Full text

RKTST 3390

mahāyānasaṃgrahopanibandhana

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་བཤད་སྦྱར

theg pa chen po bsdus pa'i bshad sbyar

Explanations Connected to A Summary of the Mahāyāna (84000)

FULL TEXT

Descriptionངོ་སྤྲོད།

ཡོ་བྱད་འཐོན་གྲབས་ཡོད། ཐུགས་ལྷོད་མཛོད།
Add Tibetan Description to DRL

Citation	Niḥsvabhāva (slob dpon dge bsnyen btsun pa ngo bo nyid med pa chos rnams la sgyu ma lta bu'i ngo bo nyid du thugs su chud pa). mahāyānasaṃgrahopanibandhana. theg pa chen po bsdus pa'i bshad sbyar [ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་བཤད་སྦྱར]. [Explanations Connected to A Summary of the Mahāyāna (84000)]. Tengyur, RKTST 3390 http://www.rkts.org/cat.php?id=3390&typ=2.
Author	Jinamitra

Tibetan

[edit]

Source	Adarsha
Date	2025-05-27
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser: Dharmamitra
Legend	Headers Root Commentary Quotes

Mahāyāsaṁgrahopanibandhana

134-190b

༄། །མདོར་བསྟན་པ། ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཾ་གྲ་ཧ་ཨུ་པ་ནི་བནྡྷ་ནཾ། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་བཤད་སྦྱར། བམ་པོ་དང་པོ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སློབ་དཔོན་སྔ་མས་རིགས་ཚུལ་དུ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་བློ་ཞེན་རྣམས། །མི་རྟོགས་པས་ན་ཚིག་རེ་ནས། །བསྡུས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་བྱ། །དོན་བཅུས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་དོན་དུ་བསྡུ་བར་འདོད་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོན་བཅུ་པོ་དེ་དག་གཙུག་ལག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གླེང་སློང་བར་བྱེད་དོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚིག་གམ་བཏགས་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པའམ། དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཞུགས་པ་གཟུངས་དང་སྤོབས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་འཛིན་པ་དང་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་ནུས་པ་དེས་སམ། མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བས་གསུངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་བྱང་ཆུབ་དང་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་འདིར་སྲོག་ཆགས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པས་ཀྱང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བར་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མི་སྡུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་དང་། ངན་པར་བྱས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཡིད་ལ་གཅགས་པ་ལ་འགྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་འདི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྲན་ཐུབ་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའོ། །བདག་གི་སྒྲ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བྱེད་པའི་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ནི་ཚ་བའི་བདག་ཉིད། དུག་ནི་འཆི་བར་བྱེད་པའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ནི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཆེ་བ་སྟེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དག་རང་གིས་མི་ཤེས་པས་དེ་རབ་ཏུ་བཤད་པའོ། །ཕྱིར་ཞེས་བྱ་

134-191a

བས་ནི་དགོངས་པ་བསྟན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བདུད་བཞི་བཅོམ་པ་དང་། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ་སངས་རྒྱས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སྤྱན་སྔར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བས་ཡིད་བརྟན་དུ་རུང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། སྟོན་པ་དང་ཉེན་གཞན་དུ་མི་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་བཅུ་ཉེ་བར་འདོད་པར་འགོད་པ་སྟོན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བརྩམས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆེད་དུའམ། དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའམ། འཇིག་རྟེན་པ་ལས་བརྩམས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྨོས་པ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལས་བརྩམས་ཀྱི་གཞན་ལས་བརྩམས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་ལས་བརྩམས་ནས། བདེན་པར་སྨྲ་བྱ་ཁྲོ་མི་བྱ། །སློང་ལ་ཆུང་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཀྱེ་མ་འདུ་བྱེད་རྟག་པ་མེད། །སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་བྱ་བར་རིགས་སོ། །ཆོས་མངོན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྒྱུའམ། གྲགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པར་མིང་བཏགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཁྱད་པར་ཅན་ལས་གསུངས་ཀྱི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཐེག་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པའམ། ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་དང་། བགྲོད་པར་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོར་བསྡུ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ། །རྒྱས་པར་བྱ་ན་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། བསླབ་པ་རྣམས་དང་། གཞི་དང་རྟགས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེའི་

134-191b

མདོ་ནི་སྨོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྐྱང་པ་དང་ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བའི་སྒྲར་སྣང་བ་འདོད་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ཇི་ལྟར་བཤད་དེ། ཉན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དེས་མ་བཤད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་ན་བསྟན་བཅོས་དང་སྔགས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། རེ་ཞིག་ངག་གི་རང་བཞིན་ནི་མདོར་མི་འཐད་དེ། ཡི་གེ་རེ་རེ་ནི་དོན་རྟོགས་པར་བྱེད་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཚོགས་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་མ་ཐོབ་པའི་ངག་ནི་མིང་ལ་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཡི་གེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་བྱུང་བ་ཡང་མིང་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་གསལ་བར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མིང་གི་རང་བཞིན་ཡང་མདོར་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ཉིད་མདོར་རིགས་ཏེ། ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དེ་ལས་སོ། །རྣམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་ཕན་ཚུན་མ་འདྲེས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བས་ན་ཁྱད་པར་རམ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་བགྲང་བར་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །འདི་དག་གི་གསུང་ནི་རྣམ་པ་བཅུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་རྣམ་པ་བཅུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་གཏི་མུག་གི་གཉིད་གཉིས་ཟད་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཤེས་པ་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་གཉིད་སད་པ་བཞིན་ནོ། །མེ་ཏོག་ཀུ་མུ་ཏ་རྒྱས་པ་བཞིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ནི་ཤེས་པར་བྱའོ། །གནས་ཀྱི་སྒྲས་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་གནས་པ་རྣམས་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་

134-192a

བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདུས་མ་བྱས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་ཀྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་གནས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ཤེས་བྱའི་རྟེན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མི་འགལ་ལོ། །ཤེས་བྱའི་གནས་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་པས། ཤེས་བྱའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེས་འདི་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པས་ཤེས་བྱའི་གནས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བར་ཐམས་ཅད་དུ་རྣལ་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་མཚོན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་འདྲ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་ཞུགས་པས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཞན་གྱི་དབང་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །སའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་སའི་ཁམས་སྲ་བར་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ན་གཞན་མ་ཡིན་ཡང་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་རྣམས་དང་། མདོ་སྡེ་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ནི་ཤེས་བྱའང་ཡིན་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་པའམ་ཡང་ན་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་དེ། དེ་གཞན་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །དེས་འདི་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །འདིས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའམ། འདི་ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་པས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། འཇུག་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཉིད་ཁྱད་

134-192b

པར་ཏེ། དེས་འདི་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །འཇུག་པ་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ། དེའི་རྒྱུ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་དག་པ་རྣམས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་དུས་ན་དེ་དག་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་དེས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེས་འདི་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའོ། །བསྒོམ་པ་ནི་དེ་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་དེའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། ས་བཅུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཏེ། དེས་འདི་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་ས་དེ་དག་ཉིད་ལ་དེ་ཉེ་བར་འཛིན་པ་ལ་བརྩོན་པ་ན་དེ་ལ་སློབ་པ་ཡིན་པས་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བསླབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། ས་དེ་དག་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་སྤོང་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །གདུལ་བ་སྲབ་ཀྱི་ཁ་ལོ་སྒྱུར་བ་བཞིན་དུ་ལམ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་རྣམས་འདིས་སྡོམ་པས་ན་སྡོམ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བསླབ་པ་ཉིད་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉིད་ཁྱད་པར་དེ། དེས་འདི་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བསླབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བ་དང་ནམ་མཁའི་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བཟང་སྐྱོང་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་

134-193a

ཉིད་སེམས་སུ་སྟོན་པས་གསུངས་སོ་ཞེས་སྨྲས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་བྲིས་ཞེས་བྱ་བ་ལས་སུ་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བསླབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་སྤྲོས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའོ། །དེ་ལ་སྦྱོར་བ་པའི་དངོས་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས། དེའི་བླ་ན་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་འདི་དག་ནི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གསུང་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བསླབ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་འབྲས་བུའོ། །དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེའི་འབྲས་བུ་སྤངས་པ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེ་ཤེས་པ་ནི་ཆགས་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ནི་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཏེ། དེས་འདི་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །བསླབ་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཡིན་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་གཉི་ག་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་འདི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་གཉེན་པོ་སྟེ་བྱ་བ་དང་བཅས་པའོ། །འདི་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་བྱ་བ་བྱས་པ་སྟེ། འདི་ནི་བྱེ་བྲག་གོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་དེའི་དབང་གིས་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སོ་སོར་མྱོང་ངོ་། །ཕྱི་རོལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱ་བ་དང་། ཚོགས་ལྷག་མ་

