད། ཉན་རང་གི་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕངས་འཐོབ་པ་ལའང་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཚུལ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་རྒྱལ་དང་། བྱང་སེམས་ཏེ་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་གང་གིའང་། གང་ཟག་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཙམ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་གནད་འདིའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཚུལ་མི་ཤེས་པ། ད་རུང་ཁྱོད་ཁོ་ནས་བཤད་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་བསམ་པའི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱི་ཤུགས་དེ་ཙམ་མ་བསྐྱེད་ཅིག ཕྲ་ཞིབ་རིག་པའི་རལ་གྲི་རྣོན་པོ་ཡིས།། ལོག་རྟོག་ལྗོན་པ་དྲུང་ནས་ཕྱུར་གྱུར་ཀྱང་།། གཞུང་དོན་ཡིན་ལུགས་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ལྟར།། མ་འདྲེས་གསལ་བར་འབྱེད་འདི་རྒྱལ་བའི་མཐུ།། བདག་ཉིད་གཞུང་དོན་བལྟ་བའི་མིག་ལོང་ཞིང་།། ཧ་མཚོད་ལག་པས་ནོམ་ཉུག་བྱས་བྱས་པས།། དཀའ་གནས་ནོར་བུ་ལག་ཏུ་ཐོབ་འདོད་པ།། དམུས་ལོང་རང་གི་བཤིས་འདི་སུ་ཡི་འཆོས།། ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་དུ་བྱས་སོ།། གཉིས་པ་

578

སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། དེ་དགག་པའོ།། དང་པོ་ནི། ཡང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལགས་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཞེས་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བདེན་འཛིན་གང་ཞིག་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཁོ་བོས་བརྒལ་ལན་སྔ་མའི་འདོད་ཚུལ་སྐྱོར་ནས། འདི་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ་གོང་གི་ཐལ་བ་དེ་ལ་བོད་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་འཛིན་པ་དག་གིས་འདོད་ལན་དོན་མཐུན་ཐེབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལུགས་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་གང་ཟག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐལ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། སོགས་ནས་ལུགས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཕེན་པ་ནི་འབེན་རྩད་མ་ཆོད་པའི་མདའ་འཕེན་པ་དང་དངོས་དུ་འདྲ་བར་ཟད་དེ། བོད་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་ཀྱི་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞལ་བཞེས་ཡོད་ན་དེ་འདྲའི་ཐལ་བ་འཕེན་རིགས་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་སྨྲ་བ་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་ལ་བདག་འཛིན་ལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ནམ་བདེན་འཛིན་ཡིན་ཚད་སྒྲིབ་གཉིས་

579

ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཏན་ནས་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདི་ཙམ་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་སྔར་བཀོད་ནས། གཉིས་པ་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁོ་བོས་ཐལ་བ་དེ་བཞིན་འཕངས་པ་ལ་འབེན་རྩད་མ་ཆོད་པ་མདའ་བརྡེག་པ་དང་དངོས་སུ་འདྲ་བར་ཟད་དེ་ཅེས་པ་འདི་རིགས་སམ་སྨྲ་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལྟ་ཞོག་གསར་བུ་བ་ཞིག་གིས་ཀྱང་མཐོང་ན་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། རིགས་སྨྲ་བའི་རྟགས་དང་ཐལ་འགྱུར་གང་བཀོད་མཐའ་དག་ཕ་རོལ་པོས་ཁས་ལེན་པ་གཞིར་བཞག་རེ་ངེས་པར་འཕེན་དགོས་བསམ་པའི་གུ་དོགས་ཤིང་ཧུ་ཐུག་པ་འདི་འདྲ་བདག་ཉིད་རིགས་ལམ་ལ་གཏན་ནས་ཞུགས་མ་མྱོང་བའི་ནང་མཚངས་ཡང་དག་པ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེའི་ཚུལ་སྤྱིར་ངེད་ཅག་རིགས་ལམ་ལ་བྱང་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་དྲང་རྟགས་ཀྱི་འཕེན་ཚུལ་བརྗོད་ན་ཁྱོད་ཅག་རིགས་ལམ་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་མགོ་འཁོར་བ་ད་ལྟ་འདི་བཞིན་ཡིན་པས་བརྗོད་པའང་མི་གོ་མོད། ད་རེས་ཀྱི་ཐལ་ངག་འདི་འབེན་རྩད་མ་ཆོད་པ་དང་འདྲ་བའི་ལོག་རྟོག་ཤར་འདུག་པ་འདི་ཙམ་ལ་འཁྲིས་ནས་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། ཁོ་བོས་འཕེན་པའི་ཐལ་ངག་གི་འགྲོ་ལུགས་འདི་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་གང་

580

ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ་ཞེས་འཕེན་ཚེ་ཐལ་བ་དེ་ལ་ཁྱོད་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་འདོད་ལན་བཏབ་པ་ཤེས་ནས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་བཀོད། དེ་ཁྱོད་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་གྱི་འབེན་གང་ཡིན་པ་རྩད་ཆོད་ནས་ངོས་བཟུང་གསལ་བར་བཀོད་པ་ཡིན་ལ། འབེན་དེ་ལ་འཕེན་རྒྱུའི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་མདའ་དེ་གང་ཡིན་ན། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་འདི་འབྱུང་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུགས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྟགས་རྒོལ་བའི་ངོར་བཀོད་ནས། དེའི་ཚུལ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་འགོད་པ་དང་། ཚུལ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྩོད་པའི་སྒོ་བརྩམས་པ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་སྒྲོས་ལ་བལྟས་པས་ཀྱང་གསལ་ལོ།། རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་མདའ་འཕེན་ལོང་མེད་པར་རིགས་ལམ་མི་ཤེས་པའི་ཧུ་ཏུག་པའི་ཚིག་གིས་མགོ་སྐྱོར་སྔ་བ་མ་མཛོད་ཅིག གོང་གི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་རྟགས་དེ་ལྟར་འགོད་ནས། དེའི་ཚུལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་

581

ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤངས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བདེན་འཛིན་གང་ཞིག ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ཚུལ་རྣམས་ཚད་ལྡན་གྱི་ལུང་དང་བསྟུན་ནས་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་སྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱོད་ཅག་བོད་སྔ་རབས་པ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་དག་གིས་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ན། འཇུག་པ་ལས། དེ་ནས་རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པའི་ལུང་དང་འགལ་བ་སོགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་གསུམ་བསྟན་པ་རྣམས་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་རིགས་པ་གསུམ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། རང་འགྲེལ་ལས་ལུང་འདི་ལས་ནི་ཉན་ཐོང་རང་སང་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བར་ངེས་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པའི་(པས)ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་

582

ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་བཏགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཤེས་བྱེད་དུ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་རིགས་པ་གསུམ་པོ་དེ་འགོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རིགས་པ་དང་པོ་ཡོད་དེ། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བྲལ་རྣམས་བློས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་གང་ཞིག།དེ་གཉིས་ཀའང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གཏན་ནས་མ་རྟོགས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ་ཟིན་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དོན་དོན།། རིགས་པ་གཉིས་པ་ནི། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་འདི་དག་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་བཞིན་ཞེས་པ་སྟེ་ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ནོ།། རིགས་པ་གསུམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པར་

583

གང་ཟག་དང་གང་ཟག་ཏུ་གདགས་པའི་གཞི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་བློ་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་གཉེན་པོ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་གཞུང་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཇི་སྐད་གསུངས་པའི་རིགས་པ་འདི་རྣམས་ཁྱོད་བོད་སྔ་རབས་པ་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་རང་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཏམ་འབའ་ཞིག་སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཟེར་དགོས་པ་ལ་ཐུག་སྟེ། ཟླ་བས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་རྣམས་ཁྱེད་ཅག་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲ་བ་དང་དངོས་འགལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ཏེ་མ་བཤད་ན་མི་གོ་བས། འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཅག་གིས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་མ་རྟོགས་ཅེས་འདོད་པ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དམ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་ངེས་པར་རྟོགས་དགོས་ལ། གལ་ཏེ་དེ་མ་རྟོགས་ན། ས་དང་པོའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བྲལ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་བཞིན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློས་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་གསུངས་པ་འདི་དག་ཕན་ཚུན་དངོས་སུ་འགལ་

584

འདུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཅག་ལྟར་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་མ་གཏོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་མ་རྟོགས། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས་ཆོས་དང་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་རྣམས་བློ་ཡིས་སྟོབས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་འདུག་པས་ཕྱིར། ཟླ་བའི་ཞབས་དང་ཚ་གྲང་ལྟར་འགལ་བའི་ལམ་དུ་ཅི་བདེར་བཞུད་ཅིག ཡང་དེ་ལ་མི་སྐྱོན་ཏེ་ཁོ་བོས་ཆོས་བདག་རྨོངས་པ་སྤྱི་དང་གང་ཟག་གི་བདག་དེའི་བྱེ་བྲག་ཤིང་དང་པ་ལ་ཤ་བཞིན་ཞེས་སྨྲོས་ཡོད་པ་ལྟར་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་རིགས་འདི་དག་གི་དགོངས་དོན་ཡང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཙམ་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་གྱི་ཁྱོད་ཅག་འདོད་པ་ལྟར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅེས་ཁས་ལེན་མི་རིགས་སོ་ཞེས་པ་འདི་སྨྲ་བའི་ཚད་དུ་འདུག་པས། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཅག་འདོད་པ་ལྟར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པ་འདི་མི་འཐད་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ལུང་འདི་ལས་དངོས་སུ་གསུངས་སྟེ། བྱང་

585

སེམས་ས་དང་པོ་བས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པའི་ལུང་ས་བཅུ་པའི་མདོ་དྲངས་ནས་ལུང་འདི་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གསལ་བར་ངེས་སྟེ་ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཤེས་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཚིགས་གསལ་ཁ་འདི་མཐོང་བཞིན་དུ་ཆོས་བྱེ་བྲག་པ་གང་ཟག་གི་བདག་ཙམ་མེད་པར་མཐོང་བ་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་མ་མཐོང་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་བསྙོན་འདིང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་ཡང་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློས་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་མི་ནུས་ཞེས་བཤད་པའི་བློ་དེ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད། མི་བྱེད་ཟེར་ན་ཟླ་བའི་འཇུག་པ་ལས། བསོད་ནམས་དག་གི་དབང་གིས་ཕམ་བྱས་རྣམ་པར་འཕེལ།། དེ་ནས་རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར།། ཞེས་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བསོད་ནམས་སམ་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་ལ་བློས་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་དོན་མེད་ཅིང་དེའི་ཐད་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་དགོས། དེ་མེད་ན་ས་

586

དང་པོ་བས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་བློས་སྟོབས་ཀྱི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་འདི་འཕེན་དོན་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད་ན། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པ་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནུས་པའི་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་པ་དེ། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་པ་དང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་ཡིན་དགོས་ཏེ། དེ་མ་འདྲ་ན་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ཐུབ་པའི་དོན་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅེས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཁས་ལེན་པར་དགོས་པ་འདུག་གོ། འོ་ན་དེ་མ་ཡིན་ཏེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ལས་ཡིན་ཞེས་གསུང་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་འཕགས་པ་ལ་གཉིས་ལས། ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་ཏེ་སླར་དེ་ལས་ཉམས་ནས་ཉན་རང་གི་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་ཉན་རང་གི་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་མཁན་ཅིག་དང་། དེ་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལས། འདི་སྔ་མའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅེས་གསུང་པ་ཡིན་

587

གྱི། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཁྱབ་པ་བཞེད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་འགྲེལ་ལས་ལུང་འདི་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་འདི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་གསུང་པ་འདི་ཉན་རང་ལ་ཆོས་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་གྱི། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་མ་སོང་གང་ཡིན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ངེས་པར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། འཇུག་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གཉིས་པ་ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།། ཞེས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་མཐའ་དག་སྤངས་མི་ནུས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་གོང་གི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་འདི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་གོང་གི་ལུང་དྲངས་ཟིན་པ་དེ་དག་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་ན་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་མི་ནུས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་ངག་འདི་ཡང་ཁྱོད་ལྟར་ན་མི་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་པོ་

588

རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ན་སྦྱོར་བའི་ཕྲ་རྒྱས་སྤངས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་མ་སོང་བའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དེ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། ཡང་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་མེད་དེ། ཉན་རང་དེ་དག་གིས་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ལ་མི་ཟེར་གྱི། གལ་ཏེ་རང་འགྲེལ་གྱི་ལུང་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་ཚིགས་དངོས་སུ་བྱུང་ཡང་། དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་པའང་མ་འོང་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་དེ་ལྟར་ནའང་གཏན་ནས་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡིན། ཁྱོད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་བདག་གཅིག་ཏུ་འབྲེལ། ཁྱོད་མ་ཡིན་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་ཡིན་པའི་གཞི་མཐུན་པ་དུ་མ་གྲུབ་དགོས་ཞེས་སྤྱི་

589

དང་བྱེ་བྲག་གི་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་དགོས་པ་ལ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དེ་གཉིས་སྟོང་ཚུལ་འདྲ་ཡང་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་འགལ་བའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་འགལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཉིས་སྟོང་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་དབྱེ་བར་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ཡིན་པའང། འཇུག་པ་ལས་གསུངས་ཏེ། བདག་མེད་འདིས་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར།། ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བས་རྣམ་གཉིས་གསུང་། ཞེས་ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་དབྱེ་བས་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དུ་བཞེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ད་རུང་འདི་ལ་ཁྱོད་ཅག་གཏན་ཚིགས་ལ་མ་བྱང་བ་དག་གིས་འདི་སྐད་སྨྲ་བའང་འབྱུང་བའི་རིགས་སུ་འདུག་སྟེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཅེས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཅེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་དེའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། དེའི་སྐབས་ཀྱི་གང་ཟག་དེ་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་

590

ཚོད་དུ་འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་དེ་བས་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ལ་རྒྱུས་མེད་པའི་རང་གི་ནང་ཆ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་གྲུབ་ན་ཆོས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ཆོས་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཅེས་པའི་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཏན་ནས་མ་ཕྱེད་ནས་མགོ་རྨོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞི་གྲུབ་ན་ཆོས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ཆོས་དེ་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཅེས་པའི་ཆོས་དེ་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཅེས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱིར་གཞི་གྲུབ་ན་ཆོས་ཡིན་པའི་ཁྱབ་ཀྱང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབས་པའི་ཚེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲའི་རྣམ་དབྱེ་མི་འཐད་ན། འོ་ན་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། གཞི་གྲུབ་ན་ཆོས་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཤིང་། འདོད་ན་སྒྲུབ་བྱེད་སླ། མི་འདོད་ན་སྔ་མའི་རིགས་པ་ཡང་དེ་དང་མགོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་དེ་ལ་སུན་འབྱིན་སྨྲ་བ་པོ་ན་རེ། དེ་ཅིས་ཀྱང་འདོད་དགོས་ཏེ་རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཟེར་ན། རིགས་པས་མ་གྲུབ་ཚུལ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཕ་རོལ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ལུང་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟགས་པ་ཅུང་

591

ཟད་བྱ་ན་ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་འདི་རྣམས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ལས་ཆགས་སྡང་སོགས་སྐྱེ་བ་དང་། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ཤེས་པས་དེ་སྤོང་བར་གསུངས་པས་ན། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པ་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་དང་། རྨོངས་པ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་རིག་པ་ལས་ཆགས་སོགས་འབྱུང་བ་དང་། རྟེན་འབྱུང་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་དེ་ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་སངས་རྒྱས་པ་སྤྱིའི་ལུགས་ལ་གྲུབ་པས། སྤྱིར་དེ་ཙམ་ཞིག་སྟོན་པས་ལུང་དེས་བདེན་འཛིན་དེ་ཉོན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཁོ་ནར་སྟོན་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ་ཞེས་པའི་བར་སྨྲས་པ་སོགས་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅི་རིགས་སྨྲས་འདུག་ཀྱང་། དེ་ལ་ལན་གྱི་སྒོ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་ཡང་མི་བྱའོ།། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལུང་འདིར་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལུང་ཁུངས་སུ་དྲངས་ནས་རྗེ་ཡབ་སྲས་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པས་ལན་གཅིག་མིན་པ་ཡང་ཡང་སྒྲུབ་ཟིན་པས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་རྒོལ་བ་བློ་མིག་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་བས་ལྷག་པར་མི་དགོས་ལ། ལུང་རིགས་

592

ཡང་དག་གིས་གནོད་པ་མཐོང་བཞིན་དུ་ད་རུང་རང་གིས་ལོག་པར་སྨྲས་པའི་གྲུབ་མཐའ་འདོད་ཞེན་གྱི་སྒོ་ནས་དོར་མི་འདོད་པའི་རྒོལ་བ་བློ་གྲོོས་ཀྱི་མི་ལོང་བ་རྣམས་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ལ། གཟུགས་དངོས་སུ་བསྟན་ཀྱང་མཐོང་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཀྱང་འདི་ན་གང་སྨྲས་པ་རྣམས་ལ་ཐལ་འཕྲེང་ཉུང་ངུས་བཞད་གད་རེ་མ་བྱས་ན་བླུན་པོ་དག་གིས་འདི་ལ་ལན་མ་བྱུང་འདུག་པས་གཞན་གྱིས་གང་སྨྲོས་པ་ལྟར་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྤྱིར་དངོས་པོ་བདེན་པ་ངམོན་པར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པ་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་དང་། རྨོངས་པ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། མ་རིག་པ་ལས་ཆགས་སོགས་འབྱུང་བ་དང་། རྟེན་འབྱུང་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པས་དེ་ལྡོག་པ་ཙམ་སངས་རྒྱས་པ་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་པ་འདི་ནི་རང་གིས་རང་ངོ་ཚ་བའི་གནས་ལ་འགོད་པའི་ཐལ་བ་བཞི་འབྱུང་སྟེ། གོང་གི་ཁས་ལེན་དེ་དག་སངས་རྒྱས་པ་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན་ན། རང་སྡེ་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་པར་ཐལ། དེ་དག་གིས་དངོས་པོར་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པ་དེ་འཁོར་བ་བསྐྱེད་བྱེད་དུ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ལེན་གྱིས་དངོས་མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པ་ཡོད་

593

པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བདེན་འཛིན་འཁོར་བ་བསྐྱེད་བྱེད་ཡིན་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མེད་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པ་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤཻས་རབ་དང་བདེན་འཛིན་གཉིས་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་དབང་གིས་ཕན་ཚུན་གནོད་བྱ་གནོད་བྱེད་དང་སྤང་གཉེན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། རང་སྡེ་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་དབུ་མ་པའི་ལྟ་བ་ལ་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ། དེ་དག་གིས་དབུམ་མ་པས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་ལྟར་གྱི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལས་འཁོར་བ་འབྱུང་བ་ཁས་ལེན་པ་གང་ཞིག དེ་ལེན་ན་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེའི་གཉེན་པོ་ལས་འོས་མ་འཆིས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་ཁས་མི་ལེན་ཀ་མེད་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་རྣམས་རང་གི་ཁས་ལེན་གྱི་སྟེང་ནས་དངོས། དེས་ན་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་ན་དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ། སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ལ་དེས་ཁྱབ་པ་

594

སྒྲུབ་ཟིན་མ་ཐག་པ་གང་ཞིག ཐལ་རང་གཉིས་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གིས་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞིའི་ཁྱད་པར་མཛད་པ་རྣམས་རང་གིས་རང་ལ་ངལ་བ་བྱས་པར་ཟད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བར་གྱིས་ཤིག དེ་ནས་ཐལ་བ་གཉིས་པ། རྨོངས་པ་དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་ལྟར་ན་རང་སྡེ་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པ་དེ་ཉོན་མོངས་པར་འདོད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རང་སྡེ་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཡོད་ན་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཡོད་དགོས་པ་མི་འདོད་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སློབ་དཔོན་ཞི་བ་མཚོས་བདག་དང་གཞན་སྨྲས་དངོས་འདི་དག།། ཡང་དག་པ་ནི་གཅིག་པ་དང་།། དུ་མའི་དངོས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར།། རང་བཞིན་མེད་དེ་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། ཞེས་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་གཏན་ཚིག་ལ་བསྟེན་ནས་དངོས་པོ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། རང་སྡེ་དེ་དག་ལ་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ལ་བདེན་མེད་མ་སྒྲུབ་ཀྱང་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་མཚོ་ལ་གྲུབ་ཟིན་སྒྲུབ་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་བྱུང་ཞིང་། མི་འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་དམ་བཅའ་ཞིག་པར་འགྱུར་བས་བསམ་མནོ་ཞིབ་ཏུ་ཐོངས་ཞིག། གཞན་དུ་དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། འདིར་བཤད་དེ་བཞིན་

595

གཤེགས་བཀའ་ཀུན།། ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚད་མ་ཡིན།། ཚད་མ་ཡིད་ཆེས་ལུང་ཡིན་ཕྱིར།། བཟང་པོ་དག་གི་སྒྲུབ་པར་བཞེད།། ལུང་བཤད་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་དང་།། ལོག་པའི་བློ་ཅན་གཞན་མི་བྱེད།། དེ་ཕྱིར་དེ་དག་སྒྲུབ་གཞུག་ཕྱིར།། རིགས་པ་ལྡན་པའི་ཚུལ་བཙལ་བྱ།། ཞེས་རྣམ་རིགས་པས་དབུ་མ་པ་ལ་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་རྣམས་ཚད་མ་མིན་པ་དང་། རང་ལུགས་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་རིག་པས་ཚུར་རྒོན་བ་མཐའ་དག་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་གསུང་ལ། ཡང་དི་ཉིད་ལས། གཉིས་མེད་པ་ཡོད་དངོས་པོ་ནི་ཞེས་པས་རྣམ་རིག་པས་འདོད་པའི་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་བཀག་ཅིང་། ཕྱི་དོན་བཀག་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན། ཀུན་བཏགས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྣམ་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏེ་རྣམ་རིག་པའི་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་གཞིར་བཅས་ནས་གང་རྩོད་པ་རྣམས་དབུ་མ་པས་བདེན་པ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་གི་སྒོ་ནས་སུན་དབྱུང་བ་དེ་དག་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྣམ་རིག་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་བདེན་པ་མེད་པ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་པར་བཞེད་པ་སངས་རྒྱས་པ་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ལེན་གྱིས་དངོས། དེ་བཞིན་དུ་དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། བཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་ཐོང་ཞིང་ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཉིད་

596

དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་གྱིས་ཞེས་པས་བར་གྱིས་རྣམ་རིག་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྒྱུ་གཞན་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྲས་བུ་གཞན་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འཐད་པར་ཐལ། རྟགས་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཞི་བ་ལྷས། སྤྱོད་འཇུག་གི་གཞུང་འདི་ལས་ཀྱང་།། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡང་བློ་ཁྱད་ཀྱིས།། གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་གནོད་ཅེས་གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་འདོད་ཚུལ་ལ་གོང་མའི་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་གནོད་པ་སྟོན་པ་གསུང་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་སོ།། ཐལ་བ་གསུམ་པ་མ་རིག་པ་ལས་ཆགས་སོགས་བྱུང་བ་དང་། ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲ་ན། བདེན་འཛིན་མ་རིག་པ་ལས་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དངོས་སྨྲ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་འདོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དངོས་སྨྲ་བ་མན་ཆད་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བར་འདོད་པར་ཐལ། འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་པ་སྤྱིའི་ལུགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ལེན་གྱིས་དངོས། འདོད་ན། བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན།

597

ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། བདེན་འཛིན་ཉོན་མོངས་གང་ཞིག་དེ་ཆགས་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་ཡིན་ན་ཆགས་སོགས་ལས་འཁོར་བར་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་འབྱུང་། ལས་ལས་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འཁོར་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སློབ་དཔོན་ཀླུས། མ་རིག་པ་ལས་ལས་ཏེ་དེ་ལས་ནི།། རྣམ་ཤེས་དེ་ལས་མིང་དང་གཟུགས་རབ་འབྱུང་།། ཞེས་སོགས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་དམ་བཅའ་ཉམས་ལ་མི་འདོད་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་འཁོར་གསུམ་འདི་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྤོང་བར་བྱེད་སོམས་ཤིག ཐལ་བ་བཞི་པ་རྟེན་འབྱུང་དང་དེ་ཁོ་ཉིད་ཤེས་པས་དེ་ལྡོག་པ་ཙམ་ནི་ཞེས་བཤད་ན། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་རྟེན་འབྱུང་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཅེས་པའི་དེ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མེད་པ་ལ་ཟེར་བ་མངོན་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་ཆགས་སོགས་ཀྱི་རྩ་བ་བཤད་པ་དང་། སྤྱིར་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་སྨྲོས་འདུག་པས་གསལ་ལ། དེས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བདེན་མེད་ལ་བྱེད་ན་སེམས་ཙམ་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་ཁས་

598

ལེན་པར་ཐལ་ཞིང་། དེ་དག་ལ་དབུ་མ་པས་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་གང་སྨྲས་པ་རྣམས་རིགས་པ་ལྟར་སྣང་དུ་ཐལ་བ་སོགས་སྔར་སྨྲོས་ཟིན་པ་ལྟར་ཟློག་ཏུ་མེད་ལ། དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལྡོག་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། བདེན་འཛིན་མ་ལྡོག་ན་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་མི་ལྡོག དེ་མ་ལྡོག་ན་འཁོར་བ་མི་བཟློག་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་རིམ་པར་ངེས་ན། དེ་དག་ལ་བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ་པས་རང་གིས་ཁས་ལེན་ལ་རང་གི་རྩོད་ཟླས་གནོད་བྱེད་སྟོན་མ་དགོས་པར་རང་གིས་རང་ཚར་གཅོད་པ་འདི་སྐུ་དྲིན་ཆེའོ།། རྩོད་མི་ཤེས་པའི་རྒོལ་བ་ལ།། རིགས་པའི་རལ་གྲི་འཕྱར་ཙམ་ནས།། དམ་བཅའི་རྩ་ཕུང་མ་ལུས་པ།། རང་ཚིག་མེ་ཡིས་ཐལ་བར་བྱས།། རང་འཚངས་སྤྲིན་གྱི་བླ་བྲེ་བྲེས།། མཁས་རྣམས་གད་མོའི་འབྲུག་ལྡིར་ཚེ།། བླུན་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་གློག་ཞགས་འཁྱུག།། བལྟ་འདོད་རྨ་བྱའི་གར་ཡང་བསྒྱུར།། ཞེས་ཀྱང་བྱས་སོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་རང་ཚིག་སྔ་ཕྱི་འགལ་བ་དེ་དག་ལུང་ཡང་དག་པ་དུ་མ་བཀོད་ནས་དེ་དག་གི་དགོངས་པ་ལེན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རང་གིས་རང་ཚར་གཅད་པ་བྱས་འདུག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་

599

དུ་འདིར་ཕ་རོལ་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འདོད་པའི་ལུང་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟག་པ་ཅུང་ཟད་བྱ་ན། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས། སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པ་གཟིགས་ནས་ཞེས་སོགས་ནས། ཞེས་གསུངས་པའི་ལུང་འདི་རྣམས་ལས་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉོན་མོངས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན། བདེན་འཛིན་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ནི་བདེན་ཏེ། རྨོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་འཇུག་པ་དགག་ཏུ་མེད་ཅིང་མདོ་བསྟན་བཅོས་ཀུན་ནས་ཀྱང་དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཞེས་མིང་བཏགས་པ་ཡང་ཡང་འབྱུང་མོད། དེ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་ཤེས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པ་ཡིན་ན་དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་སོགས་ནས་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་ལའང་ཉོན་མོངས་པའི་མིང་གིས་བསྟན་ཅིང་ཞེས་པ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོགས་སྨྲས་པ་དང་། གཞུང་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་མིན་པའི་ཁུངས་མེད་བཞིན་དུ་ཚིག་གི་མཐེན་ཕྱོགས་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་ཅེས་སོགས་སྨྲོས་ནས་རྒོལ་བ་ལ་ལན་ཞིབ་ཏུ་སྨྲོས་པ་དགོས་པ་མེད་དེ། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་སོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་རྗེ་ཡབ་སྲས་རྗེས་འབྲངས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དྲི་མ་མེད་པའི་ལུང་དང་རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་གནོད་བྱེད་གསུང་རབ་རྣམས་སུ་

