Texts/Zab mo dbu ma'i gnad cung zad brjod pa blo gsal dga' ba'i gtam zhes bya ba mi pham rnam rgyal la klan ka bgyis pa dang po/Full text

ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཀླན་ཀ་བགྱིས་པ་དང་པོ།

zab mo dbu ma'i gnad cung zad brjod pa blo gsal dga' ba'i gtam zhes bya ba mi pham rnam rgyal la klan ka bgyis pa dang po

FULL TEXT

Descriptionངོ་སྤྲོད།

This is the first polemical text written by the author to refute Mipam's commentary on the ninth chapter of the Bodhicaryāvatāra (Nor bu ke ta ka). The author aims to elucidate the key point of the profound Middle Way (zab mo dbu ma'i gnad) while pointing out and negating Mipam's misreadings of them. Type of Commentary: objections to Mipam's commentary, Nor bu ke ta ka (first part)
Length: 35
Tradition: Geluk

No Tibetan description!

Citation	Brag dkar blo bzang dpal ldan bstan 'dzin snyan grags (བྲག་དཀར་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་). zab mo dbu ma'i gnad cung zad brjod pa blo gsal dga' ba'i gtam zhes bya ba mi pham rnam rgyal la klan ka bgyis pa dang po [ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཀླན་ཀ་བགྱིས་པ་དང་པོ།].
Author	Drakar Lobzang Palden Tenzin Nyendrak

 

Bilingual Version: The Wisdom Chapter

Fletcher, Wulstan, and Helena Blankleder (Padmakara Translation Group), trans. The Wisdom Chapter: Jamgön Mipham's Commentary on the Ninth Chapter of "The Way of the Bodhisattva." Boulder, CO: Shambhala Publications, 2017.

Bilingual Version

Tibetan · Tsadra Version

Tibetan

[edit]

Input by Khenpo Tamphel for Tsadra Foundation
Date	10 February 2026
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

༄༅། །ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཀླན་ཀ་བགྱིས་པ་དང་པོ་བཞུགས་སོ།།

བྲག་དཀར་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས།

1866–1928

༄༅།།ཟབ་མོ་དབུ་མའིགནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ། བླམ་དང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།

ཚོགས་གཉིས་གསེར་གྱི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་བརྟན།།

ཕྱིན་དྲུག་ཡལ་འདབ་སྟོབས་བཅུའི་མེ་ཏོག་བཀྲ།།
དེ་ཉིད་འབྲས་བཟང་གཡུར་དུ་བཟའ་བ་ཡི།།
སྟོན་པ་མཉམ་མེད་དཔག་བསམ་དབང་པོ་རྒྱལ།།
ཟབ་མོའི་དོན་གཟིགས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་།།
འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་ལ།།

རབ་ཏུ་བདུད་དེ་ཟབ་མོའི་གཏམ་འདི་བྱ།།

དེ་ལ་འདིར་གཏིང་མཐའ་མི་མངོན་པར་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྦ་ཀློང་འཁྲུགས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་སྲིན་གྱི་འཛིན་ཁྲིས་ཁྱབ་པ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་འབུ་སྲིན་དུ་མས་བར་མཚམས་མེད་པར་མནར་བའི་ལུས་ཅན་མཐའ་དག་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བཀྲི་བའི་ཐབས་སུ་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྩལ་བའི་ནང་ནས་རབ་དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཙམ་དང་། ཕྱིན་ཆད་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བའི་བཙན་ས་ཟིན་པ་ཙམ་ལའང་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ནི་ངེས་པར་མཐོང་དགོས་ཤིང། གཞན་ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་ཀྱི་ལམ་མམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ལམ་དག་ལྟ་བ་འདི་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། ཐ་ན་མཆོད་པ་བྱིན་རླབས་ཙམ་ཡན་ཆད་ལའང་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དོན་ཟབ་མོ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ནི་རང་རེའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས་རྙེད་ཀྱི། གཞན་དུ་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལས་ནི་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རེའི་སྟོན་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཟབ་མོ་རང་གིས་མངོན་དུ་མཛད་དེ་གཞན་ལའང་བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

དེས་ན་ཟབ་མོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་གནད་ནི་མཁས་གྲུབ་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལུང་རིགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དེང་སང་དུས་དབང་གིས་གཞུང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་གནད་རྣམས་འབྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནའང་། བསྟན་པ་ལ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཅུང་ཟད་དགེ་བ་མདོ་ཁམས་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་སྤྱོད་བཇུག་ཤེར་ལེའི་འགྲེལ་པ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ལ་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ཁས་ལེན་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་ཧམ་བཤད་དང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དགག་བཞག་སོགས་ཀྱིས་ལུང་རིགས་ཚད་ལྡན་དང་འགལ་ཚབས་ཆེ་བ་མང་ཙམ་འདུག་པ་འདི་ལ་ཟབ་དོན་བཤད་པའི་ཞོར་དུ་དགག་བཞག་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱ་བར་སྤྲོ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་ཉིད་མཁས་འདོད་དང་། གཞན་ལ་མི་སྙན་པ་སྒྲོགས་འདོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིས་འབྱུང་གི་བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་རྟོག་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་གཅོད་པའི་ཆེད་དུའོ། །

དེས་ན་འདི་ལ་གཉིས། དགག་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང། བདག་མེད་གཏན་ལ་འབབས་བའོ། །དང་པོ་ནི།

བདག་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་དུང་ཡན་ཆད་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ལ། དེ་དངོས་འཛིན་པ་ལའང་རང་སྡེ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་དང་། དེར་འཛིན་པའི་བློ་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞེད་དོ། །

ཐལ་འགྱུར་པ་རང་ལུགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པ། ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་བདེན་གྲུབ་དང་དེར་འཛིན་པའི་བློ་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པའམ། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས།

སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་།།

གསེར་གྱི་ཁང་མཆོག་འབར་བ་ཡིད་འོང་བ།།
འདི་ན་དེ་ལའང་བྱེད་པོ་དགའ་མེད་དོ།།
དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན།།

རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་བཏགས་ཏེ།།

ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡུལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ལའང་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་མིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞིག་སྟེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ང་དང་ངའི་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

གཉིས་པ་ནི།

བདག་གི་བའི་མཚན་གཞི་མིག་སོགས་དང་། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་བཟའ་བཏུང་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའང་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གསུངས་ལ། དེའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས།

ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ།།

དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཉིད།།
ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ།།

དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན།།

ཞེས་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ། དེ་ལས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད་འབྱུང་ལ། འཇིག་ལྟ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ངེས་པར་སྤོང་དགོས་པར་བསྟན་ཏེ། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་ན། དེ་ལས་ལས་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསྟན་ནོ། །ལུང་འདི་ཡི་དོན་འདི་བཞིན། ཟླ་བས་ཀྱང་བཞེད་པའི་འཐད་ལྡན་དུ་འཛིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱོད་ཊཱིཀ་སོགས་སུ་འཇུག་པ་ལས། བདག་མེད་མཐོང་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤངས་ཤིང་།། ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་བཞིའི་དོན་དང་གཅིག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་གཞུང་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་འདྲིས་དམན་པའི་རང་མཚངས་ངོམས་པའོ། །

དེ་ལྟར་ལུང་འདིས་ནི་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཡོད་པའང་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་མེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བས། འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས་ཉན་རང་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པ་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་།

བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་གྱུར་གྱི།།
སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།། 9.40

ཞེས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་ན། ཉོན་མོངས་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ་དོན་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ [9.44] ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་དང་། བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན།། ཞེས་ཚིག་རྐང་བཞིས་ལུང་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་ལམ་འདི་དང་བྲལ་ན་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་། སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་གྲོལ་བ་མི་ནུས་པ་བསྟན་ནོ། །

དེ་ནས། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་དེའི།། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་འགྱུར་རོ།། [9.45)] ཞེས་གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མི་དགོས་ཀྱི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པས་ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་ཏེ་གྲོལ་བ་འཐོབ་པོ་ཞེ་ན། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ།། ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན།། ཞེས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་མེད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཡང་དེའི་ལན་དུ། རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ནི།། མེད་ཅེས་ངེས་པ་ཉིད་ཅེ་ན།། [9.46] ཞེས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་མི་ལེན་པ་ནི་ངེས་པ་ཉིད་དེ། སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་པས་ཟད་པར་བྱས་པས་སོ། །ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ། སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་།། ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཅིས་ཏེ་མེད།། ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན།། ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད།། [9.47] ཅེས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲེད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་། ཀུན་རྨོངས་ལ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ལ་ཡང་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཅི་སྟེ་མེད། དེས་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་འགྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་ཀྱང་། གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཞིག་ཅི་སྟེ་མེད། དེས་ན་ཁྱོད་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེས་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་མངོན་འགྱུར་ཙམ་ཡང་མ་སྤངས་པ་དེས་ན་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྲངས་ཚང་བ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །

འདིར་དེང་སང་གི་སྤྱོད་ཊཱིཀ་པ་ཁ་ཅིག་ནི། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་༼མི་ཕམ་༽འདིར་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དེ་ཞེས་སོགས་སྨྲོས་ཏེ་དགག་ཁུལ་བགྱིས་པ་ནི་མུ་ཏོ་བས་རྒྱལ་པོ་ལ་འཐབ་པ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། འདིའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་མི་རྟག་སོགས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་གྲོལ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་དགྲ་བཅོམ་མཽ་གལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་དང་བསམ་མི་ཁྱབ་འགྱུར་གྱི་འཆི་འཕོ་སོགས་ལ་སྦྱར་ནས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་སོགས་རང་གིས་རང་ལ་ངལ་བ་སྟེར་མི་དགོས་སོ། །

ཕ་རོལ་པོས་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་དེ། ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་མི་འདོད་པར་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ལ། ༼མི་ཕམ་༽ཕ་རོལ་པོས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་མི་འདོད་པས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཐལ་བ་ཞེས་རང་གིས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་འགྲོ་ཚུལ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ནང་ཆ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་དེ་འདྲ་མི་མཛད་པར་ཞུ། ༼མི་ཕམ་༽རྒྱ་འགྲེལ་ཡིན་ཡང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་ན་བླང་བྱའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཡང་། སྲེད་འདི་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་༼མི་ཕམ་གྱིས་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་༽གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་ཀྱང་། གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དེ། སྤྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་མཉམ་པའི་བདག་འཛིན་དུ་མས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་འགལ་ཞེས་སོགས་སྨྲོས་ཏེ་དགག་ཁུལ་བགྱིས་ཀྱང་། ཕ་རོལ་པོས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་ན་སྲིད་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་སྤངས་ཞེས་འདོད་པ་ལ། ད་དུང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་མི་ལྡོག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲེད་པ་འདི་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་། ཤེར་མདོ་ནས་བཤད་པའི་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པ་ནི་དེ་དག་གིས་མངོན་གྱུར་ཙམ་ཡང་སྤངས་མ་ནུས་ལ། དེས་ན་འཇིག་ལྟ་དེ་དག་གིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ནི་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་རྩོད་པ་སྔ་མའི་རྗེས་འབྲེལ་དུ་མཐར་གྱིས་རྩོད་པ་ནི་དོན་གྱི་མཁས་པའི་སྲོལ་ལོ། །

