((by SublimeText.Mediawiker)) |
((by SublimeText.Mediawiker)) |
||
| Line 11: | Line 11: | ||
35-38b | 35-38b | ||
དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྨོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་བསྐྱེད་ནས། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དངོས། །དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་རྣམས་བཏུད་དེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ནི། །སྲིད་པ་འཇིག་རྟེན་བདག་གིས་བཤད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བདག་དང་ཕུང་སོགས་རྣམ་རིག་གི། །རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ། །རྟག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་མཚན་ཉིད་བཞེད། །སྙིང་རྗེས་བརླན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །འབད་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་གང་བརྟགས་པ། །བདག་དེ་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཕུང་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་རྣམས་ནི། །གང་ཞིག་གནས་ཀྱང་རྙེད་མ་ཡིན། །ཕུང་རྣམས་ཡོད་ཀྱི་དེ་རྟག་མིན། །དེ་ཡང་བདག་གི་ངོ་བོ་མིན། ། | དབུགས་དབྱུང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླ་བའི་ཕྱིར་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གསང་སྔགས་ཀྱི་སྒོར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྨོན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་བསྐྱེད་ནས། དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་རང་བཞིན་བཤད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དངོས། །དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་རྣམས་བཏུད་དེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་ནི། །སྲིད་པ་འཇིག་རྟེན་བདག་གིས་བཤད། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས། །བདག་དང་ཕུང་སོགས་རྣམ་རིག་གི། །རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ། །རྟག་ཏུ་སྟོང་ཉིད་མཚན་ཉིད་བཞེད། །སྙིང་རྗེས་བརླན་པའི་སེམས་ཀྱིས་ནི། །འབད་པས་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་འདི་རྟག་ཏུ་བསྒོམ། །མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་གང་བརྟགས་པ། །བདག་དེ་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱད་ན། །ཕུང་རྣམས་ཀུན་གྱི་ནང་རྣམས་ནི། །གང་ཞིག་གནས་ཀྱང་རྙེད་མ་ཡིན། །ཕུང་རྣམས་ཡོད་ཀྱི་དེ་རྟག་མིན། །དེ་ཡང་བདག་གི་ངོ་བོ་མིན། ། | ||
{{TibVerseRed|གང་ཡང་རྟག་དང་མི་རྟག་གཉིས། ། | {{TibVerseRed|གང་ཡང་རྟག་དང་མི་རྟག་གཉིས། ། | ||
རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མེད། ། | རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་དངོས་པོ་མེད། ། | ||
| Line 16: | Line 17: | ||
བྱེད་པོ་ཞེས་བྱ་ག་ལ་རྟག །}} | བྱེད་པོ་ཞེས་བྱ་ག་ལ་རྟག །}} | ||
ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་ཆོས་རྣམས་ལ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྤྱོད་པ་འཇུག །གང་ཕྱིར་རྟག་པ་དོན་བྱེད་པ། ། | ཆོས་ཅན་ཡོད་ན་ཆོས་རྣམས་ལ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་སྤྱོད་པ་འཇུག །གང་ཕྱིར་རྟག་པ་དོན་བྱེད་པ། ། | ||
{{TibQuote|རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས་མིན་པ། ། | {{TibQuote|རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས་མིན་པ། ། | ||
དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ནང་དུ་ནི། ། | དེ་ཕྱིར་ཕྱི་རོལ་ནང་དུ་ནི། ། | ||
རྟག་པའི་དངོས་དེ་མེད་པ་ཉིད། ། | རྟག་པའི་དངོས་དེ་མེད་པ་ཉིད། ། | ||
གལ་ཏེ་ནུས་ན་ཅི་སྟེ་ལྟོས། །}} | གལ་ཏེ་ནུས་ན་ཅི་སྟེ་ལྟོས། །}} | ||
{{TibQuote|དེ་ནི་ཅིག་ཅར་དངོས་འབྱིན་འགྱུར། ། | {{TibQuote|དེ་ནི་ཅིག་ཅར་དངོས་འབྱིན་འགྱུར། ། | ||
གང་ཞིག་དངོས་གཞན་ལ་ལྟོས་ལ། ། | གང་ཞིག་དངོས་གཞན་ལ་ལྟོས་ལ། ། | ||
| Line 26: | Line 29: | ||
དངོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྐད་ཅིག་ཕྱིར། །}} | དངོས་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྐད་ཅིག་ཕྱིར། །}} | ||
{{TibP|གང་ཕྱིར་མི་རྟག་དངོས་པོ་ལ། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་བཀག་པ་མེད། །བདག་སོགས་བྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གཟུང་འཛིན་བློ་ཡིས་འཇོམས་པར་འགྱུར། །ཕན་པར་བཞེང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་[35-39a]ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་ལྔ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་གསུངས། །རྐང་གཉིས་མཆོག་གིས་རྟག་ཏུ་ཡང་། །གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་འདྲར་སྣང་། །}}{{TibSabche|ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་དང་མཚུངས་ཤིང་། །འདུ་བྱེད་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲ་ལ། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །}}ཕུང་པོ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གསུངས། །འབྱུང་ཆེན་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་རབ་ཏུ་བཤད། །ལྷག་མ་གཟུགས་མེད་ཉིད་དུ་ནི། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཕྱིར་ན་འགྲུབ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་མིག་གཟུགས་སོགས། །ཁམས་རྣམས་བཤད་པ་དེ་དག་ཉིད། །སྐྱེ་མཆེད་དག་ནི་གཟུང་བ་དང་། །འཛིན་པར་ཡང་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །གཟུགས་རྡུལ་དབང་ཤེས་སྐྱེད་