600

ཁྲ་ལམ་མེར་གསལ་བ་དལྟའི་བར་དུ་མ་ཉམས་པ་ཡོད་བཞིན་པ་ལ་སྔོན་བྱོན་གྱི་མཁས་པ་ལུང་དང་རིགས་པའི་བློ་གྲོས་མི་དམན་པ་མཐའ་དག་གིས་རྗེ་བླ་མའི་རིང་ལུགས་ཉིན་བྱེད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་བ་ལ་ལྟར་སྣང་རིགས་པས་ལག་མཐིལ་གྱིས་སྒྲིབ་མ་ནུས་ལ། ད་རུང་ཡང་འདི་བསྐོར་རྗེ་བླ་མའི་བསྟན་པ་མ་ནུབ་བར་དུ་བསྟན་འཛིན་ཀྱི་སྐྱེས་བུ་དམན་པ་བདག་ལྟ་བུའི་རྗེས་འཇུག་ལུང་རིགས་ཕྲན་བུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་ཙམ་འགོག་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་སླ་བ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཉི་མིའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་ཤར་བ་ལ་གསལ་བྱེད་ཀྱི་ལུང་རིགས་གཞན་ནས་འཚོལ་བའི་ངལ་བ་གཏན་ནས་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་སྐབས་འདིར་ལན་གྱི་ས་བཅད་མི་སྟོང་ཙམ་ལ་ལུང་རིགས་ཀྱི་བཞད་གད་ཕྲན་བུ་ཞིག་བྱས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བུདྷ་པ་ལི་ཏ་དང་། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་དང་། བཞི་བརྒྱ་པ་སོགས་གཞུང་གང་ཆེ་བ་ལས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཁུངས་རྣམས་དྲངས་ནས་དེ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་ཉོན་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ཟླས་ཕྱེ་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་ཟེར་བ་རྣམས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་བར་གསུངས་ཆེས་དྲག་པ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་དམ་བཅའ་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པ་ཤེས་ནས་དེ་དག་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་དྲངས་ཁུལ་བྱས་པ་ནི། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་བ་ན།

601

འདི་ཉིད་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ལ། རང་གི་དམ་བཅས་པ་ཉམས་པ་མ་བཟིད་ནས་འདི་ནི་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་ཡིན་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཉི་མ་ཞེས་མིང་གིས་འདོགས་པ་ཡིན་ཞེས་མིག་གིས་མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་ལ་གོ་ལྡོག་པའི་ཚིག་གིས་བསྙོན་འདིངས་པ་དང་འདྲ་བར་ཟད་དེ། དེ་དག་ལས་བཤད་པའི་བདེན་འཛིན་མ་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ན། བུདྡྷ་པ་ལི་ཏ་ལས་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་པར་གཟིགས་ནས་དེ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་སླད་དུ་ཞེས་དང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བར་གསུངས་པ་དང་། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི།། སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་དང་འགྲེལ་པ་ལས། མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་འཁོར་བར་འཇུག་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་འགག་པས་འཁོར་བ་ལྡོག་ཅེས་གོས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཆགས་སྡང་དང་། འཁོར་བར་འཇུག་པའི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་དེ་བཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་དང་དེ་དག་ལྡོག་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་སྒྲས་བསྟན་ཙམ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉེན་པོ་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་བདེན་འཛིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་

602

པ་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་ན་དེའི་ལྡོག་བྱེད་གཉེན་པོ་ཡང་གང་གི་གཉེན་པོའི་སྒྲས་བསྟན་པ་ཙམ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལྡོག་བྱ་ལྡོག་བྱེད་མི་མཐུན་པར་བསྟན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་། དེར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྤང་བྱ་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པ་གང་ཞིག དེ་འདོད་ན་དེའི་གཉེན་པོ་བདེན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་དངོས་གཉེན་དུ་འདོད་དགོས་པས་ལུང་དེ་དག་ལས་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཆགས་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་ལོ།། དེ་མི་སྐྱོན་ཏེ། བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་སྐབས་འདིར་སྡུག་བསྔལ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆགས་སོགས་འཁོར་བ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པ་འདྲ་བར་བཤད་ཀྱང་དོན་དུ་འདི་དག་གིས་བཤད་པའི་སྡུག་བསྔལ་སོགས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་ཟེར་ན། འོ་ན་ལུང་འདི་དག་གིས་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་སྒྲས་དངོས་ཟིན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཆགས་སོགས་འཁོར་བ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་བཅས་ཀྱི་གནེན་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པར་སྟོན་པ་དེ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་སུ་ཞིག་གི་གདུལ་བྱ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་གསལ་པོར་སྨྲ་དགོས་ཀྱང་། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོངས་མ་ཡིན་པའི་རང་གཞུང་རྩོད་མེད་འདི་དག་ལས་

603

གང་གསུངས་པ་རྣམས་ཐལ་འགྱུར་བས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླང་དུ་མི་རུང་བ་དགོངས་པ་གཞན་དུ་དྲང་དགོས་ཞེས་རང་འཚངས་དེ་ཙམ་གསལ་བར་མ་བྱས་ན་ལེགས་སོ།། ཡང་ན་ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་བ་སྲིད་པའི་ས་བོན་འགོག་བྱེད་དུ་གསུངས་པས། རྟེན་འབྱུང་ཤེས་པས་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་བསལ་ནས་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་སོགས་གསུངས་པས་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྡུག་བསྔལ་དང་ཆགས་སོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྟན་པ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་སུ་བཤད་པའང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་། སྡུག་བསྔལ་དང་ཆགས་སོགས་འཁོར་བ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ཞེས་བཤད་པ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ཟེར་ན། སྡུག་བསྔལ་སོགས་སྤང་བྱ་རྣམས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་བསྟན་ན་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོའང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པར་བསྟན་དགོས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ལ་གང་སྤང་རྒྱུའི་སྤང་བྱ་རྣམས་བསྟན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་སྤང་བྱའི་ཉེས་དམིགས་རིག་ནས་དེ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ཆེད་དུ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་སོམས་ཤིག ཡང་ན་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡི།། མུན་པའི་གཉེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད།། ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་སྒྲིབ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀའི་དངོས་གཉེན་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་ཟེར་ན། འོ་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་

604

ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཉོན་སྒྲིབ་ས་བོན་དང་བཅས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་གང་ཞིག ཁྱོད་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དེ་གཉིས་དམིགས་པ་གཅིག་ལ་དམིགས་ནས་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་མ་འགལ་ན་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་དེ་མ་ནུས་ན་དེའི་དེ་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པ་ནི།། དེ་སྤོང་བ་ནི་ནུས་མ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་དེ་མི་སྨྲ་བ། འཁོར་བའི་རྩ་བར་གྱུར་པའི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ཀྱང་། སྤང་བྱ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དེ་བདེན་འཛིན་ཡིན་མི་དགོས་བསམ་ན། དེ་དགོས་པར་ཐལ། སློབ་དཔོན་ཀླུས་བདེན་པར་མིན་ལ་བདེན་འཛིན་པའི།། ཡོངས་སུ་འཛིན་དང་རྩོད་སོགས་ཀྱང།། རིམ་པ་ཆགས་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར།། ཞེས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ནི་དངོས་པོ་གང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་དེ་ལས་ཆགས་སོགས་འབྱུང་བ་གསུངས་ན། གཉེན་པོ་བདེན་པ་མེད་བསམ་མཁན་གྱི་ཤེས་པ་དེས་གང་ལ་གནོད་དགོས་ན། སྤང་བྱ་བདེན་པ་མེད་

605

པ་ལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ལ་གནོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤང་བྱ་མ་རིག་པས་བདེན་པར་མི་འཛིན་བཞིན་དུ། གཉེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བདེན་པར་འཛིན་པ་མི་འཐད་ཅེས་སུན་ཕྱུང་ནས་བདེན་མེད་དུ་འཛིན་པ་ནི་རྐུན་མ་ནགས་ལ་སོང་རྗེས་སྤང་ལ་(རྩད)གཅད་པ་བཞིན་བཞད་གད་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་གནས་སོ།། ཡང་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་སྤང་གཉེན་གཉིས་ཀ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་པ་ཡིན་ཀྱང་། སྤང་བྱ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དང་། གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་བསྟན་བྱ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་བསྟན་བྱ་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་བསམ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། སྐབས་འདིའི་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བྱེད་ལ། ཕུང་སོགས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་དེ། བདེན་འཛིན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའམ་བདེན་པ་མེད་པ་མཐོང་བའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་བྱེད་པ་ལའང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གཉིས་ཀ་གྲུབ་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། བདག་

606

མེད་འདིས་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་སྒྲོལ་ཕྱིར།། ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བའི་རྣམ་གཉིས་གསུངས།། ཞེས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་འཛིན་སྟོང་མ་(སྟོང་)གྱི་སྒོ་ནས་མི་འབྱེད་པར། དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་འབྱེད་པར་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དང་། དམིགས་པ་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བདེན་པར་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དང་གཞི་དེ་གཉིས་བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་སོ་སོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་གང་ཟག་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་འཇོག་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ལ་ཁྱོད་ཅག་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་སོམས་དང་། འཁོར་བའི་རྩ་བར་བྱེད་པའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ན། དེ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མི་ཤེས་ཤིང་། ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་ཞིག་ཡིན་དགོས་ཏེ། འཇུག་པ་ལས། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཏེ།། ཞེས་གཏི་མུག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་གསུངས་ལ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་གནས་ལུགས་སྟོང་ཉིད་མ་མཐོང་ན་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་མེད་པ་ནི། མདོ་ལས། གལ་ཏེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་སོ་སོར་

607

རྟོག།། སོ་སོར་དེ་བརྟགས་གལ་ཏེ་སྒོམ་བྱེད་ན།། དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་འབྲས་བུའི་རྒྱུ།། རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་དེས་ནི་ཞི་མི་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གྱི་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལ་བདེན་མེད་སྒོམ་དགོས་པ་མ་ཟད་ཐེག་དམན་གྱི་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་ལའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་སྒོམ་དགོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། རབ་འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེའི་(དེས་འདི་)སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ།། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་གང་ལའང་ཞུགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། དེས་ན་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བགྱིའོ།། ཞེས་དང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དེ་འདི་སྙམ་དུ། བདག་གིས་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ན་དེ་ཉིད་དེའི་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ།། སེམས་ཅན་དུ་འཛིན་པ་དང་། སྲོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ།། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འབྲས་གནས་ཕྱི་མ་གསུམ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་ཞུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་གྱི་འབྲས་གནས་གང་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་མེད་

608

པ་རྟོགས་དགོས་པར་གསུངས་ན། འཁོར་བ་ལས་ཐར་དུ་མི་བཅུག་པའི་རྒྱུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པར་གསལ་ཞིང་། དེ་ཡང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་ལ་མ་གསུངས་བ་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་འབྲས་གནས་བཞི་སོགས་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ཆོས་བདག་ཏུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལ་གསུངས་འདུག་པ་འདི་བཞིན་ཡིན་པས་བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་དོན་གྱིས་གྲུབ་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་ངེད་ཅག་གིས་བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་དང་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཁུངས་ཡོད་ནས་དེ་ལྟར་སྨྲས་འདུག་གམ་ཁུངས་མེད་ནས་སྨྲས་འདུག་ཁྱོད་ཅག་སེམས་རྣལ་དུ་ཞོག་ལ་སོམས་དང་ད་དུང་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ།། ལྟ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ཉིད་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བར་མ་བཤད་བསམ་འདུག་པ་རྣམས་ཀྱང་གོང་དུ་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་བསྟན་ཟིན་པ་དེ་དག་གིས་བཀག་ཟིན་མེད་ཀྱང་ད་རུང་ཅུང་ཟད་སྤྲོས་ན། ཁྱོད་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་

609

དེས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་པོ་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་འཁོར་བའི་རྩ་བར་བྱེད་ན། འཁོར་བར་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་ལས་དང་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་དེའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་དང་། དེ་དག་འགོག་པའི་འགོག་བདེན། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བདེན་སོགས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེས་ཀྱང་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པར་འཛིན་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པར་འཛིན་བཞིན་དུ་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་བ་དང་། འགོག་པ་བདེན་པར་འཛིན་བཞིན་དུ་འགོག་བདེན་འཐོབ་པ་དང་། ལམ་བདེན་པར་འཛིན་བཞིན་དུ་ལམ་བདེན་འཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ལ་གང་ཟག་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པའི་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་མདོ་ལས། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་འཁུམས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།

610

གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྱུར་བ་མེད་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ཀུན་འབྱུང་བ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ།། གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ།། གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པར་མཐོང་བ་དེས་ནི་ལམ་བསྒོམས་པ་ཡིན་ནོ།། འཇམ་དཔལ་གང་གིས་དེ་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་མཐོང་བ་དེས་ནི་ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའོ།། ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའོ།། ཆོས་འདི་དག་ནི་སྤང་བར་བྱའོ།། ཆོས་འདི་དག་ནི་མངོན་དུ་བྱའོ།། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་མི་རྟོག རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་གང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དེས་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཆོས་དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་ན་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ།། སྡང་བར་འགྱུར་རོ།། རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྡང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྨོངས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པ་བཞི་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་གིས་གསུངས་པའི་གཏན་

611

ཚིགས་འདི་ལ་ལན་ཅི་གདབ། རྟགས་མ་གྲུབ་ཟེར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་དགོས་ལ། འདོད་ལན་བཏབ་ན་ཆགས་སོགས་མ་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞིག་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་བས་ཁྱོད་ཅག་སྔ་རབས་པ་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲེལ་བ་རྣམས་རིགས་པའི་འཕྲང་དོགས་པོ་འདི་འདྲ་ལ་ཐུག་དུས་བྲོས་པའི་ས་ཁུངས་ཇི་ལྟར་འཚོལ་སྙམ་དུ་མྱ་ངན་གྱི་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་ལས་འོས་ཅི་ཡོད། གཞན་ཡང་ཁྱོད་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཆོས་ཅན། བདེན་པ་བཞིའི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། བདེན་པ་བཞི་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་མ་གྲུབ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཁྱོད་འཁྲུལ་བ་མ་བྱེད་ཅེས་ཞུས་ཤིག གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཅག་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞི་མ་མཐོང་བར་ཐལ། བདེན་པ་བཞི་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ། ལམ་སྒོམ་པར་བྱ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་མ་གྲུབ་ན། དེ་དག་གིས་བདེན་བཞི་ལ་བདེན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་དམ་བཅའ་བུད། ཁྱབ་པ་མ་

612

གྲུབ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་ཚད་མ་རྡོག་པས་རྫིས་པར་ཟད་དོ།། དེ་དག་དུ། ཁྱེད་འདོད་པའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཆོས་ཅན། སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ཀུན་འབྱུང་མ་སྤངས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་མེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། འགོག་པ་མངོན་དུ་མ་བྱས་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། ལམ་མ་བསྒོམ་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་བཞི་པོ་འདི་དག་གོང་གི་ལུང་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་ལ་ཁྱོད་ཅག་གིས་འདོད་ལན་བཏབ་བམ། ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་འདེབས། དང་པོ་ལྟར་ན། ཁྱོད་ཅག་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཆོས་ཅན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། གོང་གི་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་དེ་དག་ཆོས་ཅན། བདེན་འཛིན་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་

613

མེད་པ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་བདེན་འཛིན་ཆོས་ཅན། ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་མྱང་འདས་འཐོབ་པའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ལུང་གིས་གྲུབ། འདོད་ན་སྔར་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཁུངས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་འཕགས་པ་ལྷ་སོགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་གང་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་ཁས་བླངས་སུ་རུང་བར་ཐལ། དེ་དག་ལས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མེད་པ་དང་། དེའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གསུངས་པ་རྣམས་མདོ་ལུང་འདི་ལས་གསུངས་པ་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་གང་ཞིག དེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིིན་དུ་ཁས་བླངས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གཏན་ཚིགས་དེ་དག་ལ་ཁྱབ་མེད་ཀྱི་ལན་བཏབ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་། གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་མ་མཐོང་ན། བདེན་བཞི་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པདང་། མཐོང་ན་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འཕགས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མཛད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཁྱོད་ཅག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཁྲུལ་བའི་གཏན་ཚིགས་

614

དེ་ལྟ་བུ་གདུལ་བྱ་ལ་མ་བསྟན་ཅིག་ཅེས་སྙིང་ཁམས་རི་རབ་ཙམ་བསྐྱེད་ལ་ཞུས་ཤིག ཡང་དེ་ནི་ཁྱོད་ཅག་གིས་མདོ་ཡི་དོན་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོ་དོན་ནི། སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་སྤངས་པར་བྱ་བ་དང་།། ལམ་སྒོམ་པར་བྱ་བ་སོགས་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འབྱུང་བ་མེད་པ། གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པར་གསུང་བ་སོགས་བདེན་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ལ་མི་ཟེར་གྱི་གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་སོགས་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་རྫས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན་དེ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས་མདོ་འདི་ཁུངས་སུ་དྲངས་པའི་ཐད་ཀྱི་རྩ་ཤེས་ལས། གལ་སྟོང་པ་ཡོད་མིན་ན།། མ་ཐོབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་།། སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་ལས་དང་ནི།། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་བའང་མེད།། ཅེས་པའི་སྔ་འགྲེལ་དུ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་ཁས་ལེན་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་དག་མི་འཐད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་མིན་ཞེས་པའི་སྟོང་པ་དེ་གང་ཡིན་