134-193b

ཡང་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ། །དེས་དེ་ཁོ་ན་ལས་རབ་ཏུ་མི་ཉམས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་མི་གཏོང་བས་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་། ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་སྒྲུབ་པོ། །མིག་གི་དབང་པོ་དང་། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དཔེ་རྣམས་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་མེད་ན་དེ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཏེ། དེས་དེ་དག་གི་གསུང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེར་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐའ་དག་གནས་པས་གནས་ཏེ། གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆེད་དུ་བཤད་པ་དག་གོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་དག་གོ་ཞེས་སྨོས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དེས་གནང་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མཆོག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་བསྟན་པ་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཅུས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་སྲིད་དུ་དོགས་ནས་སྨྲས་པའོ། །འདི་ལྟར་དངོས་པོ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་བསྟན་པར་མི་དམིགས་ལ། བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་དེ་དམིགས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱེ་བྲག་ལ་སོགས་པ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དུ་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཞན་གྱི་སྐབས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིད་ལ་བཞག་ནས། གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་ལ་ཆེན་པོའང་ཡིན་པའམ། ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག །སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་སྤངས་པས། །དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཀུན་

134-194a

ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གནས་བཅུ་པོ་དག་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་དྲུག་གམ། གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འོག་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་སོ། །མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འགལ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་དངོས་པོ་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའམ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྐྱོན་དང་བཅས་ཤིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ལྟར་གནས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་དང་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་སྟོན་པའོ། །འདི་ལྟར་གཞན་ལ་མ་མཐོང་ལ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་དང་། གྲངས་དང་གོ་རིམས་ཀྱི་དགོས་པ་འཐད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རེ་ཞིག་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལ་མཁས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་འདི་ལས་འབྲས་བུ་འདི་འབྱུང་ངོ་། །འབྲས་བུ་འདིའི་རྒྱུ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ཡང་རྒྱུ་བསྟན་པ་མེད་པར་ནི་མི་ཤེས་སོ། །རྒྱུ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་སྤངས་ནས་བསྟན་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་སྤངས་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། མེད་པ་དང་ཡོད་པ་ལྷན་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འདོགས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །ཡོད་པ་ལ་སྐུར་ཅིང་སེལ་བ་ནི་སྐུར་པ་འདེབས་པའོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པའི་མཐའ་འདི་གཉིས་ནི་གཡང་ས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདི་གཉིས་ལ་གནས་ན་དབུ་མའི་ལམ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་གཉིས་སྤངས་པ་ལ་མཁས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྟེ། མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སྒྲོ་མི་འདོགས་ཤིང་མི་སྐུར་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་

134-194b

མི་བྱེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུར་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྐུར་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་ན་འདིར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པའི་མཐའ་སྤངས་པ་ལ་མཁས་པ་འདི་ནི་གང་གཞན་གྱི་དབང་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པས་སྒྲོ་མི་འདོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པས་སྐུར་པར་མི་བྱེད་པའོ། །མཐའ་གཉིས་སྤངས་པས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། འཇུག་པ་དང་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་གང་གིས་རྟོགས་པའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འཇུག་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་དང་མཐུན་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་དོན་དམ་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་བྱའོ། །འདུན་པ་དང་མོས་པ་ནི་བསམ་པ་སྟེ། ཤེས་ནས་དད་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་དེ་གཉིས་ལྷག་པར་ཆེའོ། །འཇུག་པ་ནི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དོན་གཅིག་གོ། །ས་བཅུ་དག་ཏུ་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་སློབ་ཅིང་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་བསྒོམས་པས་དེ་དག་ཉིད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གོ་རིམས་དང་གྲངས་ཀྱི་དགོངས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་མཐུན་པ་ཡང་དངོས་དང་ཞར་ལ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། གོ་རིམས་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་གྲངས་ཀྱང་བཅུ་ཁོ་ན་སྟེ། མི་ཉུང་མི་མང་ངོ་། །འབྲས་བུ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་གང་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་མེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ནི་ཉན་ཐོས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མ་འཕགས་པར་ཡང་མི་འདོད་དེ། སྟོན་པ་དང་སློབ་མར་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ལམ་

134-195a

གྱི་ཁྱད་པར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་འགའ་ཞིག་བཤད་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་གཞན་དུ་མི་འཐད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཀུན་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཉིད་དུ་མངོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལས་ནི་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པས་བཤད་པར་མི་ནུས་སོ། །བསྟན་པ་འདིར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་སྟེ། ཇི་སྙེད་དང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

༄། །རྒྱས་པར་བཤད་པ།

༈ ཤེས་བྱའི་གནས་བསྟན་པ། ༆ ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱིངས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དང་པོའི་མུ་མེད་པས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སོ། །དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་སྟེ་ས་བོན་ནོ། །གང་དག་གི་ཞེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འོག་ནས་མང་དུ་ཐོས་པས་བསྒོས་པའི་གནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ས་བོན་གང་ཡོད་པའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྟེན་གྱི་དོན་ནི་གནས་ཀྱི་དོན་ཏེ། རྒྱུའི་དོན་ནི་མ་ཡིན་པས་གནས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྨོས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡོད་པས་ན་འགྲོ་ཀུན་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པའང་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་དབབ་པའི་གནས་སུ་འོག་ནས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྐྱེ་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལོག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཐོབ་པ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ཞལ་ནས་གསུངས་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒྲུབ་སྟེ། ཆོས་ཀུན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའི། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་

134-195b

གཞི་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྐྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་བྱས་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བང་བ་དང་མཛོད་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་སྦྱོར་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པ་དག་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མི་རུང་ངོ་། །གང་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དེ་ན་གཉེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གནས་ནི་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་དོན་ནི་ཀུན་གཞིའི་དོན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་དོན་ནི་གནས་ཀྱི་དོན་ཏེ། སྨན་ནད་མེད་ཀྱི་ཐིགས་པ་དུག་གི་བུམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ནི་དུག་གི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་མི་རུང་ངོ་། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྟོན་ཏེ། བག་ཆགས་ཙམ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་གྱི། བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་དང་བཅས་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་གཞན་དག་གི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ། །སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མངོན་དུ་ཁྱབ་པར་བག་ཆགས་བསྒོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ན་སེམས་ཅན་དག་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་དག་གཙོ་བོ་ལ་མི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་དུ་སྦྱོར་བ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་གཞི་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕན་ཚུན་དུ་སྦྱོར་ཏེ། གཙོ་བོ་ཉིད་གསལ་བའང་ཡིན་ལ་བདག་གི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འགལ་ལོ། །དམ་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལ་བཤད་པ་སྟེ། འོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོས་མ་ཡིན་པས་གཞན་དག་ལ་ནི་མ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གཞན་གྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་གྲངས་སུ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་གྲགས་

134-196a

པ་སྟོན་ཏོ། །ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཟབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མཁས་པའི་བློས་ཀྱང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཤེས་བྱ་ཕྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མ་བཤད་དོ། །ཆུ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆུའི་ཆུ་བོ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྲིད་འཁོར་གྱི་བར་དུ་རྣམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་འདི་ལ་བདག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སེམས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ཞེས་བྱིས་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དེ་དག་ལ་མ་བསྟན་ཏོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་སྟོན་ཏོ། །འདིས་ཚེ་ཇི་སྲིད་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་གི་བར་དུ་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལེན་པས་ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་ཤི་བའི་རོ་བཞིན་དུ་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཀུན་ཏེ། ལུས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་མ་བྱུང་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པར་ཡང་ལུས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །དེ་སྦྲེལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །དེ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་གི་ནང་དུ་བརྒྱལ་བ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལུས་མཐའ་དག་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། ལུས་མཐའ་དག་གི་བག་ཆགས་བསྒོས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སེམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དུ་ལུང་གཞན་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་པོ་དག་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་མངོན་པར་ཞེན་པའོ། །དེའི་དབང་གིས་ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་ཏེ། ངའོ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཁེངས་སོ། །དེ་གཉིས་ཡོད་ན་བདག་ལ་ཆགས་པ་འབྱུང་སྟེ། བདག་ལ་དགའོ། །དེ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་སྟེ། མི་ཤེས་པ་རིག་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་

134-196b

པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་དང་། དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུའམ། འགལ་བ་མེད་པར་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་དགེ་བའི་སེམས་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གནས་གཅིག་པོས་ནི་སྐྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ། །གཉིས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། ངར་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་འཛིན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲར་གྲུབ་བོ། །དེ་མ་ཐག་པ་དང་ངར་སེམས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་གྱིས་ཏེ། ཡི་གེ་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲའི་དོན་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཐད་པ་མེད་པར་གཞན་ལ་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་སྒྲུབ་པ་ལ་རིགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇོག་གོ། །མ་འདྲེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེ་མེད་ན་མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་གགས་བྱེད་པ་གཏི་མུག་གོ་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་དོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དེ་ན་གཉེན་པོ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་དག་ལ་མཐོང་བའི་ལམ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་མ་འདྲེས་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་དེས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་དམ་བཅའ་ན་ནི་གཏན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་

134-197a

པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་དགེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ལྟར་ན་དགེ་བའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་དེ་ཉིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་དང་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། གང་གི་ལྟར་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་དགེ་བའི་སེམས་ཡོད་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི་དེས་དྲངས་པའི་གཉེན་པོ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགགས་ཏེ་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ནའང་འདི་ལས་གཞན་པ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པར་མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། མི་མཐུན་པར་བཞག་པ་སྟེ། ད་ནི་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་འདྲེས་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོ་ན་ཇི་ཞེ་ན། གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་བཞིན་ནོ། །མ་འདྲེས་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པོ་དག་དང་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སུན་འབྱིན་པ་དེ། སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁས་ལེན་པ་དེས་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མཐུན་པར་ཁས་བླངས་པ་དེ་འགལ་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་གཞུང་ལ་ནི་གང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་གནས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བརྗོད་པས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་བདག་པོའི་རྐྱེན་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་དོ། །གང་དག་སྙིང་ལ་གནས་པའི་གཟུགས་ཅི་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེ་བའི་གནས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ། དེ་དག་གི་དེ་