དེས་ན་༼མི་ཕམ་༽སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་མཉམ་པའི་བདག་འཛིན་དུ་མས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་དུ་མ་ཡོད་པར་འགལ་བ་དང་། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་སྲེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པ་ཡོད་པའི་ཞལ་བཞེས་མི་འདུག་ཅིང་། ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཕ་རོལ་པོས་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་ཆེད་དུ་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཀུན་རྨོངས་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ནི་སྟོན་བྱས་ན་འོས་ཡིན་ཏེ་རྩོད་པ་སྔ་མའི་འགྲོས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དོན་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ཡང་མ་གོ་བར་དོན་མེད་ཀྱི་ཅ་ཅོ་སྒྲོགས་པ་འདི་དག་ནི་འབེན་རྩད་མ་ཆོད་པར་མདའ་འཕེན་པ་བཞིན་དུ་མཁས་པས་མཐོང་ན་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། །

དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ཕལ་ཆེར་ལོག་རྟོག་ཤ་སྟག་ཏུ་འདུག་པས་རེ་རེ་ནས་དགག་པ་བགྱིད་དུ་མ་ལངས་ཀྱང་། སྐབས་སུ་གནས་པ་འགའ་ཞིག་ལུང་རིགས་ཉུང་ངུས་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་༼མི་ཕམ་གྱིས་༽ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ནི་རྨོངས་པ་སྤྱི་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཤིང་དང་པ་ལ་ཤ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཕུང་སོགས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཞེས་དང་། དེས་རྟོགས་པའི་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་ཞེས་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཡང་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་སྤོང་ལ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སྒྲིབ་གཉིས་མཉམ་པར་སྤངས་ནས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་ཕན་ཆད་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་འབའ་ཞིག་སྤོང་བར་འདོད་ནས་བོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དང་མི་བསྲེ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐལ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་ཐ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུགས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བདེན་འཛིན་གང་ཞིག་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཡང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཕུང་སོགས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན། དེ་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བར་ཐལ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཕུང་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་འཇུག་པ་ལས།

ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིས།།

གཟུགས་སོགས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།།
གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སོགས།།

སྐྱེ་འགྱུར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས་མེད་ཕྱིར།།

ཞེས་དང་།

དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང་།།

བདག་གི་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་པ།།
ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་པ་ཡི།།

འགྲོ་ལ་་་་

ཞེས་བདག་དང་བདག་གི་བའི་མིག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་མི་འཆད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་།

གང་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།།

ཞེས་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །

ཡང་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇུག་འགྲེལ་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའང་དགོངས་པ་མ་ལོན་པ་ཉིད་དེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་ཞེས་སོགས་ཤེས་བྱེད་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་རང་འཕགས་པས་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཚེ་བ་ལས་མ་རྟོགས་པ་སོགས་འཁྱོགས་བཤད་ཀྱི་བ་མོས་ལུགས་བཟང་གི་པདྨོ་གཞོམས་པར་མི་བྱའོ། །

དེ་ནས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་མ་སྤངས་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལྷུང་བའི་སྣུམ་དེ་མ་ཟད་བར་དུ་སྣུམ་གྱིས་གོས་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་སེལ་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་འཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཡོད་པས་ཞེས་སོགས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་ན་བོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཡིན་ཡང་དང་དུ་བླང་བར་རིགས་སོ། །

འོ་ན་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་ནས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དྲངས་ཤེ་ན། ཡོད་དེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་རིགས་ཚད་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མགྲིན་པ་གཟེངས་བཏེགས་ཏེ་སྨྲའོ།།

༈ གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ངོས་བཟུང་བ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་སོ་སོ་ནས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི།

དབྱེ་གཞི་ཤེས་བྱ་ལ་དབྱེ་བའི་ཆོས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས།

གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་སྟེ།།
བདེན་པ་གསུམ་པ་ནམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ།།

ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་བདེན་པ་གསུམ་པ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ལ། དེས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་འདིར་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྡུག་ཀུན་གཉིས་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པའི་ཁུངས་སུ་འདུ་སྟེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཁུངས་སུ་གཏོགས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་པའི་རང་གི་ངོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོའང་བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ།

གཉིས་སྣང་གི་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག བློ་དེས་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། གཉིས་སྣང་གིས་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཞིག རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།

དེ་དག་གི་སྒྲ་དོན་ཡང་ཡོད་དེ།

ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་དང་སྐད་དོད་གཅིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་། བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་ངོར་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །

དམ་པའམ་ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་དང་། བསླུ་བའི་ཆོས་སུ་མ་གྱུར་པ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས།

ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ།།

འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད།།
དོན་དམ་བློ་ཡིས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།།

བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད།།

ཅེས་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་དབྱེ་གཞི་བྱས་ནས་དེ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་བསྟན། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའོ། །

འདིར་དེང་སང་གི་སྤྱོད་འཇུག་ཊཱི་ཀ་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ལུང་འདིའི་དོན་འགྲེལ་བ་ན། ༼མི་ཕམ་༽དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་བློ་ཡིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཚིག་རྐང་སྔ་མ་དམ་བཅའ་དང་ཕྱི་མ་རྟགས་སུ་བྱས་ཏེ་འགྲེལ་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་མི་འཇལ་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། གཏན་མེད་པར་ཐལ། བློའི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཅིག་ཤོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས།

ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད།།

སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན།།
མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར།།

བྱས་དང་མི་རྟག་དག་བཞིན་ནོ།།

ཞེས་བདེན་གཉིས་ངོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངམ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པར་ངེས་ཤིང་། བྱས་དང་མི་རྟག་བཞིན་ཡིན་པ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། བློའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་དང་། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གཟིགས་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཞེས་དང་། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང་། དེ་མེད་ན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་སྟེ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །

ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་འོག་ཏུ་༼མི་ཕམ་༽ཐ་སྙད་དུ་ནི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡུལ་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་རུང་གི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བྱའམ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ན་ཚིག་དེ་དངོས་ཤུགས་མི་འགལ་ལམ། ཞེས་ཕྱོགས་སྨྲ་བའི་རིགས་པ་ལ་ཟུར་ཟ་བ་སྐད་དུ་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་ཕྱོགས་སྨྲ་བ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པའི་ཁར་རང་གི་ནང་ཆ་སྟོན་པར་ངེས་ཏེ། ཕྱོགས་སྨྲ་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡུལ་དུ་འདོད་ཅེས་སྨྲས་པ་ལས། དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བྱའམ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཞེས་མ་སྨྲས་པས་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། རང་གིས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་རང་མཚངས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ཡང་འདི་དག་གིས་ལུང་རིགས་སྔ་མའི་གནོད་བྱེད་བཟློག་སྟེ་གོང་གི་འབྲེལ་ངག་འཐད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་བྱར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པར་མངོན་ལ། འདོད་ཀྱང་དགོས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཞིག། དོན་དམ་བདེན་པའང་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ལ་དོགས་པ་མེད་ཅིང་། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ནའང་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གསུང་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་ཤིང་། འདོད་ན་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོའི་གསུང་ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འཆད་བྱེད་ཡིན་པས་བདེན་གཉིས་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། ཚིག་རྐང་སྔ་མས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པར་བློའི་ཡུལ་མིན་པར་དམ་བཅས་ཞེས་འགྲེལ་བ་ནི་གཏན་ནས་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །དེས་ན་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གཉིས་སྣང་གི་བློའི་ཡུལ་ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་སྟེ་དོན་ལ་གནས་པས་སོ། །

ཁྱོད་ཀྱིས་ད་དུང་འདིའི་གོང་འོག་རྣམས་སུ་འདི་དང་རིགས་མཐུན་པར་དགོས་མེད་ཀྱི་དགག་བཞག་དང་། ལུང་དོན་ལ་དྲང་ངེས་སྐབས་མ་ཕྱེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲེལ་བ་ནི་ཆེས་མང་ཡང་དོན་གྱི་སྙིང་པོས་དབེན་ཕྱིར་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མི་ལངས་སོ། །

གཞུང་ལུགས་ཟབ་མོར་དཔྱད་པའི་བློ་སྟོབས་ཞན།།

འཁྱོགས་བཤད་ལྤགས་པའི་གཤོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས།།
ཟབ་དོན་གནམ་འཕང་གཅོད་དུ་རློམ་པ་རྣམས།།

དཔྱད་གསུམ་འཕྲང་ལ་གཞོལ་ཚེ་རང་མཚངས་ངོམས།།

ཞེས་བྱས་སོ། །

དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་སྤྱིར་ཡང་ལོག་གི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་དེའི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་རྣམས་ཡུལ་ཡང་དག་པ་དང་། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་སླད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་སོགས་ཀྱང་ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ །

ཡུལ་ཡང་དག་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། བདག་འཛིན་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་བདག་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ཡིན་མིན་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་དང་མི་ཕྱོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལའང་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་དེ་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །

༈ གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། །དང་པོ་ནི།

ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། བདག་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་ཆོས་ཀུན་ཤེས། ཞེས་དང་། ཟླ་བས་ཀྱང་།

རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད།།

ཅེས་པའི་རང་འགྲེལ་དུ། ཇི་ལྟར་ཐོག་མར་རྣལ་འབྱོར་པའི་བདག་ཁོ་ན་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འཇུག་པ་སོགས་ལས་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པའི་ཐབས་སུ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དགག་པ་གནད་ཆེ་བས། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་ཡང་། ཁྱད་པར་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་དུ་མཐོང་བས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བས་དེ་ཁེགས་ན་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བ་ཤུགས་ལ་ཁེགས་པས་དེ་དག་ལ་དགོངས་ནས་ཐོག་མར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་འཆད་པར་མཛད་དོ། །

འདིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་པོར་འཆད་པ་ནི་སྒོམ་རིམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་ལེགས་པར་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིར་སྒོམ་རིམ་དང་བསྟུན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དོན་རྩ་ཧྲིལ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་དེ། འཕགས་པ་ལྷས།

རྟོག་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལ།།

སོགས་ལ་ཡོད་ཉིད་ཡོད་མིན་ན།།
ཡང་དག་དོན་དང་རྟོག་པ་ཞེས།།

བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན།།

ཞེས་དང་།

དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རྟོག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་གོར་མ་ཆགས་པར་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་ངེས་སོ། །ཞེས་བདག་དང་བདག་གི་བའི་མིག་རྣ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་གིས་འཛིན་ཏེ་མི་འཛིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མུན་པས་ཅུང་ཟད་ཁེབས་པའི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་ཞིག་ན། ཐག་པ་ཁྲ་བོ་འཁྱིལ་ལུགས་སྦྲུལ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་མཐོང་ན་འདི་ནི་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེའོ། །དེའི་ཚེ་ཐག་པ་ནི་སྦྲུལ་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཐག་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཆ་ཤས་གང་ཡང་སྦྲུལ་གྱི་མཚན་གཞིར་འཇོག་ཏུ་མ་རྙེད་པས། དེའི་སྦྲུལ་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་དམ་སྦྲིང་བ་ཞིག་འབྱུང་ན། ང་དེ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་། དུས་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་དང་། མགོ་ལག་སོགས་དེའི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་དེའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་ཏུ་མ་རྙེད་པའི་ང་དེ་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་ཙམ་མམ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ང་ཞིག་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ང་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་ལས་འོས་མེད་པས། དེས་ན་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དམ་ཐ་དད་དུ་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོད་ཚུལ་ཕུང་གསུམ་པ་ནི་ག་ལ་སྲིད་དེ་མི་སྲིད་དོ། །