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་ཡིན། །འདུས་པས་དེ་རྣམས་སྐྱེད་བྱེད་ན། །ཚོགས་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིས། །རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་མཐོང་། ། {{TibChung| གང་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བརྟགས་པ། །དེར་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ཇི་ལྟར་འཐད། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་རྣམ་གཅིག་ལ། །ཐ་དད་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། །}}ཡིད་འོང་གཟུགས་ནི་གང་ཡིན་པ། །{{TibVerse|དེ་ཉིད་གཞན་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར། | {{TibP|གང་ཕྱིར་མི་རྟག་དངོས་པོ་ལ། །བྱེད་པ་པོ་ཉིད་བཀག་པ་མེད། །བདག་སོགས་བྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་འདི། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །གཟུང་འཛིན་བློ་ཡིས་འཇོམས་པར་འགྱུར། །ཕན་པར་བཞེང་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །གཟུགས་དང་ཚོར་བ་འདུ་[35-39a]ཤེས་དང་། །འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་ལྔ། །དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་གསུངས། །རྐང་གཉིས་མཆོག་གིས་རྟག་ཏུ་ཡང་། །གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་འདྲར་སྣང་། །}} | ||
{{TibSabche|ཚོར་བ་ཆུ་ཡི་ཆུ་བུར་འདྲ། །འདུ་ཤེས་སྨིག་རྒྱུ་དང་མཚུངས་ཤིང་། །འདུ་བྱེད་ཆུ་ཤིང་དང་འདྲ་ལ། །རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཞེས། །}}ཕུང་པོ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གསུངས། །འབྱུང་ཆེན་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་ཅན། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་རབ་ཏུ་བཤད། །ལྷག་མ་གཟུགས་མེད་ཉིད་དུ་ནི། །མེད་ན་མི་འབྱུང་ཕྱིར་ན་འགྲུབ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་མིག་གཟུགས་སོགས། །ཁམས་རྣམས་བཤད་པ་དེ་དག་ཉིད། །སྐྱེ་མཆེད་དག་ནི་གཟུང་བ་དང་། །འཛིན་པར་ཡང་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །གཟུགས་རྡུལ་དབང་ཤེས་སྐྱེད་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་ཡིན། །འདུས་པས་དེ་རྣམས་སྐྱེད་བྱེད་ན། །ཚོགས་པ་དེ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །ཕྱོགས་ཀྱི་དབྱེ་བས་ཕྱེ་བ་ཡིས། །རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཡང་དབྱེ་བ་མཐོང་། ། {{TibChung| གང་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བརྟགས་པ། །དེར་ནི་རྡུལ་ཕྲན་ཇི་ལྟར་འཐད། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་རྣམ་གཅིག་ལ། །ཐ་དད་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར། །}}ཡིད་འོང་གཟུགས་ནི་གང་ཡིན་པ། ། | |||
{{TibVerse|དེ་ཉིད་གཞན་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར། | |||
བུད་མེད་གཟུགས་ནི་གཅིག་པུ་ལ། ། | བུད་མེད་གཟུགས་ནི་གཅིག་པུ་ལ། ། | ||
རོ་དང་འདོད་བྱ་བཟའ་བ་ལ། ། | རོ་དང་འདོད་བྱ་བཟའ་བ་ལ། ། | ||
Revision as of 10:34, 3 September 2025
The Bodhicittavivaraṇa (Tib. བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འགྲེལ།, Eng. Commentary on the Awakening Mind) is a foundational Mahāyāna text comprising 112 verses, originally composed in Sanskrit, preceded by a prose introduction, traditionally attributed to the second-century master Nāgārjuna. This work serves as both a comprehensive Madhyamaka analysis and a practical guide for cultivating bodhicitta in its two dimensions: conventional bodhicitta as the compassionate aspiration for all beings' enlightenment, and ultimate bodhicitta as the direct realization of emptiness (śūnyatā). The text grounds ethical aspiration in ontological analysis, demonstrating how understanding the empty nature of phenomena naturally generates universal compassion, while also refuting competing philosophical positions including Vijñānavāda idealism, the tīrthika conception of self, and the śrāvaka understanding of the skandhas. Although scholarly questions persist regarding its authorship—particularly given the text’s apparent tantric elements, critique of Vijñānavāda, and absence of citation by Nāgārjuna’s principal commentators Buddhapālita, Candrakīrti, and Bhāvaviveka—the Bodhicittavivaraṇa has exerted profound influence across Indian and Tibetan Buddhist traditions. Its remarkable interpretive flexibility has allowed it to serve as a scriptural foundation for diverse philosophical schools and contemplative practices, from strict Prāsaṅgika philosophy to mahāmudrā and mind training (lojong), making it an essential text for both monastic and lay bodhisattvas throughout the history of Mahāyāna Buddhism.
| Citation | Nāgārjuna (slob dpon bdag nyid chen po 'phags pa klu sgrub). bodhicittavivaraṇanāma [बोधिचित्तविवरणनाम]. byang chub sems kyi 'grel pa zhes bya ba [བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་འགྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ།]. [A Commentary on Bodhicitta (84000)]. Tengyur, RKTST 664 http://www.rkts.org/cat.php?id=664&typ=2. |
|---|---|
| Author | Nāgārjuna |