615

ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པར་གསལ་བར་གསུངས་པ་དང་། དེའི་ཕྱི་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་མ་ཡིན་ཞིང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་གང་མ་ཐོབ་པ་དེ་ནི་མི་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་མ་ཐོབ་པ་འཐོབ་པར་མི་འགྱུར་རོ།། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱེད་པར་མ་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།། སླར་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བར་མ་གྱུར་བས་ཕྱིས་ཀྱང་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་རོ།། དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བར་ཁས་བླངས་པར་གྱུར་ན། ཐམས་ཅད་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་འདི་དག་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ན་ཞེས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཞེས་པའི་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱས་ནས་དེ་གང་གིས་སྟོང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ལ་གསལ་བར་གསུངས་འདུག་པའི་ཕྱིར་སྟོང་ཚུལ་གཞན་ལ་གོ་རྒྱུ་མེད་པ་ཐག་བཅད་པ་མཛད་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཅག་ཚབ་ཚུབ་ཅི་བྱས་ཀྱང་གབ་པས་ཁུངས་མི་རྙེད་འདུག་གོ། དེར་མ་ཟད་ཁྱོད་ཅག་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་ཆོས་ཅན། 616 འཕགས་པའི་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པར་ཐལ། འཕགས་ལམ་ཐོབ་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་མཐོང་དགོས་པ་ལ་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་རྩ་ཤེས་ལས། གང་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དག།། འགོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།། ལམ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་ནི།། གང་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་འདོད།། ཅེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང་། ལམ་བསྒོམས་པས་འགོག་པ་གང་ཞིག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་མི་འཐད་དོ།། དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་ལ་འཕགས་པའི་ལམ་འཐོབ་པ་མི་འཐད་པར་གསུང་ན་ཁྱོད་ཅག་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེ་འཕགས་ལམ་མ་ཐོབ་པའི་དགྲ་བཅོམ་དུ་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་དེ་དེ་དག་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྨྲ་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ལུང་གིས་གྲུབ། ཡང་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། དེ་ཡང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉོན་མོངས་ 617 ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཉན་རང་འཕགས་པ་དང་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་བཞེད་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་འཕགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མ་རྟོགས་པ་དང་། བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་གབ་ཁུང་བཙལ་ས་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་འདིས་བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་གསུངས་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ལས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་གཟིགས་པའི་གང་ཟག་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་དང་དག་ས་ན་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཟླ་བའི་ཞབས་ཀྱིས་བགྲངས་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གཉིས་དེའི་སྐྱིད་སྡུག་ལས་ཕུད་དགོས་པའི་ནག་ཉེས་ཅི་བྱས་པའང་སྨྲ་བར་རིགས་སོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་ཕྱིར་ན་སྒྲིབ་པ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་གེགས་བྱེད་པའི་གཙོ་ 618 བོའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པ་སྟེ། འཇིག་ལྟ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་དང། འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཅེས་གསུངས་ཤིང་། ཞེས་སོགས་སྨྲས་འདུག་པ་ལ། ཁྱོད་ཅག་གིས་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེས་པའི་འཁོར་གསུམ་དུ་རྟོག་ཚུལ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བརྩི་བ་ཡིན། འཁོར་གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའམ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་ནམ། གཞི་གང་གི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་གྲུབ་པའམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་ཆ་ཙམ་ལ་བྱེད། དང་པོ་ལྟར་ན་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གསུང་བ་མི་འཐད་པར་ཐལ། འཁོར་གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། གཞི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གང་རུང་ལ་དམིགས་ནས་དེ་བདེན་པའམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་གོང་དུ་མང་དུ་སྒྲུབ་ཟིན་པས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་ན་གཞི་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་འཁོར་ 619 གསུམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། གཞི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ལས་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པ་དེ་གང་ཡིན། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཟེར་རམ་ཅི། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཟེར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་འདོད་པའང་ཉམས་སོ།། དང་པོ་ལས་གང་ཟག་ལ་དམིགས་ནས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ཀྱང་། གཞི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པ་གོང་དུ་མང་དུ་མ་སྨྲས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་འཛིན་པ་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་ཉན་རང་གིས་སྤངས་ཀྱང་། ཕུང་སོགས་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པས་དེ་སྤང་མི་ནུས་སྙམ་པའི་འཚངས་འདི་བརྟོལ་བར་བྱ་སྟེ། ཁས་ལེན་དེ་ལྟར་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་རྩ་ཤེས་རབ་བྱེད་བཅོ་བརྒྱད་པ་ལས། ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དག་ལ།། བདག་དང་བདག་གི་སྙམ་ཟད་ན།། ཉེ་བར་ལེན་པ་འགག་འགྱུར་ཞིང་།། དེ་ཟད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད།། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཟད་པས་ཐར།། ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ཁྱོད་ལ་གནོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩ་ཤེས་ལུང་འདིའི་ནང་དང་ཞེས་པས་ནང་གི་དངོས་པོ་མིག་སོགས་དང་། ཕྱི་ 620 རོལ་གྱི་དངོས་པོ་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དམིགས་ནས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པོ་སྙམ་པའི་འཛིན་པ་དེ་ཟད་ན་ཉེར་ལེན་འགག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཟད་པ་གསུང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་ལུང་འདིས་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པ་ཙམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པ་མ་བསྟན་ན་དགའ་བ་འདུག་ཀྱང་། ལུང་འདིས་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་ཞེས་གསལ་བར་གསུང་འདུག་པའི་ཕྱིར་སེམས་ལ་འཕྲད་པར་མ་བྱུང་ཡང་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་རམ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་ཁས་མི་ལེན་ཀ་མེད་ཨེ་རེད་ད་ཁ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ལ་སོམས་ཤིག། བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་སྔར་བསྟན་པ་ལྟར་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་ནི། ཚིག་གསལ་ལས། བདག་དང་བདག་གིར་ཞི་བའི་ཕྱིར།། ངར་འཛིན་ང་ཡིར་འཛིན་མེད་འགྱུར།། ཞེས་པའི་ཐད་ཀྱི་འགྲེལ་པར། བདག་ལ་ཕན་པ་ནི་བདག་གི་སྟེ། བདག་གི་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ།། བདག་སྟེ་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་ཡུལ་བདག་གི་བ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་ 621 སྟེ་ཞེས་དང་། བུདྡྷ་པ་ལི་ཏ་ལས་ཀྱང་། བདག་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན།། བདག་གི་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།། ཞེས་པའི་འགྲེལ་པར། བདག་དེ་ཡང་མེད་དེ་དེ་མེད་ན་དེའི་འདི་ཡིན་ནོ་ཤེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར། དེ་ལྟར་བས་ན་བདག་གི་ཡང་མི་འཐད་དོ།། དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་ལ་བདག་དང་བདག་གིར་མི་ལྟ་བ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བདག་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་ན། བདག་དེའི་མིག་སྣ་སོགས་གང་བདག་གིར་འཛིན་རྒྱུའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མི་འཐད་པ་གསུང་པས་རྩ་འགྲེལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བདག་གི་བ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་ཡིན་པར་གྲུབ། དེ་གྲུབ་ན་ཕུང་པོ་དང་གཟུགས་སོགས་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་མ་བཟློག་ན། འདོད་པ་ཉེར་ལེན་དང་ལྟ་བ་ཉེར་ལེན་ཚུལ་ཁྲིམས་བརྟུལ་ཞུགས་མཆོག་འཛིན་ཉེར་ལེན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་རྣམས་སྤང་མི་ནུས་ལ། དེ་མ་ནུས་ན་ན་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡང་སྲིད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་བ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་གྲུབ་ལ། དེ་གྲུབ་པས་བདེན་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་དང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ངེས་པར་རྟོགས་ 622 དགོས་པ་འབད་མེད་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བའི་རིང་ལ་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་དེས་ཀྱང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཀྱང་ཞེས་ཁོ་བོས་གོང་དུ་སྨྲས་པ་མ་ཚོར་རམ། ལུང་འདི་རྣམས་ལས་བདག་གི་བ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པར་འཛིན་པ་དེས་འཁོར་བ་འགྲུབ་པའི་གྲོགས་ཙམ་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་དེས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བྱེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་སྙམ་ན། བདག་གི་བ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུདྡྷ་པ་ལི་ཏ་ལས། འདི་ལ་ཉེ་བར་ལེན་པ་གཏན་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་ན།།་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཞེས་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་དངོས་སུ་གསུང་འདུག་པའི་ཕྱིར་ལུང་གིས་གནོད་བྱེད་འདི་རྣམས་ལས་ཁྱོད་ཀྱིས་གབ་ཁུང་འཚོལ་ས་མི་རྙེད་འདུག་གོ། གཞན་ཡང་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་ན་གང་ཟག་དེའི་ཕུང་སོགས་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་གི་བུདྡྷ་པ་ལི་ཏའི་ལུང་ལས། བདག་དེ་ཡང་མེད་དེ་དེ་མེད་ན་དེའི་འདི་ཡིན་ 623 ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་གསུང་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱོད་མི་ཕམ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ན། བདེན་པར་མ་གྲུབ་པའི་མི་ཕམ་དེའི་བརྟེན་གཞི་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་དུ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ལ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་སོམས་དང་། རྟེན་པ་མི་ཕམ་ཉིད་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་། མི་ཕམ་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་བདེན་པ་གྲུབ་པོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། མི་ཕམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་བདེན་པའམ་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་སྒོམ་པའི་ཚེ་རིགས་པ་ཡང་དག་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་ནི་གང་ཞིག དཔེར་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིག་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་བསྒོམ་ན། མི་ཕམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་ཆོས་ཅན་བདེན་པ་མེད་དེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ་གང་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་བདེན་པ་མེད་པའི་ཁྱབ། དཔེར་ན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་མི་ཕམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་ཀྱང་བདེན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པ་འདྲེན་དགོས་སམ་མི་དགོས། མི་དགོས་ན་སྦྱོར་བ་དེ་བསྐོར་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དགོས་ན་མི་ཕམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་བདེན་མེད་དུ་ངེས་པ་ལ། གང་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་བདེན་མེད་ཡིན་ 624 པས་ཁྱབ་པ་ངེས་པ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་དགོས། དེ་དགོས་ན་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྟགས་ཀྱིས། མི་ཕམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་བདེན་མེད་དུ་ངེས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེས་ཚར་བའི་རྗེས་སུ་སྔར་གྱི་རྟགས་སྦྱོར་དེ་དྲན་པར་འགྱུར་རམ་མི་འགྱུར། དེ་མི་དྲན་པ་མི་འཐད་པས་དྲན་ན། གང་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་བདེན་མེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་དེ་དྲན་པའི་ཚེ། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་བདེན་མེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། མི་ཕམ་བདག་གི་ཕུང་པོ་འདི་དག་ནི་རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལུགས་དེ་འདུག་གམ་མི་འདུག་སོམས་ཤིག། དེ་ལྟར་བསམ་ལུགས་ཡོད་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་བདེན་མེད་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་ཐལ་ཏེ། མི་ཕམ་གྱི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་སོགས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་བསམ་ལུགས་མེད་ན་མི་ཕམ་གྱི་ཕུང་པོ་རྟེན་འབྲེལ་གང་ཞིག་བདེན་མེད་དུ་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར། སྔར་གྱི་སྦྱོར་བ་དེའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་དྲན་པའི་ཚེ། མི་ཕམ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་བདེན་མེད་ཡིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་ཡང་བདེན་པ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་ན། གཟུགས་ཕུང་སོགས་བདེན་མེད་ངེས་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཟིན་ན་ 625 ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་མྱུར་དུ་མི་རྟོགས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་གཅིག་གི་ལྟ་པོ་གང་།། དེ་ནི་ཀུན་གྱི་ལྟ་པོ་ཡིན།། གཅིག་གི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ།། དེ་ནི་ཀུན་གྱི་སྟོང་པ་ཡིན།། ཞེས་དང་། མདོ་ལས། གང་གི་དངོས་གཅིག་དེ་བཞིན་ཉིད་མཐོང་བ།། དེ་ཡི་དངོས་ཀུན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མཐོང་།། ཞེས་དངོས་པོ་གང་ཟག་ལྟ་བུ་གཅིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་ལུགས་དང་། དེ་ལས་གཞན་ཕུང་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་ལུགས་གཉིས་ལ་སྟོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ལ། དེ་ལྟར་ཡུལ་རྣམས་ལ་སྟོང་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡུལ་ཅན་བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པར་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་ལའང་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་། ཕུང་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་པ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཟུར་པ་བཀོད་མི་དགོས་པར་སྔར་གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་སྦྱོར་བ་དེས་ཕྱོགས་ཀྱང་དྲན་པ་ཙམ་ནས་དེ་དག་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པར་རྟོགས་ནུས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ནི་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ 626 ཀྱང་། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སོགས་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གཅིག་ཁོ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡོང་སུ་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་སྤང་བ་ལ་སོགས་པ་དག་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ།། ཞེས་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཐ་མི་དད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་གཅིག་གི་རང་བཞིན་བདེན་མེད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་བདེན་མེད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའམ་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དེ་དག་དཔེ་དང་བཅས་པས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། རྒྱ་མཚོའི་ཆུའི་ཐིག་པ་འཐུང་བ་བཞིན་ནོ།། ཇི་ལྟར་རོ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་རྒྱ་མཚོའི་རོ་མྱངས་ན་ཐམས་ཅད་དུ་རོ་མྱང་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། མཚན་ཉིད་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་ཐིག་པ་གཅིག་འཐུང་བའི་རོ་ཇི་ལྟ་བུ་ 627 ཡིན་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རོ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་ཀྱང་གང་ཟག་བདེན་མེད་ལྟ་བུ་གཅིག་ངེས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིག་འཐུང་བ་ལྟ་བུ་དེས། གཟུགས་སྒྲ་སོགས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཡང་དེ་བཞིན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཆོས་གཅིག་གིས་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཟུར་པ་བཀོད་མི་དགོས་པ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིག་གཅིག་འཐུང་བའི་རོ་གང་ཡིན་པ་རྟོགས་ནས་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་དག་གི་རོ་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཟུར་པ་བཀོད་མི་དགོས་པ་རྟོགས་ནུས་པའི་མཐུན་དཔེ་དང་བཅས་པའི་རིགས་ཡང་དག་པ་ལུང་གི་རྒྱབ་བརྟེན་དང་བཅས་པ་འདི་དག་ཁྱོད་ཅག་གི་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སུ་ཟུངས་ལ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས། ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་མ་རྟོགས་ཅེས་སྨྲ་བའི་ཁུངས་མེད་ 628 བཞིན་དུ་མ་སྨྲ་ཞིག དེ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ཟིན་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་ནུས་པ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ལྟར་ན། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་སྒྲིབ་མ་ཡིན་པའི་དམ་བཅའ་རང་ཞིག་ཏུ་སོང་སྟེ། ཉན་རང་སགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་ལས་ཤེེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་པ་གང་ཞིག ཆོས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་སྤོང་བ་དེ་ལྟར་ན་དེ་སྒྲིབ་གཉིས་གང་རུང་གང་ཞིག་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་གཞི་གང་གི་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་རྟོག་པའང་ཆོས་ཅན། ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྤངས་ནུས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིེར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་བདེན་མེད་དུ་ངེས་པར་བྱེད་པའི་རྟགས་ཡང་དག་གི་ཕྱོགས་ཁྱབ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་ནུས་པ་གང་ཞིག་རྟོགས་པ་དེ་ལ་གོམ་པ་ཡུན་སྲིངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་ 629 རྟོག་པའི་བདེན་འཛིན་སྤངས་ནུས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ། དེས་ན་གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་འདོད་པ་ལྟར་གྱི་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཅེས་ལུགས་འདིར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བཞེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འོ་ན་ལུགས་འདིར་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་། དེ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་འདོད་ཅེས་པ་ཇི་ལྟར་དྲངས་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་དེ། སྐབས་འདིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་འཁོར་གསུམ་དུ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་དེའི་བག་ཆགས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ལུང་དེའི་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཁུངས་གཞན་སྟོན་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་། སྔར་གྱི་རིགས་པའི་འཕུལ་འཚམས་བསྟན་ཟིན་པ་དེ་དག་གིས་ཤེས་པར་སླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བསྟན་ནོ།། རྒྱུ་མཚན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་འཁོར་བའི་རྩ་བ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ལོག་ན་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འཁོར་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལྡོག་ངེས་པས་ཐར་པ་འཐོབ་ན་ཡང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་མི་ནུས་ལ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སྤངས་པ་ན་འཁོར་གསུམ་དུ་བདེན་པར་རྟོག་ 630 ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་སོགས་མི་འཐད་པར་ཤེས་ནུས་ཏེ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ལོག་ནས་འཁོར་གསུམ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་རྟོག་པ་མི་འཐད་པ་ལུང་རིགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེས་ན་གོང་གི་ཐལ་བ་འཕེན་པ་ལ་ལན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། བདག་འཛིན་གཉིས་ཀ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་གཉེན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དང་ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་སོགས་ཀྱི་ཡུན་དུ་འགྲོགས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ་མ་དག་ས་བདུན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་མི་ནུས་ཏེ། སྤྱིར་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་། ཤེས་སྒྲིབ་འགལ་བར་མེད་ན། ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་ཟིན་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ 631 སེམས་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྟན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་པའི་རིགས་པ་ཉམས་ང་བ་འདི་འདྲ་འཕེན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། རིགས་པ་འདི་ལ་གནོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་གང་ཞིག་རང་གི་ཁྱབ་པ་བཅད་ཚུལ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་རིགས་པའི་ཁྱབ་པ་བཅད་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན། འོ་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་གཉེན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལྷན་གཅིག་མི་གནས་འགལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དང་ཉོན་སྒྲིབ་གང་ཟག་ཉན་ཐོས་འཕགས་པ་ལྟ་བུའི་རྒྱུད་ལ་དགྲ་བཅོམ་མ་ཐོབ་པའི་བར་ཀྱི་ཚེ་རབས་དུ་མར་འགྲོགས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་འགྲིགས། རིགས་པ་ཉམས་ང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་དེ་ཙམ་ལས་ལན་སྨྲ་མི་དགོས་སོ།། སྤྱིར་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་གནེན་དུ་སོང་བའི་འགལ་བ་ཡིན་མོད་ཀྱང་། དེ་ལ་གྲོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་ཆེན་པོས་མ་ཟིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་བ་ལ་མཐུ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཡིན་ 632 པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་མང་པོར་མགོ་རྐང་ལག་བཏང་བ་སོགས་བྱ་དཀའ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསོག་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མེད་དུ་ཐལ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་ཏུ་མི་འཇུག་པའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན།། དེ་སྤོང་བྱེད་ལ་ནི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བྱེད་ལ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་བྱེད་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསོག་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་ལ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་པ་མི་འགལ་ལོ་ཞེས་སྨྲ་ན་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་མ་གོ་བའི་རྟགས་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། སྤྱིར་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་སྦྱིན་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྐྱང་པས་ཀྱང་ཆོས་སྐུ་ལྟ་ཞོག་ 633 གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་མི་འགྲུབ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཁོ་ནས་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལྟ་ཞོག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་འགྲུབ་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་གང་ཐོབ་ཀྱང་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བ་ལས་ཐོབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། རང་དོན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་གྲོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེས་མ་ཟིན་ན་འབྲས་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་མི་ནུས། གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ཀྱང་། དེ་ལ་གྲོགས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་ཟིན་ན་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་ཐོབ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། རང་དོན་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་རང་འབྲས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འགྲུབ་བྱེད་དུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེས་རྩིས་ཟིན་ཅིང་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེས་གྲོགས་དང་ལྡན་མི་ལྡན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པ་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཟུང་དུ་འཇུག་དགོས་པ་ཧ་ཀྱང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཕྱིར། དེ་ 634 ལྟར་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་དགོས་ན་ཟུང་དུ་འཇུག་ལུགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོག་ཀྱི་རྩིས་ཟིན་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྩིས་ཟིན་པ་ལས་ལྷག་ཏུ་ཟུང་དུ་འཇུག་ཚུལ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྩིས་ཟིན་དགོས་པའི་དོན་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་ཆེས་ཆེར་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་མ་ཡིན་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བསོད་ནསམ་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱ་དགོས་པ་དེ་དེས་སྲུང་བྱ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་འགྲོ་ལུགས་དང་དེས་རྩིས་ཟིན་ལུགས་ཀྱི་དོན་ཅི་ཡང་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར། ཚོགས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་མི་མཁོ་བར་ཐལ་བ་དང་། ཚོགས་གཉིས་ཟུང་དུ་མི་འབྲེལ་བ་ཡ་བྲལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པར་ཐལ་བ་དང་། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྐྱང་པས་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་འཕགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྐྱང་པས་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་འཕགས་ཡོད་པར་ཐལ་ཞིང་། ཚོགས་ 635 གཉིས་མཐར་མ་ཕྱིན་པའི་སངས་འཕགས་གཞག་དགོས་པ་སོགས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ།། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ནུས་པ་མཐུ་ཅན་དུ་བཏང་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་དགོས་པ་ཡིན་གྱི། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་འགལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དེར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་དངོས་སུ་སྤོངས་བྱེད་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ཀྱང་། གཉེན་པོ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ལ་སྤངས་བྱ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་དཔའ་བོ་གཡུལ་དུ་ཞུགས་པ་ལ་མཚོན་གྱིས་མི་ཕིགས་པའི་གོ་ཆ་བཙན་པོ་གྱོན་ན་གཞན་གྱིས་མཚོན་ཆས་ཕོག་ཀྱང་འཇིགས་པ་མེད་པའི་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དགྲ་བོ་འཇོམས་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་ཏེ།། དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་འཇི་བཞིན་བཤད།། ཅེས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་གོ་ཆའི་སྒྲུབ་པ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྒྲིབ་གཉིས་དཔུང་དང་བཅས་པའི་གཡུལ་དུ་ 636 ཞུགས་པ་ལ་འཇིགས་པ་མེད་པའི་གོ་ཆ་གྱོན་པ་ལྟ་བུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དེ་དག་ཀྱང་རང་གར་གཅིག་ལ་གཅིག་རག་མ་ལས་པ་སོ་སོར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གོ། ཕར་ཕྱིན་རེ་རེའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ཚང་བ་དགོས་པར་གསུངས་ཏེ། དྲུག་ཚན་དྲུག་གིས་ཞེས་དྲངས་མ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེན་འཇུག་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐབས་སུའང་། བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་སྦྱིན་སོགས་དང་།། ཞེས་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཐུན་མོང་གི་ལམ་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་འཇུག་དགོས་པ་དང་། ལམ་དང་བྱམས་ལ་སོགས་པ་དང་།། ཞེས་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ལམ་དང་། གཞན་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་སོགས་ལ་འཇུག་དགོས་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་གོ་སྒྲུབ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱོར་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཇུག་སྒྲུབ་ལ་འཇུག་ཅིང་། དེ་ལས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བར་གསུང་སྟེ། བརྩེ་དང་སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་དྲུག།། ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་དང་།། ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་གང་དང་།། ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཡིན་དང་།། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་བསོད་ནམས་དང་།། ལམ་དང་ 637 གཟུངས་དང་ས་བཅུ་དང་།། གཉེན་པོ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི།། རིམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ།། ཞེས་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་རྩ་བར་བཟུང་དགོས་པ་དང་། ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞེས་ཐབས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་དང་། མདོ་སྡུད་པ་ལས་ཀྱང་། གང་ལ་བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དད་བརྟན་ཡོད།། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ལ་བསམ་སྦྱོར་བ།། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ས་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འདས་བྱས་ནས།། ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་འཐོབ།། ཅེས་ཐབས་ཤེས་ཡ་མ་བྲལ་བའི་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་འཐོབ་དགོས་པ་གསུང་ཤིང་། དེ་ནི་མདོ་ཕྱོགས་ཙམ་མ་ཟད་སྔགས་ལས་ཀྱང་མཐུན་པར་གསུངས་ཏེ། མཚན་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་ལས། བྱམས་པའི་གོ་ཆ་ཆས་པ་སྟེ།། སྙིང་རྗེ་ཡི་ནི་ཡ་ལད་དགོས།། ཤེར་རབ་རལ་གྲི་མདའ་གཞུ་ཐོགས།། ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་ཡུལ་ངོ་སེལ།། ཞེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་བྱམས་པའི་གོ་ཆ་དང་། སྙིང་རྗེའི་ཡ་ལད་བཙན་པོ་དང་མ་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་བཅོམ་དགོས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་དགོས་པའི་དོན་ཡང་ཐབས་དང་ 638 ཤེས་རབ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་རྩིས་ཟིན་པ་ལ་བྱེད་དགོས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། དེ་དག་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཤེས་རབ་ཡོངས་ཟིན་ན།། མཆོག་ཏུ་རྨད་བྱུང་བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་རེག།། ཅེས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐབས་ལ་ཟིན་དགོས་པ་དང་། གང་ལ་བདེ་གཤེགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དད་བརྟན་ཡོད།། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མཆོག་ལ་བསམ་སྦྱོར་བ།། ཞེས་དང་། དད་པས་ཤེས་རབ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་ཟིམ་གྱུར་ན།། ས་གཉིས་ཤིན་ཏུ་འདས་ནས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཐོབ་འགྱུར།། ཞེས་ཐབས་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཤེས་རབ་ཟིན་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ད་ཁྱོད་ཀྱིས་ལུང་རིགས་ཡང་དག་པ་འདི་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་ལ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་མི་ཆོག་པར་དེ་ལ་དཔུང་གྲོགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་དགོས་པར་འདོད་དམ་མི་འདོད། མི་འདོད་ན་བཤད་མ་ཐག་པའི་ལུང་རིགས་འདི་རྣམས་དང་འགལ་ལ། འདོད་ན། ཁྱོད་ཅག་བྱང་སེམས་འཕགས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ནུས་མི་ནུས་དེ་ཐབས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་མཐུ་དཔུང་དང་ལྡན་མི་ལྡན་ལ་རག་མ་ལུས་པར་འདོད་པའི་དམ་བཅའ་དེ་རྩ་བ་ནས་བུད་དོ།། གཞན་ཡང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གྲོགས་མི་དགོས་པར་ 639 བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་འགལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ནུས་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ནུས་པར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་དང་འགལ་བའི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་པར་ཡོད་པ་ནིི་ཁྱོད་འདོད། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒོམ་པར་ཡོད་པ་ནི་སྔར་གྱི་ལུང་རིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་ད་རུང་ངེད་ཅག་གི་མགོར་བསྐོར་བསམ་པ་འདུག་ཀྱང་འཁོར་མི་ནུས་འདུག་གོ། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་མི་སྐྱོན་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་སྒོམ་པར་མེད་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་མི་ནུས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཐེག་ཆེན་ལམ་དུ་ཞུགས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕངས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚེ། དང་པོ་ཉིད་ནས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཞུགས་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་ཏུ་མི་འཇུག་པའི་གེགས་མཐར་ཐུག་པ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པ་གང་ཞིག དེ་སྤོང་བྱེད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པ་ཙམ་ཉན་ནས་སྒོམ་པས་ཆོག་གི། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བྱ་དཀའ་བ་རྣམས་ 640 སྒྲུབ་པ་ལ་དགོས་པ་ལྷག་པོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་གྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་ནི་སྤངས་ཟིན་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྒོམ་པས་ཆོག ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ཟིན་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཟིན་པ་ནི་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པ་ལ་དགོས་པ་ལྷག་པོ་མ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་བསོག་པ་མེད་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་ནུས། ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་ཟིན་པ་ལས་ལྷག་པའི་སངས་རྒྱས་ལུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་རྟགས་རྣམས་རིམ་བཞིན་ཁས། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དེ། དང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་མ་བསྐྱེད། བར་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མ་བསགས་ནས་སངས་རྒྱས་པ་དང་། ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་དགོས་པར་གྱུར་ཏོ།། གཞན་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པ་བསྒོམ་པའི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཁྱོད་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བྱང་སེམས་དང་པོ་བ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཤེས་ 641 སྒྲིབ་སྤོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ཤེས་སྒྲིབ་དང་འགལ་བའི་ལམ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་མ་ནུས་པའི་གནད་དེ་གང་ཡིན། གཉེན་པོ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མཐུས་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ། དེ་ལ་གྲོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་སྟོབས་ཆུང་བས་མ་བྱུང་བ་གང་ཡིན། ཕྱི་མ་ནི་ཁྱོད་ཅག་གིས་ཐན་མཐོང་བ་ལྟར་བྱེད་པས་མི་འདོད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཙམ་ནི་དེ་དང་མི་འགལ་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་གཉེན་པོ་མི་རྙེད་པས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཀྱང་བཞག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་བཀོད་འདུག་པ་དང་། ཡང་སྤྱིར་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་འགལ་བར་མེད་ན་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་ཟིན་ཀྱང་འགལ་བར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ 642 སེམས་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་སྤངས་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་ཕྱིར་ཆོས་བདག་མེད་པ་བསྟན་ནོ་ཞེས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ལུང་གི་དོན་ནི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་ཟིན་པ་དེས་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་འཇོམས་པའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ་སྙམ་ན། དེ་མིན་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གང་སྨྲས་པ་འདི་དག་གིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རག་མ་ལས་པ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་སྒྲུབ་འདུག་པའི་ཕྱིར། འདི་ཡང་ངེད་ཅག་གིས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་འགལ་ཡང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་མི་ནུས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེའི་མཐུ་དཔུང་བསྐྱེད་མ་བསྐྱེད་ལ་རག་ལས་ཞེས་རྩོད་པ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཅག་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རག་མ་ལས་པ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ནུས་ན། ས་ནས་སར་གནོན་བྱེད་ཅིང་ས་གོང་མར་བགྲོད་པ་སོགས་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། ས་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་མཐུ་བསྐྱེད་པའི་དོན་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ནི་མ་རེག ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་ 643 པ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་རྫོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་པ་དུས་མི་མཉམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནས་རྒྱུན་མཐའི་བར་གྱི་ལམ་གང་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འཐད་ཅེས་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་རོ།། ཅི་སྟེ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ཁས་མི་བླངས་ཏེ་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ས་བཅུ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་སྙམ་ན། འོ་ན་ས་དང་པོ་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་པ་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཐུ་མ་རྫོགས་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་དངོས་གཉེན་ནི་མི་རྙེད། ས་དང་པོ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མགོ་བརྩམས་པ་ནི་ཁྱོད་ཅག་འདོད་པས་ས་དང་པོ་རྫོགས་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་སངས་མ་རྒྱས་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཐུས་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་ཀྱང་སྨྲ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཅི་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ད་རུང་ས་བཅུའི་བར་དུ་གོམས་པ་བསྲིངས་དགོས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། ས་བཅུའི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ལ་གོམས་པ་བསྲིངས་ 644 དགོས་པ་འདི་མི་འཐད་པ་ཡང་ཁྱོད་རང་གིས་ཐལ་བ་བཀོད་པས་ཕྱིར་དགག་སྟེ། བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་གཉེན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་དང་ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་གང་ཟག་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་སོགས་ཀྱི་ཡུན་དུ་འགྲོགས་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། མ་དག་ས་བདུན་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དེ་གཉིས་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འཕངས་འདུག་པ་ལ་སོམས་དང་། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཀྱི་ཡུན་དུ་འགྲོགས་ན། གཉེན་པོ་དེ་སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་སྤང་གཉེན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལྷན་གཅིག་མི་གནས་པའི་འགལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་འཕེན་ནོ།། བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་ཟིན་པ་ནས་སྤང་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་ལྷན་གཅིག་མི་གནས་པ་ཉི་འོད་གསལ་བ་དང་མུན་པ་འཇོམས་པ་ལྷན་གཅིག་པ་བཞིན་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྤངས་བྱ་འཇོམས་དགོས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་འདུག་པའི་ཕྱིར། ས་དང་པོ་ནས་སྤང་གཉེན་དེ་ལྟ་བུ་དངོས་སུ་ཕྲད་ནས་དང་པོ་རྫོགས་ནས་དེ་མི་སྤོང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་ 