134-197b

ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལ་བརྟེན་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའོ། །གང་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་དེ་ཡོད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཐད་དོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་གཉི་གར་ཡང་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་དང་། སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་ས་ཐ་དད་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། ཞི་བར་གནས་པར་འདོད་པ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གར་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགོག་པར་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད། འདི་ནི་མདོ་སྡེ་པ་དང་གཏན་ལ་དབབ་པ་སྟེ། དེ་དང་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མི་ལྡན་པ་རྣམས་རྫས་སུ་ཡོད་པར་མི་འདོད་ན་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྫས་ཐ་དད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ངེས་ཚིག་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངེས་པའི་ཚིག་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ། ངར་སེམས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན་ཇི་ལ་གནས་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་ནི་ངར་སེམས་པའི་ཕྱིར་ཡིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟར་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འགགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན། །ངར་འཛིན་མེད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པའོ། །དེར་སྐྱེ་བ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་ཞིང་སྦྲེལ་བའོ། །དེའི་རྒྱུན་ནི་དེ་ཕན་ཆད་རྒྱུན་དུ་འབྱུང་བའོ། །གལ་ཏེ་དེས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མི་འདོད་ན་ངར་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་

134-198a

འགྱུར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ནི་ངར་འཛིན་པ་མེད་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་འཕགས་པས་སྨྲས་པའི་འོས་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྟེན་ཅན་ངར་འཛིན་པའི་འཕེན་པས་ངར་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །ངར་འཛིན་པ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྗོད་བྱེད་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ངར་འཛིན་པ་དང་བཅས་ཏེ་འགགས་པ་དང་། རྗོད་བྱེད་ལ་སོགས་པ་ཡང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངར་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ནི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མི་རིགས་ཏེ། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྐད་ཅིག་ཕན་ཆད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུན་ངར་འཛིན་པ་མེད་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་རིགས་སོ། །གང་ལ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་སེམས་ངར་འཛིན་པའི་གནས་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པར་ནི། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་བའི་གནས་སྐབས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ། ང་སྦྱིན་པ་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་ངར་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མ་རིག་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་། །མ་རིག་པ་ཡང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་གནས་མེད་པར་མི་འབྱུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མ་གཏོགས་པར་གནས་གཞན་མེད་དོ། །དགེ་བའི་སེམས་ནི་མ་རིག་པའི་གནས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་མེད་ན་གཉིས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་དང་། ལྔ་པོ་དག་དང་འདྲ་བའོ། །གསུམ་པོ་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། ངར་འཛིན་པ་མེད་པའི་སྐྱེ་བ་གསུམ་མོ། །མ་རིག་པ་མ་འདྲེས་པ་སྔར་བསྟན་པ་དེ་བཤད་དེ། ཡང་དག་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡི། །སེམས་ཀྱི་གེགས་སུ་རྟག་གྱུར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་མཐོང་བའི་གགས་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་དེ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་

134-198b

ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་ཀྱི་ལུས་གསུམ་པ་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་ལུས་ནིའགགས་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲའི་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་ཡིན་པ་ལྟར་སེམས་ཞེས་བྱའི་སྒྲའི་ལུས་གཞན་ནི་དེ་ལྟར་མི་དམིགས་སོ། །བརྗོད་པ་འདིའི་ལུས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲ་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སྒྲའི་ལུས་སུ་འདོད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ས་བོན་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཅན་སྣ་ཚོགས་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་བསགས་ཤིང་གང་བར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྒོར་བྱས་ཤིང་བསྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྒྲ་དེ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུར་སྟོན་ཏོ། །ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོ་ཉེ་བར་བཟུང་བ་ཁས་བླངས་ནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་མ་བཤད་དེ། དེ་དག་ནི་ཤེས་བྱ་རགས་པ་བསྡུ་བས་གདུལ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཕྲ་མོ་ཤེས་པ་ལ་གཏོགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་དག་ནི་དེ་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་བསྟན་ཀྱང་ཤེས་བྱ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རགས་པ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ། དེའི་དོན་དུ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པར་གནས་སོ། །རགས་པ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ནི་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དང་། རྒྱུ་བ་རགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་

134-199a

ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕྲ་བའོ། །ཆོས་གཅིག་མངོན་པར་མ་ཤེས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་མཐར་འབྱིན་པར་ངས་མ་བཤད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་དགོངས་པའོ། །མ་སྤངས་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གི་སྒྲ་དང་གཞི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་སྙེགས་ཀྱི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཅེས་མ་བཟུང་བས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་མཐུས་ནུས་པ་དང་། དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་། གཏོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བར་གཏོགས་སོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་གི་བསམ་པ་དང་། བག་ལ་ཉལ་དང་། ཁམས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་། མཆོག་མ་ཡིན་པ་དང་། སྐལ་བ་ཡོད་པ་དང་། སྐལ་བ་མེད་པ་དང་། དུས་དང་དུས་མ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པས་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཤད་དོ། །དེ་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་མེད་པར་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་མ་སྤངས་ན་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མ་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་གཅིག་ལས་གཅིག་བཟློག་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་མ་རྟོགས་ན་ནི་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་དག་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་དོན་དང་། སེམས་ཅན་དང་། བདག་

134-199b

དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བ་འབྱུང་བར་ཤེས་ན་དེའི་ཚེ་གཟུང་བའི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་ནས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པར་རིགས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་བོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་གོམས་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པར་ཤེས་ཏེ། མཐའ་ཡས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་སླ་བ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་དག་པ་ལ་མ་གཏོགས་པར་ཤེས་པ་དག་པའི་ཐབས་གཞན་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་སྨྲས་པ། བརྟགས་པའི་ཆོས་ལ་རྣམ་རྟོག་པ། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་སྤངས་ན། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མེད་དེ། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ལ་བདག་མེད་བསྟན། །ཞེའོ། །ལུང་གི་ཚུལ་འདི་མི་མངོན་པར་མི་ཤེས་པ་དག་ནི། དཔེར་ན་རྒྱུན་གྱིས་ནུས་པའི་ཕྱིར། །མེས་ནི་ཐམས་ཅད་སྲེག་འདོད་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་འདོད་ཀྱི། །ཅིག་ཅར་ཐམས་ཅད་རིག་ཕྱིར་མིན། །ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མ་ཤེས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་པར་སླ་བ་དང་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གཙོ་བོ་ཁོ་ནར་བརྗོད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་ཡིན་མོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་རྣམ་གྲངས་གྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་བསྟན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་ལ་གྲགས་པར་ཉེ་བར་འགོད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་བཏོད་པ་ཉིད་དུ་མཇུག་སྡུད་པར་སྐབས་སྦྱོར་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ན་ཕན་ཡོན་བཞི་ཡོད་དོ་ཞེས་མདོ་གང་ལས་གསུངས་པ་དེ་ནི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་བའི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞིའི་མདོ་དེ་ལས་འདི་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་དགུ་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་དགའ་བས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་ན་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་དུ་དགའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཀུན་གཞི་ལས་ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པའི་དུས་ཏེ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

134-200a

འདི་ལྟར་ཡང་འདི་ནི་མ་འོངས་པ་ན་མངོན་པར་དགའ་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཏེ། དེ་འདོད་པ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཀུན་གཞི་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་པར་འདོད་པའོ། །རྣ་བ་གཏོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་ཉན་པའོ། །ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པར་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པས་སོ། །ལམ་གྱི་བདེན་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ་ནན་ཏན་དུ་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེན་སྡེའི་ལུང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་ལམ་པོ་ཆེ་བཏོད་པར་སྒྲུབ་བོ། །རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤིང་གི་རྩ་བ་ནི་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་སྟོན་སྡེའི་ལུང་ལས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་ལུང་གི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སྐད་ཅིག་པ་ནི་གང་དག་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའོ། །དེའི་ཚེ་རབས་པ་ནི་གང་དག་འཆི་བ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པ་ནི་གང་དག་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མི་སྲིད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་མིང་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་ཇི་སྲིད་འཁོར་བར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལ་ལར་རེས་འགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། གཞི་དང་དུས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པར་ནི་གཟུགས་རྒྱུན་ཆད་དོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། དེའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་དོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ཀྱི་བར་དུ་གཟུགས་དང་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྒྱུན་མི་འཆད་དོ། །འཕགས་པ་གནས་བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་ལས་ནི་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་སྒྲར་གསུངས་ཏེ། སྲིད་