གལ་ཏེ་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན།

རང་གི་ཕུང་པོ་ལ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ང་ཡང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལྔར་འགྱུར་པར་ཐལ་ཞིང་། ཡང་ན་ང་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཡིན་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ང་ཡང་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་དགོས་ལ། སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པའི་ང་དེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན་ཚེ་འདིའི་ང་དང་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ང་གསུམ་ཡང་ཆ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པས་ཚེ་འདིའི་ང་དང་། ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ང་གསུམ་འབྲེལ་མེད་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བས། ལས་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་། བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཟློག་ཏུ་མེད་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ང་དེ་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུ་ག་ལ་གྲུབ་སྟེ་མི་གྲུབ་བོ། །

ཡང་ན་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན།

དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ། ང་དེ་འདིའོ་ཞེས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཞིག་དགོས་པ་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མཐའ་བདུན་དུ་བཙལ་བས་མི་རྙེད་ཀྱང་། རང་གི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་དེ་ནི་ཡོད་ལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་གམ་ང་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པ་ནི།

དེ་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱས་པའི་ང་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་ཕུང་པོ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རི་བྲག་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས།

ནང་གི་བདག་ཉིད་སྟོང་པར་ལྟོས།།
ཕྱི་རོལ་དག་ཀྱང་སྟོང་པར་ལྟོས།།

ཞེས་ནང་གི་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་དཔྱད་པའི་རིགས་པ་དང་འགྲོས་སྦྱར་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ལྟོས་ཞེས་དང་། འཇུག་པ་ལས།

བུམ་པ་སྣམ་བུ་རེ་ལྡེ་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ཕྲེང་བ་ལྗོན་ཤིང་དང་།།

ཁང་ཁྱིམ་ཤིང་རྟ་ཕྲན་དང་མགྲོན་གནས་ལ་སོགས་དངོས་རྣམས་གང་དག་དང་།།

དེ་བཞིན་གང་དག་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འདིས་བསྙད་བ་དེ་རྣམས་རྟོགས་བྱ་སྟེ།།

ཞེས་ལུང་དོན་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན་བདག་གི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་འདི་ནི་བདག་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་སྔར་ལྟར་མང་སྐྱོན་དང་ཆ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་པ་སོགས་ཐལ་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་འདིའི་སྟེང་དུ་ལུས་ཞེས་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལུས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་དག་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ཚོགས་ཙམ་གྱི་ལུས་འདིའི་སྟེང་དུ་ཡོད་ན། དེ་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་འདིའི་རྒྱུ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དག་ཀྱང་ཡན་ལག་ལྔ་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་སུ་ཐལ་ཞིང་། ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་ལྔར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ལུས་དེའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་བྱང་ཁོག་སྟོད་སྨད་ཤ་རུས་ལྤགས་པ་ཆུ་རྒྱུས་དང་། ནང་གི་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ཕྱི་ནང་བར་གྱི་ཟུང་བདུན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བའི་རྫས་སོ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ་ལུས་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་ཞིག་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར།

དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ཤེས་པ་ལའང་དཔྱད་དེ། དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་དེ་དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་དེ་དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པ་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན། དེ་རིང་གི་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོའི་ཤེས་པའང་ཡོད་པ་ཐལ་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ། དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་ཞིག་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །

དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་གང་ལ་དཔྱད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱ་བྱེད་དགེ་སྡིག་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ནི་འགོག་མེད་དུ་འཆར་ཞིང་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་ནས།

རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་དང་།།
བྱ་བྱེད་འཐད་པའང་མི་འགལ་ཞིང་།།

ཞེས་དང་། རྗེ་མི་ལས་ཀྱང་།

མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ།།

ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ནའང་། བདེ་སྡུག་སོགས་བཟང་ངན་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསྙོན་མེད་དུ་འཇོག་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྨ་མེད་པ་ལགས་ཤིང་། ཚུལ་འདི་ནི་རང་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞིང་། གནད་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སྡེ་འོག་མ་ཀུན་དང་མི་མཐུན་པའི་ལུགས་འདི་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁས་ལེན་གཙོ་བོར་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་ནི། ༡ ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ༢ རང་རིག་འགོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། ༣ རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ༤ ཤེས་པ་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དོན་ཡང་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དང་། ༥ ཉན་རང་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་དང་། ༦ ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་མོངས་སུ་འདོད་པ་དང་། ༧ ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དང་། ༨ དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཇོག་པ་སོགས་ཏེ།

དེའི་དང་པོ་ནི།

རང་སྡེ་འོག་མ་ཁ་ཅིག་ཀུན་གཞི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ནི་ངེས་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་ལས་བཟང་ངན་གྱི་རྟེན་བཅའ་བའི་གཞི་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་ལ། རང་ལུགས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མེད་ཀྱང་། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་ཉིད་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འཇོག་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མེད་པས་སོ། །

གཉིས་པ་ནི།

རང་སྡེ་འོག་མ་ཁ་ཅིག་གིས། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟུང་བ་མེད་པར། འཛིན་པ་རྫས་གཞན་ཉིད་དང་བྲལ་ཞིང་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་རིགས་ཏེ། ཚད་མས་མ་བཟུང་བའི་ཡོད་པ་ནི་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རང་རིག་གིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་རང་གིས་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་འདོད་དོ། །

དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོད་པར་གྲུབ་ཅེས་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཐལ་ཞིང་། རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ལ་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་ཏུ་འཆར་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མདོ་ལས། རལ་གྲིའི་སོ་ཉིད་ཀྱིས་རལ་གྲིའི་སོ་གཅོད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་རེག་པ་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །

གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་ནའང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་མྱོང་དྲན་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ་ཏེ། མྱོང་དྲན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་འཇུག་པ་ལས།

གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་ན།།

མ་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡི།།
མ་གྲུབ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན།།
རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི།།
དེ་ལྟའང་དྲན་པས་དྲན་པར་རིག་མིན་ཏེ།།

གཞན་ཕྱིར་

ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། །

རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔར་སྔོན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ལས་ཕྱིས་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་སྐྱེ་བ་ན། སྔར་སྔོན་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྤངས་ནས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྔར་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་དགུན་དུས་སུ་རང་ཉིད་བྱི་བས་རྨུག་པ་ན་དུག་ཞུགས་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་རྨུགས་པ་མྱོང་གི་དུག་མ་མྱོང་ལ། ཕྱིས་དབྱར་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་ཐོས་ནས་སྔར་གྱི་དུག་ཞུགས་པ་ལངས་ཏེ་ན་བ་ན་རྨུགས་པའི་ཚེ་དུག་ཞུགས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་དྲན་ཀྱང་། སྔར་རྨུགས་དུས་སུ་དུག་མ་མྱོང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས།

གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས།།
དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ།།

ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

འདིར་དེང་སང་གི་སྤྱོད་འཇུག་ཊཱི་ཀ་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས། ༼མི་ཕམ་༽ མདོར་ན་རང་རིག་པ་འགོག་པ་ནི། དོན་དམ་པར་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་བེམ་པོ་ལས་ལོག་ཙམ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་པར་འདོགས་པའི་ཚུལ་དེ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཀག་ན་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་པ་དང་། མཐར་དོན་རིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པས་གནོད་ཅེས་དང་། ལུགས་འདིར་ཐ་སྙད་དུའང་རང་རིག་དང་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་ཟེར་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་ནི་བཀག་པའང་མེད་ལ་སྒྲུབ་པའང་མེད་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་བཀག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བའང་རང་གི་ནང་ཆ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།

ལུགས་འདིར་དོན་དམ་དུ་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུའང་རང་རིག་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་འཇུག་འགྲེལ་དུ། འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ནའང་རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་བཀག་པ་མ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་པོ་དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རང་ལ་བློ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་པ་དང་། དོན་རིག་གི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་དགོས་མེད་ཀྱི་དགག་པ་རྣམས་ཀྱང་འདོར་དུ་རིགས་ཏེ། གོང་དུ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་འཆད་པ་ལ་དགོས་པ་ཡོད་ཅིང་། གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ལུགས་རྣམས་སོ་སོ་ནས་མ་འདྲེས་པར་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བ་ག་ལ་རིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལུགས་འདིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་འགོག་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་ཕྱི་དོན་འགོག་ཏུ་མི་རིགས་གསུངས་པ་སོགས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་འདོད་དུ་ག་ལ་ནུས་ཏེ་མི་ནུས་སོ། །

གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདིར་འཁྱོགས་བཤད་ཀྱི་ཚིག་ཕྲེང་འདི་དང་རིགས་མཐུན་པ་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་དགག་ཏུ་མ་ལངས་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་བཀོད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ཙམ་བསྟན་པ་འདི་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ཕལ་ཆེར་འགོག་པར་ཡོད་པས་ཞིབ་མོའི་བློས་གོ་བསྡུར་མི་དམན་པ་རེ་མཛོད།

རྒྱལ་གསུང་དྲི་མེད་གསེར་གྱི་ལྷུན་པོ་ནི།།

ཁུངས་ལྡན་ལུང་རིགས་རིན་ཆེན་ཕྲས་མཛེས་ཤིང་།།
དགག་སྒྲུབ་རྟ་བདུན་འོད་ཀྱི་ཟེར་འཁྱུད་པ།།

འདི་ཡང་རྒྱལ་བསྟན་མཛེས་པའི་དཔྱིད་དུ་གྲུབ། །

གསུམ་པ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་པས་སོ། །བཞི་པ། ཕྱི་དོན་ཡང་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་ཅི་ཡང་འཐད་པས་སོ། །ལྔ་པ། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་གོང་དུ་ཅུང་ཟད་བཤད་ཟིན་ལ། དྲུག་པའང་། གོང་དུ་དགག་བྱའི་གནད་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་ངེས་སོ། །བདུན་པ། ཞིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པའི་རྩ་ཤེས་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན།། ཞེས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དང་། དེ་ཞིག་པ་དེའི་དངོས་མེད་དེ་གཉིས་ཀ་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པའི་འགྲོས་སྦྱར་ཏེ་དཔྱད་ན། བརྒྱད་པ། དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ལུགས་འདིར་རང་སྡེ་འོག་མ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཞལ་བཞེས་དེ་དག་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐ་སྙད་དུའང་ཁས་མི་ལེན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་བཤད་དོ། །

དེ་ལྟར་ལུགས་འདིར་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིག་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཤིང་། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཞེས་མཚན་དུ་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ན་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་བཤད་པ་འུད་ཆེན་པོས་དྲངས་ཏེ་ལུགས་འདིའི་དགོངས་དོན་དང་མཚན་གྱིས་སྒྲ་བཤད་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲས་པ་རྣམས་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།