645 རྣམས་རང་གི་བརྗོད་ཚུལ་ལ་དཔོག་ཅིག་དང་། ས་དང་པོ་རྫོགས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་སྤོང་འདོད་ཀྱང་སྤང་ཐབས་མི་རྙེད་འདུག་གོ། གལ་ཏེ་དེ་མི་སྐྱོན་ཏེ། ས་དང་པོ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་མགོ་ཡང་བརྩམས་གཉེན་པོ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པའང་ཡོད་མོད་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་གི་དངོས་གཉེན་རྙེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། ས་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་རང་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤངས་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་དེའི་གཉེན་པོ་རེ་ཐོད་བཏུགས་ནས་སྤངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་རྫོགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡང་མེད། ས་དང་པོ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་མཐའ་དག་གི་དངོས་གཉེན་མཐའ་དག་སྟབས་གཅིག་ཏུ་རྙེད་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་གཉེན་གྱི་ཚུལ་དུ་རྒྱུད་གཅིག་ལ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་གར་སོང་སོམས་ཤིག དེར་མ་ཟད་ས་རེ་རེ་ནས་རང་གི་ངོས་སྐལ་གྱི་སྤང་བྱ་འཇོམས་པའི་ནུས་པ་རྙེད་དགོས་པ་དེ་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཙམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ནས་གོ་མ་ཆོད་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་རླབས་པོ་ཆེ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ 646 བ་ལས་ས་ནས་སར་འཕོ་བ་ལ་ལྟོས་དགོས་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་ལ་གྲོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་ཟིན་པ་དེས་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་འཇོམས་པའི་དོན་དུ་དགོངས་སོ་སྙམ་ན་དེ་མིན་པར་འོག་ཏུ་འཆད་དོ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་ད་འོག་ཏུ་འཆད་རྒྱུ་ཅི་ཡང་ལུས་མ་སོང་ངོ་།། ཡང་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་ཟིན་པའི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྤོང་སྙམ་ན་ས་བདུན་པ་བའི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་ཐུགས་རྒྱུད་ན་ཡོད་པའི་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་དེ་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་དམ་པས་ཟིན་ཀྱང་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ད་རུང་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་ཚོགས་བསགས་པས་ཟིན་ཀྱང་མི་གནོད་པ་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་པའང་ལོག་པར་རྟོག་པའི་འཆོལ་གཏམ་ཡིན་ཏེ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གིས་བདུན་པ་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཟིན་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནོད་པ་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ལ་རྒྱུད་ནས་གནོད་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། གྲངས་མེད་གཉིས་སུ་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་དུ་བསགས་པས་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་ནུས་པ་མཆོག་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་ས་བདུན་ 647 པ་ནས་བརྒྱད་པར་འཕོས་མ་ཐག་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་བྱས་པ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་རྒྱུད་ནས་གནོད་པ་བྱས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གནོད་ན་དངོས་སུ་གནོད་དགོས་པས་ཀྱང་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་རྟོགས་པ་མྱུར་བས་ཚེ་གསུམ་གྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་བདེན་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པས་མ་ཟིན་ཀྱང་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དེ་གོམས་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་དུས་ཐུང་ངུས་སྤོང་བའི་གང་ཟག་སྲིད་པ་ལ་དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་གནོད་པ་མེད་ཕྱིར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བ་སླར་འཁོར་ཉེན་ཆེ་བས་བག་ཡོད་གྱིས་ཞེས་ངེད་ཅག་ལ་གདམས་བྱ་མ་ཡིན་གྱི་ཁྱོད་ཅག་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་གྲོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རག་མ་ལས་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་ཆོག་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྐྱོན་དེ་འཇུག་ཅེས་གདམས་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་ཅག་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་ནུས་ན། ཉན་ཐོས་རྟོགས་པ་མྱུར་བས་ཚེ་གསུམ་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་ནུས་པ་བཞིན་དུ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་གོམས་པ་ཁོ་ནས་དུས་ཐུང་ངུས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་ནུས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་སྲིད་པ་ལ་དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ 648 པར་ཐལ། གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་དམ་པས་ཟིན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པ་འཕགས་ལམ་ཐོབ་ཙམ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་དངོས་གཉེན་ཐོབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ས་དང་པོ་བ་དེས་དེ་ལྟར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ལེན་གྱིས་དངོས། དེས་ན་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་ཡུན་དུ་འགོར་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་ནུས་པ་ལྟ་ཞོག་འཕགས་པའི་ལམ་ཙམ་ལས་ཐོབ་མ་ནུས་པའི་རྟོགས་པ་ཧ་ཀྱང་བུལ་བ་དེ་ལྟར་ནའང་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་དངོས་གཉེན་ཐོབ་ནུས་ལ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་ཚེ་གསུམ་ལས་མ་འགོར་བ་ཉོན་སྒྲིབ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་ནུས་པའི་རྟོགས་པ་དེ་ཙམ་མྱུར་བ་དེས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤང་མི་ནུས་པ་དེ་བས་ཀྱང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོ་སདགྲ་བཅོམ་པས་དེ་མ་ཏག་ཏུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའམ་ཡང་ན་སྔར་བདག་མེད་གཉིས་རྟོགས་ལ་སླར་ཡང་གོམས་པས་དུས་ཐུང་ངུས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་ནུས་པ་ལ་དངོས་སྟོབས་རིགས་པས་གནོད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་ད་སུའི་མགོར་འཁོར་ས་འདུག་ལྟོས་ཤིག ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་གྱི་གོ་སྐབས་མེད་དེ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་དམ་པས་མ་ཟིན་པར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་མགོ་ 649 བརྩམས་པར་མི་འདོད་པ་དང་། མ་དག་ས་བདུན་མན་ཆད་དུ་གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་དངོས་སུ་མི་གནོད་ཀྱང་རྒྱུད་ནས་མཆོག་ཏུ་གནོད་པར་འདོད་པས། གྲངས་མེད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་གནོད་པས་སླར་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་ཚོགས་བསགས་པས་ཟིན་ཀྱང་མི་གནོད་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་གཞི་དེ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཉ་ཐོས་རྟོགས་པ་མྱུར་བ་ཚེ་གསུམ་གྱིས་ཐར་པ་དཔེར་བྱས་ནས་གྲོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་རག་མ་ལས་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཙམ་ཁོ་ནར་གོམས་པ་བྱས་པས་ཤེས་སྒྲིབ་དུས་ཐུང་ངུས་སྤོང་བའི་གང་ཟག་གཅིག་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་གཞི་རི་བོང་རྭ་འཚོལ་བ་ལ་ཐུགས་ཀྱི་བརྩོན་པ་མ་ལྷོད་ཅིག ༈ དེ་ལྟར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་ཟད་པར་མ་སྤངས་པར་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་མགོ་མི་རྩོམ་ལ། ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་མགོ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་རྩོམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་བྱང་སེམས་ས་བདུན་པ་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་མགོ་རྩོམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་སོགས་ལ་ཏིལ་མར་ 650 དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་སྣུམ་བག་དང་དྲིས་ཡུན་རིང་པོར་བགོས་བགོས་པ་ཞིག དེ་དག་དང་ཕྲད་པའི་དྲི་མ་རགས་པ་ཕར་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དྲི་མ་ཕྲ་མོ་ཡུན་རིང་པོར་སེལ་མི་ནུས་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་རགས་པ་སྤངས་ཟིན་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་རྩ་བ་དང་བག་ཆགས་མཐར་ཐུག་པའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དེ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤངས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འབག་པར་བྱེད་ཅིང་བསྒོ་བར་བྱེད་ལ། རྗེས་སུ་བགྲོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བག་ཆགས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་མུར་ཐུག་པ་དང་། གོམས་པ་དང་། རྩ་བ་དང་། བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་དག་གོ། དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤངས་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུང་ཡང་དག་པ་འདི་ལ་དཔྱོད་དང་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པ་མ་རྫོགས་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་མགོ་བརྩམས་པ་ཡོད་མེད་འདིའི་དཔེ་ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཉོན་སྒྲིབ་ 651 དང་དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་དེ་ཕར་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། དེའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་ཤེས་སྒྲིབ་དང་སྦྱར་ནས་སེལ་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་སྒྲིབ་གཉིས་མཉམ་དུ་སྤངས་རྒྱུར་བྱས་ཀྱང་ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་སོགས་བསལ་ཟིན་པ་ནས་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སེལ་བ་ཁས་བླངས་དགོས་ན་དཔེ་དོན་མི་འགྲིགས་པས་དེ་ཡང་མི་འཐད་ལ། གལ་ཏེ་དམན་ལམ་སྔོན་མ་སོང་གི་ས་བརྒྱད་པའི་བར་དུ་ཉོན་ཤེས་མཉམ་དུ་སྤངས། དེ་ནས་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་པ་རྫོགས། དེ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་རྐྱང་པ་སྤང་བ་ལ་དགོངས་སམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་དཔེ་དོན་མི་འགྲིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་དཔེ་ལ་ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་སོགས་བསལ་ཟིན་པའི་རྗེས་ཀྱི་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཉོན་ཤེས་ལྷན་གཅིག་ཏུ་སྤངས་ན། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་གཉིས་ཕརལ་བསལ་བ་དང་མཉམ་དུ་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དེ་ཡང་མཉམ་དུ་བསལ་དགོས་པས་ས་བརྒྱད་པ་ཐོབ་པ་དང་མཉམ་དུ་ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱང་སྤངས། དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་སྤངས་ན་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ཟིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཟིན་པར་ཐལ་བ་དང་། ས་ 652 ས་དགུ་པ་བཅུ་པ་སོགས་བགྲོད་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། དེ་མི་སྐྱོན་ཏེ་ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་སོགས་དང་འདྲ་བའི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤངས་དུས་ནས་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དང་འདྲ་བའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱང་རིམ་བཞིན་སྤངས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་དཀའ་བའི་དག་ས་བ་རྣམས་ལ་སྤངས་རྒྱུ་ཞིག་ལུས་སོང་བ་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། དཔེ་ཡི་སྐབས་སུ་ཡང་དེ་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཕྲ་མོ་དང་ཤེས་སྒྲིབ་དཔེ་དོན་སྦྱར་བ་དང་། དོན་གྱི་སྐབས་སུ་ཡང་གང་གིས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འབག་པར་བྱེད་ཅིང་བསྒོ་བར་བྱེད་ལ་ཞེས་ཏིལ་མར་གྱི་སྣུམ་བག་དང་། མེ་ཏོག་གི་དྲིས་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་འབག་པར་བྱེད་ཅིང་བསྒོ་བར་བྱེད་པ་མཚུངས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྤང་བར་མི་ནུས་ཏེ་ཞེས་ཉན་རང་གིས་སྤངས་མི་ནུས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཟུར་དུ་ཕུད་ནས་གསལ་བར་སྟོན་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལྟར་ཟུར་དུ་ཕུད་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་དེ་དང་ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་སོགས་དང་ཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དཔེ་དོན་སྦྱོར་འདུག་པའི་ཕྱིར། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཉོན་ཤེས་མཉམ་དུ་སྤངས་རྒྱུའི་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ 653 ལུགས་ད་ཅི་འདུག་སོམས་ཤིག དེར་མ་ཟད་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་། ས་བརྒྱད་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བཅས་ཉེ་བར་ཞི་འགྱུར་ཞིང་།། ཉོན་མོངས་ཟད་ཅིང་ས་གསུམ་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་རྩ་བ་བཅས་ཏེ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཟད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་མི་ནུས་པར་གསུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་བཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་འགྲེལ་ལས། གོང་དུ་འོན་ཀྱང་རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ངེད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཁྱོད་ལ་མེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་བྱོས་ཤིག བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག ཞེས་སོགས་དང་། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་རྣམས་སུ་གཞུག་པར་མཛད་དུ་ཟིན་ན་ཞེས་སོགས་གསུངས་པས་ས་བརྒྱད་པ་བ་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ནས་འཁོར་བ་ལས་ཐར་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་ 654 གཅོད་པའི་གེགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ལ་གཞུག་པ་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་འབྱོར་པ་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་དང་ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ལ་གཞུག་པ་ལ། ཤེས་བྱ་ཡོང་སུ་གཅོད་པའི་གེགས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལ་བརྩོན་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་བྱ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྱོར་པའམ་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་སགོ་ལ་ཆེད་དུ་གཞུག་པར་མཛད་པའི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྱོར་པ་དང་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་པའི་གེགས་ཤེས་སྒྲིབ་མ་སྤངས་པ་སྤངས་པ་ལ་གཞུག་པ་མཛད་པའང་དོན་གྱིས་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། གང་སྒྲུབ་བྱའི་གེགས་དང་མ་བྲལ་བར་སྒྲུབ་བྱ་དེ་མི་འགྲུབ་པ་ཆོས་ནིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟག་གྲུབ་སྟེ། རང་འགྲེལ་ས། དེ་དེས་སྤངས་པའི་ས་གསུམ་གྱི་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་གནས་སྐབས་དེར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཐོབ་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདིས་སྒྲིམ་པར་བྱ་དགོས་སོ།། ཞེས་སྒྲིམས་པར་བྱ་རྒྱུ་སྤངས་བྱ་ཤེས་སྒྲིབ་མ་སྤོང་བ་སྤངས་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་བྱའི་ཡོན་ཏན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་ 655 བ་ལ་སྒྲིབ་པ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ལུང་གང་ལས་དཔྱད་ཀྱང་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་མགོ་ས་བརྒྱད་པ་ནས་བརྩམས་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་ལུང་ཡང་དག་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བཅས་པའི་གནོད་པ་མཐོང་བཞིན་དུ་བསྙོན་འདིངས་པ་མ་བྱེད་ཅིག།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེས་ན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ནས་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་མིང་བཏགས་པར་མཛད་པ་ནི། ས་བདུན་པ་མན་ཆད་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་འབའ་ཞིག་སྤོང་བ་མིན་པས་བྱེད་པ་གཙོ་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་བདེན་འཛིན་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་དང་དེའི་བག་ཆགས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཅེས་མིང་འདོགས་ལུགས་ཙམ་ལས་དོན་སྔ་རབས་བའི་བཞེད་པ་དང་ཁྱད་མེད་པར་སེམས་སོ།། ཞེས་ཟེར་བ་ནི་ཁྱོད་ཅག་བོད་སྔ་རབས་པའི་འདོད་ཚུལ་ལུང་རིགས་ཡང་དག་པ་རྣམས་དང་ལྟག་སྤྲད་དུ་གྱུར་པའི་མཚང་མཐོང་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དེ་ལྟར་བཞེད་ཅེས་བྱས་ན་མཁས་རློམ་རིགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་མ་ཐོབ་པ་འགའ་རེ་བསླུ་ཐུབ་པར་སྲིད་སྙམ་ནས་དེ་ལྟར་ཧམ་འགྲོས་སུ་སྨྲས་པ་ཡིན་འདུག་ཀྱང་། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གཞུང་ལུགས་དབུ་མའི་ 656 བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དག་ལས་ཁྱོད་ཅག་སྔ་རབས་པའི་འདོད་ཚུལ་དེ་རིགས་ཕྱོགས་སྔར་བླངས་ནས་དངོས་སུ་བཀག་ནས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་བཞེད་སྲོལ་དྲི་མ་མེད་པ་གསལ་བར་མཛད་འདུག་པའི་ཕྱིར། ངེད་ཅག་རིགས་པའི་གོམས་སྟབས་མི་དམན་པ་དག་གི་མདུན་སར་རྒྱུས་ཡོད་མདུན་རྒྱུས་བཤད་དང་། མཁས་པའི་མདུན་དུ་ཆོས་བཤད་བྱས་པ་ངོ་རེ་ཆེའོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ཡང་བག་ཆགས་གང་གིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་གེགས་བྱེད་ན་དེ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་ཅིའི་ཕྱིར་གེགས་མི་བྱེད། མངོན་དུ་གྱུར་ཀྱང་གེགས་མི་བྱེད་ན་བག་ཆགས་ཀྱིས་དེ་བས་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། མ་དག་ས་བདུན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པ་མེད་པའི་ལུགས་བཞག་དཀའ་བར་མཐོང་ནས་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཨ་ཕའི་ཁ་ཕོར་ལ་གཙང་ཞེན་ལྟར་ཞེན་ལྟས་འཇུས་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་ལ་གཞད་གད་འདི་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཅག་ལྟར་ན་སྒྲིབ་པའི་བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་སྤྱངས་དཀའ་བ་དེས་གེགས་བྱེད་ན། སྦྱངས་སླ་བ་སྲིད་པ་མངོན་གྱུར་ཙམ་དེས་ཅིའི་ཕྱིར་གེགས་མི་བྱེད་ཅེས་བྱུང་བས། 657 དེ་ལྟར་ན་དཔེར་ན་དགྲ་སྡེ་དཔའ་བོའི་ཚོགས་ཀྱིས་ཚུར་དེ་ཙམ་གནོད་ནུས་ན། སྡར་མའི་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་བས་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནོད་ཅེས་སྨྲ་དགོས་པར་འགྱུར་ན། དགྲ་སྡེ་དཔའ་བོའི་ཚོགས་ལས་སྡར་མའི་ཚོགས་ལ་ཧ་ཅང་ཞེད་དགོས་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བའི་བཞད་གད་ཆེན་པོ་སྟོན་པར་གྱིས་ཤིག ཡང་མ་དག་ས་བདུན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་མགོ་རྩོམ་མི་ནུས་པ་བཞག་སླ་ཡི་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་ནུས་པ་ཤིན་ཏུ་བཞག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། རས་ལ་སྣུམ་གྱིས་བགོས་པའི་དྲི་མ་རགས་པ་དེ་བསལ་བསླ་ཡི། དྲི་མ་ཕྲ་བ་མུར་ཐུག་པ་དེ་བསལ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བའི་ཕྱིར། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་བགོས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་རགས་པ་བསལ་བ་བསླ་ཞིང་། ཕྲ་བ་མུར་ཐུག་པའི་བག་ཆགས་དེ་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ཕྱིར། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་ས་དགུ་ལ་ནི་དྲི་མ་ཡི།། གཉེན་པོ་ཆུང་ངུའི་ཆུང་ངུ་ལ།། ཞེས་སོགས་སྤང་བྱ་ཆེ་རིམ་དང་། གཉེན་པོ་ཆུང་རིམ་ནས་སྤང་དགོས་བྱས་པ་ལ། གཞན་གྱིས་ཀླན་ཀ་བྱུང་བ་ལ། བཙོ་བླག་ཁན་གྱིས་དྲི་མ་རགས་པ་བསལ་བ་ལ་ཆེ་ཐད་དུ་འབད་མི་དགོས་ཤིང་། དྲི་མ་ཕྲ་བ་བསལ་བ་ལ་ཆེ་ཐད་དུ་འབད་དགོས་པའི་དཔེར་མཛད་དགོས་པའི་དཔེར་མཛད་པ་ལྟར། སྒྲིབ་པ་གཉིས་ལའང་དྲི་མ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ 658 ཁྱད་པས་སྦྱང་དཀའ་སླ་དེ་ལྟར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན། རིགས་ལམ་སྨྲ་བ་ལྟ་ཞོག འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དང་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རས་ལ་སྣུམ་གྱིས་བགོས་པའི་དྲི་རགས་པ་བསལ་སླ་བ་དང་། དྲི་མ་ཕྲ་བ་གཏིང་དུ་སོང་བ་དེ་བསལ་དཀའ་བའི་ཐ་སྙད་འཇིག་རྟེན་རྒན་པོས་ཀྱང་བྱེད་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྒན་པོ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་འཕྱ་བའི་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ལ་འཛེམས་པར་བྱོས་ཤིག ༈ ད་ནི་བློ་གྲོས་རྩིང་པོས་དཔྱད་པའི་དྲི་བ་ཞིག་བྱས་འདུག་པ་འདི་ལ་ལན་ཉུང་ཟད་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དང་པོ་དྲི་བ་ནི། འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་པ་དག་ཐེག་ཆེན་པ་ལས་དབང་པོ་ནི་རྟུལ། ཚོགས་ནི་དམན། དེ་དག་གི་གཞུང་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་སྒོ་ནི་མི་རྒྱས། རང་ཉིད་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཐབས་སུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་རྟོགས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་ནས་བསྟན་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་ནན་ཏན་ལྷུར་མི་བྱེད་པས་ཀྱང་། ཚེ་གཉིས་སམ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དུས་ཐུང་ངུས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བདེན་པ་མཐར་ཐུག་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་ནུས་ལ། སྔ་མ་ལས་བཟློག་པའི་ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་ཚང་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པའི་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཀྱང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གཅིག་གི་བར་དུ་བདེན་དོན་མཐོང་མི་ནུས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་དྲི་ན། མགྲིན་པ་གཟེངས་ 659 བསྟོད་དེ་སྨྲ་དགོས་སོ་ཟེར་འདུག་པ་ལ་ལན་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ལ་དེ་ཙམ་མ་བདེ་བའི་འཁྲུལ་གཞི་དེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོ་བྱེད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་མི་བྱེད། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཀྱང་གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་དང་། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཡིན་གྱི། གང་ཟག་གི་བདག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་སྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོ་མི་བྱེད་བསམ་འདུག་པ་འདི་དག་གིས་འཁྲུལ་བའི་ལིང་ཐོག་བློ་ཡི་མིག་ཏུ་བབས་འདུག་པ་ཐུགས་ལ་ཅི་ཁག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོངས་བཞེད་འདི་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་རྟོགས་དཀའ་བའི་ཕྱིར། གང་ཟག་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱིས་སྟོང་པ་དང་། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་གེགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གང་ཞིག་དེའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། བདག་མེད་སྔ་མ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀ་ 660 འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་མ་རིག་ལྷན་སྐྱེས་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར། སྤང་གཉེན་གཉིས་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་མ་འགལ་ན། དེ་དང་དེའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་བྱེད་མི་ནུས་པ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར།། ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་མིན།། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་སྔར་གྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་འཁོར་བའི་རྩ་བའང་ག་ལ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ལ་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་དགོས་པ་གང་ཞིག དེ་གཉིས་ཀ་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་པའི་བདག་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱིས་གོང་དུ་དེ་རྣམས་དུ་མ་དང་མི་རྟག་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཚེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཞེས་བློས་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་མཐོང་སྟེ་གདགས་གཞིའི་ཆོས་དེ་དག་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་དམིགས་རྣམ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་འདུག་པ་ལྟར་བྱས་ན། བདག་དུ་མ་ཡིན་པ་དང་། བདག་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བདག་རང་ངོས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པར་མཐོང་ག་ལ་ནུས་ཏེ། བདག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་ལ་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཞིག་ཡིན་གྱི་བློ་དེས་བདག་དུ་ 661 མ་ཡིན་མིན་དང་། རྟག་པ་ཡིན་མིན་དཔྱོད་པར་ཞུགས་ནས་དུ་མ་མ་ཡིན་གཅིག་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། མི་རྟག་མ་ཡིན་རྟག་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་འཛིན་ན་དེ་ཀུན་བཏགས་ལས་བློ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་དཔྱད་པར་ཞུགས་པའི་བལོ་དེ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ན། སྲོག་ཆགས་གྲོག་མས་ཀྱང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་དེ་དུ་མ་མ་ཡིན་གཅིག་པུ་ཡིན། མི་རྟག་པ་མ་ཡིན་རྟག་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་འཛིན་དགོས་ན། ཁྱེད་ཅག་སྲོག་ཆགས་གྲོག་མའང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་པོ་ཡིན་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག དེ་བཞིན་གྲུབ་མཐའི་ཀུན་བཏགས་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའང་འཁོར་བའི་རྩ་བར་འདོད་ན་ཡང་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཐལ་ཞིང་། དེས་ན་འབུ་གྲོ་མ་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་པོར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཐལ་བ་ད་རུང་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ།། རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་ན་ངེད་ཅག་དེ་ལྟ་བུ་བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཁས་མི་བླངས་པས་དེ་གཉིས་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་གྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོ་མི་བྱེད་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ 662 གཉིས་བསྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སྒོམ་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕངས་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ།། འོ་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དངོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་གསུང་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་སྙམ་དུ་ཁྱོད་ཅག་དོགས་འདུག་ཀྱང་། ཐེག་ཆེན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་མ་བསྟན་པའི་དོན་ཡིན་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ལས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་སྒྲུབ་པ་རྣམས་མི་འཐད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཐེ་དམན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྒོམ་པར་ཡོད་ཀྱང་རྒྱས་པ་སྒོམ་པ་མེད་པའི་གནད་ཤེས་དགོས་སོ།། འདི་ལ་རང་ལུགས་འགའ་ཞིག་ཀྱང་རྫོགས་པ་དང་རྒྱས་པ་ལ་ཁྱད་ཕྱེས་ནས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅེས་བྱས་ན་(ཏ)ཀྱང་ནོར་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་འདུག་ཀྱང་། དེ་ནི་རང་གི་གཞུང་དོན་ལ་ཞིབ་ཏུ་མ་དཔྱད་པའི་ནང་ཆ་སྟོན་པར་ཟད་དེ། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གསུང་ཕལ་ཆེ་ལས་རྒྱས་པ་དང་རྫོགས་པ་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་དེ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚིག་བསྡུས་ནས་ 663 རྫོགས་པ་སྨྲས་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་དོན་གྱིས་གོ་བའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྫོགས་པ་ཙམ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་གིས་ཀྱང་ཆོས་བདག་མེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་མེད་ཀྱང་རྫོགས་པ་སྒོམ་པ་མེད་ན་རིགས་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རྫོགས་པ་མ་སྤངས་པར་ཐལ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་མ་རྟོགས་པར་ཐལ། ཆོས་ཆན་རྫོགས་པའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ན། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། ཆོས་ཅན་རྫོགས་པའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་རྟོགས་པདང་། ཆོས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཅེས་པའི་ཙིག་དེས་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ་ཡིན་ལ་མ་རྫོགས་པ་ཞིག་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་དང་ཐམས་ཅད་དང་མ་ལུས་པ་དང་རྫོགས་པ་རྣམས་དོན་གཅིག་མིང་གི་གྲངས་སུ་གྲགས་ཀྱང་ཆེ་བའི་ཕྱིར། འདིའི་སྐབས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཁྱད་ 664 ཕྱེ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་རྟོག་བཟོ་ཡིན་གྱི་ཁུངས་མེད་དོ་སྙམ་ན། ཁུངས་ཡོད་དེ། ཟླ་བའི་འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་མཐོང་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟར་ནའང་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཡོང་སུ་རྫོགས་པ་སྒོམ་པ་མེད་ཀྱང་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་ཐབས་ཤིག་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྒོམ་པ་མེད་ཅེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་གསལ་ཁ་ཆེས་ཆེར་གཏད་པ་མཛད་པ་ལ་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་དགོས་པ་མེད་ན། ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་དེ་ཙམ་དགོས་མེད་ཀྱི་གསལ་ཁ་གཏོད་ནས་འོ་བརྒྱལ་མ་ཛད་ཅེས་ཞུས་ཤིག འདི་ལ་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ཀྱང་གནད་འདི་གཟིགས་ནས་སྟོང་ཐུན་ལས་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པ་སྒོམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་ནས་རྫོགས་པ་ཙམ་གྱིས་མ་ཆོག་པ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་ཚིག་གིས་གསལ་ཁ་ཆེར་གཏོད་པ་མཛ་པ་ལའང་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་སྨྲོས་མ་དགོས་པ་རྫོགས་པ་སྒོམ་པ་མེད་ཅེས་རྫོགས་པ་རྐྱང་པ་སྨྲས་པས་ཆོག་པའི་ཕྱིར། འདིས་ཚིགས་གནད་ལ་དཔྱད་ན་རྫོགས་ 665 ཙམ་མ་ཡིན་པ་རྒྱས་པ་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པ་ཞིག་དགོས་པ་དངོས་སུ་སྟོན་ལ། རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དོན་དུ་གོ་དགོས་ཀྱི། དེ་འདྲའི་ཚིགས་ཀྱི་གོ་བ་ལ་ཁྱད་པ(ར)་ཕྱེ་རྒྱུ་མེད་ན། རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཞེས་ཚིགས་རིས་བསྣན་ནས་དགོས་མེད་ཀྱི་འོ་བརྒྱལ་མ་མཛད་ཅེས་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཞུས་ཤིག འདིའི་རྒྱས་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྫོགས་པ་ཞེས་པ་དང་འཇུག་འགྲེལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཞེས་པ་གནད་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པ་ཙམ་རྟོགས་པ་ཉན་རང་ལ་ཡོད་པར་བྱ་དགོས་པའི་གནད་འདི་རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་གོ་ཟླ་བར་དགོངས་ནས་རྫོགས་པ་ཞེས་ཚིག་ཚོགས་སྐྱུངས་པ་རྗེས་འཇུག་བློ་དམན་པ་དག་གིས་མ་གོ་བ་མགོ་རྨོངས་པར་ཟད་ལ་ཚིག་འདི་ལ་འཁྲུལ་ན་འཁྲུལ་གཞི་ཡང་ཆེ་བར་འགྲོ་བས་འདི་ན་མགོ་ཙམ་སྨྲོས་ཀྱི་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་བཀྲལ་བར་བྱའོ།། ད་ནི་དཀྱུས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཐེག་དམན་གྱིས་བདག་མེད་གཉིས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་སྒོམ་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་དམན། དབང་པོ་ཡང་དམན་ཀྱང་ཚེ་གསུམ་ལ་དགྲ་བཅོམ་ཐོབ་པ་དང་དུས་ཐུང་ངུས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ནུས་པ་ལ་ཧ་ལས་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས། ཡོན་ཏན་རབ་ཏུ་ཚང་བའི་ཐེག་ཆེན་པས་གྲངས་མེད་གཅིག་ 666 གི་བར་དུ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཡི་ཆད་དེ་ཙམ་བྱུང་བའང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བ་རྣམས་ལ་སྒོམ་བྱའི་སྙིང་པོ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་སྟོང་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་གྱི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། སྙིང་རྗེ་བྱང་སེམས་སོགས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ལས་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་དེ་ལྟ་བུའི་སྨྱོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སྙིང་སྲོག་རྩ་ལ་ཞུགས་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། ཀྱེ་མ་ཀྱེ་ཧུད་དེང་སང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉག་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དུས་སུ་གསར་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་དང་ལྷག་ཏུ་བཀའ་རྫོགས་གཉིས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་ཁོ་ན་རྩིས་ཆེར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ལམ་གྱི་གནད་ཡང་དག་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ཆེན་པོ་འདིས་རང་ཕྱི་མ་ཕན་ཆད་ཕན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྩ་བ་གཏིང་ནས་རུལ་བ་བྱེད་པ་ལ་གཞན་ལ་ཆོས་འབྲེལསྤེལ་བའི་སྒོམ་ཆེན་དང་སྟོན་ཆེན་དུ་མས་ལམ་མ་དག་པ་འདི་རང་ལ་སྐྱེ་བོ་དམན་པ་རྣམས་ཅི་བདེར་ཁྲིད་པའི་(ས)ས་ཡི་སྟེང་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་འདུག་ན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙིང་པོ་དམ་པ་མི་ཉམས་པའི་ཐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་གངས་རིའི་ལྗོངས་ཀྱི་ས་དགེ་ཀར་རྙིང་གི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དག་རང་རང་གི་ཕྱག་རྫོགས་དབུ་གསུམ་གྱི་ལུགས་གང་བྱས་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ 667 ཐོག་མ་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་སྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ན། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་དྲན་ཙམ་རེ་ལས་ཆེད་དུ་སྒོམ་བྱའི་གཙོ་བོ་མ་བྱས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་དང་ངང་གིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་སློབ་མ་བཀྲི་བའི་རིམ་པ་མ་དག་པ་འདི་བཞིན་མི་བྱེད་པར། དང་པོར་ཚེ་འདི་སྣང་གི་འཁྲི་བ་གཅོད་ནས་ཚེ་འདི་བློས་བཏང་། བར་དུ་འཁོར་བ་མཐའ་དག་ལ་སྐྱོ་ཤས་དང་ངེས་འབྱུང་ཤུགས་དྲག་བཟློག་ཏུ་མེད་པ་བསྐྱེད། ཐ་མར་བྱམས་སྙིང་རྗེས་དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དེས་དྲངས་ནས་བདག་མེད་པ་གཉིས་སྒོམ་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་ཡི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མེད་པ་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཇི་ཙམ་སྒོམ་ཀྱང་སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་རྒྱུ་ཙམ་ལས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་རུ་གཏན་ནས་མི་འགྲོ་བས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕངས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་སེམས་ཡིན་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེར་མ་ཟད་སྟོང་ཉིད་ 668 རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་མ་ལྟ་བུ་སྲས་ཉན་རང་བྱང་སེམས་སངས་རྒྱས་ཏེ་འཕགས་པ་བཞི་བསྐྲུན་པའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཕ་ཡི་ས་བོན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཐེག་མཆོག་ལ་མོས་ས་བོན་ཤེས་རབ་ནི།། སངས་རྒྱས་ཆོས་བསྐྱེད་མ་དང་བསམ་གཏན་གྱི།། བདེ་བའི་མངལ་གནས་སྙིང་རྗེའི་མ་མ་སྟེ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྲས་འཕགས་པ་བཞི་བསྐྲུན་པའི་ཐུན་མོང་གི་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལ་མའམ་ཡུམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ནི་ཐེག་ཆེན་འཕགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ལས་སྲས་འཕགས་བཞི་བསྐྲུན་པའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་རུ་བཤད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་འཕགས་བཞི་བསྐྲུན་པའི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་རུ་གསུང་ན་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའང་དོན་གྱིས་གྲུབ་ལ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་མཁྱེན་འགྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སུ་འགྱུར་མི་འགྱུར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་མ་ཟིན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྲོ་བའི་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། 669 དེས་ན་ཕྱག་རྫོགས་དབུ་གསུམ་གང་ལའང་། ལམ་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་བ་ཞིག་ཡིན་དགོས། དེ་ཡིན་ན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པ་ལ་ཇི་ཙམ་འབད་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྱུར་ཞིང་དེས་རྩིས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩའང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྲོ་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་རང་ཉིད་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞིང་། དེས་ཟིན་པའི་དགེ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་བ་ནི་ཞི་བ་ལྷས། དགེ་བ་གཞན་ཀུན་ཆུ་ཤིང་བཞིན་དུ་ནི།། འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ནས་ཟད་པར་འགྱུར་པ་ཉིད།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ལྗོན་ཤིང་རྟག་པར་ཡང་།། འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་མི་ཟད་འཕེལ་བར་འགྱུར།། ཞེས་དགེ་བ་གཞན་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལ་གལ་ཏེ་དབུ་མའི་ལམ་ནི་སྔགས་དང་མ་འབྲེལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ཙམ་རྟོགས་པའི་དེ་ལྟར་ཡིན་དུ་རུང་ཡང་། ཕྱག་ཆེན་དང་རྫོགས་ཆེན་དང་པོ་ནས་སྔགས་དང་འབྲེལ་བའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བ་ཀ་དག་དང་མ་ཅོས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ངོ་བོར་ངོ་སྤྲོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་མ་འབྲེལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལམ་གྱི་གཙོ་བོར་མ་བཟུང་ཡང་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐོང་བའི་སྟོས་ཀྱིས་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ 670 སོགས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མ་ཟིན་པའི་ཕྱག་རྫོགས་གང་ཡིན་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སུ་མི་འགྲོ་ཞིང་རྣམ་མཁྱེན་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་རུ་མི་འགྲོ། སྔགས་ལའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྔོན་དུ་སོང་རྗེས་སུ་སྔགས་ལ་ཞུགས་དགོས་ཀྱི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པ་ལྟ་ཞོག་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བལྟ་བ་ཙམ་ཡང་བྱེད་དུ་མི་བཞུག་པ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་དབང་བསྐུར་བའི་རྒྱུད་སོགས་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མ་ལས་གསུང་པའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས་མོད། ཕྱག་རྫོགས་སོགས་དང་པོ་མ་སྒོམ་གོང་སེམས་བསྐྱེད་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་མེད་ཀྱང་། ཡིད་ལ་དྲན་ཙམ་རེ་བྱས་ན་དེས་ཆོག་གམ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་ཆོག་སྟེ་ཕྱག་རྫོགས་ཀྱི་མན་ངག་ཁུང་ཐུབ་ཕལ་མོ་ཆེ་ལས། བླ་མ་གོང་མ་དག་གིས་ཁྲིད་ཚུལ་ལ། ངེས་འབྱུང་གིས་བློ་སྦྱོང་རྗེས་སུ་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བར་དུ་ཁྲིད་ནས་ཕྱག་རྫོགས་དངོས་གཞིའི་སྐབས་སུ་ཡང་དམ་པ་གསུམ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་ཚུལ་གསུང་འདུག་པ་ལ་སོམས་དང་། དམ་པ་གསུམ་གྱི་མགོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་དམ་པ་ཞེས་པའི་དམ་པའི་སྒྲ་དེ་སེམས་བསྐྱེད་ 671 དྲན་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པ་སེམས་བསྐྱེད་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། དེང་སང་ཕྱག་རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དམ་པ་གསུམ་གྱི་གནད་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པར་རང་གར་སྟོང་སྟོང་པོ་མེད་མེད་པོའི་སྒྲ་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་དགའ་བ་ཙམ་དང་། ཆོས་ཇི་བཞིན་པ་ལ་སྙིང་རུས་མི་མོས་པ་གཉིས་ཟུང་དུ་འབྲེལ་ནས་ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དོར་བའི་ལྟ་བ་ཧད་པོ་ཞེ་མི་ཞིམ་པ་གཅིག་ལ་བློ་རྩེ་གཏད་པས་ཁྱབ་འདུག་པ་འདི་རང་བསྟན་པ་ཧ་ཀྱང་ཉམས་པའི་རྟགས་མ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་ལགས་པས་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ཐུགས་ལ་བརྣག་པའི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་བསྐྱེད་རླབས་མི་ཆུང་བ་མཛོད་འཚལ་ཅེས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་ཞུས་པ་ལགས། དེ་ལྟར་ཕྱག་རྫོགས་དབུ་མ་གང་གི་ལུགས་ལའང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཕྱིན་ཆད་ནས་ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་འཇུག་སྒོ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེས་བྱེད། ཐེག་ཆེན་ལམ་གྱི་རྩ་བའང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བྱེད་དགོས་པ་གནད་ཅིག་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་དང་ཐེག་དམན་གྱི་ལམ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་མ་བསྟན་ཙམ་གྱིས་དབྱེ་བ་མི་ཕྱེད་ལ་ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་འདུས་བྱས་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ 672 ཐེག་ཆེན་གྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་འདུས་བྱས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་དོན་གཅིག་པ་གསུངས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན།། གཞན་གྱི་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད།། ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི།། གཅིག་པས་དེ་ཕྱིར་བཟོད་པར་གྱིས།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་ན་ཐེག་པ་མཆོག་དམན་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་བསྟན་མི་བསྟན་གྱི་སྒོ་ནས་མ་ཕྱེ་བ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་། སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་། སྨོན་ལམ་དང་། བསྔོ་བ་རླབས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྨོན་ལམ་དང་།། སྤྱོད་པ་ཡོངས་བསྔོ་མ་བཤད་པ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ག་ལ་འགྱུར།། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་ལ་གནས་པའི་དོན།། མདོ་སྡེ་ལས་ནི་བཀའ་མ་སྩལ།། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་བཀའ་སྩལ་པ།། དེ་ཕྱིར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་ལམ་སྙམ་ན། དེ་ནི་ཁྱོད་ཅག་རྣམས་ལྟ་ཞོག་རང་ལུགས་ལའང་དེ་ཙམ་གྱིས་དོགས་སེལ་ཞེ་ 673 ཞི་བ་ཞིག་དཀོན་པ་བྱུང་སྟེ། ཐེག་ཆེན་ལ་ཆོས་བདག་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པ་སྒོམ་དགོས་པ་བསྟན་པ་དང་། ཐེག་དམན་ལ་དེ་ཙམ་མ་བསྟན་པའང་། ཐེག་དམན་ལ་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་པ་ཙམ་གྱི་དོན་དུ་སྟོང་ཉིད་མདོར་བསྟན་དང་། ཐེག་ཆེན་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་དོན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པ་བསྟན་ཞེས་བཤད་པ་འདི་ཤ་སྟག་རྗེས་སུ་ཟློ་འདུག་པར་སྣང་ཡང་དེ་དག་སྤོམ་བཤད་ཙམ་ལས་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་ཁོ་ན་བཤད་ན་ཐེག་པ་མཆོག་དམན་སྟོང་ཉིད་རྒྱས་པ་བསྟན་མ་བསྟན་གྱི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་དེ་ཙམ་དོ་གལ་མི་ཆེའམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་ངན་པ་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཆད་ཅེ་ན། ཐེག་ཆེན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པ་སྒོམ་པ་ཡོད་པ་དང། ཐེག་དམན་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པ་སྒོམ་པ་མེད་པ་གཉིས་དང་པོ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གིས་ཁྱད་པར་ཡིན་ཏེ། ཉན་རང་ལ་དང་པོ་ནས་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པ་འདོད་པའི་བསམ་པ་ཙམ་ལས་མེད་པས་ཐོབ་བྱའི་གོ་འཕངས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བའི་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཙམ་ཡིན་ལ། དེ་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱང་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསོག་མི་དགོས་ཤིང་། བདག་མེད་ཀྱང་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པས་སྲིད་པའི་རྩ་བ་ 674 ཕྱུང་སྟེ་ཐར་པ་འཐོབ་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལའང་དེ་ཙམ་མི་འགོར་བ་མྱུར་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྲིད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དངོས་གཉེན་བྱེད་ནུས་པའི་བདག་མེད་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་གྱིས་སྒོ་ནས་རྟོགས་པས་ཆོག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟར་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་བའི་དགོས་དོན་རླབས་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཉན་རང་ལས་རིགས་དང་དབང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་སོགས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དགོས་པའི་དོན་དུ་གཉེར་བྱའང་ཉན་རང་ལས་བརྒྱ་འགྱུར་སྟོང་འགྱུར་གྱིེས་འགངས་ཆེ་བ་དང་། སྒྲུབ་དཀའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་བ་ཙམ་ལའང་ཉན་རང་ལས་ཆེས་ཆེར་འགོར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཀྱང་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་གཉིས་ཆོས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སེམས་བསྐྱེད་རླབས་ཆེ་ཆུང་གི་དབང་གིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་དོན་དམ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གྲངས་སུ་འགྲོ་མི་འགྲོ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་རུ་འགྲོ་མི་འགྲོ་དང་། སྤྱོད་པ་ཕྱིན་དྲུག་གི་དཔུང་གྲོགས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་སོགས་ 675 ཉན་རང་ལ་གཏན་ནས་མ་གྲགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་སྒྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་སོགས་ལ་ཡུན་རིང་པོ་དེ་ཙམ་འགོར་དགོས་པ་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཡི་མུག་པའི་སྨྲེ་སྔགས་དེ་ཙམ་མ་འདོན་ཅིག ཅི་སྟེ་ཉན་རང་ལས་བྱང་སེམས་རྣམས་རིགས་དང་དབང་པོ་སོགས་ཁྱད་པར་འཕགས་བཞིན་དུ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་དེ་ཙམ་འགོར་བ་དང་། ཉན་རང་རྣམས་དེ་ལས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་མྱུར་འགྲོ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེས་ད་རུང་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་རྒྱུན་མ་བཅད་ན། འོ་ན་དགོས་དོན་ཆུང་ངུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་པ་ཞིག་ལམ་དུ་ཡང་མི་འགོར་ཚོང་དོན་ཀྱང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་ལ། དགོས་དོན་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་པ་ཞིག་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་ནས་ལམ་དུ་ཡང་ཡུན་རིང་པོ་འགོར། དགོས་དོན་ཀྱང་ཡུན་རིང་པོར་འགྲུབ་མ་ནུས་པ་ལ། ཅི་ཞིག་དགོས་དོན་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་པ་འདི་དག་དགོས་དོན་ཆུང་ངུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་པ་རྣམས་ལས་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་གིས་ལམ་དུའང་ཡུན་རིང་འགོར་དགོས་དོན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའང་མྱུར་དུ་མ་རྙེད་ལ། དགོས་དོན་ཆུང་ངུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་པ་འདི་དག་ནི་སྔ་མ་ལས་བརྩོན་ 676 འགྲུས་དང་སྙིང་སྟོབས་སོགས་ཆེས་ཆེར་ཞན་ནའང་ལམ་དུའང་མ་འགོར་རང་གི་དགོས་དོན་ཀྱང་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པ་འདི་ཅི་ཡིན་སྨྲ་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པའང་རིགས་ཏེ་དཔེ་དོན་ཀུན་ནས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། དཔེ་ལའང་ཚོང་པ་གཉིས་དགོས་པའི་དོན་འཚོལ་ནས་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ཙམ་ལ་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། དགོས་པའི་དོན་འཚོལ་བྱ་འགངས་ཆེ་ཆུང་གིས་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དགོས་དོན་ཆུང་ངུ་སྒྲུབ་པའི་ཚོང་པ་དེ་ལམ་དང་ཚོང་དོན་གང་ལའང་མི་འགོར་ཞིང་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བ་དེ་སྙིང་སྟོབས་ཆེས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་དགོས་དོན་ཆེན་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཚོང་པ་ལམ་དང་ཚོང་དོན་གང་ལའང་ཆེས་ཆེར་འགོར་བ་དེ་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ་སོགས་ཀྱིས་སྐྱོན་ཡང་མིན་པ་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་མཐོང་བ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་སེམས་དང་ཉན་རང་ལའང་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། དེའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་གྲོགས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། དེའི་དབང་གིས་ཡུན་རིང་འགོར་མི་འགོར་གྱི་ཁྱད་པར་བྱུང་ཡང་ཡུན་རིང་འགོར་བ་དེ་སྐྱོན་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལུང་རིགས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་རྣམ་དཔྱོད་རགས་རིམ་ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉུང་ངུས་རྟོགས་པས་ 677 རྟོགས་པ་དམན་ལ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་པོས་རྟོགས་པའི་རྟོགས་པ་བཟང་ན། མགོ་སྨྲོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་དམན་ལ། རྣམ་པར་སྤྲོས་པའི་གོ་བ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བཟང་དགོས་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་དབང་པོ་རྣོན་པོས་རྟོགས་པ་བཟང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ཡང་དབང་པོའི་སྒོ་ནས་ཡིན་གྱི་རྟོགས་བྱེད་དམ་རྟོགས་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་གང་གིས་སྒོ་ནས་རྟོགས་ཀྱང་དོན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པའང་ཧ་ཀྱང་བློ་གྲོས་རྩིང་པོའི་རྩོད་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་མི་རྒྱས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་གཉིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྒྱས་པས་བློའི་མཐུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ལ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉུང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ནི་བློ་ཡི་འཇུག་པ་མི་རྒྱས་པས་བློ་གྲོས་ཀྱི་མཐུ་ཡང་ཆུང་བའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བྱ་ཕྲན་དང་མཁའ་ལྡིང་དག་ནམ་མཁར་འཕུར་བ་ཙམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། གཤོག་པའི་རྩལ་ལམ་མཐུ་ཆེ་ཆུང་གི་སྒོ་ནས་ནམ་འཕངས་ཇི་ཙམ་གཅོད་ནུས་མི་ནུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མགོ་སྨྲོས་པའི་གོ་བ་ཙམ་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཉུང་བའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པ་མ་སྤྲོས་པ་གོ་མི་ནུས་པ་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་ 678 གྲངས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་ཞེས་མི་བཤད་ཀྱི། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་མི་རྒྱས་བློ་གྲོས་ཀྱི་དཔྱད་པ་ཞིབ་མི་ཞིབ་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བློ་གྲོས་ཀྱི་དཔྱད་པ་རགས་པ་ཙམ་དང་། ཧ་ཅང་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་གཉིས་འགངས་ཆེ་བ་དེ་སུ་ཡིན་རྟོག་པར་གྱིས་ཤིག ཁྱོད་ལྟར་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་བློ་ཡིས་དཔྱད་པ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པར་བྱེད་པའི་གང་ཟག་དེ། བློ་གྲོས་ཀྱི་དཔྱད་པ་རགས་པ་ཙམ་ལས་མ་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་དེ་མཁས་པ་དང་བློའི་མཐུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་དགོས་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་མི་རྒྱས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འདོད་ཚུལ་དེའི་ཕྱིར། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ཡང་ཉན་ཐོས་པ་དག་གིས་རིགས་པའི་སྒོ་ཉུང་ངུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་རྟོགས་ནུས་པའི་ཚེ་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་པ་ཤེས་པ་ཡང་རིགས་ཏེ། རྟོགས་བྱ་མཐའ་དག་མངོན་སུམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་ནུས་པའི་བློ་ལྡན་དེས་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཙམ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་སྔ་མ་ལས་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་ཡང་བློ་གྲོས་རྩིང་བའི་གཏམ་སྟེ། རྟོགས་བྱ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན། དེ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པ་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པ་དང་བསྡུས་པའི་ 679 སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་གཉིས་ཡོད་པ་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཉན་རང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཚེ། དེ་གཏན་ལ་འབེབས་བྱེད་རིགས་པའི་སྒོ་རྒྱས་པ་ཡང་ཤེས་པར་རིགས་ཞེས་སྨྲས་པ་འདི་ཅུང་ཟད་མཁས་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་དོགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་ལ་དཔྱད་པའི་སྒོ་འདི་ལྟར་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་གཅིག་ལས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་ཏེ་ཕར་ཇེ་རྒྱས་སུ་བཏང་མི་ནུས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་ནི་མཐོང་བས་མཐོང་ཟིན་ལ་སླར་ཡང་རིགས་པའི་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་སྤྲོ་བ་ལ་ཇེ་མཁས་དང་བློ་ཡི་དཔྱད་པ་དེ་ཞིབ་ཏུ་འགྲོ་ཡང་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ཙམ་ནི་ངེས་པར་བདེན་མོང་ཀྱང་། དཔེར་ན་འབེན་ཐག་རིང་ཐུང་གང་དུ་བཙུགས་ས་དེ་ལ་གཏད་ནས་མདའ་འཕེན་གྱི། མདའ་རྒྱངས་ཅི་ནུས་ཀྱིས་སྒོ་ནས་འཕེན་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཉན་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་རང་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་ཞི་བ་མྱང་འདས་ཙམ་འཐོབ་པའི་ཐབས་དང་དེའི་གེགས་བྱེད་ཉོན་སྒྲིབ་ཙམ་སྤངས་པའི་དོན་དུ། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་ཡིན་གྱི་རང་གི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤང་ནུས་ཚོད་ལ་ཉེ་བ་མཁོ་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མཆོག་པ་རིགས་ 680 པའི་རྣམ་གྲངས་མོང་པོས་དཔྱད་ནུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་དཔྱད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་འདས་ནས་དཔྱད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་དགོས་དོན་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ནི་ཚང་། དེ་ལས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ནི་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་བརྟག་པ་བྱ་དགོས་ཏེ། ཉན་རང་འཕགས་པས་རང་གི་ཉོན་སྒྲིབ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གནེན་པོ་ཐོབ་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཅིག་ལས་གཉིས་སུ་སྤྲོས་ཏེ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱེད་ན། དེ་ལྟར་སྒོམ་ནུས་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་ཡོད་མོད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་བྱའོ་སྙམ་དུ་བརྩོན་པའི་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་མེད་པ་དང་། དེ་མེད་པས་བདག་མེད་ལ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པ་སྤྲོ་ནས་གཞན་དོན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་ལ་སྤྲོ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་སྒོམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྟགས་ཟུར་དང་པོ་མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་སྒོམ་ནས་གཞན་དོན་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་སྟེ་རྣམ་མཁྱེན་དོན་དུ་གཉེར་བ་བྱའོ་སྙམ་པའི་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་ 681 གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་གཉེར་གྱི་བསམ་པ་མེད་པས། གཞན་དོན་རྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་དང་དེའི་གེགས་བྱེད་ཤེས་སྒྲིབ་སྤངས་པའི་དོན་དུ་བདག་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་གཏན་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་རང་དོན་ཞི་བ་རྐྱང་པས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟརརྣམ་མཁྱེན་དོན་གཉེར་མེད་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཆུང་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བདག་མེད་རིགས་པ་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པ་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ་རེ་བ་ཙམ་ཡང་མི་བྱེད་དེ། དབུ་མ་སྙིང་པོ་ལས། ཝ་ནི་གླང་ཆེན་དྲེགས་པ་ཡི།། ཀླད་པ་བགམ་ཞིང་དབྱེ་མི་སེམས།། གདོལ་པ་རྒྱ་མཚོའི་མཐའ་ཀླས་པའི།། ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྐྱང་མི་སེམས།། དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་དམན་པ་ཡང་།། ཟབ་ཅིང་བླ་མེད་རྒྱ་ཆེ་བ།། ཡོན་ཏན་བགྲངས་འདས་འབྱུང་བའི་གནས།། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་རེ་བའང་མེད།། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདིའི་སེམས་ཅན་དམན་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ལ་གོ་དགོས་པ་འདིའི་རང་འགྲེལ་ལས་གསལ་བར་གསུངས་སོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་གི་གསང་བའི་མཛོད་ཀྱི་སྙིང་པོར་གྱུར་པ་རིན་ཆེན་རིན་ཐང་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྲོས་བྲལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན། དེ་ཁོ་ནས་ 682 ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་པ་དང་། གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ས་དང་མཐའ་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའི་ཐབས་མཁས་ལ་སོགས་པ་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་སྡུད་པར་གསུངས་པས་ན། དེ་གང་གི་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་སྡུད་པར་རིགས་པས་ན། ཉན་ཐོས་པ་ལའང་དེ་འདྲའི་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཀྱང་འབྱུང་བར་རིགས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པ་ཙམ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་རང་ཉིད་གཞུང་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་དག་པའི་དཔྱད་པ་མ་ཞུགས་པའི་ནང་རྟགས་ངོམས་པར་ཟད་དེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཙམ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པས་སྙིང་རྗེ་དང་ཕར་ཕྱིན། ས་ཡི་ཡོན་ཏན་སོགས་སྡུད་པའི་ཁྱབ་པ་ག་ལ་ཡོད་དེ། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལའང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་ཀྱང་། དེས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་སྡུད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། གོང་དུ་གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ལམ་འདི་ནི།། མེད་པར་བྱང་ཆུབ་མེད་པར་གསུང་ཞེས་སོགས་ལ་རྩོད་ལན་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་སོགས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཟུར་ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ཕར་ཕྱིན་ས་ཡི་ཡོན་ཏན་སོགས་མེད་པ་ཁྱོད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ 683 སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་འབྱུང་བ་གསུང་པ་གང་གི་དོན་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་དུ་ཡོད་དེ། གང་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེར་སྡུད་པར་ནུས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཐེག་ཆེན་ལམ་མ་ཞུགས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆོས་ཅི་རིགས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡན་ཆད་ལའང་བྱེད་མོད་ཀྱི་གཙོ་བོ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེས་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྡུད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ནི་ཐབས་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་དེས་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདྲེན་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མགོན་པོ་བྱམས་པས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་།། སྙིང་རྗེེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་།། ཐབས་མ་ཡིན་པས་རིང་བ་དང་།། ཐབས་ཀྱིས་རིང་བ་མ་ཡིན་ཉིད།། ཅེས་གསུངས་པས། ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཁོར་བའི་མཐར་ལྟུང་བ་འགོག་པ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་ཞི་མཐའ་འགོག་པ་མི་བྱེད་ལ། ཞི་བའི་མཐའ་འགོག་བྱེད་ནི་ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་དགོས་ལ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྲལ་བའི་སྟོང་ཉིད་ 684 རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ཇི་ཙམ་གོམས་པར་བྱས་ཀྱང་ཞི་བའི་མཐའ་འགོག་མི་ནུས་ཤིང་། ཞི་བའི་མཐའ་དང་མ་བྲལ་བར་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་། འཕགས་པ་དད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་མདོ་ལས། དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྐྱེ་བ་མི་ལེན་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།། དེས་བདེ་བའི་སྐྱེ་བ་མི་འདོར་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེའོ།། དེ་ལྟར་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བ་ལ་ཞུགས་ན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་སོ།། གདོན་མི་ཟ་བར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ།། དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པ་ལ་ས་ལམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་དེ་ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་དགོས། ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཚོགས་གཉིས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བའང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་སོང་བའི་ཕྱིར། ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་རྩ་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་མི་ཆོག་པ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞིག་དགོས་པ་དོན་གྱིས་གྲུབ་ལ་དེ་འགྲུབ་པས་ 685 སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པ་དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་སྡུད་པའམ་འདྲེན་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་དོན་གྱིེས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྡུད་པས་ཁྱབ་ན་ཉན་རང་འཕགས་པའི་ཚོགས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བར་ཐལ་བ་དང་། དེ་དག་གི་རྒྱུད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་རླབས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཡོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྡུད་ནུས་པའི་ལོག་རྟོག་ངན་པ་དེ་དག་དོར་བར་གྱིས་ཤིག གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་གྲོགས་གཞན་རྣམས་ལ་བསླབ་མི་དགོས་ཀྱི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་པས་ཆོག་ཅེས་སྨྲ་ན་ནི། དེ་དག་ནི་སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་མ་དག་པ་ཡིན་པ་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་འཐག་པ་བསྡུས་པའི་མདོ་ལས། བྱམས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབ་པ་འདི་ནི་རྡོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ལ་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་འདི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ 686 པ་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་པར་བྱ་ཡི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཟེར་ཞིང་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་དག་ལ་སུན་འབྱིན་པར་སེམས་སོ།། མ་ཕམ་པ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཀ་ཤིའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཕུག་རོན་གྱི་ཕྱིར་རང་གི་ཤ་ཁྲལ་བྱིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཡིན་ནམ། བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བྱམས་པ་ང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་དག་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་གིས་ང་ལ་གནོད་པར་གྱུར་རམ། བྱམས་པས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། མ་ཕམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་ན། དེ་ལ་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་འདི་སྐད་དུ་ཚུལ་གཅིག་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཟེར་ཏེ་དེ་དག་ནི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་པ་འདིས་ 687 བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་ཡིན་ན་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེ་ཙམ་ལ་བསླབ་པས་མི་ཆོག་གིས་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཀ་ལ་བསླབ་དགོས་པ་བསྟན། སུན་འབྱིན་པར་སེམས་སོ་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་ཁྱོད་ཅག་སྔ་རབས་པའི་རྗེས་འབྲངས་ཕལ་ཆེར་ལྟ་བུའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོའི་གནད་མ་ཤེས་པ་བླུན་པོ་དག་གིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་གྲོལ་བར་འདོད་པས་ལོག་རྟོག་ལ་མི་འཐད་པ་བསྟན་ནས་སླར་ཡང་དེ་ལ་དམིགས་ཕུག་པས་དགག་པ་མཛད་བཞེད་ནས། མ་ཕམ་པ་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་ཞེས་པ་ནས་འདི་ལྟར་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚུལ་གྱིས་སོ་ཞེས་པའི་བར་གསུངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་ས་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྡུད་ནུས་ན་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱིས་དགོས་པ་མེད་པ་འདོད་ཀྱང་འདོད་མོད་འདོད་དགོས་པ་དོན་གྱིས་སོང་ལ། དེ་སོང་ན་འདདོ་པ་དེ་དག་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་དག་ལ་སུན་འབྱིན་པ་འམ། སྤངས་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས་ན། དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་ངན་བསགས་པར་མ་མཛད་ཅིག། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀ་ཤིའི་རྒྱལ་པོ་གྱུར་པའི་ཚེ་ཤ་ཁྲ་ལ་སྦྱིན་པ་སོགས་ཤེས་རབ་འཆལ་བར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་གསུང་ན་བཅོམ་ལྡན་ 688 འདས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་མགོ་རྐང་ལག་བཏང་བ་སོགས་བྱ་དཀའ་བའི་སྤྱད་པ་མཐའ་དག་དགོས་མེད་དུ་འདོད་དགོས་ན་དེ་ཙམ་ཏ་ཀྱང་སྐུར་བ་འདེབས་ཚབས་ཆེ་དྲག་པ་མ་ལགས་སམ། ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་རྐྱང་བས་གྲོལ་ན། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རླབས་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སློབ་པ་དེས་ང་ལ་གནོད་པར་ཐལ། ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་ཐལ་ངག་བསྟན་པར་མཛད་ན། སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གནོད་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་འདི་ཅི་ལྟར་སྤངས། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྦྱིན་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་གྱིས་སངས་རྒྱས་པ་ལ་གནོད་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གཙོ་བོར་བསླབ་དགོས་པའི་དོན་ཡིན་ཟེར་ན། སྤྱིར་སྦྱིན་སོགས་ལ་བསླབ་པའི་གོ་རིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རགས་ཕྲ་དང་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་བས་ཕར་ཕྱིན་སྔ་མ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཕྲ་བ་དང་གཙོ་ཆེ་བ་མཛད་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྩ་བར་བྱས་པའི་སྦྱིན་སོགས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་མི་ཆེ་བ་དང་། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཙོ་ཆེ་བ་བྱེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་སྒྲུབ་པ་ལ་དེ་གཉིས་ཀ་གཙོ་ཆེ་བའི་ཕྱིར། ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་མི་ཆེ་ན་འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཟུགས་སྐུ་གཙོ་མི་ཆེ་བར་ཐལ། དེ་ལམ་དུས་ནས་ 689 གཙོ་ཆེར་སྒྲུབ་པ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ནས་ཀྱི་སོག་མ་ནས་ཀྱི་འབྲུ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཞོར་ལ་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འབྲས་བུ་སྐུ་གཉིས་ལ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཡང་ཡོད་པར་ཐལ། དེའི་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ད་ཅི་ཟེར། ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་གཙོ་ཆེ་ཆུང་ཡོད་ཀྱང་དེ་གཉིས་བསགས་པ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་བྱེད་མི་རུང་ཟེར་ན། ཚོགས་གཉིས་བསགས་པ་ལ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་འདྲ་མཉམ་དུ་བསགས་དགོས་ན་དེ་གཉིས་གཙོ་ཆེ་ཆུང་ཡང་མེད་པར་འདྲ་མཉམ་དུ་བསགས་དགོས་པར་སོང་བས་སྔར་གྱིས་ཐལ་བ་སྤོང་ནུས་པ་མི་འདུག་གོ། ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་འགངས་ཆེ་བས་དེ་ལ་གཙོ་བོར་འབད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཆེད་དུ་འབད་མི་དགོས་པ་དེ་དང་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་མཉམ་པ་ཞིག་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་མི་སྐྱོན་སྙམ་ན། འོ་ན་སྔོན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པས་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པ་ནས། བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལ་བསླབ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཆ་མཉམ་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཡིན་པར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྐྱང་པ་ལ་འབད་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་འབད་མི་དགོས་པར་ངང་གིས་འབྱུང་བཞིན་དུ་སྦྱིན་སོགས་རེ་རེ་ནས་བསླབ་ 690 པའི་དགོས་མེད་ཀྱི་ངལ་བ་བྱས་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཁོ་ན་ལ་བསླབ་པས་གྲོལ་གྱི་ཕར་ཕྱིན་གཞན་ལ་བསླབ་མི་དགོས་པར་སྨྲ་བ་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་རང་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་མི་བླུན་པོ་དེ་དག་ཅེས་ཧ་ཅང་སྨད་པའི་གནས་སུ་མཛད་ན་ལོག་རྟོག་གི་དྲ་བ་ངན་པ་འདི་དག་མྱུར་དུ་གཅོད་ན་མི་ལེགས་སམ། ཡང་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་མོད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ནང་དུ་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་ཚང་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་ལ་བསླབ་མི་དགོས་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ནང་དུའང་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཀ་འདུས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་རྐྱང་པ་ལས་གཞན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་བསླབ་མི་དགོས་པར་ཐལ། དམ་བཅའ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པ་ཆེད་དུ་བསྔགས་པ་དགོས་མེད་དུ་ཐལ། ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་གང་ལ་བསླབ་པས་ཕར་ཕྱིན་གཞན་རྣམས་སྡུད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཀའི་ཉམས་ལེན་མཐར་ཕྱིན་དགོས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་དགོས་མེད་དུ་ཐལ་བ་སོགས་རིགས་པས་གནོད་བྱེད་མཐའ་ཡས་སོ།། གཞན་ཡང་ཆོས་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་སྦྱིན་བྱ་སྦྱིན་བྱེད་སྦྱིན་རྫས་རྣམས་ལ་མི་ཞེན་པས་ 691 སྦྱིན་པ་ཚང་བ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་སོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཚང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་བས་ཆོག་པ་ཡིན་ཟེར་ན། འོ་ན། ཉན་རང་ལའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་འགྱུར་བས་དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་པ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་བ་གྱིས་ཤིག གཞན་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྐྱང་པས་ཆོག་ན་བྱང་སེམས་ས་བརྒྱད་པ་བ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཚེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པ་འདི་ཙམ་གྱིས་འཚང་རྒྱ་མི་ནུས་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ཙམ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའང་ཡོད་པས་སོ།། ངེད་ཀྱི་སྐུ་དང་ཞིང་ཁམས་སོགས་ཚད་མེད་པ་འདི་དག་ལ་ལྟོས་ཤིག ངེད་ཀྱི་སྟོབས་ལ་སོགས་པའང་ཁྱེད་ལ་མེད་ཀྱི་དེའི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམས་ཤིག སེམས་ཅན་མ་ཞི་བ་ཉོན་མོངས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ་ལ་སེམས་ཤིག བཟོད་པའི་སྒོ་འདི་ཡང་མ་འདོར་ཞིག། ཅེས་སོགས་གསུངས་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཅེས་བསྐུལ་བ་ཡང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་པ་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་ཆོག་པ་གང་ཞིག ས་བརྒྱད་པ་དེས་རྣམ་པ་མི་རྟོག་ 692 པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། དེ་སྐད་དུ་ཡང་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་བཟོད་པའང་ཡིན་ན་(ནོ)འོན་ཀྱང་ངེད་ཀྱི་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཁྱེད་ལ་མེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་གྲུས་རྩོམས་ཤིག བཟོད་པའི་སྒོ་འདི་ཉིད་ཀྱང་མ་འདོར་ཞིག རིགས་ཀྱི་བུ་ངེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཞི་བ་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཐོབ་ཀྱང་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མ་ཞི་བ་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བ་འདི་དག་ལ་སོམས་ཤིག ཅེས་སོགས་གསུངས་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ས་བརྒྱད་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོབས་བཅུ་དང་མི་འཇིགས་པ་སོགས་བཟོད་བཙལ་དགོས་པ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་གྲུབ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པ་དེས་དོན་དམ་པའི་བཟོད་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་མངའ་བ་གང་ཞིག། དེ་ལས་སྟོབས་བཅུ་སོགས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ལས། དེ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་རྟགས་ཁས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་དོན་མེད་ཀྱི་གདམས་ངག་དེ་ལྟར་འབོགས་མ་དགོས་སོ་ཞུས་ཤིག 693 ཡང་དེ་ཉིད་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཡེན་སྤྱོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ལྷག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་དགོས་པར་འདོམས་པ་དེའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། འདིའི་སྐབས་སུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེད་དུ་བསྐྱེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྐྱང་པ་ཡོད་པའི་ཁོང་ནས་སྙིང་རྗེ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཡང་ས་བཅུ་པ་ལས། འདིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉི་ཚེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་འདིའི་ཐོབ་བོ་ཞེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཉི་ཚེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཉི་ཚེ་མི་དབྱེ་བ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་ལ་འབད་དགོས་པར་གསུང་པ་གང་ཞིག། ཁྱོད་ཅག་ཤེས་རབ་རྐྱང་པ་ལ་འབད་པས་ཆོག་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། ཉ་རང་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་གསུང་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ན་སྟོབས་བཅུ་མི་འཇིགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སོགས་མཐའ་ཡས་པ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་དགོས་པ་གང་ཞིག ཉན་རང་ལ་དེ་དག་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་འགྱུར་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་དོ།། དེས་ན་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་འདོད་ 694 ན། དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་མི་འཇིགས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་སོགས་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དང་། ཉན་རང་ལ་དེ་ལྟའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་འདོད་ན་ས་བཅུ་པ་ལས་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་འཐོབ་བོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་མི་འཐད་པས་སང་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་ལ་འཁྲུལ་བ་མངའ་བར་ཐལ་བའི་གཡང་ས་ཆེན་པོ་འདི་གཉིས་ལས་གང་ནས་འཆོངས་ཀྱང་འཆོངས་ས་དེ་གཉིས་གང་རུང་ལས་མ་འདས་པས་ཐུགས་ཀྱིས་འདོམས་ཁ་མཛད་ལ་ད་མྱུར་དུ་འཆོངས་ཤིག དེ་ལྟར་དེང་སང་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་སྐབས་འདིར་གདུལ་བྱ་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་བླང་དོར་འབྱེད་པའི་བློ་གྲོས་རྩལ་ཞད་པ་རྣམས་ཐབས་ཤེས་ཡ་བྲལ་གྱི་ལས་ངན་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཁྲིད་ནས། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཙམ་དང་པོ་ནས་ངོ་སྤྲོད་ན། དེ་ལས་གཞན་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ལྟ་ཞོག། མི་རྟག་པ་དང་ངེས་འབྱུང་ཙམ་ཡང་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་འབད་མི་དགོས་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་སྒོམ་པས་ཆོག དེ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་ཡིན་པར་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་ཞེས་སྐད་སངས་མཐོན་པོས་གདམས་པར་བྱེད་ལ། དམན་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་། མི་རྟག་པ་དང་ངེས་འབྱུང་དང་། བྱམས་སྙིང་རྗེ་སོགས་སྒོམ་བྱས་ན་སེམས་ཧ་ཀྱང་མི་འཕྲོད་པ་དེ་ཙམ་ཟབ་དོན་མི་ 695 ཤེས་པ་དག་གིས་སྒོམ་བྱ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བཟུང་ཞིང་། སྟོང་ཉིད་རྐྱང་པ་བསྒོམ་རྒྱུ་དེ་སེམས་ལ་ཧ་ཀྱང་འཕྲོད་པར་སྣང་ཡང་མི་རྟག་པ་དང་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཚུལ་བཞིན་བསྒོམས་པ་ལ་མ་བརྟེན་པ་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་ཀྱང་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་དོར་བྱ་མ་ཤེས་པ། དེ་འདོར་འདོད་ཀྱི་བློ་མི་སྐྱེ། དེ་ལ་འདོར་འདོད་མེད་ན་འཁོར་བ་གང་ལས་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་འདོད་མི་སྐྱེ། དེ་མ་སྐྱེས་ན་དེའི་རྩ་བ་གཅོད་བྱེད་བདག་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ལ་འདི་སྐྱོ་ཡོད་མིན་པ།། དེ་ལ་ཞི་གུས་ག་ལ་ཡོད།། ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པ་དང་། འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་པའི་ཞེན་ལོག་ལ་ཆེས་ཆེར་འབད་ནས་མི་བསྒོམ་པ་སྟོང་ཉིད་རྐྱང་པ་སྒོམ་ནས་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་འདོད་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཀྱང་མི་བསྟན། སློབ་མས་ཀྱང་མི་ཤེས་པས་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོ་དགེ་སྦྱོར་སྐྱོན་ཅན་དེས་ལམ་བཀག་ནས་འཆི་ཁར་མི་རྟག་པ་ཙམ་ལའང་ངེས་ཤེས་མ་འདྲོངས་པ་འཆི་དགོས་ན། དེ་ལས་བློ་འགྱོད་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྐྱང་པ་སྒོམ་པས་ཆོག་ཅེས་པའི་གདམས་ངག་ངན་པ་དེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ 696 སེམས་སོགས་སྐྱེ་བའི་གོ་སྐབས་ཀྱང་བཅོམ་ནས། ཚེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་དང་འཕྲད་པའི་དོན་གོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་བྱས་ན་དེ་བས་ཕུང་ཚབས་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་དགོས། མདོར་ན་སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་སྒོམ་པས་ཆོག་ཅེས་པའི་གདམས་ངག་ངན་པ་དེས་མི་རྟག་པ་དང་ངན་འགྲོའི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱབས་འགྲོ་སོགས་ལ་ཆེད་དུ་འབད་པའི་གོ་བཀག་པས་ཕྱི་མ་མངོན་མཐོ་ལྷ་མིའི་རྟེན་བཟང་ཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད། འཁོར་བ་ལ་ཞེན་པ་ལོག་པའི་ངེས་འབྱུང་ལ་ཆེད་དུ་འབད་པའི་གོ་བཀག་པས་ཐར་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་འགྲོ་བའི་གེགས་བྱེད། བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྒོམ་པ་དང་། སྦྱིན་པ་བཏང་བ་སོགས་ཀྱི་གོ་བཀག་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕངས་འཐོབ་པའི་གེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་རུང་བ་དེ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲིད་ཐབས་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ལ་ལས་དང་པོ་བ་དང་པོ་མི་རྟག་པའི་སྐྱོ་ཤས་ཀྱིས་རྒྱུད་བསྐུལ་བ་ནས། ངེས་འབྱུང་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སོགས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཡ་མ་བྲལ་བའི་ལམ་བཟང་པོ་ལ་རིམ་གྱིས་ཁྲིད་ནས་དལ་འབྱོར་དོན་དང་ལྡན་པ་བྱེད་དུ་ཆུག་ཅེས་རང་ངོས་ཀྱིས་བསྟན་འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པས་ཚུལ་བཞིན་གུས་པ་དང་བཅས་ཏེ་གདམས་སོ།། འདིར་སྨྲས་པ། སྙན་འགྱུར་གསུང་གསང་དཔལ་གྱི་མགུར་ 697 ལས་ནི།། མཐའ་གཅིག་སངས་རྒྱས་བགྲོད་པའི་ལམ་བཟང་ལ།། ཆོས་ཀུན་སྟོང་པའི་ངང་ཚུལ་ཤེས་བཞིན་དུ།། བྱ་དཀའི་སྤྱོད་པས་སྦྱིན་སོགས་ཡོན་ཏན་ཀུན།། གྲངས་མེད་བསྐལ་པར་སྒྲུབ་པའི་བསོད་ནམས་དང་།། ཡེ་ཤེས་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་སྒྲུབ་དགོས་པའི།། བསླུ་མེད་བདེན་པའི་ཚིགས་ལ་རྩིས་མེད་པ།། རང་རང་གང་འདོད་ལོག་པའི་ལམ་ཡང་སྟོན།། ཀྱེ་མ་དེང་སང་གངས་རིའི་རྭ་བའི་ནང་།། གནས་པའི་གདུལ་བྱ་བློ་གྲོས་དམན་པ་རྣམས།། ཐབས་ཤེས་ཡ་བྲལ་ལོག་པའི་གཡང་ས་རུ།། བསམ་བཞིན་སྐྱུར་བ་བྱེད་པའི་སྟོན་ཆེན་མང་།། བརྗོད་ཚུལ་ཙམ་ལ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི། ཉམས་ལེན་དགོས་ཞེས་སྙན་པར་སྨྲ་ནའང་།། ལག་ལེན་སྙིང་པོར་དྲིལ་ཚེ་སྟོང་པ་ཉིད།། ཡིད་ལ་བྱེད་ལས་ལམ་གཞན་རྩིས་མེད་སྟོན།། དེ་ལྟར་གོལ་བའི་ལམ་ལ་ཡུན་རིང་དུ།། འབད་ཀྱང་གཞུང་བཞིན་ཐབས་ཤེས་ལམ་བཟང་པོ།། ཅི་སྟེ་རྙེད་འགྱུར་རྣམ་རྟོག་བཀག་ཙམ་ལ།། སྒོམ་གྱི་སྙིང་པོར་བཟུང་བ་ཡི་རེ་མུག།། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཅི་ཡང་མི་རྟོག་པ།། རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པར་རློམ་བཞིན་ཕ་ཡུལ་དང་།། གཉེན་བཤེས་ནོར་རྫས་སྲོག་པས་གཅེས་པ་རུ།། འཛིན་པའི་སྒོམ་ཆེན་དེ་ཡང་ངོ་ཚའི་གནས།། དཔྱད་པས་ངེས་ཤེས་དྲངས་ནས་སྒོམ་ཚུལ་དང་།། དམ་པའི་མན་ངག་ཇི་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་ཚུལ།། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་ངེས་འབྱུང་བྱང་ཆུབ་སེམས།། ལམ་གྱི་གཞི་རྩར་བཟུང་བ་གནད་དུ་གཅེས།། 698 ངེས་འབྱུང་བསམ་པས་འཁོར་བར་ཞེན་པ་ལོག།། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་མིག་ནི་མཆི་མས་བརླན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱིས་གཞི་རྩ་བརླིང་བྱས་པའི།། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་གཉིས་གཉེན་པོར་བསྔགས།། འདི་རིགས་རྒྱལ་བ་དགྱེས་པའི་ལམ་བཟང་པོ།། ཁོང་ནས་མྱོང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐལ་པའི་བར།། བརྗོད་པར་སྤོབས་ཀྱང་དེང་སང་སྐལ་དམན་གྱི།། ཡོན་པོའི་བློ་ཅན་དག་ལ་ཅི་བྱར་ཡོད།། རྩོད་པའི་ཡང་ལན་ལོག་ལྟའི་ཁོང་ཁྲག་འདོན་པའི་སྐྱུགས་སྨན་ལས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཏེ་གཉིས་པའོ།།

