Sems bskyed mu tig phreng chung/Full text

སེམས་བསྐྱེད་མུ་ཏིག་ཕྲེང་ཆུང་།

FULL TEXT

Description

Reference	sems bskyed mu tig phreng chung [སེམས་བསྐྱེད་མུ་ཏིག་ཕྲེང་ཆུང་།].
People	Pakmodrupa Dorje Gyalpo

[edit]

Source	BDRC MW23891_A0456E Input by Khenpo Tamphel
Date	2026-01-23
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser:

Legend	Headers Root Commentary Quotes

༄། །སེམས་བསྐྱེད་མུ་ཏིག་ཕྲེང་ཆུང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

ཨོཾ་སྭ་སྟི། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དབྱེར་མེད་འདུས་པའི་སྐུ། །རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་བླ་མའི་ཞབས་ལ་འདུད། །དད་པ་ཅན་གྱིས་འབུལ་བ་བྱས་པའམ། ཚོགས་གསོག་པ་དང་མདོ་གཏོར་གཏམ་གྱི་རྗེས་ལ་ཡོན་བཤད་ཅིང་བསྔོ་བ་ནི། ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཅིག་མཛད་པར་ཞུ། མ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་དང་ལྡན།སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་སངས་མ་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དགེ་བ་ལ་བཀོལ། མ་ཤིའི་བར་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དགེ་བ་ལ་བཀོལ། དུས་དེ་རིང་ནས་བཟུང་ནས་ཉི་མ་སང་ད་ཙམ་གྱི་བར་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དགེ་བ་ལ་བཀོལ་སྙམ་དུ་བསམ། དེའི་ངང་ནས་ཆོས་གསན་པར་ཞུ་འཚལ། དེ་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་མགོན་པོ་དཔལ་ལྡན་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་ཞལ་ནས། སྤྱིར་ངེད་རང་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་འཁྱམས་པ་དེ། དམ་པའི་ཆོས་མ་ནུས་པས་ལན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པའི་དུས་སུ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས། ཆོས་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་གསོག་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་ཞིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་དང་བཞི། དགེ་བའི་རྩ་བ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བས་རྒྱས་འདེབས་པ་རྣམས་ཡིན་གསུངས། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་གསོག་པ་ལ། ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། དངོས་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་ལགས། དེ་ལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། སྤྱིར་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་གསུམ་ལགས་ཏེ། དེ་སྐད་དུའང་། འཆི་མེད་རྔ་སྒྲའི་མདོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་བསམ་མི་ཁྱབ། །དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་བསམ་མི་ཁྱབ། །འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་བསམ་མི་ཁྱབ། །བསམ་མི་ཁྱབ་ལ་དད་བྱས་ན། །རྣམ་པར་སྨིན་པའང་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་བགྱི་བ་གསུངས་པས། ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཞིང་དག་པ་ནི། སྔོན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་འཇིག་རྟེན་ན་བྱོན་པའི་དུས་སུ། ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་འོངས་པའི་འབྲུ་ཚོང་ཞིག་གིས་སྲན་མ་སྤར་བ་གང་གཏོར་བས། བཞི་ལྷུང་བཟེད་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་། གཅིག་ཁ་ཁྱེར་ལ་ཕོག་ནས་ཕྱིར་ལྷུང་པ་ལགས་པར་གདའ། དེ་ནི་ཕྲ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་ལགས། རགས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ནི། འབྲུ་ཚོང་པ་དེ་ཤི་འཕོས་ནས། གནས་སྐབས་སུ་གླིང་བཞི་ལྷ་ཡུལ་གྱི་ཕྱེད་ལ་དབང་བའི་འཁོར་ལོའི་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུར་གྱུར་ཏེ། བརྒྱ་བྱིན་བརྒྱ་རྩ་བཅུ་བཞི་འཕོས་པའི་བར་དུ་ཚེ་ཐུབ་སྟེ། བདེ་ཞིང་སྐྱིད་པའི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་སྟེ། མཐར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སངས་རྒྱས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས། ཁྱེད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་གི་ཕྱོགས་སུ་དད་པ་དང་གུས་པའི་སྒོ་ནས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསོག་པ་ལ་ནན་ཏན་ཆེན་པོ་བྱ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ནི་སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་དག །རིན་ཆེན་བཻ་ཌཱརྱ་ལས་བྱས་པ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པར་གྱིས། །རིང་པོར་མི་ཐོགས་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཞིང་དག་པ་ནི། སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་མཛད་པའི་དུས་སུ་རྒྱལ་པོ་འོད་ཟེར་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་ཚེ།བྲམ་ཟེ་ཆོས་སྨྲ་བ་ཞིག་གིས་རྒྱལ་པོ་ལ། ཀྱེ་མ་འདུས་བྱས་རྣམས་མི་རྟག །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །གསུངས་པས། རྒྱལ་པོས་བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཕྱི་མ་བསྟན་དུ་གསོལ་བྱས་པས། བྲམ་ཟེ་ན་རེ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཐོབ་པར་འདོད་ན། རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་རྨ་སྟོང་ཁོས། སྡོང་བུའི་སྙིང་པོ་སྟོང་ཚུགས། འབྲུ་མར་གྱིས་ཁོང་ལ། མར་མེ་སྟོང་དུས་གཅིག་ལ་སྤོར་དང་ཆོས་བསྟན་གསུངས་པས། རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་བྱས་ནས།བྲམ་ཟེ་ཆེན་པོ་ལེགས་པར་གསུངས་པའི་ཆོས་ཕྱི་མ་བསྟན་དུ་གསོལ། དེ་མ་ཐོས་པར་ཚེའི་དུས་བྱས་ན་མི་ལེགས་སོ། །ཞེས་ཞུས་པས། དེར་བྲམ་ཟེ་སེང་གེ་ལྟར་བསྒྱིངས་ནས། སྐྱེས་ནས་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་བདེ། །ཞེས་གསུངས་པས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་དཀའ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྱད་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་འདས་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས། གཞན་ཡང་། ཆོས་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་འདོར་ཞིང་རྣལ་འབྱོར་རབ་ཏུ་བརྩོན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས།ཆོས་དཀོན་མཆོག་གི་ཕྱོགས་སུ་དད་གུས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་ལགས། གསུམ་པ་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཞིང་དག་སྟེ། སྔོན་རྒྱལ་པོ་གསེར་མདོག་འབྱུང་བའི་དུས་ན།འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ལོ་བཅུ་གཉིས་ཆར་མ་བབས་པས་མི་ཕལ་མུ་གེས་ཤི་བ་དང་། རྒྱལ་པོ་ན་རེ་ཁྱེད་རང་རྣམས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ཏུ་ཚེའི་དུས་གྱིས། ང་ཡང་ཕོ་བྲང་གི་ནང་དུ་ཚེའི་དུས་བྱེད་ཟེར་བ་དང༌། དེའི་ཚེ་ནགས་ཚལ་ཞིག་ན་འཕགས་པ་རང་སངས་རྒྱས། དམན་པ་དང་བཀྲེན་པ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་གཅིག་པུར་གནས་པའི་ཡོན་གནས་དམ་པ་ཞིག་བཞུགས་པས། སྙིང་རྗེས་མ་བཟོད་པར་བསོད་སྙོམས་བཞེས་པར་དགོངས་ནའང་། ཟས་ཀྱི་དངོས་པོ་གང་ནའང་མི་འདུག །རྒྱལ་པོ་གསེར་མདོག་གི་ཕོ་བྲང་ན་འབྲས་ཚོས་མ་བྲེ་གང་ཡོད་པ་མཁྱེན་ནས། ཕོ་བྲང་གི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་བྱོན་ནས་ལྷུང་བཟེད་གདེངས་པ་དང་། རྒྱལ་པོ་སེམས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས། ལག་པ་འགྲམ་པ་ལ་གཏད་ནས་འདུག་པ་དང་།བློན་པོས་ལྷ་ཅི་ནོངས་ཞུས་པས། གནའ་བོ་དག་ཡོན་གནས་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་བྱོན་ནའང་བསོད་སྙོམས་འདྲེན་རྒྱུ་མེད་གསུངས་པས། གསོལ་ཀ་བ་ན་རེ། ལྷ་ཉིད་ལ་འདྲེན་རྒྱུའི་འབྲས་བཙོས་པ་བྲེ་གང་ཡོད་ཞུས་པས། དེ་ཟོས་ཀྱང་འཆི། མ་ཟོས་ཀྱང་འཆི་བས་ཡོན་གནས་དམ་པ་འདི་ལ་ཕུལ་གསུངས་ནས། ཕུལ་བས་བསོད་སྙོམས་གསོལ་བ་དང༌།སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