དེ་ལྟར་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་མཁས་པ་དང་གཞུང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྲངས་ཏེ། རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་རྙེད་པ་བྱ་ཞིང་། གཞན་ལའང་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ཡིན་གྱིས། གཞན་དུ་ན་མཚན་ལྡན་གྱི་སློབ་དཔོན་དང་ལུང་རིགས་ཡང་དག་ལ་མ་བརྟེན་པ་རྟོག་བཟོ་དང་ཕོ་ཚོད་ཀྱི་དཔྱད་པས་ནི་ཟབ་མོའི་ལམ་འདི་དག་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཉེས་ཏེ་མཐར་འཛིན་གྱི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བ་ཉིད་དང་། ཚུལ་དེ་དག་ལས་ཟློག་པས་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཉིད་དེ། འཕགས་པ་ཀླུས།

དེ་བཞིན་ལོག་པར་བཟུང་བ་དེས།།

འཕུང་བ་དག་ནི་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང༌།།
ལེགས་པར་ཤེས་པས་བདེ་བ་དང༌།།

བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ།།

ཅེས་དང་། ཡང་དེ་ལྟར་ན་རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་ནན་ཏན་གྱི་བརྩོན་པ་མཆོག་ཏུ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ།

དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་སྤོང་བ་དང་།།

མེད་པའི་ལྟ་བ་སྤང་ནས་ནི།།
དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི།།

ཤེས་པ་ནན་ཏན་མཆོག་མཛོད་ཅིག།།

ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཟབ་མོའི་ལམ་བཟང་པོ་དེ་དག་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་རིང་དུ་མི་འགྱངས་པར་ལོངས་མེད་ཀྱི་དྲན་པས་བསྐུལ་ནས་ཤིན་ཏུའང་དབེན་པའི་གནས་སུ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་དག་ལ་ནི་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་དོན་གྱི་བསྟན་འཛིན་ནམ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ། །ཞེས་སྔགས་པར་འོས་པ་ཉིད་དེ་བསྔགས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །

འདིར་སྨྲས་པ།

རླབས་ཆེན་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྷ་ལམ་ཡངས་པོར་དྲི་མེད་མཁྱེན་པའི་ཆར་སྤྲིན་འཁྲིགས།།

ཚད་ལྡན་ལུང་གི་གློག་འཕྲེང་གཡོ་དང་ལྷན་ཅིག་ལེགས་བཤད་འབྲུག་སྒྲ་ལྡིར།།
རྣོ་ངར་རིག་པའི་ཐོག་མདའ་འཕངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་ངན་བྲག་རི་བཅོམ།།

དཔལ་ལྡན་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི།།

ལུགས་བཟང་དྲི་མེད་བ་ཀུ་ལ་ཡི་ཁ།།

ཤིན་ཏུ་འབྱེད་པ་དཀའ་བའི་གནས་དེ་ནི།།
འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ལེགས་བཤད་འགྲམ་ཆང་གིས།།
གསལ་བར་ཕྱེས་པའི་དགེ་མཚན་ཕྱོགས་འདིར་འབར།།

ཚུལ་དེའི་བཞེད་གཞུང་དྲི་མ་མེད་པ་ལ།།

རབ་གུས་ཡིད་ཀྱི་མཆོད་སྤྲིན་སྒྲེང་བཞིན་དུ།།
ཀུན་ཕན་ལྷག་བསམ་གློག་གི་ཕྲེང་བ་བཅས།།

ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱི་དབྱར་རྔ་ཅུང་ཞིག་བརྡུང་།།

བདག་ནི་བློ་གྲོས་རྟུལ་ཞིང་སྦྱངས་པ་དམན།།

ཟབ་དོན་འབྱེད་པའི་སྤོབས་པ་ཕྲ་ནའང་།།
མོས་ལྡན་ངག་གིས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བ་དང་།།

འགའ་ལ་ཕན་པ་སྲིད་སྙམ་གཏམ་འདི་བྱས།།

ཚུལ་འདི་འབད་ལས་དགེ་བ་གང་ཐོབ་པ།།

དེ་ཡང་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི།།
བསྟན་པ་རིན་ཆེན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་།།

འགྲོ་ཀུན་གཏན་བདེར་ཁྲིད་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ།།

ཞེས་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའང་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱོད་འཇུག་ཤེར་ལེའི་འགྲེལ་པ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་གོང་འོག་རྣམས་སུ་ལུང་རིགས་ཡང་དག་དང་འགལ་ཚབས་ཆེ་བ་མང་ཙམ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཉེ་ཆར་ཟབ་ལམ་ལ་མོས་པ་ཐོབ་པའི་ལུང་རིགས་སྨྲ་བ་དུ་མས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཡོངས་འཛིན་དུ་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་རིང་དུ་འཚོ་བའི་སྡོམ་བརྩོན་མདོ་སྨད་སྐར་འཛིན་གྱི་སའི་ཆར་བྲག་དཀར་སྤྲུལ་མིང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་ཐོག་དབུས་འགྱུར་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སྡོད་དུས་སྦྱར་བ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།

[edit]

Source	Khenpo Tamphel input from BDRC W23608-v12_img401-436
Date	2024-06-25
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

༄༅།།ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་ལ་ཀླན་ཀ་བགྱིས་པ་དང་པོ་བཞུགས་སོ།།

བྲག་དཀར་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས། 1866–1928

398

༄༅།།ཟབ་མོ་དབུ་མའིགནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ། བླམ་དང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།

ཚོགས་གཉིས་གསེར་གྱི་རྩ་བ་རབ་ཏུ་བརྟན།། ཕྱིན་དྲུག་ཡལ་འདབ་སྟོབས་བཅུའི་མེ་ཏོག་བཀྲ།། དེ་ཉིད་འབྲས་བཟང་གཡུར་དུ་བཟའ་བ་ཡི།། སྟོན་པ་མཉམ་མེད་དཔག་བསམ་དབང་པོ་རྒྱལ།། ཟབ་མོའི་དོན་གཟིགས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་དང་།། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་ལ།། རབ་ཏུ་བདུད་དེ་ཟབ་མོའི་གཏམ་འདི་བྱ།།

དེ་ལ་འདིར་གཏིང་མཐའ་མི་མངོན་པར་སྣ་ཚོགས་པའི་ལས་ཀྱི་རྦ་ཀློང་འཁྲུགས་ཤིང་ཉོན་མོངས་པའི་ཆུ་སྲིན་གྱི་འཛིན་ཁྲིས་ཁྱབ་པ། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་གྱི་འབུ་སྲིན་དུ་མས་བར་མཚམས་མེད་པར་མནར་བའི་ལུས་ཅན་མཐའ་དག་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་བཀྲི་བའི་ཐབས་སུ་སྟོན་པ་མཉམ་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སྩལ་བའི་ནང་ནས་རབ་ 399 དང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཤེར་ཕྱོགས་ཀྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ལ། དེ་ལའང་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་རིམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ལ་ལྟ་ཅི་སྨྲོས། ཉན་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཙམ་དང་། ཕྱིན་ཆད་ངན་སོང་དུ་མི་ལྟུང་བའི་བཙན་ས་ཟིན་པ་ཙམ་ལའང་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ནི་ངེས་པར་མཐོང་དགོས་ཤིང། གཞན་ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་མཚན་བཅས་མཚན་མེད་ཀྱི་ལམ་མམ་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ལམ་དག་ལྟ་བ་འདི་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། ཐ་ན་མཆོད་པ་བྱིན་རླབས་ཙམ་ཡན་ཆད་ལའང་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་བའི་ཤེས་རབ་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་དོན་ཟབ་མོ་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ནི་རང་རེའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཁོ་ན་ལས་རྙེད་ཀྱི། གཞན་དུ་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་སོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལས་ནི་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པའི་ལྟ་བ་ངན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་རེའི་སྟོན་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་དོན་ཟབ་མོ་རང་གིས་མངོན་དུ་མཛད་དེ་གཞན་ལའང་

400

བརྩེ་བ་ཆེན་པོས་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེས་ན་ཟབ་མོ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་གནད་ནི་མཁས་གྲུབ་ཚད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལུང་རིགས་ཡང་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་དེང་སང་དུས་དབང་གིས་གཞུང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལ་དྲང་ངེས་ཀྱི་གནད་རྣམས་འབྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ནའང་། བསྟན་པ་ལ་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་སྤོབས་པ་ཅུང་ཟད་དགེ་བ་མདོ་ཁམས་འཇམ་དབྱངས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་མཛད་པའི་སྤྱོད་བཇུག་ཤེར་ལེའི་འགྲེལ་པ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དག་ལ་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ཁས་ལེན་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་ཧམ་བཤད་དང་དོན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་དགག་བཞག་སོགས་ཀྱིས་ལུང་རིགས་ཚད་ལྡན་དང་འགལ་ཚབས་ཆེ་བར་མང་ཙམ་འདུག་པ་འདི་ལ་ཟབ་དོན་བཤད་པའི་ཞོར་དུ་དགག་བཞག་ཅུང་ཟད་ཅིག་བྱ་བ(ར)་སྤྲོ་སྟེ། དེ་ཡང་རང་ཉིད་མཁས་འདོད་དང་། གཞན་ལ་མི་སྙན་པ་སྒྲོགས་འདོད་ཀྱི་བསམ་པའི་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཕྱིས་འབྱུང་གི་བློ་གསལ་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་རྟོག་དང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲ་བ་གཅོད་པའི་ཆེད་དུའོ། །

དེས་ན་འདི་ལ་གཉིས། དགག་བྱ་ངོས་བཟུང་བ་དང། བདག་མེད་གཏན་ལ་འབབས་བའོ། །དང་པོ་ནི། བདག་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྔོན་

401

ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་དུང་ཡན་ཆད་དུ་འཁོར་བར་འཁྱམ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ནི་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ལ། དེ་དངོས་འཛིན་པ་ལའང་རང་སྡེ་རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་བདེན་གྲུབ་དང་། དེར་འཛིན་པའི་བློ་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞེད་དོ། ། ཐལ་འགྱུར་པ་རང་ལུགས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པ། ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་བདེན་གྲུབ་དང་དེར་འཛིན་པའི་བློ་ལ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་བཞེད་དོ། །དེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པའམ། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས།

སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་།། གསེར་གྱི་ཁང་མཆོག་འབར་བ་ཡིད་འོང་བ།། འདི་ན་དེ་ལའང་བྱེད་པོ་དགའ་མེད་དོ།། དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན།། རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་བཏགས་ཏེ།།

ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡུལ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་དེ་ལའང་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་མིན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞིག་སྟེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་ང་དང་ངའི་སྙམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་

402

རྣམ་པར་ཞུགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། བདག་གི་བའི་མཚན་གཞི་མིག་སོགས་དང་། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་བཟའ་བཏུང་དང་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀའང་འཁོར་བའི་རྩ་བ་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་གསུངས་ལ། དེའང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་མ་རིག་པ་ལྷན་སྐྱེས་འབྱུང་སྟེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས།

ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ།། དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཉིད།། ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ།། དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན།།