༈ གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་འདོད་ཚུལ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པ་ལ་གཉིས། ཡུལ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སོང་བ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་ཡང་དག་པ་མ་བྱུང་ཚུལ་དང་། ཞར་བྱུང་རང་རིག་དང་ཀུན་གཞི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་འདོད་མི་རིགས་པའི་རྒལ་ལན་ཡང་དག་མ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལོ།། དང་པོ་ནི། མི་ཕམ་གྱིས་དེ་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་གནོད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་གཉིས་སྣང་ཡོད་མེད་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེས་ནས་འཆད་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་མོད། གཞུང་ཚིགས་བཅོས་མེད་ལྟར་སྔ་རབས་པའི་འཆད་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ཀྱང་འཆད་ཚུལ་གཅིག་ཤོས་དང་གནད་མཐུན་ལ་སོ་སོའི་ཞེ་འདོད་ཀྱི་བཞེད་པ་སྐྱོན་མེད་རེ་ཡོད་པས་གང་ཡང་རིགས་པ་རྣམ་དག་གིས་སུན་ཕྱུང་མི་ནུས་པར་མཐོང་ངོ་།། ཇི་ལྟར་གནད་མཐུན་ན་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་ 699 རྟོགས་པའི་བློ་ཞིག་སུའི་ལུགས་ལའང་ཡོད་པར་སྨྲོས་མ་དགོས་ལ། བློ་དེའང་གཉིས་སྣང་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་སུའི་ལུགས་ལའང་ཡིན་པས་ན། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་རང་གི་ཚུལ་ལ་གཞལ་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་དུ་བསམ་པར་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་ལྟར་མིན་པར་གཉིས་སྣང་ནུབ་བཞིན་པའི་བློ་རང་ངོར་ཡང་ཡུལ་དང་བློའི་རྣམ་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་གཉིས་སྣང་མེད་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དོན་ལ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་དེར་མ་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་ནི་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་ཏེ་གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོར་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་ལམ་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་ནས་ད་ལྟ་མངོན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་ལ་ལན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་དམ་བློ་ཡིས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།། བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད།། ཅེས་པའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་དོན་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲེལ་བ་ལྟར་ན་དོན་དམ་པ་ཆོས་ཅན། བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ 700 ཕྱིར། ཞེས་འགྲེལ་བ་འདི་ལ་བཞེད་པ་སྐྱོན་མེད་རེ་ཡོད་པས་རིགས་པ་རྣམ་དག་གིས་སུན་དབྱུང་མི་ནུས་པར་མཐོང་ཟེར་ན། འགྲེལ་ཚུལ་དེ་དག་སུན་དབྱུང་མི་ནུས་པའི་གནད་ཅི་མཐོང་། བློ་དང་སྒྲ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་ནུས་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་བརྗོད་བྱར་བྱས་པའི་ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་། སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་མ་གྲུབ་ན་དམ་བཅའ་བུད། གྲུབ་ན། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མེད་པ་དང་། ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ལས་སྐུར་བ་འདེབས་ཚབས་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་དགོས། སྔ་རབས་པའི་བཞེད་ཚུལ་ལ་བཞེད་པ་སྐྱོན་མེད་ཡོད་རྒྱུ་དེ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐུར་འདེབས་མ་རུང་བ་བྱས་པ་དེ་ཡིན་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སྐྱོན་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་རྣམས་མེད་དེ། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་རང་གི་ཚུལ་ལ་གཞལ་ན། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་པའི་བློ་ཡི་རྣམ་པ་མེད་པར་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ཀྱིས་ཇི་བཞིན་དུ་བསམ་པ་དཀའ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ 701 ཡིས་ཇི་བཞིན་དུ་བསམ་པ་མི་ནུས་ན། བློ་གང་གིས་ཀྱང་བསམ་པར་མི་ནུས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དམ་བློ་ཡིས་ཡུལ་མ་ཡིན་པར་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མ་མཁྱེན་པར་ཐལ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་བློ་ཡིན་པ་གང་ཞིག བློ་གང་གིས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་བསམ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། དོན་དམ་པ་ཐ་སྙད་པའི་བློས་ཇི་བཞིན་དུ་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་འབྲེལ་སྔ་ཕྱི་རང་གི་ཁས་ལེན་གྱིས་དངོས། དེས་ན་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མེད་པར་ཐལ། ཇི་ལྟ་བ་དོན་དམ་བདེན་པ་མཁྱེན་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་བྱའི་ཡུལ་ཇི་ལྟ་བ་མེད་པའི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཅི་སྟེ་སྲིད་ན་རི་བོང་རྭ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཡང་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ།། གལ་ཏེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ཐ་སྙད་པའི་བློས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ལས་དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ལྟ་བུའི་ཡུལ་ཡིན་ཟེར་ན། ཐ་སྙད་པའི་བློས་ཇི་བཞིན་དུ་བསམ་པ་མ་ནུས་ན། བློ་གང་གིས་ཀྱང་བསམ་པ་མི་ནུས་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་པའི་དམ་བཅའ་བུད། ཡང་གལ་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བློ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ལྟ་བུས་དོན་དམ་མཁྱེན་ཀྱང་། དེ་དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་བློ་ཡིན་ཞེས་བྱ་ 702 མི་རུང་ཟེར་རམ། དེ་དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་བློ་ཡིན་གོ་མི་ཆོད་ཟེར་རམ། ཅི་ཟེར། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་འདོད་དེ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དོན་དམ་བདེན་པ་མཁྱེན་ཀྱང་དེ་མཁྱེན་པའི་བློ་ཡིན་ཞེས་བྱ་མི་རུང་སྟེ། གསུངས་རབ་ཕལ་ཆེར་ལས་དོན་དམ་པ་སྨྲ་རྒྱུ་མེད། བསམ་རྒྱུ་མེད། བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པར་གསུང་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ན། འོ་ན་དོན་དམ་པ་བསམ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་བློ་གང་གིས་ཀྱང་བསམ་དུ་མེད་པས་ཁྱབ་པ་དང་། དེ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་ན་སྒྲ་གང་གིས་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ཀྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བདག་རྐྱེན་བྱས་ནས་གསུང་ཚངས་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་མ་གསུངས་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་བསམ་པ་དང་བརྗོད་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར། མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། དོན་དམ་བདེན་པ་བསམ་པ་དང་བརྗོད་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསམ་པ་དང་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཡུལ་ཅན་རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་ཀྱང་བསམ་མི་ནུས། གསུངས་ཚངས་དབྱངས་ཡིན་ཀྱང་བརྗོད་མི་ནུས་དགོས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་དེ་ཙམ་མི་དགོས་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དོན་དམ་མཁྱེན། གསུངས་ཚངས་དབྱངས་ཀྱིས་དོན་དམ་བདེན་པ་བརྗོད་ཟེར་བ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། 703 རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མ་བསམ་པ་དང་མ་བརྗོད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཟེར་ན། འོ་ན་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་དོན་དམ་བསམ་པ་དང་གསུང་གིས་དོམ་དམ་བརྗོད་པ་དེས་བསམ་པ་དང་བརྗོད་པ་དངོས་གནས་པའི་གོ་ཆོད་དམ་མི་ཆོད། གོ་ཆོད་ན་རྣམ་མཁྱེན་དང་གསུང་ཚངས་དབྱངས་ཀྱིས་དོན་དམ་པ་བསམ་པ་དང་བརྗོད་ཅེས་ཚིགས་ཙམ་ལས་དོན་ལ་རི་བོང་རྭའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་བཞག་བྱས་ཀྱང་དོན་དུ་རྣམ་པར་བཞག་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མ་བྱུང་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ལྟར་ཐ་སྙད་དུ་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པས་བཞག་གོ་ཆོད་ན། ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བསམ་པ་དང་ཚངས་དབྱངས་ཀྱིས་བརྗོད་ཅེས་རྣམ་པར་བཞག་པ་ལྟར་དོན་ན་གནས་པའི་ཕྱིར། དོན་དམ་བདེན་པ་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཡིན་ན། བློ་དང་སྒྲ་གང་གིས་ཀྱང་མི་བསམ་པ་དང་མི་བརྗོད་པའི་ཁྱབ་པ་དམ་བཅས་པའི་དམ་བཅའ་ཉམས་སོ།། དེས་ན་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་མཁྱེན་དང་ཚངས་དབྱངས་ཀྱིས་དོན་དམ་བསམ་པ་དང་བརྗོད་པ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་དང་། དེ་མཁྱེན་པའི་བློ་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་ཡོད་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་མཁྱེན་ཞིང་གསུང་གིས་བརྗོད་པས་ཆོག་མོད། དོན་དམ་པར་མཁྱེན་པ་ 704 དང་གསུང་བའི་རྣམ་བཞག་མི་འཐད་པའི་དེ་ལྟར་བསམ་པ་དང་བརྗོད་ཅེས་བྱ་མི་རུང་བ་ཡིན་ཟེར་ན། དེ་ལ་བཞད་གད་འདི་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་པར་བསམ་པ་དང་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་གང་ཡང་བསམ་པ་དང་བརྗོད་རྒྱུ་མེད་ན། མི་ཕམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་ཟན་ཟའོ།། གོས་གྱོན་ནོ།། འགྲོའོ།། འདུག་གོ་སོགས་གང་ཡང་མི་བསམ་པ་དང་། གང་ཡང་དེ་སྐད་མི་བརྗོད་པར་ཐལ། དེ་སྐད་གྱི་བསམ་པ་དང་བརྗོད་པའང་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་མེད་ན་མི་ཕམ་གྱིས་ཅི་ཡང་མི་བསམ་ཅི་ཡང་མི་བརྗོད་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྡོ་དང་བོང་བ་བཞིན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་བས། དེས་ན་མི་ཕམ་ལ་བསམ་པའི་སེམས་མེད། སྨྲ་བའི་ངག་མེད་པར་སོགས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་ཡང་མཚར་ཆེས་དྲག་པ་མ་ལགས་སམ། ད་རུང་དེ་ཕྱོགས་སྤྲོས་པས་ཆོག་ལ། རེ་ཞིག་དྲི་བའི་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལྟར་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་དོན་དམ་མཁྱེན་པའི་བློ་ཡིན་ཀྱང་བློ་ཡིན་གོ་མི་ཆོད་ཟེར་ན། དེ་ཡང་བརྟག་པ་ཕྱོགས་གཉིས་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་བློ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཙམ་ལས་བློ་ཡིན་གོ་མ་ཆོད་པ་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཡིན་ན་ནི། རྣམ་མཁྱེན་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་མེད་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཁྱོད་བློ་མ་ཡིན། དོན་དམ་དུ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བློ་ཡིན་དུ་ག་ལ་རུང་སྟེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བློ་དེས་བློ་ཡིན་གོ་མ་ཆོད་པ་དེ་ཐ་སྙད་ 705 དུ་བློ་ཡིན་གོ་ཆོད་ཀྱང་དོན་དམ་དུ་མི་ཆོད་པ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་ན། དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བློ་ཡིན་གོ་མ་ཆོད་པས་བློ་མ་ཡིན་དགོས་ན། སྤྱིར་གྱི་སེམས་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཅན། བློ་ཡིན་གོ་མི་ཆོད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བློ་ཡིན་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིེར། དེས་ན་དེ་དང་རིགས་འགྲེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་གོ་མི་ཆོད་པར་ཐལ། དོན་དམ་པའི་དབང་སུ་བྱས་ནས་ཡོད་གོ་མི་ཆོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་སྔ་ཕྱི་ཁས་ལེན་གྱི་དངོས། དེས་ན་མི་ཕམ་ཉིད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་གནས་པར་མཛོད་ཅིག དོན་གྱི་གནད་འདི་ལ་གཟིགས་ནས་དོན་དམ་དུ་མེད་པས་མེད་གོ་མི་ཆོད། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་དགོས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་དུ་མེད་པས་མེད་གོ་ཆོད་དགོས་ན། སྤྱིར་ཡོད་དང་མེད་ཅེས་པའི་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་བཞག་དགོས་པས་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་ནི་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་སོགས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཅི་ཡང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། ལས་རྒྱུ་འབྲས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་སོགས་ཅི་ཡང་མི་འཐད་པ་རྒྱངས་འཕེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལྟར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་དགོས་སྟེ། ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་སོགས་ཆོས་གང་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡོད་གོ་མ་ཆོད་ 706 ན། དོན་དམ་དུ་ནི་དེས་རྣམ་བཞག་མི་འཐད། བདེན་པ་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་བདེན་པ་གསུམ་པའི་རྣམ་བཞག་ནི་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་གིའང་རྣམ་བཞག་བྱ་ས་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་བཏབ་པ་ལས་མེད་དོ།། གལ་ཏེ་ཁྱོད་དེ་སྐད་སྨྲ་མི་དགོས་ཀྱི་ཁོ་བོས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཞིག་སུའི་ལུགས་ལའང་ཡོད་པར་སྨྲོས་མ་དགོས་ལ། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་རང་གི་ཚུལ་ལ་གཞལ་ན་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ་དང་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་བློ་ཡི་རྣམ་པར་མེད་པ་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་གང་ཞིག་ཐ་སྙད་ཀྱི་བློས་ཇི་བཞིན་དུ་བསམ་པར་དཀའ་བར་བསྟན་པར་ཡིནཔའི་ཕྱིར་ཞེས་མ་སྨྲས་སམ་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་ལྟར་བརྗོད་དེ། ཁྱོད་ཅག་དེ་སྐད་སྨྲས་པ་ལྟར། ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་བཞག་མི་བྱ་ཞེས་སྨྲ་ཤེས་པ་ཙམ་ལས་ཞེ་ཕུགས་སུ་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཞིག་ཡོད་མ་བྱས་ན་ནི་གཞུང་གང་ནས་ཀྱང་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་ཚུལ་མོང་པོར་གསུང་ཡོད་པ་དེས་དོགས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ཀ་མེད་དུ་གྱུར། འོ་ན་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་རྒྱུ་དེས་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་རྒྱུའི་གོ་ཆོད་དམ་མི་ཆོད་ཅེས་དྲི་བའི་ཚེ། ཡོད་གོ་ཆོད་ཟེར་ན། 707 ནི། དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་ལ་ཐུག དེ་ཁས་ལེན་ན་དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་ཏེ་བློ་དང་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་དང་འགལ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡོད་གོ་མི་ཆོད་ཟེར་ན་ནི་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་གཏན་ནས་མེད་པར་ཁས་བླངས་དགོས་པ་ལ་ཐུག་འགྲོ། དེ་སོང་ན་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་དག་མེད་པར་ཁས་བླངས་དགོས་པ་ལ་ཐུག དེ་ཐུག་ན་གཞུང་ལུགས་ཕལ་མོ་ཆེ་ལས་དོན་དམ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག་པ་སོགས་དང་འགལ་བར་མཐོང་ནས་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་རྒྱུ་དེས་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་གོ་ཆོད་ཅེས་ཟེར་ཐག་མ་ཆོད། ཡོད་གོ་མི་ཆོད་ཅེས་ཀྱང་ཟེར་ཐག་མ་ཆོད་པ་ཁས་ལེན་ཐམས་ཅད་འདམ་ལ་བཏབ་པའི་ཕུར་པ་བཞིན་དུ་གཏད་སོ་ཡེ་མ་རྙེད་པ་འདི་འབྱུང་འདུག་གོ། ཡང་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་བཞག་མེད་པ་དེས་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་པའི་གོ་ཆོད་དམ་མི་ཆོད་ཅེས་དྲི་ན། དེ་ལ་མེད་གོ་ཆོད་ཟེར་ན་དོན་དམ་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་པས་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་མེད་དགོས་ན། དོན་དམ་རྟོགས་བྱ་མ་ཡིན་པ་དང་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱིས་གནོད་ལ། དེ་ལ་དྲི་བའི་ཕྱོགས་གཉིས་པ་དེ་མེད་པས་ 708 མེད་གོ་མ་ཆོད་ན་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཞིག་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་པར་སོང་བས་དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན་པའི་འགྲེལ་ཚུལ་བྱེ་མའི་མཁར་ཐབས་ཆུ་ཡིས་བཤིག་པ་བཞིན་དུ་སོང་བ་འདི་ངེད་ཅག་རིགས་ལམ་སྨྲ་བ་ཀུན་གྱིས་ཉམས་མཚར་བའི་སྟོན་མོ་ཞིག་མཐོང་ངོ་།། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་སྒོ་ཅན་གྱི་བརྟག་པ་ཕྱོགས་གཉིས། དོན་དམ་སྒོ་ཅན་གྱི་བརྟག་པ་ཕྱོགས་གཉིས་ཏེ་བརྟག་པའི་ཕྱོགས་བཞི་པོ་འདི་ལ་ལན་མ་ཐེབས་ན། སྔ་རབས་པའི་བཞེད་ཚུལ་རྩིས་ཆེ་བར་འཛིན་འདོད་ཀྱང་འཛིན་པར་མི་ནུས་སོ།། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་འདོད་ནས་སྨྲ་ན། ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡོད་པར་སོང་བས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་གོ་ཆོད། དོན་དམ་ལ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་ཏེ་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་ངོར་བློ་ཡི་རྣམ་པར་མེད་པ་སྤྲོས་ཀུན་ཉེར་ཞི་ཡིན་ཀྱང་དེས་དོན་དམ་དུ་མེད་གོ་ཆོད་པས། དོན་དམ་པའི་བློ་གང་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོར་གང་ལ་ཡོད་པས་ཡོད་གོ་ཆོད་པ་དང་། གང་ལ་མེད་པས་མེད་གོ་ཆོད་ཅེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དང་མེད་ཅེས་ཁ་ཚོན་གཅོད་མི་དགོས་ཏེ། དོན་དམ་པའི་བློ་ངོར་དོན་དམ་འཇལ་བའི་བློ་མེད་པས་དོན་དམ་པའི་བློ་ངོར་མེད་གོ་ཆོད། སྤྱིར་མེད་གོ་མི་ཆོད། ཐ་སྙད་པའི་ངོར་དོན་དམ་འཇལ་བའི་བློ་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ངོར་ཡོད་གོ་ཆོད། སྤྱིར་ཡོད་གོ་ཆོད་མི་དགོས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའང་མི་འོང་བའི་ངེས་པར་མི་ 709 འདུག་པས། དེ་ལྟར་ན་དོན་དམ་དུ་མེད་པའི་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཡོད་པ་གཉིས་ཡོད་དང་མེད་ཅེས་པའི་རྣམ་བཞག་དེས་བདེན་པ་གཉིས་རང་རང་གི་ངོ་ལས་སྤྱིར་གྱི་ཡོད་གོ་མེད་གོ་ཅི་ཡང་མ་ཆོད་ན། དོན་དམ་འཇལ་བའི་བློ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པས་སྤྱིར་ཡོད་གོ་མ་ཆོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲའི་བློ་དེ་དོན་དམ་པའི་བློ་ངོར་མེད་པའི་དབང་གིས་ཡིན་དགོས་སམ། དེ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་དོན་དམ་འཇལ་བའི་བློ་དོན་དམ་པའི་ངོར་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་དེ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་ཡོད་གོ་མ་ཆོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བུམ་པའང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་བློ་ངོར་མེད་པས་སྤྱིར་ཡོད་གོ་མ་ཆོད་པར་འགྱུར་དགོས་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རི་རྭ་བ་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དེས་རིགས་འགྲེས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་གོ་ཆོད་ཀྱང་སྤྱིར་གྱི་ཡོད་གོ་མ་ཆོད་པས་སྤྱིར་ཡོད་གོ་ཆོད་པའི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་བཞག་ཏུ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མཁྲིས་ནད་ཅན་གྱི་བློ་ངོར་གངས་རི་སེར་པོ་བཞིན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། འདོད་ནུས་སམ། འདོད་ན། ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལོག་ཤེས་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་གང་ཞིག ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱི་ངོར་ཡོད་ཙམ་ལས་སྤྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་སྤྱིར་གངས་རི་སེར་པོ་ཡོད་མི་སྲིད་པ་ལ་གངས་རི་སེར་པོ་འཛིན་པའི་ 710 ལོག་ཤེས་ཀྱིས་གངས་རི་སེར་པོ་འཛིན་པ་གང་ཞིག དེ་དེའི་བློ་ངོར་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་གངས་རི་སེར་པོ་ཡོད་མི་སྲིད་པ་བཞིན་དུ་སོང་བའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱེད་ཅག་ཐ་སྙད་པའི་བློ་ཡིན་ན་ལོག་ཤེས་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དང་། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་ཀྱང་ལོག་ཤེས་སུ་སོང་བས་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ལོག་ཤེས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ཞེས་སྐུར་བ་ཚབས་པོ་ཆེ་ཐོབ་ལ་མནར་མེད་མེ་ལྕེ་འབར་བའི་གང་བཟང་དུ་ཡུན་རིང་པོར་ཞབས་པར་བརྟན་པ་མཛད་དུ་གསོལ། ཁྱོད་ཀྱི་བརྗོད་ཚུལ་གང་ལ་དཔག་ནའང་ཆད་པ་སྨྲ་བ་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱི་དེ་བས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ངོ་བོར་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་སུ་ཟིན་ཀྱང་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པ་ལམ་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་བསལ་ནས་ཞེས་སྨྲས་འདུག་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་དེ་བཞིན་ཉིད་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡེ་ནས་མེད་པའི་དོན་དུ་སོང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ངོ་མ་ཤེས་ནས་འཁྲུལ་བར་སོང་བ་ལ་ལམ་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་ཇེ་མེད་ཇེ་མེད་དུ་བཏང་ནས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་བསམ་བྱའི་ཆོས་མེད་བསམ་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པར་འགྱུར་དགོས་ 711 པས་འཕགས་པའི་གོ་འཕངས་ཐོབ་པ་དང་འཕགས་པ་རྒྱུན་ཆད་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་སོང་བས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ངོས་བཟུང་དུ་མེད་ལ། དེ་མེད་ན་འཕགས་པ་སློབ་པ་ལས་བྱུང་བའི་མི་སློབ་པའང་མི་སྲིད་པས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་མེད། དེ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མེད་པའི་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྐྱབས་གནས་དཀོན་མཆོག་ཀྱང་རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་སྤུན་ཟླར་གྱུར་པ་ལགས་སོ།། ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ནས་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་གནས་ཟེར་བ་དང་། འོག་ནས་རིམ་ལྔའི་ལུང་དྲངས་ནས་སྣང་སྟོང་ཟུང་དུ་འཇུག་དགོས་ཞེས་བཤད་པའང་ཆེས་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་མེད་པ་ལ་ཟུང་དུ་འཇུག་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རི་བོང་རྭ་དང་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གཉིས་ཀྱང་ཟུང་དུ་འཇུག་པར་གྱིས་ཤིག། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྣམ་གྲངས་མིན་པ་ལ་བརྗོད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ལ་བརྗོད་པའི་དོན་མེད་དེ། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ནི་ལས་དང་པོ་པས་སྟོང་ཉིད་ལ་རིམ་གྱིས་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་རྟོག་ངོར་བྱས་པ་ཙམ་ལས་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་རྟོག་བྲལ་ལྟ་བུ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་བློ་ལ་ཁོ་འདྲ་བ་རྒྱུ་བའི་ས་ག་ལ་ཡོད་དེ་འཁོར་ལོའི་བསྒྱུར་བའི་ཁྲི་ལ་མུ་ཏོ་བ་འདུག་པའི་དབང་ 712 མེད་པ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ། དོན་དམ་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་ལ་བརྗོད་ནས་དེ་བློས་ཡུལ་མིན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ན། འོ་ན་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་། དོན་དམ་བློ་ཡིས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།། གསུངས་པ་ལས། དོན་དམ་གཏན་ནས་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ན་དེའི་གོ་བདེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁྱོད་ཅག་འདོད་པ་ལྟར་དངོས་སུ་བརྗོད་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཁྱོད་ཅག་གི་རྣམ་གྲངས་པ་དང་རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ཞེས་ཆ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་གཉིས་ཀ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་ནི་རེ་ཞིག་བློ་འཁྲུལ་བའི་ངོ་ཙམ་ལས་དོན་དུ་མེད་པའི་མེད་པ་ཡིན། རྣམ་གྲངས་མ་ཡིན་པའི་དོན་དམ་ནི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་མེད་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁྱབ་རང་གི་ཁས་ལེན་གྱི་སྟེང་དུ་སོང་བ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག རྣམ་གྲངས་མིན་པའི་དོན་དམ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་རྟོག་བྲལ་གྱི་བློའི་གོ་ས་ལ་རྒྱུ་བ་མེད་གསུང་པ་ཁྱོད་ཐུགས་ལོས་བདེན་ཏེ། མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་རྟོག་བྲལ་གྱི་གོ་ས་ལ་རྣམ་གྲངས་པའི་དོན་དམ་དང་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་བློ་རྒྱུ་བའི་གོ་སྐབས་ཕར་ཞོག་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཁོ་རང་ཡང་རྒྱུ་བའི་གོ་སྐབས་མི་རྙེད་དེ། ཁྱོད་གཏན་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཁོར་ལོ་བསྒྱུར་བའི་ཁྲི་ལ་མུ་ཏོ་བ་སྡོད་པའི་གོ་སྐབས་རྙེད་པ་ཕར་ཞོག་འཁོར་ལོའི་སྒྱུར་བའི་ཁྲི་ཡང་ 713 མེད། འཁོར་ལོའི་བསྒྱུར་བ་ཁོ་རང་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ན་མེད་པའི་གོ་ས་ལ་འདུག་ནུས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་གི་གདན་ལ་ཁྱོད་མི་ཕམ་བཞུགས་ནུས་སམ། ནུས་ན་ངས་བསྟོད་པ་འདི་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཀུན་གཏན་མེད་ནམ་མཁའི་པད་གདན་ལ།། མོ་བཤམས་བུ་གཅིག་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་བཞུགས།། རི་བོང་རྭ་ཡི་ཆབ་རིལ་ཕྱག་མཚན་དུ།། བཞེས་པ་སྔ་རབས་འགྲེལ་བྱེད་སྤྱི་ལུགས་ཡིན།། ཀྱེ་མ་ཡོད་པའི་རྫས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ།། ཀུན་གྱི་གཤིས་ཏེ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ལ།། དཔྱད་པས་རྣམ་བཞག་ཅི་བདེར་ལོངས་སྤྱོད་པ།། ཁྱོད་ལས་ལྷག་པའི་མིག་འཕྲུལ་མཁན་པོ་སུ།། ཞེས་བྱའོ།། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས། གཞན་ཡང་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་རྗེས་དཔག་གམ་དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་འདི་ཞེས་རྙེད་པའམ། གཟིགས་སོ་ཞེས་ནན་གྱིས་ཁས་ལེན་ན་དེ་དག་གིས་གཞན་སྟོང་ཇི་ལྟར་བཀག་ཀྱང་རང་གི་ཞེ་ཕུག་གཞན་སྟོང་གིས་དབང་བྱས་པ་མ་ཚོར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་ལ་ལན་འདི་བྱ་སྟེ། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་གཟིགས་སོ་ཞེས་ཁས་ལེན་ན་གཞན་སྟོང་གིས་དབང་བྱས་པ་མ་ཚོར་བའི་སྐྱོན་ཨེ་ཡོད་མི་ཤེས་ཀྱང་། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་མ་གཟིགས། དོན་དམ་དེས་ཡུལ་མིན་བྱས་ན་དེའི་སེམས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ 714 མཁན་པོ་ཧ་ཤང་གི་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མ་བྱས་པའི་ཆད་ལྟ་དང་རྒྱངས་འཕེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ངན་པ་དག་གིས་དབང་བྱས་པ་མ་ཚོར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ནི་གསལ་བར་མཐོང་ངོ་།། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དོན་དམ་གཟིགས་པའམ་ཡུལ་དུ་བྱེད་ཅེས་སྨྲས་པ་ཙམ་ནས་དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་རོ་བསམ་པ་འདི་ཁྱོད་ལ་འདུག་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ཙམ་ནས་བདེན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་དང་ཇི་ཙམ་ནས་བདེན་པར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་འཚམས་མ་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་ཡོད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར། མེད་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཕྱེད་དགོས་པ་གསུང་པ་ལྟར་ཡིན་པས། ཡོད་པ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་དོན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བཀག་པ་དང་བུམ་པ་ཡོད་པ་བཀག་པ་མཉམ་དུ་བྱས་ནས་སྟོང་ཉིད་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་འཇིགས་རྒྱུར་མ་བྱས་ན་སྲན་མི་བཏུབ་པ་འདི་ཁྱེད་ཅག་སྔ་རབས་པའི་ལུགས་སྨྲ་བ་དག་གིས་བཤིས་ལུགས་ལྟ་བུ་ཡིན་འདུག་གོ། ཡང་བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་མཉམ་དུ་བྱས་ནས་བུམ་པ་འཇོག་ན་རང་ངོས་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་ཞིག་ལས་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཇོག་ས་མི་རྙེད་པ་འདི་བྱུང་བས། ད་འོ་ 715 ན་མི་ཕམ་གྱིས་བུམ་པ་ལག་ཏུ་ཐོགས་པའི་ཚེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་བུམ་པ་ཞིག་ལག་ཏུ་ཐོགས་པར་སོང་བས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྟག་པ་ལས་མ་འདས་པའི་དེའི་ཚེ་རྟག་པར་གྱུར་བའི་བུམ་པ་ནང་ཆུ་འཆུ་བ་སོགས་བྱེད་དགོས་པས་ཁྱོད་ནི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། དངོས་པོའི་བུམ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ཀྱང་། རྟག་པའི་བུམ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་མཛད་པ་ཁྱོད་ཉིད་ཁོ་ནས་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཡང་རྟག་པར་གྱུར་པའི་བུམ་པ་དེ་ཡང་རང་གི་གནས་ལུགས་འཇལ་བའི་དོན་དམ་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་དཔྱད་ཚེ་གཏན་ནས་མེད་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྔར་ཡོད་ལ་ཕྱིས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་རྟག་པ་ཞིག་ཀྱང་ཁས་ལེན་དགོས་པས་བུམ་པ་རྟག་པ་སྔར་ཡོད་མེད་པར་འགྱུར་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདི་ཡང་ཁྱོད་ལས་གཞན་པ་སུ་ལ་ཡོད། དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱ་བུམ་པ་དེ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ལྡན་ཞིག་སྟེ། རྟག་པ་ཡིན་པ་དང་། རྟག་པ་ཡིན་ཀྱང་ཕྱིས་མེད་པར་འགྱུར་དུ་རུང་བའི་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་ན་མི་སྲིད་པའི་བུམ་པ་ཞིག་མི་ཕམ་གྱི་ཕྱག་ཏུ་བཞུགས་སོ་ཞེས་ཀུན་གྱིས་མཚར་དུ་བརྩི་བར་ཡང་འགྱུར་རོ།། ངེད་ཅག་བུམ་པའི་གནས་ལུགས་ལ་དོན་དམ་དཔྱད་བྱེད་ཀྱིས་ཚད་མས་དཔྱད་པའི་ཚེ་བུམ་པ་རང་ངོས་ 716 ནས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་རྙེད་ཀྱང་བུམ་པ་གཏན་ནས་མེད་པར་སོོང་མི་དགོས། བུམ་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་དཔྱད་པའི་ཐ་སྙད་ཚད་མས་བུམ་པ་རྙེད་ཀྱང་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྙེད་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། རྟག་པར་གྱུར་བའི་བུམ་པ་ཁས་ལེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་གཏན་ནས་མེད་དོ།། ངེད་ཅག་དོན་དམ་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡང་དག་པས་དཔྱད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་རྙེད་པའི་རིགས་པ་དེས་ཐ་སྙད་དུའང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་རྙེད་པའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུའང་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་སྨྲ་ན། དོན་དམ་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མི་སྨྲ་བ་བཤད་ཅི་དགོས་པས་དོན་དམ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྨྲ་བའི་གཞན་སྟོང་གི་དབང་དུ་བྱ་བའི་གོ་སྐབས་ག་ལ་ཡོད། འཇུག་པ་ལས་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་མིན་པའི།། རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུའང་རིགས་མིན་ན།། ཞེས་ཇི་སྐད་གསུང་བའི་དགོངས་པ་འཁྲུལ་མེད་དུ་འཆད་པ་ལ། བུམ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད། ཡོད་པའི་མི་ཚོད་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་ཅེས་ཐ་སྙད་འཇོག་འཚམས་ལ་རྨོངས་པས་བུམ་པ་རྟག་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བུམ་པ་དོན་དམ་པར་མེད་དེ་མེད་པས་གཏན་མེད་ཡིན་ཞེས་དོན་དམ་འཇོག་འཚམས་ལ་རྨོངས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་ནས་མེད་ཅེས་སྐུར་འདེབས་མ་རུང་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་ 717 ངེད་ཅག་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་སྲིད་དེ། རྩ་ཤེས་ལས། ང་ལ་ཁས་ལེན་མེད་པས་ན།། ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན།། ཞེས་རང་ལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་མེད་པས་རྟག་ཆད་ཀྱི་སྐྱོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཡང་ངེད་ཅག་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན། ཤེས་པ་གང་གིས་ཤེས་བྱ་ཡིན་ན་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཡིན། ཚུལ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེད་ལ་ཚུར་དྲངས་པའི་ལུང། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྟན་པ་ཞེས་པའི་མདོ་ལས། འཇམ་དཔལ་སུས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་མཉམ་པ་མེད་ལ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པར་མཐོང་བ་འདི་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའམ་ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་བདེན་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་ཕྲ་མོས་ཀྱང་མ་ཆོད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པའི་ཚུལ་དུ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པས་ན། གང་མཐོང་རྒྱུའི་ཆོས་ཞིག་མེད་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེས་ཅི་སྟེ་བརྗོད། མཐོང་བ་ཡོད་ན་ཡང་སྤྲོས་པ་ཅན་ཞིག་མཐོང་བའི་ཁྱབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གཟིགས་རབ་ཏུ་མཁྱེན་ཞེས་པའི་མཁྱེན་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ནི་ངེད་ཅག་མགྲིན་པ་གཟེངས་བཏེགས་ནས་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་འདི་ཐོབ་བོ།། སྤྱིར་དོན་དམ་གཟིགས་པའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་