134-200b

པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའི་ལུང་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། ཡིད་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །གང་ཞིག་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཞེ་སྡང་བ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྲེང་བ་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ནས་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་བར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེའི་ལན་རིགས་པ་ཐིགས་པའི་ནང་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །ལམ་པོ་ཆེ་བཏོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡེ་པ་གཞན་གྱི་ལུང་དུ་མ་ལས་གྲགས་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ལམ་དུ་དོང་བ་དང་རྗེས་སུ་དོང་བ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་རྟོགས་པ་སྟོན་ཏེ། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དོན་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་མི་འཐད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་སྒྲ་གཉིས་དང་དོན་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་འདས་མ་ཐག་པ་ནི། ཡིད་དོ། །ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་དོན་ཐ་དད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཀྱང་ཐ་དད་དུ་དབྱེ་བར་བྱའོ། །ཡང་ཁ་ཅིག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་ལ་ཀུན་དུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་གཞན་དུ་རྟོགས་ཏེ། དེ་སྨྲས་པ། ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལ་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་གཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་དེ་དག་ལ་བདག་ཉིད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ནི་ཀུན་གཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་ཚོར་བ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་ནི་ཀུན་གཞི་ཉིད་དེ། འདོད་ཆགས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སོ་སོ་ལ་བྱ་སྟེ། ཆགས་པ་དང་དེའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྨོངས་པ་རྣམས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ལུང་དང་རྟོགས་པས་དེ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་སྟེ། ཉེ་བར་བསྟན་པ་

134-201a

དང་། ཉེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཡིད་ཆེས་པའི་ལུང་མེད་པ་དང་། རང་གིས་ཀྱང་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཚུལ་དུ་ན་ཡང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་མི་རུང་བ་མེད་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པ་སྟེ། རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་རུང་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་མ་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་ཆེས་བཟང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨད་པར་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། དེའི་བཤད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་དག་ནི་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ངན་འགྲོ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། དེ་དག་ལ་རེས་འགའ་ཡང་བདེ་བ་མེད་དོ། །མི་མཐུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འདོད་པའོ། །འདོད་པ་མེད་པའི་དོན་ལ་ནི་སུ་ཡང་མི་སྦྱོར་ཏེ། སྦྱོར་བའི་དོན་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་དེ་དང་འབྲལ་བ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་སྟོན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་འདི་དག་མེད་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་བར་འདོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དག་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བར་མི་རུང་སྟེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བའི་ཚོར་བ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་གོང་མ་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། ཡིད་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེར་ཡང་དེ་ལ་དེ་དག་སྦྱོར་བར་མི་རིགས་ཏེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིགས་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་ཆོས་འདི་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་མོས་པ་དག་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མོས་པ་སྨོས་པ་ནི་བདག་མེད་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་དེ་དག་སྦྱོར་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བར་འདོད་པ་དང་། སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་

134-201b

གཞན་གྱི་ལུགས་རྣམས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ནས་དེ་རང་གི་ཕྱོགས་ལ་གསལ་ཞིང་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནང་གི་བདག་གི་དངོས་པོ་ཁས་བླངས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཁྱད་པར་བཟློག་པའི་དོན་ཏེ། ནང་དུ་བདག་གི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པ་ནི་ནང་གི་བདག་གི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པའོ། །དེ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་ཞིག་པར་འདོད་པ་ལ་གཞོལ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པའི་ཞགས་པས་བཅིངས་པ་རྣམས་དེ་རྣམ་པར་ཞིག་པར་འདོད་པར་ནི་ནམ་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕུང་པོ་འདི་དག་མེད་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སྨོན་གྱི་བདག་མེད་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་དེ་དག་གི་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་གྱི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་བདག་ཏུ་ཆགས་པར་ནི་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་ངན་འགྲོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་གཞན་དུ་ཡང་དེ་ལ་འདོད་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཡན་ཆད་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་བདེ་བ་དང་མི་མཐུན་དུ་ཟིན་ཀྱང་བདག་ཏུ་ཆགས་པས་བཅིངས་པ་ནི་བདག་ཏུ་ཆགས་པས་གཞན་གྱི་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་གི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཉེན་པོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་འཇུག་གི །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་སུ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཚོར་བ་མེད་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་འདི་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་མི་མཐུན་དུ་

134-202a

ཟིན་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་ཏུ་ཆགས་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། གློ་བུར་དུ་སྒྲ་ཆེན་པོ་ཐོས་ནས་སྐྲག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆགས་པ་དེ་ཕུང་པོ་དག་ཉིད་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་དེ་འབྱུང་བ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ་། །ཕུང་པོ་བཞི་པོ་དེ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་དག་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་མི་མཐུན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། དེ་སྤངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་དེ་སྤངས་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ཡང་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་དེ་ལོག་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དེ་ཆགས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་གཞི་ཉིད་དུ་ཆེས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་མཇུག་སྡུད་པའོ། །ཆོས་ལེགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པར་བཞག་ནས་མིང་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་འཇོག་སྟེ། རང་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱེ་བས་སོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བག་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། འགག་པ་ཡང་དང་ཡང་མྱོང་ནས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ལ་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཡིན་ནོ། །ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་འདི་ནི་གང་སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་

134-202b

བ་དང་འགག་པ་མྱོང་བ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ནི་བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་རུང་ངོ་། །དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་གི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་ཐག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོའི་རྒྱུའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ནི་ས་བོན་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་གྱི། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་མཚན་ཉིད་སྨོས་པས་དེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མ་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཚན་ཙམ་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཉིད་ནི་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཉིད་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མཚན་ཙམ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ནུས་པ་ཉིད་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། གང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དེ་དག་གིས་བག་ཆགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྲས་བུའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཕན་ཚུན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོག་ནས་ཀྱང་། ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས། །བྱུང་སྟེ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་དུས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ཡུན་རིང་དུ་རྙེད་ནས་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་མ་གྱུར་ཀྱང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ནི་

134-203a

བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་སྒོ་བར་བྱེད་པ་ལས་བག་ཆགས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་ཕྱུང་བ་ལྟ་བུར་དངོས་པོའི་རྐྱེན་གྱིས་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཏིལ་དག་ལ་མེ་ཏོག་གིས་བསྒོས་ན་ཏིལ་དང་མེ་ཏོག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞིང་འགགས་ཀྱང་ཏིལ་རྣམས་དེའི་དྲི་གཞན་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པའི་དཔེ་དཔེར་བརྗོད་པའོ། །དཔེར་ན་ཏིལ་རྣམས་སྣ་མའི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཡུན་རིང་དུ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་རྙེད་པར་གྱུར་ནས་མེ་ཏོག་བསལ་ཀྱང་དེའི་དྲི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་འགག་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དང་། མང་དུ་ཐོས་པ་རྣམས་ཀྱི་མང་དུ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཐོས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དེས་ཆོས་འཛིན་པའི་བློ་དང་སྒྲ་དག་བྱས་པ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་ལ་གྲགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་བརྗོད་པ་མང་པོ་འཇིག་རྟེན་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་ལྟོས་པ་དང་། ཕྱི་དང་ནང་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ས་བོན་དེ་དག་གི་རྫས་དེ་དག་ཐ་དད་དམ། འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིས་འགེག་ཏུ་གཞུག་པར་རྟོགས་པ་སྙིང་ལ་བཞག་སྟེ། གཉི་ག་ལ་སྐྱོན་གདགས་པར་འདོད་ནས་དྲི་བའོ། །གལ་ཏེ་སོ་སོ་ན་ནི་དེས་ན་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཐ་དད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མི་འཐད་དེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་དང་རྫས་སུ་ན་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བག་ཆགས་རྣམས་གནས་

134-203b

པར་བརྗོད་དེ། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ནུས་པ་ཡང་ནུས་པ་ཅན་དང་དེ་ཉིད་དམ་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་དམ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། ནུས་པ་ཅན་རྒྱུར་བྱས་ནས་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་པའི་ལྟར་ན་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་བསམ་པའི་སྐབས་མི་རྙེད་དེ། དེ་གཉི་ག་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཤིང་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་དེ་ནི་གཅིག་ཡིན་ལ་རྣམ་པ་ནི་མང་སྟེ། རྣམ་པ་རྣམས་རེ་ཞིག་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མང་པོ་ཉིད་དུ་རང་རང་གིས་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ཅིག་ཅར་ཤེས་པ་དུ་མ་མི་འབྱུང་བ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་གཅིག་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེ་དང་དུས་མཉམ་དུ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་གཅིག་འགྱུར་བས་ཇི་ལྟར་ལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་རྒྱུ་དང་ལྡན་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་མར་མེ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པས་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །ཤིང་ཚིག་ན་མེ་ལྕེ་འབྱུང་སྟེ་དེའི་ཡན་ལག་ཚིག་པ་མེད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྙིང་པོ་ཚིག་པ་དང་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བ་དུས་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་དུས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྔར་ཚིག་ལ་ཕྱིས་མེ་ལྕེ་འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚིག་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེ་ལྕེ་ཡང་གང་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་སྔར་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བ་ཕྱིས་ཚིག་ན་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའི་མེ་ལྕེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཚིག་པ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་སྟེ་གཉི་ག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཇི་ལྟར་མར་མེའི་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བ་དང་། སྙིང་པོ་ཚིག་པ་དག་དུས་གཅིག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཕན་ཚུན་གཅིག་