ཞེས་ཇི་སྲིད་ཕུང་པོ་བ་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འཛིན་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ། དེ་ལས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཉིད་འབྱུང་ལ། འཇིག་ལྟ་མ་ལུས་པ་སྤངས་པ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉིད་ངེས་པར་སྤོང་དགོས་པར་བསྟན་ཏེ། རྐང་པ་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ཡོད་ན། དེ་ལས་ལས་དབང་གིས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་བསྟན་ནོ། །ལུང་འདི་ཡི་དོན་འདི་བཞིན། ཟླ་བས་ཀྱང་བཞེད་པའི་འཐད་ལྡན་དུ་འཛིན་གྱི། གཞན་དུ་ན་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱོད་ཊཱིཀ་སོགས་སུ་འཇུག་པ་ལས། བདག་མེད་མཐོང་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤངས་ཤིང་།། ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་བཞིའི་དོན་དང་གཅིག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་གཞུང་ཆེན་པོ་ལ་གོམས་འདྲིས་

403

དམན་པའི་རང་མཚངས་ངོམས་པའོ། ། དེ་ལྟར་ལུང་འདིས་ནི་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པར་ཡོད་པའང་དོན་གྱིས་བསྟན་ཏེ། བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ཁྱད་མེད་ཅིང་། དེ་དག་གི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བར་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བའི་(བས་)། འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བའི་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སུས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པས་ཉན་རང་ལ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པ་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང་།

(9.40) བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་གྱུར་གྱི།། སྟོང་ཉིད་མཐོང་བས་ཅི་ཞིག་བྱ།།

ཞེས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་ན། ཉོན་མོངས་སྤང་བའི་དོན་དུ་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བ་དོན་མེད་པར་གྱུར་བ་དང་། གང་ཕྱིར་ལུང་ལས་ཞེས་ཚིག་རྐང་གཉིས་དང་། (9.44) བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན།། ཞེས་ཚིག་རྐང་བཞིས་ལུང་ལས་ཀྱང་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་ལམ་འདི་དང་བྲལ་ན་བྱང་ཆུབ་གསུམ་པོ་གང་ཡང་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་། སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་གྲོལ་བ་མི་ནུས་པ་བསྟན་ནོ། ། (9.45) དེ་ནས། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་དེའི།། དེ་མ་ཐག་ཏུ་དེ་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གལ་ཏེ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ནི་མི་དགོས་ཀྱི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་

404

པས་ཉོན་མོངས་ཟད་པར་སྤངས་ཏེ་གྲོལ་བ་འཐོབ་པོ་ཞེ་ན། མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་དགྲ་བཅོམ་པ་དེར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ།། ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན།། ཞེས་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་རེ་ཞིག་མེད་ཀྱང་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མར་འཕེན་པའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། (9.46) ཡང་དེའི་ལན་དུ། རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ནི།། མེད་ཅེས་ངེས་པ་ཉིད་ཅེ་ན།། ཞེས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་མི་ལེན་པ་ནི་ངེས་པ་ཉིེད་དེ། སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་ལམ་བསྒོམ་པས་ཟད་པར་བྱས་པས་སོ། །ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ། སྲེད་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་།། ཀུན་རྨོངས་བཞིན་དུ་ཅིས་ཏེ་མེད།། (9.47) ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲེད་པ་ཡིན།། ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་ཡང་ཡོད།། ཅེས་ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲེད་པ་འདི་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་། ཀུན་རྨོངས་ལ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྲེད་པ་ལ་ཡང་མངོན་པ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱིས་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཅི་སྟེ་མེད། དེས་ན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་

405

འགྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་ཀྱང་། གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཞིག་ཅི་སྟེ་མེད། དེས་ན་ཁྱོད་འདོད་པའི་དགྲ་བཅོམ་དེས་ནི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཚོར་བ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་མངོན་འགྱུར་ཙམ་ཡང་མ་སྤངས་པ་དེས་ན་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་འདོད་ཀྱི་སྲེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྒྱུ་རྐྱེན་གྲངས་ཚང་བ་ལས་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །

འདིར་དེང་སང་གི་སྤྱོད་ཊཱིཀ་པ་ཁ་ཅིག་ནི། ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་འདིར་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་ཞེས་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དེ་ཞེས་སོགས་སྨྲོས་ཏེ་དགག་ཁུལ་བགྱིས་པ་ནི་མུ་ཏོ་བས་རྒྱལ་པོ་ལ་འཐབ་པ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། འདིའི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཡང་སྲིད་ཕྱི་མ་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་མེད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་མི་རྟག་སོགས་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་མི་གྲོལ་རྩོད་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་དོན་ལ་མི་གནས་པའི་དགྲ་བཅོམ་མཽ་གལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་དང་བསམ་མི་ཁྱབ་འགྱུར་གྱི་འཆི་འཕོ་སོགས་ལ་སྦྱར་ནས་གྲོལ་བ་གཏན་དུ་བ་ཡིན་མིན་རྩོད་པ་སོགས་རང་གིས་རང་ལ་ངལ་བ་སྟེར་མི་དགོས་སོ། ། ཕ་རོལ་པོས་མི་རྟག་སོགས་རྟོགས་པའི་ལམ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འདོད་པའི་འདོད་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་དེ་

406

ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་མི་འདོད་པར་ཐལ་བ་འཕངས་པ་ལ། ཕ་རོལ་པོས་མངོན་གྱུར་ཙམ་སྤངས་པས་གྲོལ་བར་མི་འདོད་པས་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཐལ་བ་ཞེས་རང་གིས་ཐལ་འགྱུར་གྱི་འགྲོ་ཚུལ་ཟུར་ཙམ་ཡང་མི་ཤེས་པའི་ནང་ཆ་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་དེ་འདྲ་མི་མཛད་པར་ཞུ། རྒྱ་འགྲེལ་ཡིན་ཡང་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་ན་བླང་བྱའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་། སྲེད་འདི་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་ཀྱང་། གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་སྦྱར་བ་མི་འཐད་དེ། སྤྱིར་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་མཉམ་པའི་བདག་འཛིན་དུ་མས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་དུ་མ་ཡོད་པ་འགལ་ཞེས་སོགས་སྨྲོས་ཏེ་དགག་ཁུལ་བགྱིས་ཀྱང་། ཕ་རོལ་པོས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བདག་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་མངོན་གྱུར་བ་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་ན་སྲིད་པ་ཉེར་ལེན་གྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་སྤངས་ཞེས་འདོད་པ་ལ། ད་དུང་དེ་ཙམ་གྱིས་སྲིད་པ་ཉེ་བར་ལེན་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་སྲེད་པ་མི་ལྡོག་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱིས་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྲེད་པ་འདི་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་ཡང་། ཤེར་མདོ་ནས་བཤད་པའི་གང་ཟག་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་

407

འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པ་ནི་དེ་དག་གིས་མངོན་གྱུར་ཙམ་ཡང་སྤངས་མ་ནུས་ལ། དེས་ན་འཇིག་ལྟ་དེ་དག་གིས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ནི་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་རྩོད་པ་སྔ་མའི་རྗེས་འབྲེལ་དུ་མཐར་གྱིས་རྩོད་པ་ནི་དོན་གྱི་མཁས་པའི་སྲོལ་ལོ། ། དེས་ན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་དུས་མཉམ་པའི་བདག་འཛིན་དུ་མས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་དུ་མ་ཡོད་པར་འགལ་བ་དང་། ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ཚན་དུ་གྱུར་པའི་སྲེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་པ་ཡོད་པའི་ཞལ་བཞེས་མི་འདུག་ཅིང་། ཕ་རོལ་པོས་འདོད་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཕ་རོལ་པོས་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཡོད་པར་འདོད་ན་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་ཆེད་དུ་སྨྲ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཀུན་རྨོངས་ཞེས་པའི་ཚིག་གིས་སྲེད་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཞིག་ནི་སྟོན་བྱས་ན་འོས་ཡིན་ཏེ་རྩོད་པ་སྔ་མའི་འགྲོས་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་མཁས་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དོན་འོལ་སྤྱི་ཙམ་ཡང་མ་གོ་བར་དོན་མེད་ཀྱི་ཅ་ཅོ་སྒྲོགས་པ་འདི་དག་ནི་འབེན་རྩད་མ་ཆོད་པར་མདའ་འཕེན་པ་བཞིན་དུ་མཁས་པས་མཐོང་ན་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སོ། ། དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ཕལ་ཆེར་ལོག་རྟོག་ཤ་སྟག་ཏུ་འདུག་པས་རེ་རེ་ནས་དགག་པ་བགྱིད་དུ་མ་ལངས་ཀྱང་། སྐབས་སུ་གནས་པ་འགའ་ཞིག་ལུང་རིགས་ཉུང་ངུས་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ནི་རྨོངས་པ་སྤྱི་དང་། གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་སྟེ། ཤིང་དང་པ་ལ་ཤ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དང་། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཕུང་སོགས་ཤེས་བྱ་

408

མཐའ་དག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ཞེས་དང་། དེས་རྟོགས་པའི་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཚེ་བ་ཡིན་ཞེས་དང་། བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཡང་ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཆ་སྤོང་ལ། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་སྒྲིབ་གཉིས་མཉམ་པར་སྤངས་ནས་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་ཀྱང་དེ་ཕན་ཆད་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་འབའ་ཞིག་སྤོང་བར་འདོད་ནས་བོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་དང་མི་བསྲེ་ཞེས་སྨྲས་ཀྱང་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་མ་མཐོང་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་གང་ཟག་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་ཐལ། འདོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐལ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཉོན་མོངས་ཐ་དག་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུགས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་བདེན་འཛིན་གང་ཞིག་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཏུ་བཞེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པས་ཕུང་སོགས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་ན། དེ་ཆོས་ཅན། འཁོར་བ་ལས་མ་ཐར་བར་ཐལ། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཕུང་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ་འཇུག་པ་ལས།

ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིས།། གཟུགས་སོགས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་།། གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སོགས།། སྐྱེ་འགྱུར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་

409

རྟོགས་མེད་ཕྱིར།། ཞེས་དང་།

དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང་།། བདག་གི་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་པ།། ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་པ་ཡི།། འགྲོ་ལ་་་་ ཞེས་བདག་དང་བདག་གི་བའི་མིག་སོགས་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་མི་འཆད་ཅེས་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིགས་པ་དྲུག་བཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། གང་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དམིགས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ།། ཞེས་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱི་གནོད་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། ། ཡང་དེ་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇུག་འགྲེལ་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའང་དགོངས་པ་མ་ལོན་པ་ཉིད་དེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ་བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་ཞེས་སོགས་ཤེས་བྱེད་ཁུངས་དང་བཅས་ཏེ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཉན་རང་འཕགས་པས་སྟོང་ཉིད་ཉི་ཚེ་བ་ལས་མ་རྟོགས་པ་སོགས་འཁྱོགས་བཤད་ཀྱི་བ་མོས་ལུགས་བཟང་གི་པདྨོ་གཞོམས་པར་མི་བྱའོ། ། དེ་ནས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཚུལ་ཡང་མི་འཐད་དེ། ཉོན་མོངས་པ་ས་བོན་དང་བཅས་