718 ཤེས་དང་། དོན་དམ་པ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད། འཕགས་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་དེ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་མེད་དོ།། དེ་ནི་དཔེ་ཡིས་ཀྱང་གསལ་ཏེ། མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ངོར་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་ལྟར་ཡིན་གསུངས་པས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་ན་ཆུ་སྔོན་མ་ནང་ཆུ་རྗེས་མ་བླུག་པས་དེ་གཉིས་འདྲེས་ནས་དབྱེར་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་དང་། འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཟིགས་ངོར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་མེད་པ་མཚུངས། དོན་དུ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཟག་ནས་ཆུ་སྔ་ཕྱི་བསྲེས་པས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་། དོན་ལ་དེ་གཉིས་ཐ་མི་དད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་གྱུར་ན་ཆུ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་རྡུལ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་དགོས་ལ། དེ་གྱུར་ན་ཆུ་ཕྱི་མ་བླུག་པས་སྔ་མ་ལས་མང་དུའང་མི་འགྲོ་བར་ཐལ། དེ་གཉིས་རྡུལ་གཅིག་ཏུ་སོང་བའི་ཕྱིར། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་གཟིགས་ངོར་ཐ་མི་དད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཀྱང་། དོན་ལ་ཐ་དད་དགོས་ཏེ། དེ་མ་དད་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་མ་ཐོབ་གོང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཞིག་དང་། ཡུལ་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་གནས་པ་ལ། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་ན། ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དངོས་པོ་དེ་ཡུལ་སྟོང་པ་ཉིད་རྟག་པ་ལ་ཐིམ་ནས་རྟག་དངོས་གཉིས་གཅིག་ཏུ་སོང་བར་གྱུར་ན་དེ་ལས་བཞད་གད་ཆེ་བ་ཅི་ 719 ཞིག་ཡོད། ཡང་ན་མཉམ་པར་མ་བཞག་གོང་ཤེས་པ་ཡོད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་རིགས་པ་རྒྱུན་ཆད་པ་རྒྱང་འཕེན་པའི་གྲུབ་མཐའ་བཞིན་འདོད་དགོས་ན་དེ་བས་ངོ་ཚ་བའི་ཁས་ལེན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེས་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་དོན་དམ་མ་གཟིགས་པ་དེ་བདེན་སྣང་གི་སྤྲོས་པའང་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཡིན་པས་ཕྱིར་དོན་དམ་ཤེས་བྱར་བྱས་ནས་ཤེས་པའམ་མཐོང་བ་ཡོད་ན་སྤྲོས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་རི་བོང་གནམ་རྡིབ་ཀྱི་དོགས་པ་དེ་འདྲ་ག་ལ་དགོས། ཁྱོད་ཅག་དོན་དམ་དུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་བྱེད་འདོད་ཀྱང་བྱེད་མ་ཤེས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཚེ་དོན་དམ་མེད། རྟོགས་པའི་ཚེ་དོན་དམ་དང་བློ་གཉིས་ཀ་མེད་ཅེས་ཧ་ཀྱང་ཐལ་ཆེས་པའི་གཏམ་དེ་འདྲ་སྨྲས་ནས་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་བྱེད་འདོད་ཀྱང་དེས་དོན་དམ་སྤྲོས་བྲལ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་མེད་པར་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞེས་པ་དེ་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཅི་སྟེ་མེད་པའི་དོན་མ་ཡིན་ན། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་མི་རིགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྤྲོས་བྲལ་གང་ཞིག་དེ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་སྐྱེས་མ་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད།། ཅེས་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། 720 ནམ་མཁའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་རི་བོང་རྭའི་ངོ་བོར་སོང་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟགས་སྔར་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ།། ཞེས་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བློའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྟགས་སྔར་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱ་མི་རུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ད་ཕྱག་ཀྱང་ཅི་ལ་འཚལ་དགོས་པར་སོམས་ཤིག འདི་རིགས་ཀྱི་དགག་བཞག་ལ་ཟད་པའི་མཐའ་མི་མངོན་ཀྱང་རེ་ཞིག་དེ་ཙམ་བྱས་ནས། ད་ནི་སྙིང་པོ་ཅུང་ཟད་བསྡུས་ནས་བཤད་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཞེ་འདོད་དངོས་མ་འདི་ལ་ཐུག་འདུག་སྟེ། དེ་ལྟར་མིན་པར་ཉི་སྣང་ནུབ་པའི་བློ་རང་ངོར་ཡང་ཡུལ་དང་བློའི་རྣམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་ན་གཉིས་སྣང་མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དོན་ལ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མི་སྣང་བ་ཙམ་ཡིན་ན་ནི་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་ཏེ། གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་འདིའི་དོན་ལ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་པའི་གཉིས་སུ་ཡོད་མེད་འདི་གང་ལ་བྱེད། བདེན་སྣང་གི་གཉིས་སུ་ཡོད་མེད་ཡིན་ནམ། གཉིས་སྣང་གི་གཉིས་སུ་ཡོད་མེད་ཡིན་ནམ། གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་གཉིས་སྣང་ཡོད་མེད་གང་ལ་བྱེད། དང་པོ་གཉིས་ནི་དོན་ལ་ཡོད་པ་ངེད་ཀྱང་མི་འདོད། 721 ཕྱི་མ་ལྟར་གྱི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས་ནི། ཐ་དད་དུ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་འདོད། དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་པར་གཉིས་སུ་ཡོད་མེད་ཅེས་པའི་གཉིས་སུ་ཡོད་པའི་གྲངས་སུ་མི་འགྲོ་སྟེ། དེ་འགྲོ་ན་ཐ་དད་དུ་གནས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏན་མེད་དུ་ཐལ། དེ་ལྟ་བུའི་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུའི་འཕགས་པ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་མི་སྣང་བ་དེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་དོན་ལ་མེད་ནས་མི་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཡུལ་དང་ཡུན་ཅན་ཐ་དད་པ་ཐ་སྙད་པའི་གནས་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མཉམ་བཞག་དེའི་ངོར་ཐ་སྙད་པའི་གནས་ཚུལ་སྣང་བ་མེད་དེ། དེ་ཡོད་ན། བདེན་གཉིས་གཅིག་ཆར་དུ་འཇལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་བཞག་དགོས་ན་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་གཞལ་བ་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མི་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་དོན་ལ་མེད་དགོས་ན། ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་ལྡོག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་མེད་དོ།། དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞེས་པ་དེ་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་ཙམ་ལ་མི་ཟེར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལ་བྱེད་ 722 པའི་ཕྱིར། དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དོན་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་གཉིས་སུ་མི་གནས་པའི་སྐྱོན་ཡང་མེད་དེ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གནས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ཡིན་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་ན་ཐ་སྙད་པའི་སྡོད་ལུགས་ཟུར་པ་ཞིག་མི་འཐད་དེ། གནས་ལུགས་ལ་གཅིག་ལས་གཉིས་སུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བསམ་པ་ནི་རྒྱ་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མེད་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་གནས་ཚུལ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ཞིག་དོན་ལ་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་མ་འདོད་ན་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ལ། དེ་གྱུར་ན་མི་ཕམ་གྱིས་ཇ་འཐུང་བའི་ཚེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་འཐུང་། ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་ཟ། གོས་གྱོན་པའི་ཚེ་སྟོང་ཉིད་གྱོན་པ་སོགས་སུ་འགྱུར་བས་ཧ་ཀྱང་ཉམས་མཚར་བའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་ལའང་ཐ་སྙད་པའི་གནས་ཚུལ་དང་། དོན་དམ་པའི་གནས་ 723 ཚུལ་ཏེ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་འདི་བྱུང་གི དེ་ལྟར་གཉིས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད་ན་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་ཅི་སྟེ་འབྱུུང། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་ཕྱེས་པས་གནས་སྣང་མི་མཐུན་པའི་རྫུན་པ་སླུ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་གནས་ཚུལ་དང་། གནས་སྣང་མི་མཐུན་པར་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་སྣང་ཙམ་གྱིས་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མ་སྣང་ཡང་བློ་དེ་ལ་སྣང་ཚུལ་དང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མཐུན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐར་ཐུག་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པ་གང་ཞིག དེ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་དེ་ལྟར་གཉིས་སུ་མ་སྣང་བ་དེ་ཤེས་བྱ་ལ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་ནས་མ་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཀུན་རྫོབ་པའི་སྡོད་ལུགས་དེའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བའི་དབང་གིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་ཀ་བ་མེད་ཀྱང་། དེ་ཀ་བ་མེད་ནས་བུམ་འཛིན་རྟོག་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཀ་བ་བུམ་འཛིན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་དབང་གིས་མ་སྣང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ 724 ཕྱིར། ཁྱོད་ཅག་གི་ཞེ་ཕུག་ཏུ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡོད་དགོས་བསམ་པ་འདིས་སྐྱོན་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་དེ་དེ་བས་ཀྱང་རང་ངོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ངོས་ནས་ཡོད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་དགོས། རྟེན་འབྲེལ་ཡིན་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་དགོས། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་ན་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། འདིའི་རྣམ་བཞག་གོང་དུ་མང་དུ་སྨྲས་ཟིན་པ་ལྟར་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ཅག་དོན་དམ་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར་གཉིས་སུ་མ་སྣང་བ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་བྱེད་འདུག་པ་འདིས་རྣམ་བཞག་ཐམས་ཅད་འཁྲུགས་པར་བྱས་འདུག་སྟེ། དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་བློ་ངོར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་སུ་མེད་པ་དང་། སྤྱིར་དོན་དམ་པ་ཡུལ་དང་དེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡུལ་ཅན་དུ་བྱས་པ་གཉིས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མར་དོན་དམ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་ཚུལ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་མི་འདྲ་སྟེ། དཔེར་ན་བུམ་འཛིན་རྟོག་པས་བུམ་པ་ལས་གཞན་ཀ་བ་མ་རྟོགས་པས་བུམ་འཛིན་གྱི་ངོར་བ་མེད་ཀྱང་། སྤྱིར་ཀ་བ་དང་བུམ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ 725 ན་སྤྱོད་འཇུག་གི་གཞུང་ཚིག། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།། བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད།། ཅེས་པའང་ཚིག་རྐང་སྔ་མས་གཉིས་སྣང་གི་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་བའི་དོན་དམ་བདེན་པ་འཆད། ཕྱི་མས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བསྟན་པ་སྟེ་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་དབྱེ་གཞི་བྱས་ནས་དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དེ་ལྟར་མིན་པ་བློ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དོན་དམ་བློའི་ཡུལ་མིན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཁྱབ་ལོག་དེ་འདྲ་ཞི་བ་ལྷ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ཞིག་གིས་བསྒྲགས་པ་ཨེ་མཛད། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་དེ་ཙམ་གྱིས་སྐུ་ར་བཏབ་མི་ཕོད་དོ།། ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་འདོད་ཚུལ་ལ་ལུགས་གཉིས་བྱས་ནས། ཕྱོགས་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་ལུགས་ཕྱི་མ་འདི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཕྱིར། དེའི་ལུགས་ལ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་མི་འཇལ་བས་ཁྱབ་ཀྱང་། དེ་འཇལ་གྱི་བློ་དང་། དོན་དམ་གཏན་མེད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ་དོན་དམ་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་དོན་དམ་བདེན་པའི་མིང་ཅན་དེས་འཇལ་བའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་གསུང་ན། དོན་དམ་བདེན་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ནམ། བདེན་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པའི་ཚེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ཟེར་ན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་མི་འཇལ་བས་ཁྱབ་པ་འགལ། དོན་ 726 དམ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་བདེན་པའི་མིང་ཅན་ཡིན་པར་འགལ། བདེན་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན་ཤེས་བྱ་ཡིན་པར་འགལ་བ་སོགས་རིགས་ལམ་ལས་འདས་པའི་གཏམ་དེ་ཙམ་གྱིས་གཞུང་ཆེན་པོའི་གོ་དོན་སྟེར་ཟེར་ན་ཧ་ཀྱང་མཚར་རོ།། འདིར་སྨྲས་པ། བདེན་གཉིས་ཡིན་ལུགས་ཇི་བཞིན་འཆད་པའི་ཚེ།། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་རྟེན་འབྲེལ་ཆོས།། གྲ་ཡང་མ་ཉམས་དོན་དམ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི།། རང་བཞིན་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་བཞག་འཆད།། བདེན་གཉིས་འགལ་འདུ་སྤངས་པའི་ཡིན་ལུགས་ཀྱི།། དབྱེར་མེད་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་སྒྲོགས་པའི་གཏམ།། འཁྲུལ་མེད་ཇི་བཞིན་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་འདི།། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་ཁོ་ནར་ཁུམས།།