134-204a

ལ་གཅིག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ། །མདུང་ཁྱིམ་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུའི་རྐྱེན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་དེ་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུའི་རྐྱེན་གཞན་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དག་གིས་རྒྱུ་ལྔ་ནི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་སྨྲའོ། །བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་མེད་པར་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་། ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་འདས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲོན་པོའི་དཔེས་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ནུས་པ་ཡོད་དོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ས་བོན་མེད་པར་ནི་ནུས་པ་མི་འཐད་དོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་བཏགས་པ་པ་སྟེ། དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་མ་གཏོགས་པར་རྒྱུའི་རྐྱེན་གཞན་མི་དམིགས་སོ། །བག་ཆགས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་མེད་པར་རྒོལ་བའོ། །དཔེར་ན་ཚི་གུའི་རྩི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐད་པར་སྨྲས་པའོ། །ཚི་གུའི་རྩི་ནི་ཚོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སུ་མི་སྣང་བ་དག་གོ། །འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་ཉིད་ཚོན་གྱི་སྣོད་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་ཚོན་གྱི་སྣོད་དོ། །དེར་བཅུག་པ་ནི་རྐྱེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རས་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཚོན་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

134-204b

ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པས་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལས་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་འབྱེད་པར་ནུས་པའམ། རྣམ་པར་འབྱེད་པར་དགོས་པ་ནི་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་། འདོད་པ་དང་། མི་འདོད་པའི་ལུས་སྣ་ཚོགས་འགྲུབ་པ་ལ་གཙོ་བོའི་རྐྱེན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་འདི་ཉིད་ལ་རྨོངས་པ་དག་ཁ་ཅིག་ནི་སྔོན་བྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་ལ་སྐུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་མ་རིག་པས་ལྡོངས་པས་དམུས་ལོང་དཔེར་བྱས་སོ། །སྣ་ལ་རེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣ་ལ་རེག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མདོར་བསྡུ་ན་སྔོན་གྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་དང་། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་དངོས་གཞི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབ་པ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེས་ཁམས་གསུམ་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་དང་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དེ། ལྷ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པ་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་

134-205a

མཚན་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་ཁ་ཅིག་དང་། རེས་འགའི་དུས་སུ་རྒྱུན་ཆད་པ་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོ་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ས་བོན་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱི་དང་ནང་དང་མི་གསལ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔས་ནི་དེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་སྟོན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་བོན་ནི་ནས་ལ་སོགས་པའོ། །ནང་གི་ས་བོན་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མི་གསལ་བ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གིའོ། །ཡང་ན་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་གཉིས་སོ། །དེ་ལས་རྒྱུ་དང་གཞིའི་དངོས་པོས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་གཉིས་དག་ཅེས་འདོན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་ཅེས་བཤད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ནས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་དོན་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དོན་དམ་པའི་ས་བོན་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ས་བོན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་པ་དང་དེའི་བདག་ཉིད་ཡན་ལག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བོན་དེ་གཉིས་ནི་ཆོས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱུང་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་རྟག་པ་མེད་དོ། །སྐད་ཅིག་པ་ཡང་འགགས་ཟིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་བྱ་ཤི་བའི་སྐད་བཞིན་དུ་འགགས་ནས་འབྲས་བུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འབྲས་བུའི་དུས་དང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ས་བོན་ནི་འབྲས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་འདོད་དེ་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡང་གློག་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པས་ཡུན་རིང་དུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་

134-205b

སུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། རྩ་བ་ལ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ནི་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཕན་གནོད་དུ་འགྱུར་ཏེ་དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ན་བཏགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ས་བོན་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འབྱུང་ཞེ་ན་ལན་བཏབ་པ། ངེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ནུས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་ཞེ་ན་ལན་བཏབ་པ། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་རྐྱེན་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །ས་བོན་དེའི་ས་བོན་གང་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་འབྲས་བུས་བསྒྲུབས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ས་བོན་དང་ས་བོན་ཅན་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ས་བོན་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་ས་བོན་གྱི་ཆོས་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ཉིད་སེལ་ཏོ། །ས་བོན་དང་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་སྒོ་བར་བྱེད་པའི་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དཔྱོད་དོ། །བརྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྒྱུད་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་སྟེ། རླུང་བཞིན་དུ་གཡོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རླུང་ཡང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བསྒོ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ནི་བསྒོས་པའི་ཏིལ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྫས་གཞན་གྱི་དྲི་བཞིན་དུ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་དྲི་ཡང་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་གང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དྲི་མཉམ་པ་དེ་ལ་བསྒོ་བར་འགྱུར་རོ། །དྲི་ཞིམ་པོ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གླ་རྩི་བཞིན་ནོ། །དྲི་ང་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྒོག་པ་བཞིན་ནོ། །བསྒོ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་བསྒོ་བར་ནུས་པའམ་བསྒོ་བར་བྱ་བ་སྟེ། ཕན་ཚུན་གྱི་ཆ་ཤེས་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་བསྒོ་བར་བྱའོ། །སྔོ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་འདྲེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོ་བར་བྱ་བ་ཡང་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དང་འབྲེལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སྒོ་བར་བྱེད་དེ་སོ་སོར་གནས་ཤིང་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་ནི་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ནི་

134-206a

ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་ཉིད་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གཉེན་པོར་མ་བྱུང་གི་བར་དུ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་བས་རྟག་པའོ། །གཞན་ནི་རེས་འགའ་རྒྱུན་ཆད་པས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་འོས་པ་དང་བསྒོ་བར་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དྲུག་པོ་དག་ལ་འབྲེལ་མེད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཐ་དད་གསུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་གནས་དང་། དམིགས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་སོ་སོ་རང་གི་ཐ་དད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུམ་ཐ་དད་པར་འགལ་བ་མེད་དེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་དྲུག་པོ་དག་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ཅིག་ཅར་མི་འབྱུང་ན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་མེད་དོ། །འབྲེལ་པ་མེད་ན་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་སྒོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོར་ག་ལ་འགྱུར། ཇི་སྟེ་སྐད་ཅིག་སྔ་མས་ཕྱི་མ་ལ་བསྒོ་བར་འདོད་ན་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་ལྷན་ཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཅིག་ཅར་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་མེད་ན་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་སྒོ་བར་བྱེད་པ་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་སྟེ་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅར་ཡང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རིགས་གཅིག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགའ་ཞིག་གམ་སྐད་ཅིག་འགའ་ཞིག་ལ་བསྒོས་ན། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་བསྒོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའང་མི་རུང་སྟེ། རིགས་ལ་བྱ་ན་གཞན་དུ་ཐལ། དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིགས་ལས་མ་འདས་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་མི་དགེ་བའི་བག་ཆགས་བསྒོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་གཞན་དུ་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། རིགས་གཞན་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མིག་ལ་

134-206b

སོགས་པའི་དབང་པོ་དབང་པོའི་རིགས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་དང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་དབང་པོ་ཉིད་ཐུན་མོང་པའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །བསྒོ་བར་བྱ་ན་ཡང་བསྒོ་བ་ནི་འདིར་ཟད་དེ། ཡང་ན་ཕན་ཚུན་དུའམ་སྐད་ཅིག་སྔ་མས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལའམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རིགས་ལ་བསྒོ་གྲང་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རུང་བས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྒོ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེགས་པར་བཤད་པའོ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་ས་བོན་འདི་གཉི་ག་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་འཕེན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་བོན་ནི་མྱུ་གུ་མངོན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བརྒྱུད་ནས་སྡོང་བུ་ལ་སོགས་པའི་འཕེན་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ནང་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མིང་དང་གཟུགས་མངོན་དུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །བརྒྱུད་ནས་རྒ་ཤི་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡིན་གྲང་ན་འཕེན་པར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། མ་བཏབ་ཤི་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འཕེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་ས་བོན་དུ་མ་བཏབ་པ་སྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ནས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུན་ཡུན་རིང་པོར་རྗེས་སུ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤི་བའི་རོ་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་གྱི་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། མདའ་ནི་བར་དུ་མི་ལྟུང་བཞིན། །དཔེར་ན་མདའ་ནི་སྔར་བཀང་ལ་འཕངས་ན་འགྲོ་བ་དེ་ལ་འགྲོ་བ་དེའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་བཀང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྲོ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཚུ་རོལ་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྲིད་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བར་ཡང་འགྲོ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་བཀང་བ་ནི་དེ་ལ་འཕེན་པ་ཡིན་པར་མངོན་ནོ། །གང་དག་རང་གི་ངང་གིས་མཐར་འཇིག་ཕྱིར། །ཞེས་འདོན་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་འདི་ནི་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་ཡིན་གྱི་དཔེ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྙིང་པོ་དང་མར་ཟད་པའི་མར་མེ་འཆི་བའི་ཚུལ་དུ་མཐའ་འགྱུར་བའི་རྒྱུན་འཆད་པའི་བདག་ཉིད་ཕྱི་རོལ་གྱི་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་