410

པ་མ་སྤངས་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་ཆ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ལྷུང་བའི་སྣུམ་དེ་མ་ཟད་བར་དུ་སྣུམ་གྱིས་གོས་པའི་དྲི་མ་ཕྲ་མོ་སེལ་མི་ཐུབ་པ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་དང་འཕྲད་པའི་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་ཀྱང་བག་ཆགས་ཡོད་པས་ཞེས་སོགས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལུང་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ལ་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་ན་བོད་ཀྱི་ཞེ་འདོད་ཡིན་ཡང་དང་དུ་བླང་བར་རིགས་སོ། ། འོ་ན་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དུ་མ་ནས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་དྲངས་ཤེ་ན། ཡོད་དེ། དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་མེད་ཅེས་པ་ནི་ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་ཀྱང་། དེ་དག་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལུང་རིགས་ཚད་ལྡན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་མགྲིན་པ་གཟེངས་(བསྟོད)བཏེགས་ཏེ་སྨྲའོ། །

༈ གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གཞི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ངོས་བཟུང་བ། བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་དོན་སོ་སོ་ནས་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དབྱེ་གཞི་ཤེས་བྱ་ལ་དབྱེ་བའི་ཆོས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡབ་

411

སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་དེ་བཞིན་དོན་དམ་སྟེ།། བདེན་པ་གསུམ་པ་ནམ་ཡང་མ་མཆིས་སོ།།

ཞེས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་བདེན་པ་གསུམ་པ་ནི་དུས་ནམ་ཡང་ཡོད་པར་མ་ཡིན་པ་བསྟན་ལ། དེས་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་པ་དག་ཀྱང་འདིར་བདེན་པ་གཉིས་སུ་མ་འདུས་པའི་སྐྱོན་མེད་དེ། སྡུག་ཀུན་གཉིས་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། འགོག་པའི་བདེན་པ་ནི་དོན་དམ་བདེན་པའི་ཁུངས་སུ་འདུ་སྟེ། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཀུན་འབྱུང་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཁུངས་སུ་གཏོགས་སོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་དོན་དམ་པའི་རང་གི་ངོའོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། བདེན་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོའང་བཞག་ཏུ་ཡོད་དེ། གཉིས་སྣང་གི་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་གང་ཞིག བློ་དེས་རང་ཉིད་གཉིས་སྣང་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་དང་། གཉིས་སྣང་གིས་བློས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་གང་ཞིག རང་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མས་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གི་སྒྲ་དོན་ཡང་ཡོད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་དང་སྐད་དོད་གཅིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་དང་། བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་ངོར་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དམ་

412

པའམ་ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡིན་པས་ན་དོན་དམ་དང་། བསླུ་བའི་ཆོས་སུ་མ་གྱུར་པ་བདེན་པས་ན་བདེན་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་སྟེ།། འདི་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འདོད།། དོན་དམ་བློ་ཡིས་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།། བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་འདོད།། ཅེས་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་དབྱེ་གཞི་བྱས་ནས་དེ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་བསྟན། ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བསྟན་པའོ། ། འདིར་དེང་སང་གི་སྤྱོད་འཇུག་ཊཱི་ཀ་བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ལུང་འདིའི་དོན་འགྲེལ་བ་ན། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་མིན་གྱི་མཐའ་ཀུན་དང་བྲལ་བས་བློ་ཡིས་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། བློ་དང་སྒྲ་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་གྱི་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཚིག་རྐང་སྔ་མ་དམ་བཅའ་དང་ཕྱི་མ་རྟགས་སུ་བྱས་ཏེ་འགྲེལ་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་མི་འཇལ་བས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཆོས་ཅན། གཏན་མེད་པར་ཐལ། བློའི་གཞལ་བྱ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་ཐལ། གཅིག་ཤོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད།། སྟོང་ཉིད་ཁོ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡིན།། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངེས་པའི་ཕྱིར།། བྱས་

413

དང་མི་རྟག་དག་བཞིན་ནོ།།

ཞེས་བདེན་གཉིས་ངོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ། མེད་ན་མི་འབྱུང་ངམ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པར་ངེས་ཤིང་། བྱས་དང་མི་རྟག་བཞིན་ཡིན་པ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་དེ་ཆོས་ཅན། བློའི་ཡུལ་ཡིན་པར་ཐལ། འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གཞལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འཇུག་འགྲེལ་ལས། དེ་ལ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཡུལ་ཉིད་ཀྱི་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི་ཞེས་དང་། མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་རབ་ཏུ་གཟིགས་རབ་ཏུ་མཁྱེན། ཞེས་དང་། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང་། དེ་མེད་ན་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་རིགས་པ་སྟེ་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། ། ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་དེའི་འོག་ཏུ་ཐ་སྙད་དུ་ནི་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡུལ་ཅན་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡུལ་དུ་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་རུང་གི་དོན་དམ་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བྱའམ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཞེས་སྨྲ་ན་ཚིག་དེ་དངོས་ཤུགས་མི་འགལ་ལམ། ཞེས་ཕྱོགས་སྨྲ་བའི་རིགས་པ་ལ་ཟུར་ཟ་བ་སྐད་དུ་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་ཕྱོགས་སྨྲ་བ་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པའི་ཁར་རང་གི་ནང་ཆ་སྟོན་པར་ངེས་ཏེ། ཕྱོགས་སྨྲ་བས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡུལ་དུ་འདོད་ཅེས་སྨྲས་པ་ལས། དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་གཟུང་བྱའམ་ཤེས་བྱ་ཡིན་ཞེས་མ་

414

སྨྲས་པས་གནོད་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་ལ། རང་གིས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཤེས་བྱ་ཡིན་མིན་དཔྱད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་མེད་དཔྱད་པ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་མ་ཕྱེད་པའི་རང་མཚངས་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་འདི་དག་གིས་ལུང་རིགས་སྔ་མའི་གནོད་བྱེད་བཟློག་སྟེ་གོང་གི་འབྲེལ་ངག་འཐད་པར་འགྱུར་སྙམ་ན་མི་འཐད་དེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐ་སྙད་དུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་བྱར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་བྱས་པར་མངོན་ལ། འདོད་ཀྱང་དགོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་བཞག་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཞིག། དོན་དམ་བདེན་པའང་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར། སྔ་མ་ལ་དོགས་པ་མེད་ཅིང་། ཕྱི་མ་གྲུབ་སྟེ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ནའང་ཇི་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གསུང་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སླུ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པར་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་ཤིང་འདོད་ན་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོའི་གསུང་ཚིག་རྐང་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ཀྱང་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་བཞག་འཆད་བྱེད་ཡིན་པས་བདེན་གཉིས་ཐ་སྙད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་པར་འདོད་དགོས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་དེའི་ཕྱིར། ཚིག་རྐང་སྔ་མས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོན་དམ་པར་བློའི་ཡུལ་མིན་པར་དམ་བཅས་ཞེས་འགྲེལ་བ་ནི་གཏན་ནས་མི་འཐད་པ་ཉིད་དུ་གསལ་ལོ། །དེས་ན་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་དག་གཉིས་སྣང་གི་བློའི་ཡུལ་

415

ཡིན་མིན་གྱི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་སྟེ་དོན་ལ་གནས་པས་སོ། ། ཁྱོད་ཀྱིས་ད་དུང་འདིའི་གོང་འོག་རྣམས་སུ་འདི་དང་རིགས་མཐུན་པར་དགོས་མེད་ཀྱི་དགག་བཞག་དང་། ལུང་དོན་ལ་དྲང་ངེས་སྐབས་མ་ཕྱེད་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲེལ་བ་ནི་ཆེས་མང་ཡང་དོན་གྱི་སྙིང་པོས་དབེན་ཕྱིར་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མི་ལངས་སོ། ། གཞུང་ལུགས་ཟབ་མོར་དཔྱད་པའི་བློ་སྟོབས་ཞན།། འཁྱོགས་བཤད་ལྤགས་པའི་གཤོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས།། ཟབ་དོན་གནམ་འཕང་གཅོད་དུ་རློམ་པ་རྣམས།། དཔྱད་གསུམ་འཕྲང་ལ་གཞོལ་ཚེ་རང་མཚངས་ངོམས།། ཞེས་བྱས་སོ། །

དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་པོ་དེ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་སྤྱིར་ཡང་ལོག་གི་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་འདོད་དེ། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་དེའི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཡུལ་ཅན་ཡང་དག་པ་དང་། དེའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་རྣམས་ཡུལ་ཡང་དག་པ་དང་། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་སླད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་ཅན་ལོག་པ་དང་དེའི་ཡུལ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཆ་སོགས་ཡང་(ཀྱང་)ལོག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་བཞག་གོ ། ཡུལ་ཡང་དག་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། བདག་འཛིན་ཕྲ་མོ་གཉིས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་བདག་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་དག་ཡིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་

416

ཤེས་པ་ཡིན་མིན་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་དང་མི་ཕྱོགས་པའི་ཤེས་པ་ལ་བྱེད་ཅིང་། དེ་ལའང་ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་ཤེས་པ་སོགས་དུ་མ་ཡོད་དེ་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །

༈ གཉིས་པ་ལ་གཉིས། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐར་འདོད་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ནི་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས། བདག་ཅི་འདྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཤེས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅི་འདྲ་དེ་འདྲ་ཆོས་ཀུན་ཤེས། ཞེས་དང་། ཟླ་བས་ཀྱང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད།།

ཅེས་པའི་རང་འགྲེལ་དུ། ཇི་ལྟར་ཐོག་མར་རྣལ་འབྱོར་པའི་བདག་ཁོ་ན་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་འཇུག་པ་སོགས་ལས་དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པ་མི་འཐད་པར་འགྱུར་རམ་སྙམ་ན་སྐྱོན་མེད་དེ། བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པའི་ཐབས་སུ་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་དགག་པ་གནད་ཆེ་བའི(བས)། རང་སྡེ་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་ཡང་། ཁྱད་པར་དུ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་འཇིག་གནས་གསུམ་དུ་མཐོང་བའི་(བས)རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་དོགས་པ་ཆེ་བའི(བས)་དེ་ཁེགས་ན་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་དམ་བཅའ་བ་ཤུགས་ལ་ཁེགས་པའི(པས)་དེ་དག་ལ་དགོངས་

417

ནས་ཐོག་མར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་འཆད་པར་མཛད་དོ། ། འདིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་པོར་འཆད་པ་ནི་སྒོམ་རིམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པས་དམིགས་ལེགས་པར་ཕྱེད་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྐབས་འདིར་སྒོམ་རིམ་དང་བསྟུན་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དོན་རྩ་ཧྲིལ་གྱིས་བསྡུས་ཏེ་བཤད་དེ། འཕགས་པ་ལྷས། རྟོག་པ་མེད་པར་འདོད་ཆགས་ལ།། སོགས་ལ་ཡོད་ཉིད་ཡོད་མིན་ན།། ཡང་དག་དོན་དང་རྟོག་པ་ཞེས།། བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་འཛིན།། ཞེས་དང་།

དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་། རྟོག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། རྟོག་པ་མེད་པར་ཡོད་པ་ཉིད་མེད་པ་དེ་དག་ནི་གོར་མ་ཆགས་པར་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོས་མ་གྲུབ་པར་ངེས་སོ། །ཞེས་བདག་དང་བདག་གི་བའི་མིག་རྣ་སོགས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེས་པ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་གིས་འཛིན་ཏེ་མི་འཛིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མུན་པས་ཅུང་ཟད་ཁེབས་པའི་ཡུལ་མི་གསལ་བ་ཞིག་ན། ཐག་པ་ཁྲ་བོ་འཁྱིལ་ལུགས་སྦྲུལ་དང་འདྲ་བ་ཞིག་མཐོང་ན་འདི་ནི་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེའོ། །དེའི་ཚེ་ཐག་པ་ནི་སྦྲུལ་དུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཐག་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཆ་ཤས་གང་ཡང་སྦྲུལ་གྱི་མཚན་གཞིར་འཇོག་ཏུ་མ་རྙེད་པས། དེའི་སྦྲུལ་

418

ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་དམ་སྦྲིང་བ་ཞིག་འབྱུང་ན། ང་དེ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་པ་དང་། དུས་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་དང་། མགོ་ལག་སོགས་དེའི་ཆ་ཤས་གང་ཡང་དེའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་ཏུ་མ་རྙེད་པའི་ང་དེ་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་ཙམ་མམ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་ང་ཞིག་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ང་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔའི་སྟེང་དུ་ཡོད་པ་ལས་འོས་མེད་པའི་(པས)དེས་ན་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུ་ཡོད་དམ་ཐ་དད་དུ་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡོད་ཚུལ་ཕུང་གསུམ་པ་ནི་ག་ལ་སྲིད་དེ་མི་སྲིད་དོ། ། གལ་ཏེ་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ན་རང་གི་ཕུང་པོ་ལ་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ང་ཡང་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལྔར་འགྱུར་པར་ཐལ་ཞིང་། ཡང་ན་ང་གཅིག་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་པ(ར)་ཐལ་ལོ། །གཞན་ཡང་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་བཟུང་བ་ལྟར་གྱི་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཡིན་ན། ཕུང་པོ་ལྔ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། ང་ཡང་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་དགོས་ལ། སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པའི་ང་དེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ། དང་པོ་ལྟར་

419

ན་ཚེ་འདིའི་ང་དང་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ང་གསུམ་ཡང་ཆ་མེད་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བར་ཐལ་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཐ་དད་ཡིན་དགོས་པའི་(པས)ཚེ་འདིའི་ང་དང་། ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ང་གསུམ་འབྲེལ་མེད་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བས། ལས་མ་བྱས་པ་དང་ཕྲད་ཅིང་། བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བ་སོགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ཟློག་ཏུ་མེད་པ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ང་དེ་རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་གཅིག་ཏུ་ག་ལ་གྲུབ་སྟེ་མི་གྲུབ་བོ། ། ཡང་ན་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་དང་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་ན། དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ། ང་དེ་འདིའོ་ཞེས་ངོས་འཛིན་རྒྱུ་ཞིག་དགོས་པ་ལ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་མཐའ་བདུན་དུ་བཙལ་བས་མི་རྙེད་ཀྱང་། རང་གི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་དེ་ནི་ཡོད་ལ། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་གམ་ང་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དཔྱད་པར་བྱས་པའི་ང་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ། རང་གི་ཕུང་པོ་དང་ཁང་ཁྱིམ་རི་བྲག་སོགས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། མདོ་ལས། ནང་གི་བདག་ཉིད་སྟོང་པར་ལྟོས།། ཕྱི་རོལ་དག་ཀྱང་སྟོང་པར་ལྟོས།།

ཞེས་ནང་གི་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་དཔྱད་པའི་རིགས་པ་དང་འགྲོས་སྦྱར་སྟེ། དེ་ལས་

420

གཞན་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་ལྟོས་ཞེས་དང་། འཇུག་པ་ལས། བུམ་པ་སྣམ་བུ་རེ་ལྡེ་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ཕྲེང་བ་ལྗོན་ཤིང་དང་།། ཁང་ཁྱིམ་ཤིང་རྟ་ཕྲན་དང་མགྲོན་གནས་ལ་སོགས་དངོས་རྣམས་གང་དག་དང་།། དེ་བཞིན་གང་དག་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འདིས་བསྙད་བ་དེ་རྣམས་རྟོགས་བྱ་སྟེ།།

ཞེས་ལུང་དོན་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན་བདག་གི་གདགས་གཞིའི་ཕུང་པོ་འདི་ནི་བདག་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་སྔར་ལྟར་མང་སྐྱོན་དང་ཆ་ཀུན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་པ་སོགས་ཐལ་ཏེ། དཔེར་ན་རང་གི་ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་འདིའི་སྟེང་དུ་ལུས་ཞེས་རྟོག་པས་ཕར་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལུས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་དག་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྔ་ཚོགས་ཙམ་གྱི་ལུས་འདིའི་སྟེང་དུ་ཡོད་ན། དེ་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན། ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་འདིའི་རྒྱུ་ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་དག་ཀྱང་ཡན་ལག་ལྔ་ཚོགས་ཀྱི་ལུས་སུ་ཐལ་ཞིང་། ཤ་རུས་རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་ལ་ཡན་ལག་ལྔ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱང་ལྔར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། ལུས་དེའི་ཡན་ལག་ལྔ་དང་བྱང་ཁོག་སྟོད་སྨད་ཤ་རུས་ལྤགས་པ་ཆུ་རྒྱུས་དང་། ནང་གི་དོན་ལྔ་སྣོད་དྲུག་ཕྱི་ནང་བར་གྱི་ཟུང་བདུན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་མི་གཙང་བའི་

421

རྫས་སོ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ་ལུས་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་ཞིག་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་ཤེས་པ་ལའང་དཔྱད་དེ། དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་དེ་དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་དེ་དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པ་གཉིས་དང་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་བམ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན་དེ་རིང་གི་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོའི་ཤེས་པའང་ཡོད་པ་ཐལ་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན། དེ་རིང་གི་སྔ་དྲོ་དང་ཕྱི་དྲོའི་ཤེས་པ་གཉིས་རེ་རེ་ནས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ། དེ་རིང་གི་ཤེས་པ་ནི་འདིའོ་ཞེས་བསྟན་རྒྱུ་ཞིག་དགོས་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་གང་ལ་དཔྱད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་ཀྱི་བྱ་བྱེད་དགེ་སྡིག་ལས་རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ནི་འགོག་མེད་དུ་འཆར་ཞིང་འཐད་པ་ཡིན་ཏེ། རྗེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཞལ་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་སྟོང་པ་དང་།། བྱ་བྱེད་འཐད་པའང་མི་འགལ་ཞིང་།།

ཞེས་དང་། རྗེ་མི་ལས་ཀྱང་། མེད་ཀྱང་སྣང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ།། ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་ནའང་། བདེ་སྡུག་སོགས་བཟང་ངན་གྱི་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསྙོན་མེད་དུ་འཇོག་ཤེས་པ་འདི་ནི་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་

422

སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྨ་མེད་པ་ལགས་ཤིང་། ཚུལ་འདི་ནི་རང་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཞིང་། གནད་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་སྡེ་འོག་མ་ཀུན་དང་མི་མཐུན་པའི་ལུགས་འདི་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁས་ལེན་གཙོ་བོར་བརྒྱད་དུ་གྲགས་པ་ནི་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། རང་རིག་འགོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་ཁས་མི་ལེན་པ་དང་། ཤེས་པ་ཁས་ལེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དོན་ཡང་ཁས་ལེན་དགོས་པ་དང་། ཉན་རང་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པར་ཡོད་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་མོངས་སུ་འདོད་པ་དང་། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཇོག་པ་སོགས་ཏེ། དེའི་དང་པོ་ནི། རང་སྡེ་འོག་མ་ཁ་ཅིག་ཀུན་གཞི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཅིང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞིག་ནི་ངེས་པར་འདོད་དགོས་ཏེ། དེ་མེད་ན་ལས་བཟང་ངན་གྱི་རྟེན་བཅའ་བའི་གཞི་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་སྨྲ་ལ། རང་ལུགས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་ཉིད་མེད་ཀྱང་། རང་གི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་

423

ཙམ་ཉིད་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འཇོག་ཆོག་པའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུའང་ཁས་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་མེད་པས་སོ། ། གཉིས་པ་ནི། རང་སྡེ་འོག་མ་ཁ་ཅིག་གིས། ཕྱི་རོལ་གྱི་བཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་རྫས་གཞན་ཉིད་དང་བྲལ་ཞིང་། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་ཅིང་། དེ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་རིགས་ཏེ། ཚད་མས་མ་བཟུང་བའི་ཡོད་པ་ནི་ཁས་ལེན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། རང་རིག་གིས་གྲུབ་བོ་ཞེས་རང་གིས་རང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་ཞིག་འདོད་དོ། ། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཡོད་པར་གྲུབ་ཅེས་སྨྲ་བ་དེ་ལྟར་ན་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཐལ་ཞིང་། རང་གིས་རང་ལ་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ལ་ཇི་ཙམ་དཔྱད་ཀྱང་ཆ་མེད་པའི་གཅིག་ཏུ་འཆར་བ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་མདོ་ལས། རལ་གྲིའི་སོ་ཉིད་ཀྱིས་རལ་གྲིའི་སོ་གཅོད་པར་མི་ནུས་པ་དང་། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ཉིད་ཀྱིས་སོར་མོའི་རྩེ་མོ་ལ་རེག་པ་མི་ནུས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་སོགས་ལུང་རིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཟློག་ཏུ་མེད་དོ། ། གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དྲན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་རང་རིག་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།

424

རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི་དེ་ལྟར་ནའང་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཡུལ་མྱོང་དྲན་པ་མི་རིགས་པར་ཐལ་ཏེ། མྱོང་དྲན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་ན།། མ་གྲུབ་སྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡི།། མ་གྲུབ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན།། རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི།། དེ་ལྟའང་དྲན་པས་དྲན་པར་རིག་མིན་ཏེ།། གཞན་ཕྱིར་ ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་མི་འཐད་དོ། ། རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་ཡོད་དེ། སྔར་སྔོན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་མྱོང་བ་ལས་ཕྱིས་སྔོན་འཛིན་གྱིས་སྔོན་པོ་དཔྱད་པའི་ཚུལ་གྱིས་དྲན་སྐྱེ་བ་ན། སྔར་སྔོན་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྤངས་ནས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྔར་སྔོན་པོ་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་འབྲེལ་བར་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་དགུན་དུས་སུ་རང་ཉིད་བྱི་བས་རྨུག་པ་ན་དུག་ཞུགས་ཀྱང་། དེའི་ཚེ་རྨུགས་པ་མྱོང་གི་དུག་མ་མྱོང་ལ། ཕྱིས་དབྱར་དུས་སུ་འབྲུག་སྒྲ་ཐོས་ནས་སྔར་གྱི་དུག་ཞུགས་པ་ལངས་ཏེ་ན་བ་ན་རྨུགས་པའི་ཚེ་དུག་ཞུགས་པར་འདུག་སྙམ་དུ་དྲན་ཀྱང་། སྔར་རྨུགས་དུས་སུ་དུག་མ་མྱོང་བ་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། གཞན་མྱོང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ལས།། དྲན་འགྱུར་བྱི་བའི་དུག་བཞིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