ཞེས་པའང་བར་སྐབས་ཀྱི་གཏམ་དུ་བྱས་སོ།། ༈ ད་ནི་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་རིག་དང་ཀུན་གཞི་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་མི་བཞེད་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཉུང་ངུ་ཙམ་སྤྲོས་ནས་མཇུག་བསྡུ་བར་འདོད་པའི་དང་པོ་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བཞེད་མི་རིགས་པའི་ལུང་དང་རིགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་གསལ་བར་སྟོན་ཀྱང་། ད་རུང་གལ་བཙུགས་ནས་བཤད་པར་སྣང་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལ་ལན་མདོར་ཙམ་བརྗོད་ན། སྤྱིར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་བཞེད་པ་དང་། རང་རིག་གི་རྣམ་བཞག་སོགས་མ་མཛད་པ་ནི་རང་གཞུང་ན་གསལ་མོད། དེར་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་བཞེས་མེད་པ་ཙམ་ 727 ཞིག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ངེས་སུ་གོ་དགོས་པའི་ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད། དཔེར་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་གཉུག་སེམས་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་སྦྱར་དོན་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ཐ་སྙད་དུ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་སྨྲས་འདུག་པ་ཙམ་ནས་སྨྱོན་པ་འུར་ལངས་པའི་གཏམ་བཞིན་གཏད་སོ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་འཚངས་རྡོལ་བར་འདུག་སྟེ། སྤྱིར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བས་རང་རིག་མི་བཞེད་པ་རང་གཞུང་ན་གསལ། དེ་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་བཞེས་མེད་ཅེས་སྨྲས་ནས་ཡང་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ཙམ་ཞིག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ངེས་སུ་གོ་དགོས་པའི་ངེས་པ་མེད་ཟེར་བ་འདི་ལས་བཞད་གད་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། འདི་ལ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་རིགས་པར་ཐལ། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ངེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པའི་ཚེ་ན་འདོད་ལན་ཐེབས་པར་ཐལ། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ངེས་མ་ཡིན་ན། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་རིགས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་མ་ཁྱབ་ཟེར་ན། ཁྱབ་པར་ཐལ། ཐ་སྙད་དུ་མེད་ངེས་ཡིན་ན། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མི་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་མེད་གང་ཞིག་མེད་ངེས་མ་ཡིན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་ལ་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་དྲིས་པའི་ཚེ། ལན་ 728 གང་གདབ། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཟེར་ན། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་བཞེས་མེད་ཅེས་པའི་དམ་བཅའ་ཉམས། མེད་ཟེར་ན་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ངེས་སུ་གོ་དགོས་པའི་ངེས་པ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་པའི་དམ་བཅའ་ཉམས། རང་ཚིག་ལ་རང་གིས་འགལ་བར་སྟབས་པ་འདི་ལས་སྨྱོན་པའི་རྣམ་ཐར་གསལ་བར་སྟོན་ལུགས་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལ་སྐྱོན་མེད་དེ། ཁོ་བོས་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་བཞེས་མེད་པ་ཙམ་ཞེས་ཙམ་སྒྲས་ཐ་སྙད་དུ་མེད་ངེས་ཡིན་པ་བཅད་པར་བྱས་མི་འདུག་གམ་བསམ་ན། འོ་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པ་དེ། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཞིག་མཐོང་ནས་ཡིན་ནམ། མ་མཐོང་ནས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པར་མ་མཐོང་ཡང་ཐལ་འགྱུར་བའི་དེ་འདྲ་ཁས་ལེན་པའི་ལུགས་སྲོལ་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ནམ། སེམས་ཙམ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པ་དེ་དང་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་མ་བརྟག་ཉམས་མཚར་བ་ཙམ་དུའམ། སྐལ་པ་བཟང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ལྟར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་ཟད་ལ་འདི་ལྟར་ན་ཐལ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་མཐའ་འགངས་ཆེ་བྱ་བའང་། བྱིས་པའི་རྣམ་ཐར་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།། རགྱ་མཚན་ཡང་དག་མཐོང་ནས་ཡིན་ན། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་གང་མཐོང་ནས་ཡིན་པར་སྨྲ་དགོས་ལ། ཁྱོད་ཀྱིས་འོག་ཏུ་བརྗོད་ཚུལ་ལ་དཔྱད་ན། ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པའི་རྒྱུ་ 729 མཚན་ལ་རང་རིག་དོན་དམ་དུ་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ཚོད་འདུག་པས། དེས་ན་དོན་དམ་དུ་མེད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མི་རིགས་ན། ཐལ་འགྱུར་བས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པར་ཐལ། དེ་དག་དང་རང་རིག་དོན་དམ་དུ་མེད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ན། རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཡིན་པར་ཉམས། ཁྱབ་པ་ངེས་ན། ཐལ་འགྱུར་བས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་མི་འགྲོ། ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཡང་ཁས་མི་ལེན་བྱས་ན། དེ་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ཅི་འདྲར་འགྱུར་དཔྱོད་ཅིག ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཐུན་དཔེ་བཀོད་པ་ལས་གཉུག་སེམས་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཐལ་འགྱུར་བས་མི་སྦྱར་ཀྱང་དེ་དེའི་ལུགས་ལ་མི་འཐད་པ་མིན་པ་དང་འདྲ་ཟེར་ན། འོ་ན་རང་རིག་ཐལ་འགྱུར་བས་ཐ་སྙད་དུ་བཞེད་མི་བཞེད་སོགས་ལ་སེམས་ཙམ་པ་དང་དགག་བཞག་གི་སྤྲོས་པ་རྒྱ་ཆེར་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་ལས་མཛད་པའང་མེད་པར་ཐལ། གཉུག་སེམས་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མི་བྱེད་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་བཞག་པ་དཔེ་དོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། སེམས་ཙམ་པ་ལ། གལ་ཏེ་བཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང་།། གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་དངོས་ཡོད་ན།། འདི་ཡིས་ཡོད་པ་གང་གིས་ 730 ཤེས་པར་འགྱུར།། མ་བཟུང་བ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་མི་རུང་།། ཞེས་གཞན་དབང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། དེ་ལ་སེམས་ཙམ་པས་རང་རིག་གིས་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མྱོང་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་རང་རིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་མྱོང་བར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། རང་རིག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་དགག་པ་མཛད་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ། ཐལ་འགྱུར་བས་རང་རིག་གཉུག་སེམས་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བཞིན་དུ་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མ་བྱས་པ་ཁྱོད་འདོད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཞབས་ལ་ཁྱོད་མ་འཁྲུལ་ཞིག་ཅེས་ཞུ་བར་གྱིས་ཤིག དེ་ལྟར་དགག་སྒྲུབ་བྱས་པར་འདོད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་མཐུན་དཔེ་བཀོད་པར་ཉམས་སོ།། སེམས་ཙམ་པ་དང་ཐལ་འགྱུར་བ་གཉིས་རང་རིག་འཐད་མི་འཐད་ཀྱི་རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་དེ་དོན་དམ་དུ་རང་རིག་ཡོད་མེད་རྩོད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཡོད་མེད་མི་རྩོད་ཟེར་ན། དེ་དག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་འོག་ཏུ་བསྟན་པའི་ཆོག་གོ། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་རང་རིག་ངོས་བཟུང་བའི་ཚེ། རང་རིག་ལའང་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་རང་བློ་ཉིད་སྐྱེས་ཙམ་ནས་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པར་མྱོང་བ་གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པ་ལ་རང་རིག་ཅེས་བརྗོད་ལ། དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་དེ། ཐ་སྙད་དུ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་རང་གིས་དངོས་སུ་རིག་པའམ་མི་རིག་པ་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པ་ལས་མི་རིག་པར་འདོད་ན་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཏུ་ཁས་ལེན་པ་ལས་འོས་མེད་དོ།། ཞེས་སྨྲོས་ 731 འདུག་པའང་རང་གར་ཧམ་འགྲོས་ཀྱི་གཏམ་ཞིག་སྟེ། གསལ་རིག་གི་ངོ་བོར་སྐྱེས་ཙམ་ནས་རང་རིག་ཡིན་ན། ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རང་རིག་ཏུ་ཐལ། ཐེས་པ་ཐམས་ཅད་གསལ་ཞིང་རིག་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཐལ་འགྱུར་བ་དང་སེམས་ཙམ་པ་གཉིས་རང་རིག་ཡོད་མིན་རྩོད་པའི་ཚེ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་གཉིས་རང་རིག་ཡོད་མེད་རྩོད་པ་གང་ཞིག། གསལ་རིག་ཐམས་ཅད་རང་རིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ལེན་གྱི་སྟེང་དུ་སོང་། རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་ན་བློ་རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་དགོས་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བློ་ཡིན་ན་རང་རིག་ཡིན་པའི་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བློ་ཡིན་ན་རང་གི་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་ཐ་མི་དད་པ་གཅིག་ཏུ་སོང་བས་ཁྱབ་པར་ཐལ། དེ་ཡིན་ན་རང་གིས་རང་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་མར་མེ་རང་གིས་རང་གསལ་བ་དང་། རལ་གྲིའི་སོ་རང་གིས་རང་གཅོད་པར་ཐལ་བ་སོགས་རང་རིག་འགོག་པའི་རིགས་པ་ཇི་སྐད་གསུང་བས་གནོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་སོ།། ཡང་རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྔ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བ་ལ་སྔར་རང་གིས་རང་མྱོང་དུ་ཆུག་ཀྱང་ 732 ད་ལྟར་དྲན་མི་སྲིད་པ་སྟོན་པའི་རིགས་པ་འདུག་གིས། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཡོད་པ་ལ་གནོད་ངེས་ཀྱི་རིགས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག་ན། དེ་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པས་ཅི་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ།། ཞེས་ཟེར་ན། འོ་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་རང་རིག་འགོག་པའི་རིགས་པ་མཛད་པ་དེ་དག་གིས་དོན་དམ་དུ་རང་རིག་ཡོད་པ་ལ་གནོད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཡོད་པར་འདོད་པ་ལ་མི་གནོད་ན། དེ་གཉོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་རིག་ནི་རང་གི་གཞལ་བྱ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་འདོད་པ་གང་ཞིག་དེ་འདྲ་བའི་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དུའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་རང་རིག་གཞལ་བྱ་ལ་མ་ལྟོས་པ་རང་དབང་ཅན་ཞིག་ནི་སེམས་ཙམ་པ་འདོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟག་ཏུ་བདག་ལ་སྣང་མངོན་ཕྱོགས།། རིག་བྱ་རིག་བྱེད་རྣམ་པའང་མེད།། ཅེས་རང་རིག་ནི་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐ་དད་དུ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ལ་བཞེད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོས་བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་། ཤེས་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་དབེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་མེད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཞེས་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཕྱི་དོན་མེད་པ་ཤེས་པ་བདེན་གྲུབ་འདོད་པར་མི་འཐད་པར་ཐལ། དེ་ཡོད་ན་ཁ་ནང་ཁོ་ནར་ཕྱོགས་ཤིང་། གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་ཞིག་གིས་འགྲུབ་དགོས་པ་ལས། དེ་འདྲའི་ 733 འཛིན་རྣམ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུང་པ་ཡིན་པ་དང་། རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཙམ་པའི་རྣམ་ཤེས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ། རང་སྣང་བ་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བའོ།། ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་གྱུར་ན། རང་སྣང་བའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུང་པ་ལྟར་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་བུ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཐ་དད་དུ་འཆར་རྒྱུ་མེད་པའི་རང་རིག་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཐ སྙད་དུའང་མེད་པར་ཐལ། རྟེན་འབྲེལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། ལྟོས་གྲུབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞལ་བྱ་ལ་མ་ལྟོས་པ་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་རང་དབང་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ན་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཡིན་དགོས། རང་བཞིན་ནམ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཆོས་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་མི་བཞེད་དེ། བདེན་པ་གཉིས་སུའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་སོགས་སྒྲུབ་བྱེད་མང་ཙམ་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས། འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་ལས། འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟར་ནའང་རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་དྲན་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་དང་། རང་རིག་པ་མེད་པར་ཡང་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུང་ན། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་ནའང་ཞེས་དང་། རང་རིག་མེད་པར་ཡང་ཞེས་ཚིག་གི་གསལ་ཁ་མཛད་པ་འདི་ 734 ལ་དཔྱད་དང་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་བཀག་མ་བཀག་གི་དོགས་པ་བྱེད་དགོས་པར་མི་འདུག་གོ། ལུགས་ཕྱི་མ་ལས་རང་རིག་པ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་གཞིར་མཛད་ནས། དེ་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞེས་དྲན་པ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་ན། དྲན་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡོད་ཅེས་སྒྲུབ་དགོས་པའི་དོན་ཅི་འདུག་སོམས་ཤིག དེར་མ་ཟད་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་། གལ་ཏེ་རང་རིག་ཡོད་མིན་ན།། རྣམ་ཤེས་དྲན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།། ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་བཀོད་ལུགས་ལ་སོམས་དང་། ཁྱོད་ལྟར་ན་ཕྱོགས་སྔ་མ་རང་རིག་དོན་དམ་དུ་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་ཤེས་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་འགྱུར་ཞེས་རྩོད་པ་ཡིན་དགོས་ན། དེ་ཙམ་གྱིས་ཕྱོགས་གང་ནས་རྩོད་པ་མི་ཤེས་པའི་རྒོལ་བ་རྨོངས་པ་དེ་ཙམ་ལ་ཞི་བ་ལྷས་ཇི་ལྟར་རྩོད། དེས་ན་ཕྱིར་རྒོལ་བས་ཀྱང་རང་རིག་དོན་དམ་དུ་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བཀག་པར་མཐོང་ནས། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ན་རྣམས་ཤེས་དྲན་པ་ཇི་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞེས་རྩོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས། གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས།། དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ།། ཞེས་དེ་ལ་ལན་མཛད་པ་ན། རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བར་མི་འཐད་་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། གང་གི་ཚེ་སྔོན་པོ་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ན་ཡུལ་ཅན་སྤངས་ནས་དྲན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ངས་སྔར་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་དྲན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་ 735 བ་དྲན་པ་ལ། སྔར་ཡུལ་སྔོན་པོ་མྱོང་བའི་དུས་ན་ཡུལ་ཅན་མྱོང་དགོས་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། དཔེར་ན་དགུན་དུས་སུ་བྱི་བས་ལུས་ལ་རྨུགས་པ་ན་ལུས་ལ་བྱི་བའི་དུག་ཞུགས་ཡོད་ཀྱང་། སྔར་རྨུགས་པའི་ཚེ་རྨུགས་པ་མྱོང་གི་དུག་མ་མྱོང་ལ། དེ་ལས་དུས་ཕྱིས་འབྲུག་གི་སྒྲ་ཐོས་པ་ན་སྔར་རྨུགས་པ་དེའི་ཚེ་དུག་ཞུགས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་མཐུན་དཔེ་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འབྲེལ་བ་དྲན་པ་ལས། སྔར་ཡུལ་མྱོང་དུས་སུ་ཡུལ་ཅན་མྱོང་དགོས་མི་དགོས་གསུངས་པ་འདི་དག་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཤེས་པས་ཡུལ་མྱོང་ཚུལ་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ལ་དེ་ལྟར་རྩོད་པ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་པས། རང་རིག་དོན་དམ་དུ་བཀག་ནས། ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་བཞེད་ན་སེམས་ཙམ་པ་ཁོ་རང་གི་འདོད་ཐོག་ཏུ་སོང་བའི་ཕྱིར་ཚུར་རང་རིག་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྩོད་པ་རྩོམ་དགོས་པའི་དོན་མི་འདུག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཅི་སྟེ་དོན་དམ་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རང་རིག་རང་མཚན་གྱིས་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ཚུར་རྩོད་པ་བཀོད་པའི་དོན་ཡོད་དོ་ཟེར་ན། འོ་ན་རང་རིག་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཁོ་ན་རྩོད་པ་ལས་རང་རིག་ཡོད་མེད་རྩོད་མི་རིགས་པར་སོང་བའི་ཕྱིར། ཐལ་འགྱུར་བས་སེམས་ཙམ་པའི་ངོར་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ 736 དོ་ཞེས་ནན་གྱིས་རྩོད་པ་བཀོད་པའང་དོན་མེད་པ་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། དེ་ལྟར་ན་རང་རིག་དོན་དམ་དུ་མེད་ཀྱང་། དྲན་པ་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་དགོས་ལ། དེ་ལྟར་ན་བུམ་པ་ནུབ་ཏུ་མེད་ཀྱང་ཀ་བ་ཤར་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩོད་པ་ལྟར་འབྲེལ་མེད་དེ་འདྲ་ཐལ་འགྱུར་བས་བཞེད་པ་མི་སེམས་སོ།། ཐལ་རང་གཉིས་བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་ཡོད་མེད་རྩོད་པའི་ཚེ། བུམ་པ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་ཅེས་རྩོད་ཀྱི། བུམ་པ་ཡོད་མེད་རྩོད་པར་མི་མཛད་པ་དང་འདྲ་བསམ་ན། དེ་མི་འདྲ་སྟེ། བུམ་པ་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་རིགས་པས་མི་གནོད། རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་བཞག་པ་ལ་རིགས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ་རང་རིག་ཡིན་ན་གཞལ་བྱ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་དབང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཞིག་དགོས། དེ་ཡིན་ན་དེ་རང་ངོས་གྲུབ་པ་དང་། རྟེན་འབྲེལ་ལྟོས་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཐད་པའི་གོ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། ད་སྙིང་པོ་བསྡུ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་དང་པོ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ལ་རང་རིག་གཉུག་སེམས་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་བཞིན་དགག་སྒྲུབ་གང་ཡང་མི་བྱེད་ཟེར། དེ་ལ་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་རིག་པ་དང་རྩོད་ཚུལ་གྱི་དགག་བཞག་གི་ཉི་མ་ཆེན་པོ་ཤར་བ་ལག་པས་གཡོགས་མ་བཟོད་ནས་དེ་ལ་དགག་སྒྲུབ་ཙམ་བྱེད་མོད་ཀྱང་། རང་རིག་དོན་དམ་དུ་དགག་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་ནས་སྔར་དགག་ 787 སྒྲུབ་གང་ཡང་མ་བྱས་པའི་དམ་བཅའ་རང་གིས་ལེགས་པར་བཤིག་ནས་མཐར་ཅི་ཟེར་མེད་པར་རང་རིག་ཅེས་པ་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཙམ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་མེད་ན་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཟེར་ནས་གལ་ལ་བཏུགས་དུས་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་རང་རིག་ཟེར་བ་ཡིན་ཀྱང་མ་ངེས་པར་རྩོད་པར་རྩོམ་འདུག་པས་རེ་ཞིག་དགག་བཞག་གི་སྤྲོས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་བྱས་སོ།། རྩོད་པའི་ཡང་ལན་ལོག་ལྟའི་ཁོང་ཁྲག་འདོན་པའི་སྐྱུག་སྨན་ལས་བདེན་གཉིས་འདོད་ཚུལ་ལ་བརྒལ་བའི་ལན་བརྗོད་པའི་སྐབས་ཏེ་གསུམ་པའོ།། འདི་རིགས་དགག་བཞག་གང་བྱས་པ་རྣམས་རྩོད་པའི་ཚེ་འཚངས་འབྲུ་བ་ལྟ་བུའི་ཚིག་ཇི་ཙམ་བྱུང་ཡང་དེ་དག་ནི་རིགས་ལམ་པའི་ཚིག་གི་ཁ་བཤིས་ལྟ་བུ་ལས་རང་ཉིད་སྒྲོགས་ཤིང་གཞན་ལ་སྐུར་བའི་ཆགས་སྡང་གི་བསམ་པས་ནི་མ་ཡིན་པས་ཐུགས་ལ་ཁྲོ་བ་ཡང་མི་མཛད་དུ་གསོལ། འདི་ལྟར་རྩོད་པ་ནི་དེང་སང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་ཧ་ཀྱང་ཉམས་དམས་པ་སྣུམ་ཟད་ཀྱི་མར་མེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ན་ཟབ་མོའི་ལམ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་རིགས་པའི་དཔྱད་བརྡར་བག་ཙམ་རེ་བྱས་པས་ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སྲི་ཞུ་དང་བཀུར་བསྟི་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་པ་དང་། རང་རེ་རྒོལ་སྔ་ཕྱི་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཟབ་མོའི་ལམ་འདི་གོ་ཙམ་ཤེས་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་མི་བྱེད་པ་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་ 738 དགོངས་དོན་ནི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱད་པའི་སྒོ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་པའི་དགོས་པ་ཡང་མཐོང་། ཉེ་ཆར་རང་གི་གམ་དུ་བཅར་བའི་རིགས་ལམ་སྨྲ་བ་དུ་མས་ཀྱང་གང་སྨྲོས་པའི་དགོས་པ་དེ་དག་ལ་བསམ་ནས་འདི་སྐད་སྨྲ་བར་གྱིས་ཞེས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཅུང་ཟད་བྲིས་པ་ཡིན་ནོ།། སླར་ཡང་འདིར་སྨྲས་པ། གྲངས་མེད་བསྐལ་པར་ཚོགས་གཉིས་དཔུང་བསགས་ནས།། བདུད་བཞིའི་གཡུལ་ངོ་ཅི་ཡང་ཕམ་བྱས་པས།། རྒྱལ་བའི་མཚན་སྙན་གསེར་གྱི་རྔ་བོ་ཆེ།། ཕྱོགས་བཅུར་བརྡུང་མཛད་ཐུབ་དབང་ཤཀྱཱའི་ཏོག།། གང་གི་ལེགས་གསུང་འོ་མའི་རྒྱ་མཚོ་ལས།། ཟབ་དོན་མར་གྱི་ཉིང་ཁུ་རབ་ཕྱུང་ནས།། འཛམ་གླིང་གདུལ་བྱའི་བདག་འཛིན་གཅོད་ཆེན་ནད།། གསོ་མཛད་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཕྱག་གིས་མཆོད།། ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་དག་གི་བཞེད་པའི་གཞུང་།། རྒྱུ་སྐར་གྲངས་ལ་འགྲན་བཟོད་མཁས་མང་གིས།། རང་རང་བསྟན་པའི་དོན་ཆེན་ལྷུར་བཞེས་ནས།། འཆད་པའི་ངོ་མཚར་སྤེལ་བ་བཀའ་དྲིན་འཁུམས།། འོན་ཀྱང་རྒྱལ་གསུང་དྲང་ངེས་ཡིན་ལུགས་དོན།། ཇི་བཞིན་འཆད་ལ་སྨྲ་བའི་སེངྒེ་གཅིག།། བློ་བཟང་གངས་ཀྱི་རི་ལ་གནས་བཅས་ཏེ།། གྲགས་པའི་གད་རྒྱངས་མཐོན་པོར་སྒྲོགས་དེར་བསྔགས།། འཇམ་མགོན་ཡབ་སྲས་གཞུང་ལུགས་བདུད་རྩིའི་བཅུད།། སྙིང་ལ་སིམ་པའི་རྒྱལ་བའི་དགོངས་པའི་དོན།། ཡིན་ལུགས་འབྱེད་ལ་སྨྲ་བའི་རོ་འཛིན་འདི།། ཐུང་ངུར་མ་གྱུར་སྐལ་བ་བཟང་སྙམ་བགྱིད།། ལུང་རིགས་གཤོགས་རྩལ་ 739 རྫོགས་པའི་མཁས་པ་མང་།། དག་པའི་ཞིང་དུ་གཤེགས་ནས་དུས་མཐར་འདིར།། རྒྱལ་བའི་མདོ་རྒྱུད་རང་རང་གང་འདོད་ཀྱི།། ཕྱོགས་སུ་བཀྲལ་བའི་གཟུ་ལུམ་སྤྱོད་པ་དག།། བྱིའུ་ཆུང་གཤོགས་རྩལ་ཅི་བདེར་ངོམས་པ་ལ།། རྨོངས་པ་ངོ་མཚར་བཟུང་བར་བྱེད་མོད་ཀྱང་།། བློ་གྲོས་གཤོག་རྩལ་མི་ཞན་བྱ་རྒོད་ཀྱི།། རིགས་པའི་ནམ་འཕངས་གཅོད་ཚེ་ཁྱད་པར་འབྱེད།། སྔ་རབས་མཁས་པ་གཞུང་ལུགས་ཕལ་ཆེར་ལ།། རྣམ་དཔྱོད་མི་དམན་ངོ་མཚར་ཅན་དག་ཀྱང་།། འཕགས་པའི་དགོངས་པ་ཟླ་བས་ཚུལ་བཞིན་དུ།། བཀྲལ་བ་འཆད་ཚེ་ཕལ་ཆེར་གོལ་ཏེ་མཆིས།། དེང་སང་རྫོགས་ཆེན་བསྟན་འཛིན་མི་ཕམ་པ།། གཞུང་ལུགས་ཀུན་ལ་བློ་གྲོས་ཐོགས་མེད་དུ།། གྲགས་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་གྲུབ་མཐའའི་གནད་གསང་ལ།། མུན་པའི་ཁྲོད་དུ་མདའ་ཡི་ལག་ལེན་བཞིན།། ཕྱོགས་སུ་མ་སོང་འཁྲུལ་བ་གང་མཐོང་ལ།། དགག་པའི་ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་ཉུང་ཙམ་བྱས།། དེ་ལ་ཁོང་གི་རྒལ་བའི་ལན་རྩོམ་པ།། ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ཞེས་པ་ཞིག་འབྱོར་ནས།། རིང་མོར་གྱུར་ཀྱང་འདི་རིགས་རྩོད་པའི་སྒོ།། བསྟན་པའི་སྲི་ཞུར་འགྱུར་བ་ཆེས་དཀའ་ཞིང་།། རྨོངས་པའི་ཡིད་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་ཆགས་སྡང་གི།། མི་དགེ་འཕེལ་བའི་གཞི་རུ་འགྱུར་དོགས་ནས།། བརྒལ་ལན་མ་བརྩམ་ཅི་བདེར་གནས་པ་ལ།། རིགས་པ་སྨྲ་བ་དུ་མས་འདི་ལྟ་བུའི།། བརྒལ་ལན་བརྩམས་ན་བསྟན་ལ་སྲི་ཞུ་དང་།། 740 ཕྱིས་འབྱུང་བློ་གསལ་ཕལ་ཆེར་གཞུང་ལུགས་ལ།། ཕྱོགས་ཙམ་ཤེས་པས་ཚིམ་པར་མི་བྱེད་པར།། ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པའི་སྒོ་རུ་འགྱུར་ཞེས་གླེང་།། དེ་དོན་འཐད་པར་བསམ་ནས་འདི་བརྩམས་སོ།། དེ་ཡང་ཕྱོགས་སྔའི་བསམ་ཚོད་མ་ཟིན་པ།། འབྲེལ་མེད་ལུང་རིགས་ཉག་ཕྲན་འཕེན་པ་དང་།། དེ་ཉིད་ལུང་དང་འབྲེལ་བར་མ་གྱུར་དང་།། ལུང་གིས་གནོད་བྱེད་ཅི་ཙམ་བསྟན་ན་ཡང་།། དེ་ལ་རིགས་པའི་གནོད་པ་མ་འབྲེལ་བ།། དགག་པའི་ཚིག་གི་གླེགས་བམ་ཆེར་བྱས་ཀྱང་།། དེ་དག་རང་གིས་རང་ལ་ངལ་བའི་སྒོ།། ཆེས་ཆེར་བྱས་པ་མཐོང་བས་ཡིད་ཕམ་ནས།། ཕྱོགས་སྔའི་ཞེ་འདོད་ཆུ་སྐྱེས་གསར་པའི་རྫིང་།། ལུང་རིགས་ཡ་མ་བྲལ་བའི་གཉིས་འཐུང་གི། ཡན་ལག་མཆོག་གིས་བརྫིས་པ་འདི་བྱས་སོ།། དགེ་ལེགས་ཆུ་ཤེལ་འབུམ་གྱི་བང་མཛོད་ལས།། ལྷག་བསམ་བསིལ་བའི་རག་བྱ་སྟེར་བྱེད་པའི།། ཕན་བདེའི་འོད་དཀར་འབྱེད་པས་རྒྱལ་བའི་བསྟན།། ཀུན་དའི་དགའ་ཚལ་མཆོག་ཏུ་བཞད་གྱུར་ཅིག།། ཅེས་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྤྱོད་འཇུག་ཤེར་ལེའི་འགྲེལ་པ་ཞིག་རྩོམ་པ་ལ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་གྲུབ་མཐའའི་གནད་གསང་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མང་ཙམ་མཐོང་བ་ལ་བརྒལ་བརྟག་ཉུང་ཙམ་བྱས་པ་དང་། དེ་ལ་རྒལ་ལན་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འབྱོརས་ནས་ལོ་དུ་མར་སོང་ཡང་། རང་གིས་དེ་ལ་ཡང་ལན་རྩོམ་པའི་འདུན་པ་མ་བྱས་པར་བཏང་སྙོམས་ 741 སུ་བཞག་པ་དང་། རང་གི་གམ་ནས་ལུང་རིགས་ཀྱི་དགའ་སྟོན་མཆོག་ཏུ་མྱོང་བའི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་དུ་མས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་རྩོམ་ན་སྙིགས་དུས་སུ་བསྟན་པ་ལ་སྲི་ཞུ་དང་། ལྷག་ཏུ་དེང་སང་སློབ་གཉེར་བ་ཕལ་ཆེར་གྱིས་རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀྱི་དགོངས་དོན་ལས་སླ་བ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་རློམ་ནས་འབྲུ་འགྲེལ་ཟུར་ཙམ་ཤེས་པ་དང་དེ་གས་ཡིད་མཚིམ་ནས་ང་རྒྱལ་དང་དྲེགས་པ་ནི་བྱེད། གཞུང་དོན་ལ་ཞིབ་མོས་བློ་ཡིས་ཡང་ཡང་མ་དཔྱད་པས་མ་རྟོགས་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་མས་འཆད་རྩོད་རྩོམ་གསུམ་གང་ལའང་ཡང་དག་པ་མཁས་པ་དགྱེས་པའི་ལམ་ནི་མ་རྙེད་པ་རང་གིས་རང་ཆེ་སར་བཏོན་ནས་སྡོད་པར་མང་བས་དེ་དག་གཞུང་དོན་ལ་ཡང་ཡང་དཔྱད་པ་ཞུགས་པའི་སྒོ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བས་ཅིས་ཀྱང་རྩོམ་ཞེས་བསྐུལ་མ་བྱུང་བ་དང་། རང་གིས་ཀྱང་ཆགས་སྡང་གིས་ཡིད་མ་སྦགས་པ་བསྟན་པ་ལ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཕན་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་ཀུན་ནས་སློང་སྟེ་བྲག་དཀར་སྤྲུལ་མིང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་རྩོམ་པ་དང་འཆད་པ་དང་ནང་གི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་ཅུང་ཟད་རེ་བརྩོན་པ་དང་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་འདུ་འཛི་སོགས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་ཀུན་ཏུ་བྲེལ་བར་བྱེད་པའི་བར་སྐབས་རྣམས་སུ་ཅུང་ཟད་རེ་བྲིས་ཏེ་རྫོགས་ 742

པར་བྱས་པའི་ཡི་གེ་བ་ནི་འབྲས་སྤུངས་བློ་གསལ་གླིང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཚེ་དབང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བགྱིས་པའི་དགེ་བས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཕྱོགས་དུས་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག དགེའོ།། །།