134-207a

གིས་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་གིས་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་དུ་རྒྱུན་རྒྱས་པར་མི་བྱེད་པས་ངེས་པར་འཕེན་པས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་རྗེས་སུ་དཔག་གོ། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། དེ་ལྟར་ནང་གི་དང་ཕྱིའི་ས་བོན་གཉིས་མཚུངས་པར་བསྟན་ནས། ཕྱི་རོལ་ས་བོན་མ་བཏབ་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མི་མཚུངས་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་ས་བོན་ནི་བཏབ་ཀྱང་རུང་མ་བཏབ་ཀྱང་རུང་སྟེ་ས་བོན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་སྟེ་དཔེར་ན་སོལ་བ་དང་བ་ལང་གི་ལྕི་བ་དང་། ལུག་གི་བལ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཏིལ་དང་། ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་དང་། རྩྭ་དཱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་ཏེ། ཏིལ་ལ་སོགས་པ་སོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་བཏབ་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་དག་ལས་སྐྱེའོ། །འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ས་བོན་དུ་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་མེད་པའི་ས་བོན་ཉིད་དེ་ནི་ནང་གི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ནི་བཏབ་པ་ཉིད་ས་བོན་དུ་རུང་གི་མ་བཏབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པ་མེད་ན་དེའི་འབྲས་བུ་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཏབ་ཀྱང་རེས་འགའ་ཆུད་ཟོས་ལ་སྲེད་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་བཏབ་ཀྱང་རུང་སྟེ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་ནང་གི་ས་བོན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བྱས་པ་དང་མ་བྱས་པ་ཆུད་ཟ་བ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པས་ཕྱི་རོལ་དང་མི་འདྲའོ། །གལ་ཏེ་ནང་གི་ས་བོན་ལས་ཕྱིའི་ས་བོན་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཉིད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལ་གནོད་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། ལན་བཏབ་པ། ནང་ནི་ཕྱི་རོལ་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་བག་ཆགས་རྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་འབྲས་སཱ་ལུ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ནི་དེ་ལ་ཟ་བའི་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེར་སྣང་བར་བསྒྲུབས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་གུད་ན་མེད་དོ། །ཡང་སྨྲས་པ། ནམ་མཁའ་ས་རླུང་ཉི་མ་དང་། །ཕྱོགས་དང་རྒྱ་མཚོ་འབབ་ཆུ་རྣམས། །ནང་གི་བྱེད་པ་ཡང་དག་གི། །ཆ་ཡིན་ཕྱི་རོལ་འདྲ་བར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

134-207b

པའོ། །ཡང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ལུས་ཐམས་ཅད་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན་དུ་བལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་ནུས་པ་སྟེ། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ནི་རྐྱེན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས། །གཉིས་པ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཅན། །ཉེ་བར་སྤྱོད་དང་ཡོངས་སྤྱོད་དང་། །དེ་ཡི་འཇུག་བྱེད་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ནི་ཚོར་བའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་གཞུང་ཉེ་བར་བཀོད་པས་ནི་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་གཞུང་ལུགས་གཅིག་ཏུ་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་ཤེས་ལ་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་གཅིག་གི་རྐྱེན་གཅིག་ཡིན་པར་ལུང་གིས་བརྟན་པོར་བྱེད་དེ། མ་ལ་བུ་རྣམས་བདག་ཅག་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ལ་ཡང་དེ་དེ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེད་ངའི་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྱུང་བས་ཀུན་གཞི་དང་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཏོ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་པོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་བྱེད་པ་ཅན་ལ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ལའོ། །བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་སུ་ན་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་མཐུས་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་པོ་དག་རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་སྐྱེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོ་དང་དམིགས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་མིག་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཏོ། །གཟུགས་ནི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཏོ། །འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་ནི་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏེ་གོ་སྐབས་འབྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདི་གསུམ་གྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ལྟར་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ་སྔ་མ་དང་དོན་མཐུན་པར་རང་རང་གི་གསུམ་གསུམ་པོ་དག་གིས་འབྱུང་བར་མཚུངས་པར་བཤད་དོ། །འཁོར་བ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་རྐྱེན་གསུམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུའི་

134-208a

རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བ་ཉིད་དུ་ངེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་གསུམ་པོ་དག་གི་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་གྱི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་གཅིག་ལ་ཡང་བཞི་ཆར་ནི་མ་ཡིན་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་དོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་ལུང་དག་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབས་ནས་ལྡན་པའི་རིགས་ལས་གྲུབ་པར་བསྒྲུབས་ཏེ། རིགས་པ་དང་ལུང་སོ་སོས་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དད་པས་ནི་ངའི་ཕྱིར་མ་འགྲོ་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མེད་ཀྱི་དེ་དག་དེ་ལ་ཡོད་དེ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་སྟེ་དག་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཉོན་མོངས་པས་བྱས་པ་དང་། ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་སྐྱེ་བས་བྱས་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་རེ་ཞིག་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་གཏན་དུ་བ་སྟེ། ལམ་གྱི་བདེན་པས་བག་ལ་ཉལ་ལེགས་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྲིད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་ལྟར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་སོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པ་དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་ལ་བྱ་སྟེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་གནས་པ་དང་བཅས་པ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་དུ་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་ལྡན་པ་འབྱུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདས་པ་དེ་ནི་དེའི་རྒྱུར་མི་རུང་སྟེ། འདས་པའི་ལས་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་བཞིན་

134-208b

ནོ། །ཇི་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་འདས་པའི་ལས་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱ་བ་མེད་པས་མདོ་སྡེ་པ་དག་མི་འདོད་པ་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཡང་འདས་པ་མེད་པས་དེ་ལས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་པའི་སེམས་འབྱུང་དུ་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཁས་བླངས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་དུ་མི་རུང་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་བག་ཆགས་མི་འཐད་པར་དཔྱོད་དེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་བྱུང་བ་དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རེ་ཞིག་སྒྲ་ནི་རིམ་གྱི་དོན་ཏོ། །འདོད་ཆགས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བརྟེན་པའོ། །གནས་པས་གནས་ལ་བསྒོ་བ་ནི་རིགས་པའི་ཚུལ་ཡིན་གྱི་གནས་ཉིད་ཀྱིས་གནས་པ་ལ་བསྒོར་ནི་མི་རུང་སྟེ། བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཅིག་མི་འདོན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་ལ་གནས་ནི་རྣ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ་ཐ་དད་དོ། །དེས་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་མིག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་གི་གཞན་ལས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྔར་ཐ་དད་གསུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་། སྒོ་བར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པས་བག་ཆགས་གྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །རང་གི་དངོས་པོ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་བག་ཆགས་མི་བསྒོ་སྟེ། བསྒོ་བར་བྱ་བ་དང་སྤོ་

134-209a

བར་བྱེད་པ་ལས་དང་བྱེད་པ་དག་འཚོལ་བའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྒོས་པ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཞན་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བག་ཆགས་བསྒོར་མི་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་གནས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ནི་འདི་ཙམ་དག་ཏུ་ཟད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་དང་དོན་མཚུངས་པར་བཤད་དོ། །གང་ཡང་ས་གོང་མ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་འདིར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་སུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དུས་ནའོ། །གནས་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་བཤད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་དང་གཏན་ལ་དབབ་པའི་སྐབས་སྟོན་ཏེ་དེའི་གཞུང་ལྟར་ན་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དག་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱུང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་གང་གི་ཚེ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་འཇུག་པ་ལ་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ལ་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་འགགས་ན་བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་གང་དུ་གནས་པར་འགྱུར། གཉེན་པོ་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བོན་དང་འབྲེལ་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་དང་མུན་པ་བཞིན་ཏེ། ས་བོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་འོག་ཏུ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལའོ། །འདས་ནས་ཡུན་རིང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །བྱེ་བྲག་

134-209b

ཏུ་སྨྲ་བའི་ཐོབ་པའི་ཕྱོགས་ནི་མདོ་སྡེ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསལ་ཟིན་ཏེ་དེ་ནི་སྐྱབས་སུ་མི་རུང་ངོ་། །ཉེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་པ་དང་དཔྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ལ་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་མེད་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུ་ན་མི་སྲིད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་བྱས་ཏེ་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བར་འདོད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཉེས་པ་མང་དུ་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པ་འདིས་འཇིགས་ནས་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དུས་ན་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགགས་པ་རྣམས་ལས་ནི་དེ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་རིགས་སོ། །རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡིན་པས་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཅན་དུ་མི་རུང་ངོ་། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདུ་བྱེད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བག་ཆགས་སྐྱེད་ན་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེ་མེད་ན་ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་ཡང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་བའམ། འཇུག་པ་རྙེད་པ་ནི་སྲིད་པ་སྟེ། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྒོས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཐད་ན་སྐྱེ་བའི་འབྲས་

134-210a

བུ་འབྱིན་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གྱུར་པ་ན་ལས་དེ་གང་དུ་གནས་ཏེ་སྲིད་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །ད་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྦྲེལ་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དག་ལ་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏོ། །མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ནས་སོ། །ཤི་འཕོས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བའོ། །ཡིད་བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤི་བ་དང་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་གཉིས་ཀྱི་བར་གྱི་སྲིད་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དེའི་ཚེ་འགགས་ནས་ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གིས་སོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་ནི་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་འབྲེལ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །བར་མ་དོའི་སྲིད་པར་འགག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་འགགས་ན་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་མའི་མངལ་དུ་ནུར་ནུར་པོ་ཉིད་བརྒྱལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་འགག་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་ཁུ་ཆུ་དང་ཁྲག་དང་ལྷན་ཅིག་གྲུབ་པ་དང་བདེ་བ་གཅིག་པས་འདྲེས་པར་གྱུར་ནས་ནུར་ནུར་པོར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མའི་མངལ་དུ་མ་ཞུགས་ན་ནུར་ནུར་པོ་ཡང་ནུར་ནུར་པོ་ཉིད་དུ་ཆགས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་བརྒྱལ་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །བརྒྱལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྐྱེས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་དད་པ་དང་ཆགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་མྱོང་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་རྣམས་སུ་འབྱུང་ངོ་། །དེས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་