་འཕགས་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། མང་པོར་གྱུར་ཅིང་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་བསྟན་ནས་གཤེགས་པ་དང་། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཁ་དོག་ལྔ་འདུས་ནས། རླུང་གིས་རྡུལ་རྣམས་གཤོང་དུ་ཕྱགས། ཆར་ཟིམ་བུ་དལ་གྱིས་བབས་པས་རྡུལ་མནན་ཏེ། ཉི་མ་དང་པོ་ལ་ཟས་དང་གོས་ཀྱི་ཆར་ཕབ། ཉི་མ་གཉིས་པ་ལ་འབྲུ་དང་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཆར་ཕབ་པས། འཛམ་བུ་གླིང་པ་སྲོག་དང་སྤྲད་པའི་མཐོང་ཆོས་འབྲས་བུ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་བྱུང༌། མཐར་སངས་རྒྱས་པ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་ལགས་པར་གདའ། དེས་ན་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ལ་ཇི་ལྟར་གྲུབ་པའི་འབུལ་བ་བསྙེན་བཀུར་ལ་འབད་དགོས་ཏེ། ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་གྱི་སྐྱེས་རབས་ལས། རྟག་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པ་ལ། །སྦྱིན་པ་བཀུར་སྟིས་བརྒྱན་པ་བྱིན། །དེ་ལྟར་ནོར་རྣམས་སྟེར་བཅུག་པས། །རྗེས་སུ་འབྲང་ཞིང་འཕྲོག་ཏུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་རང་གི་བླ་མ་ཞིང་དག་སྟེ། སྡོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་སངས་རྒྱས་བླ་མ་ཆོས། །དེ་བཞིན་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཏེ། །བླ་མ་དཔལ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་། །ཞེས་པ་དང་། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤངས་ནས། །བླ་མའི་མཆོད་པ་ཡང་དག་བརྩམ། །དེ་མཉེས་པ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་གྱི། །དངོས་གྲུབ་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པས། བླ་མ་དམ་པའི་ཕྱོགས་སུ་དད་གུས་ཀྱིས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཏོང་དགོས་པ་ལགས། བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་བསམ་པས་ཚོགས་བསོག་པའོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། བརྐུས་པ་དང་ཕྲོགས་པ་མ་ཡིན་པ། དུག་དང་མཚོན་མ་འདྲེས་པ། རང་ཉིད་དབང་བའི་འབུལ་བ་བསྙེན་བཀུར་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཞིང་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དག་པ་གསུམ་ཡིན། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཞིང་དང་བསམ་པ་དངོས་པོ་གསུམ། །གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ། །བར་ཆད་གསུམ་དང་བྲལ་གྱུར་ན། །གང་འདོད་འབྲས་བུ་མྱུར་དུ་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི། ཞིང་དང་བསམ་པ་དངོས་པོ་གསུམ་གདོད་ནས་མ་སྐྱེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ནས་བསྔོས་པས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བསྔོས་ཤིང་འགྱོད་པ་དང་ལོག་ལྟ་སྐྱེས་ན་ཟད་པར་འགྱུར་བས། མི་ཟད་པའི་གཏེར་དུ་སྦེད་པ་ལ་བསྔོ་བས་རྒྱས་འདེབས་པ་ལ། མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་འདི་ལ་སེང་གེའི་ཁྲི་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ། སྣ་ཚོགས་པདྨ་དང་ཉི་མ་ཟླ་བ་བཞི་བརྩེགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཀྱིས་བརྒྱན་པ། མཐོང་བ་དང་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་མཛད་པ་དེ་བཞུགས་པར་བསམ། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་དང་། དཀོན་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བསྟིམ། དམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ཞབས་ཏོག་གི་ཚུལ་དུ་བཞུགས་པར་བསམ། དེ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དུས་གསུམ་དུ་བསགས་པའི་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ལྟོས་པ་མེད་པར་ལིང་གིས་ཕུལ་ལ། ཐལ་མོ་སྦྱར་ལ་བསྔོ་བ་བྱའོ། །དེས་གྲུབ་པ་ལགས།

དཔལ་ཕག་མོ་གྲུ་པས་མཛད་པའི་མུ་ཏིག་ཕྲེང་ཆུང་ལགས་སོ།།