འདིར་དེང་སང་གི་སྤྱོད་འཇུག་ཊཱི་ཀ་

425

བྱེད་པ་ཁ་ཅིག་གིས། མདོར་ན་རང་རིག་པ་འགོག་པ་ནི། དོན་དམ་པར་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་བེམ་པོ་ལས་ལོག་ཙམ་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་པར་འདོགས་པའི་ཚུལ་དེ་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཀག་ན་རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ལ་བློ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་པ་དང་། མཐར་དོན་རིག་གི་ཐ་སྙད་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་གིས་ཇི་སྐད་གསུངས་པས་གནོད་ཅེས་དང་། ལུགས་འདིར་ཐ་སྙད་དུའང་རང་རིག་དང་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་ཟེར་ཡང་། ཐ་སྙད་དུ་ནི་བཀག་པའང་མེད་ལ་སྒྲུབ་པའང་མེད་མོད་ཀྱི། དོན་དམ་པར་བཀག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བའང་རང་གི་ནང་ཆ་བསྟན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། ལུགས་འདིར་དོན་དམ་དུ་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུའང་རང་རིག་བཀག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་འཇུག་འགྲེལ་དུ། འོན་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་ཡིན་ན་ནི། དེ་ལྟ་ནའང་རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་མི་སྲིད་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ཡང་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་བཀག་པ་མ་ཡིན་ན་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་པོ་དེ་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར། རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། རང་ལ་བློ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་པ་དང་། དོན་རིག་གི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་བ་སོགས་དགོས་མེད་ཀྱི་དགག་པ་རྣམས་ཀྱང་འདོར་དུ་རིགས་ཏེ། གོང་དུ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་འཆད་པ་ལ་

426

དགོས་པ་ཡོད་ཅིང་། གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་གི་ལུགས་རྣམས་སོ་སོ་ནས་མ་འདྲེས་པར་འཆད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་སྨྲ་བ་ག་ལ་རིགས་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ལུགས་འདིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་འགོག་པར་འགྱུར་ལ། དེས་ན་མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་ཕྱི་དོན་འགོག་ཏུ་མི་རིགས་གསུངས་པ་སོགས་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བས་འདོད་དུ་ག་ལ་ནུས་ཏེ་མི་ནུས་སོ། ། གཞན་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་འདིར་འཁྱོགས་བཤད་ཀྱི་ཚིག་ཕྲེང་འདི་དང་རིགས་མཐུན་པ་མང་དུ་མཆིས་ཀྱང་རེ་རེ་ནས་དགག་ཏུ་མ་ལངས་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་བཀོད་པའི་ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ཙམ་བསྟན་པ་འདི་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ཕལ་ཆེར་འགོག་པར་ཡོད་པས་ཞིབ་མོའི་བློས་གོ་བསྡུར་མི་དམན་པ་རེ་མཛོད། རྒྱལ་གསུང་དྲི་མེད་གསེར་གྱི་ལྷུན་པོ་ནི།། ཁུངས་ལྡན་ལུང་རིགས་རིན་ཆེན་ཕྲས་མཛེས་ཤིང་།། དགག་སྒྲུབ་རྟ་བདུན་འོད་ཀྱི་ཟེར་འཁྱུད་པ།། འདི་ཡང་རྒྱལ་བསྟན་མཛེས་པའི་དཔྱིད་དུ་གྲུབ། །

གསུམ་པ། རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བ་མེད་དེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་རྟགས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟགས་མ་གྲུབ་པས་སོ། ། བཞི་པ། ཕྱི་དོན་ཡང་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཀྱང་། ཐ་

427

སྙད་ཙམ་དུ་ཅི་ཡང་འཐད་པས་སོ། ། ལྔ་པ། ཉན་རང་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་ནི་གོང་དུ་ཅུང་ཟད་བཤད་ཟིན་ལ།

དྲུག་པའང་། གོང་དུ་དགག་བྱའི་གནད་བཤད་པ་དེ་དག་གིས་ངེས་སོ། ། བདུན་པ། ཞིག་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་དེ་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་འཕགས་པའི་རྩ་ཤེས་ལས། དངོས་དང་དངོས་མེད་འདུས་བྱས་ཡིན།།

ཞེས་བུམ་པ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དང་། དེ་ཞིག་པ་དེའི་དངོས་མེད་དེ་གཉིས་ཀ་འདུས་བྱས་ཡིན་པ་གསལ་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་པའི་འགྲོས་སྦྱར་ཏེ་དཔྱད་ན། བརྒྱད་པ། དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་བཞག་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའང་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་ལྟར་ལུགས་འདིར་རང་སྡེ་འོག་མ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་ཞལ་བཞེས་དེ་དག་ཀྱང་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐ་སྙད་དུའང་ཁས་མི་ལེན་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ཏེ་རྒྱས་པ་གཞན་དུ་བཤད་དོ། ། དེ་ལྟར་ལུགས་འདིར་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ན་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིག་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་ཤིང་། འགལ་བརྗོད་ཀྱི་ཐལ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོར་བྱེད་པས་ན་ཐལ་འགྱུར་བ་ཞེས་མཚན་དུ་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ན་དོན་དང་མི་མཐུན་པའི་བཤད་པ་འུད་ཆེན་པོས་དྲངས་ཏེ་ལུགས་འདིའི་དགོངས་དོན་དང་མཚན་གྱིས་སྒྲ་བཤད་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨྲས་པ་རྣམས་ནི་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།

428

དེ་ལྟར་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་འདི་ནི་ཚད་ལྡན་གྱི་མཁས་པ་དང་གཞུང་ལུགས་དྲི་མ་མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྲངས་ཏེ། རིགས་པ་ཡང་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་དཔྱད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་རྙེད་པ་བྱ་ཞིང་། གཞན་ལའང་དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་འཆད་པ་ཡིན་གྱིས། གཞན་དུ་ན་མཚན་ལྡན་གྱི་སློབ་དཔོན་དང་ལུང་རིགས་ཡང་དག་ལ་མ་བརྟེན་པ་རྟོག་བཟོ་དང་ཕོ་ཚོད་ཀྱི་དཔྱད་པས་ནི་ཟབ་མོའི་ལམ་འདི་དག་ལ་ལྟ་ཚུལ་ཉེས་ཏེ་མཐར་འཛིན་གྱི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བ་ཉིད་དང་། ཚུལ་དེ་དག་ལས་ཟློག་པས་ནི་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བདེ་བ་འདྲེན་པ་ཉིད་དེ་འཕགས་པ་ཀླུས། དེ་བཞིན་ལོག་པར་བཟུང་བ་དེས།། འཕུང་བ་དག་ནི་འཐོབ་འགྱུར་ཞིང༌།། ལེགས་པར་ཤེས་པས་བདེ་བ་དང༌།། བྱང་ཆུབ་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ།།

ཅེས་དང་། ཡང་དེ་ལྟར་ན་རྟེན་འབྲེལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་ནན་ཏན་གྱི་བརྩོན་པ་མཆོག་ཏུ་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ། དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་སྤོང་བ་དང་།། མེད་པའི་ལྟ་བ་སྤང་ནས་ནི།། དོན་ཀུན་བསྒྲུབ་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི།། ཤེས་པ་ནན་ཏན་མཆོག་མཛོད་ཅིག།།

ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ཟབ་མོའི་ལམ་བཟང་པོ་དེ་དག་ལ་འབད་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་ཐོས་བསམ་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ནས་རིང་དུ་མི་འགྱངས་པར་ལོངས་མེད་ཀྱི་དྲན་པས་བསྐུལ་ནས་ཤིན་ཏུའང་དབེན་པའི་གནས་སུ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོ་བྱས་ཏེ་གནས་པ་

429

དག་ལ་ནི་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་དོན་གྱི་བསྟན་འཛིན་ནམ་སྐྱེས་བུ་དམ་པའོ། །ཞེས་སྔགས་པར་འོས་པ་ཉིད་དེ་བསྔགས་པ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །

འདིར་སྨྲས་པ། རླབས་ཆེན་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྷ་ལམ་ཡངས་པོར་དྲི་མེད་མཁྱེན་པའི་ཆར་སྤྲིན་འཁྲིགས།། ཚད་ལྡན་ལུང་གི་གློག་འཕྲེང་གཡོ་དང་ལྷན་ཅིག་ལེགས་བཤད་འབྲུག་སྒྲ་ལྡིར།། རྣོ་ངར་རིག་པའི་ཐོག་མདའ་འཕངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྨྲ་ངན་བྲག་རི་བཅོམ།། དཔལ་ལྡན་མཁས་དང་གྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་འཕགས་མཆོག་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི།། ལུགས་བཟང་དྲི་མེད་བ་ཀུ་ལ་ཡི་ཁ།། ཤིན་ཏུ་འབྱེད་པ་དཀའ་བའི་གནས་དེ་ནི།། འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ལེགས་བཤད་འགྲམ་ཆང་གིས།། གསལ་བར་ཕྱེས་པའི་དགེ་མཚན་ཕྱོགས་འདིར་འབར།། ཚུལ་དེའི་བཞེད་གཞུང་དྲི་མ་མེད་པ་ལ།། རབ་གུས་ཡིད་ཀྱི་མཆོད་སྤྲིན་སྒྲེང་བཞིན་དུ།། ཀུན་ཕན་ལྷག་བསམ་གློག་གི་ཕྲེང་བ་བཅས།། ཟབ་མོའི་གཏམ་གྱི་དབྱར་རྔ་ཅུང་ཞིག་བརྡུང་།། བདག་ནི་བློ་གྲོས་རྟུལ་ཞིང་སྦྱངས་པ་དམན།། ཟབ་དོན་འབྱེད་པའི་སྤོབས་པ་ཕྲ་ནའང་།། མོས་ལྡན་ངག་གིས་ཡང་ཡང་བསྐུལ་བ་དང་།། འགའ་ལ་ཕན་པ་སྲིད་སྙམ་གཏམ་འདི་བྱས།། ཚུལ་འདི་འབད་ལས་དགེ་བ་གང་ཐོབ་པ།། དེ་ཡང་ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི།། བསྟན་པ་རིན་ཆེན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་།། འགྲོ་ཀུན་གཏན་བདེར་

430

ཁྲིད་པའི་རྒྱུ་རུ་བསྔོ།།

ཞེས་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་གནད་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པ་བློ་གསལ་དགའ་བའི་གཏམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའང་མི་ཕམ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་སྤྱོད་འཇུག་ཤེར་ལེའི་འགྲེལ་པ་ནོར་བུ་ཀེ་ཏ་ཀའི་གོང་འོག་རྣམས་སུ་ལུང་རིགས་ཡང་དག་དང་འགལ་ཚབས་ཆེ་བ་མང་ཙམ་མཐོང་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཉེ་ཆར་ཟབ་ལམ་ལ་མོས་པ་ཐོབ་པའི་ལུང་རིགས་སྨྲ་བ་དུ་མས་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བསྐུལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཡོངས་འཛིན་དུ་མའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་རིང་དུ་འཚོ་བའི་སྡོམ་བརྩོན་མདོ་སྨད་སྐར་འཛིན་གྱི་སའི་ཆར་བྲག་དཀར་སྤྲུལ་མིང་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་བསྟན་འཛིན་སྙན་གྲགས་ཀྱིས་རང་ལོ་ཉེར་གསུམ་ཐོག་དབུས་འགྱུར་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་སུ་སྡོད་དུས་སྦྱར་བ་དགེ་ལེགས་འཕེལ།