134-210b

པར་ཤེས་པ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མའི་མངལ་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་རྩ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་རྫས་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། བཏང་སྙོམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་བརྒྱལ་བ་དེ་དང་། གང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཅན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མདོ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དོ། །ཁྱེད་ནི་འདི་སྐད་འདོན་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འབྱུང་བ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གཉིས་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དེ་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་རྒྱུན་ཆད་ན་ནི་སྲོག་གི་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་ན་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱལ་བ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་ཏེ། དུས་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་གནས་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་བཅའ་བའི་དོན་གྱི་སྐྱོན་ཆོས་ཅན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བཟློག་པ་སྟོན་ཏོ། །གང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་གཉི་ག་ལ་ངེས་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་དུས་ཕྱི་མ་ལ་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གནས་ཡིན་ཏེ། བར་མ་དོའི་སྲིད་པས་བསྡུས་པའི་གནས་སྐྱེ་བའི་སྲིད་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ན་རྟག་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་ན་ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་ཡང་འདོད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་ཀྱང་བཀག་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་

134-211a

པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་བཀག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོན་ནོ། །གང་བདག་ཅག་གཉི་ག་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་ངེས་པ་དེ་ནི་རང་གི་དམིགས་པ་ལ་དམིགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ། དཔེར་ན་ཕྱི་མའི་གནས་སྐབས་གཞན་ན་འབྱུང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ཏེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སེམས་ནི་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ཕྱིར་བརྒལ་དུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིར་ནི་དམིགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པ་ཡིན་གྱི་མེད་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེའི་ཚེ་ཆོས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། ཡོད་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བརྒྱལ་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེར་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྦྲེལ་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་མ་གཏོགས་པའོ། །འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། གནས་སོ་སོར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་དག་གོ། །འདིས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་གཅིག་པུ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གནས་ནི་མིག་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་གནས་གང་

134-211b

ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པར་མི་རུང་ངོ་། །མི་བརྟན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཡུད་ཙམ་ཡུད་ཙམ་ལ་བར་ཆད་དང་བཅས་པར་འཚོལ་བར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ཡང་རྒྱུན་ཆད་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་ཟིན་པ་རྣམས་ཀྱང་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་ཤི་བའི་ལུས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བཏང་བ་རྣམས་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོས་ཁོག་པ་ཟིན་ཏེ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཟིན་པར་འགྱུར་ཏེ། འཛིན་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་འཆི་བར་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་རིགས་ན། ཚེ་དང་དྲོད་དང་རྣམ་པར་ཤེས། །འདི་དག་གང་ཚེ་ལུས་འདོར་ཞིང་། །བོར་ནས་དེ་ཚེ་འདུག་པ་ནི། །དཔེར་ན་ཤིང་ལ་སེམས་མེད་བཞིན། །ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་དང་གཟུགས་མདུང་ཁྱིམ་ལྟར་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ནི་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞིའོ། །གཟུགས་ནི་ནུར་ནུར་པོའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྐད་ཅིག་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་གནས་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །མིང་སྨོས་པས་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟུང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨོས་པས་ཅི་ཞིག་གཙོ་བོར་བསྟན་པར་འགྱུར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནི་བདག་གི་ཡིད་བཟློག་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་འདས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཉིད་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་གསུངས་ཏེ། དེས་ལུས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་གཞོན་ནུའམ་

134-212a

གཞོན་ནུ་མའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གལ་ཏེ་རྒྱུན་ཆད་ཅིང་འགགས་ཀྱང་མིང་དང་གཟུགས་དེ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་མི་འཐད་དོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ནི་སེམས་ཅན་འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཟས་སུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གཉིས་དང་འདུ་ཤེས་པ་ན་མེད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟས་མེད་པར་ནི་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་གནས་པ་མེད་དོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགོག་པ་ནི་ཟས་སུ་མདོ་ལས་མ་གསུངས་ཏེ། ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་སོགས་པ་གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྦྲེལ་བ་མི་རུང་བའི་འཐད་པ་བསྟན་ནས། འདི་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སར་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་མི་རིགས་པའི་འཐད་པ་སྟོན་ཏེ། འདོད་པའི་ཁམས་སུ་ཤི་ནས་གོང་དུ་སྐྱེ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ས་བོན་དང་ལྡན་པ་གཞན་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ནི་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱང་ས་བོན་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ས་བོན་དང་ས་བོན་ཅན་གྱི་དངོས་པོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཐོབ་པ་ཡང་ས་བོན་དུ་མི་རུང་སྟེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱང་ས་བོན་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཅན་དེའི་ས་པའི་སེམས་གང་ལ་བག་ཆགས་གནས་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ངེས་པར་གནས་བཅའ་བར་བྱའོ། །ཡང་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་

134-212b

སེམས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་རོ་མྱང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱང་གཞི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ཚེ་ན་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་གཞི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ་དེ་སྐྱེས་པ་ན་གང་ཟག་པ་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་འཇིག་རྟེན་པ་འབྱུང་བ་ནི་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འགགས་པ་ན་འགྲོ་བས་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པས་འགྲོ་བ་དེ་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཉེན་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སྐྱེས་པ་དག་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་དུ་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རང་གི་ས་པའི་ལམ་མེད་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་གསལ་བ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བ་གཉི་ག་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་འགྲོ་བ་གཉི་ག་ལས་ལྡོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་འགྲོ་བར་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་འགྲོ་བའི་གཉེན་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འགྲོ་བ་ཡང་གནས་སུ་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པ་དང་། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལོག་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འགྲོ་བའི་ལུས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་གྱུར་པ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ནི་བརྟེན་པ་ལ་དེར་འགྲོ་བའི་སྒྲར་བརྗོད་དོ། །ལེགས་པར་བྱེད་པའམ་ཉེས་པར་

134-213a

བྱེད་པ་འཆི་འཕོ་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལེགས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྨད་ནས་རིམ་གྱིས་དྲོད་ཡལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཉེས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྟོད་ནས་དྲོད་ཡལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་མི་འཐད་དེ། དེའི་ཚེ་གང་ན་ཡང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་པ་རྣམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་འདས་པ་ཚེ་རབས་དུ་མར་སེམས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་བཅད་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན་ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཐོབ་པའི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་བོན་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཚེ་རབས་དུ་མར་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་དུ་མས་བར་དུ་ཆོད་པས་མདོ་སྡེ་པའི་གཞུང་ལྟར་ན་མེད་དེ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དུ་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་མཐུན་པར་སྦྱར་བའོ། །ཅི་རིགས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལ་གང་རིགས་པའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་གང་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་འོངས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ན་སྤྱོད་པའི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་དེའི་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཡིན་ལ། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་སེམས་དེ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་དེ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་འདིར་ལུས་པ་དང་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་བས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པར་མཇུག་བསྡུས་ནས་དེ་ནི་རྒྱུའི་ཅན་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་སེམས་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་མཐུ་ལྷག་མའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་སྲིད་པར་སྟོན་ཏེ། གཞན་གྱི་སྒྲ་དང་སོ་

134-213b

སོ་རང་གི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེའི་རྒྱུ་ལས་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ནི་དེའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ས་བོན་དུ་ཇི་ལྟར་རུང་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མི་སྲིད་པའི་གནོད་པར་དྲི་བ་སྟེ། ནད་ལས་ནད་མེད་པ་ནི་ནམ་ཡང་མ་མཐོང་ན་ནད་ལྟ་བུའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ནད་མེད་པ་ལྟ་བུའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ས་བོན་པ་ལས་དེ་འབྱུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་གཞན་སྟོན་ཏེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དེའི་ས་བོན་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་ན་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མཉན་པ་ནི་ཐོས་པའོ། །དེའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེའི་གནས་ཅི་ཞིག་ཡིན་པར་བལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་གནས་གཞན་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པ་མདོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གནས་ཡིན་གྱི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་གནས་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྒྱུད་གང་ལ་འཇུག་པ་དེ་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་ཏེ། འོ་མ་དང་ཆུ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བར་འདོད་ཀྱི། དེ་ས་བོན་ཉིད་དུ་ནི་མི་འདོད་དོ། །ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་

134-214a

ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོའི་ས་བོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔེར་ན་ཁོང་དུ་ནད་དུ་མ་ཞུགས་སམ་དུག་སྣ་ཚོགས་འཐུངས་པས་ན་ཡང་རུང་། སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་དང་དུག་སྨན་འཐུངས་ན་ནད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་འདུག་ཀྱང་དུག་གི་ས་བོན་ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དུག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་བག་ཆགས་ཆུང་ངུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པ་ཉིད་གསལ་བས་བརྡ་ཕྲད་པར་སླའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ས་བོན་དུ་བལྟ་སྟེ་ཞེས་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ནི་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བརྗོད་པར་འདོད་དོ། །འཇིག་རྟེན་པ་ཉིད་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཡོན་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་མ་བྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གཉེན་པོ་ཡོད་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མི་སྐྱེའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བའི་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཡང་དག་ལྟ། །ཆེན་པོ་སུ་ལ་ཡོད་གྱུར་པ། །དེ་ནི་ཚེ་རབས་སྟོང་དུ་ཡང་། །ངན་འགྲོར་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འོ་ན། སྔོན་བྱས་པའི་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པར་བྱས་པ་ཐམས་ཅད་དེངས་པར་བྱེད་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ཉེས་པར་བྱས་པ་དེངས་

134-214b

པར་བྱེད་པ་ནི་མཐུ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུར་བསྡུས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་སུ་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗེད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བཅིངས་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དཔེར་ན་གྲོང་མི་ཞིག་ལྕགས་སྒྲོག་ལ་སོགས་པའི་བཅིངས་པ་དང་བྲལ་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལོག་པའི་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་ལྷག་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ངོ་མཚར་གྱི་ཡོན་ཏན་དུ་མས་བརྒྱན་པ་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད་པས་རང་དབང་མཆོག་ཐོབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོའི་བུ་བཅིངས་པ་དང་བྲལ་མ་ཐག་ཏུ་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་ཕུན་སུམ་འཚོགས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུའོ། །གནས་ཀྱང་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་བཏང་ནས་རྒྱས་པར་གྱུར་ན་ནད་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་ཡང་ས་བོན་མེད་པར་འགྱུར། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་འདིའི་སྤངས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ངང་པས་ཆུ་ལ་འོ་མ་འཐུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ན་མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ས་པའི་བག་ཆགས་འགྲིབས་ཏེ། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་པའི་བག་ཆགས་འཕེལ་ནས་གནས་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མི་འཐད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྒྲུབས་ནས་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པར་སྒྲུབ་པོ། །སངས་རྒྱས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་མ་གཏོགས་པ་འགོག་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་

134-215a

པ་གཞན་རྣམས་ཤི་བ་ལས་བྱེ་བྲག་སྟོན་པ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་དེའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་གཉེན་པོར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་ལས་མི་གསལ་བ་ནི་མ་ཞི་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པས་གཉེན་པོ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པ་དེ་ནི་འགོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པས་མ་ཞི་བ་དེའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་སྟེ། དེ་འགག་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་སྟེ་འགགས་ཀྱང་དེས་བལྟ་བའི་ཕྱིར་དེ་དང་མ་བྲལ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལས་ལངས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ས་མང་པོ་པ་རྣམས་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པས་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་མ་འགགས་པའི་ཕྱིར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་མི་རུང་ངོ་། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པར་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་བོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་དེ་ནི་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ལ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། དགེ་བ་ཉིད་དེ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་མེད་དེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དེ་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ལས་

134-215b

འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་སྟེ། རེག་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བྱུང་བའི་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་མཐུན་པར་གྱུར་ཏོ། །ཚོར་བ་ཡང་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པར་གྱུར་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་འདི་སྙམ་དུ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་གཉིས་ལ་འབྲས་དང་ཟུག་རྔུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པས་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འགག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། དེའི་མཐུས་མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ལན་འདེབས་སོ། །རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པས་ནི་མཉམ་པར་འཇོག་པར་ནུས་ཀྱི། དེ་འགོག་པར་ནི་མི་ནུས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཉམ་པར་འཇོག་པའི་གཞན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གང་རྣམ་པར་སུན་ཕྱུང་བ་དེ་འགོག་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་སུན་ཕྱུང་བས་ན་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་འདུ་ཤེས་ཙམ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་གནས་འགོག་པ་མེད་པར་གནས་པ་འགོག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དེར་སེམས་ཀྱང་འགོག་པར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སེམས་ཀྱང་འགག་པར་འགྱུར་གྱི་གནས་པ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་ཡོད་པ་ལ་གནས་པ་བསལ་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དཔེ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་དབྱེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་གཉི་ག་འགག་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་འབྱུང་བ་དང་འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡང་དཔེ་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་མེད་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སར་ངེས་ཏེ། གང་དག་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སེམས་ཐམས་ཅད་ལ་མི་འབྱུང་བར་རིགས་སོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་ནི་ས་མང་པོ་པ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་གནས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་ན་འདི་གཉིས་མེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ཡིན་པ་ལས། དེ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་

134-216a

དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ། གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། གོང་དུ་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་དགེ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། དེ་དག་ཀྱང་རེག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། དེ་ཡང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །སུ་ཞིག་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བའི་སེམས་ཀྱིས་འཕངས་པས་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་དགེ་བ་ཡིན་གྱི། དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེའི་རྟོག་པ་དེ་ནི་བསྟན་བཅོས་དང་མི་མཐུན་པ་སྟེ། མཚུངས་པར་ལྡན་པས་དེ་དང་ལྡན་ཞེས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བའི་སེམས་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དགེ་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སེམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པ་འདི་སུས་བྱས། དེ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་དགེ་བ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲངས་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་མཐུ་འདུས་པ་ནི་འདུས་པ་སྟེ། རེག་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་སུན་ཕྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་དེའི་ཚེ་ཚོར་བ་སྐྱེད་པའི་མཐུ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ཙམ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེར་ཚོར་བ་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་རུང་ངོ་། །ཡང་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་གི་འདུ་བྱེད་འགགས་པས་ངག་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ན་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགགས་ཀྱང་ཡིད་འབྱུང་བ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཡོད། ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགགས་ཀྱང་ལུས་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་འགགས་ཀྱང་ཡིད་གནས་སོ་ཞེས་སླར་གཞིལ་དུ་

134-216b

མི་རུང་སྟེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུས་གནས་པའི་རྒྱུ་གཞན་དག་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་དུ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཁ་ཟས་དང་སྲོག་གི་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དབུགས་རྒྱུ་བ་མེད་པར་ཡང་དེ་དག་གིས་ལུས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་པ་དང་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པར་ཡིད་ཀྱི་འདུ་བྱེད་གཞན་དག་ནི་གང་དུ་ཡང་མ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་གཉིས་མེད་པར་དེ་གནས་པར་མི་རུང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞར་ལ་བྱུང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་གོ། །མི་དགེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཡང་མི་དགེ་བར་མི་འདོད་ན་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་བཟོའི་གནས་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བར་དམ་འཆའ་ན་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྲུབ་བོ། །གང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པར་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལྔ་པ་གཞན་དག་གིས་བརྟགས་པ་དེ་ནི་ལུང་ལས་མི་འབྱུང་སྟེ། མདོ་དང་ཆོས་མངོན་པ་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འགྲོ་བ་དེ་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་དེའི་ལན་བཏབ་ཟིན་ཏོ། །གང་ཡང་གཟུགས་དང་སེམས་ཀྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འབྱུང་བ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མདོ་སྡེ་པ་རྟོག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་གཟུགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་འབྱུང་ལ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པ་ཕྱི་མ་འབྱུང་སྟེ། འདིར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུར་བརྟག་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་གོང་མ་བཞིན་དུ་མི་འཐད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཞེས་བྱ་བས་སེལ་ཏོ། །གཟུགས་དང་སེམས་ནི་འགའ་ཞིག་ཏུ་རེས་འགའ་རྒྱུན་ཆད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །གཞན་ཡང་དེའི་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་པ་ནས་ཤི་བའི་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་མི་འབྱུང་

134-217a

སྟེ། འགགས་ནས་ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཤི་བ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལས་ལངས་པའི་སེམས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་འབྱུང་དུ་མི་རུང་སྟེ། འགགས་ནས་ཡུན་རིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་དུ་སེམས་གཞན་གྱི་ས་བོན་ཅན་དུ་ངེས་པར་འགྱུར་ན་ནི། དེས་ན་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་མའི་སེམས་མི་རུང་སྟེ། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་དངོས་པོས་སེམས་གཞན་གྱི་ས་བོན་གྱི་དངོས་པོ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ས་བོན་ཐམས་ཅད་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་མང་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རང་གི་དོན་ལྷུར་བྱེད་པས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ངེས་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་ལྡན་པའི་རིགས་པའོ། །འདི་ལ་བྲལ་བའི་རིགས་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་སྟེ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ལས་བཟློག་པའི་རྒྱུས་སྒྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཇི་ལྟར་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ལ་གནས་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་པ་དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདྲི་སྟེ་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བ་བསྡེབས་ནས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཟང་པོའི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །བསྩལ་བ་མེད་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྩལ་

134-217b

བ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཟག་པ་མེད་པ་སྟེ། ཟག་པ་མེད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་བསྩལ་བ་དེ་ལས་གཞན་པའོ། །གཉེན་པོ་ཉིད་ལ་ནི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་གཉེན་པོ་ཉིད་འགྱུར་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར། སྤངས་པ་མིན་ཕྱིར་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གཉེན་པོ་ནི་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྤངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །གྱུར་པ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་གཉེན་པོ་ཉིད་སྤངས་པ་ཡིན་པར་འདོད་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་མེད་པར་འགྱུར། །སྤངས་པའི་རྒྱུ་གཉེན་པོ་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ས་བོན་བྲལ་བའམ། །དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་འདོད་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྣམ་པ་མང་པོ་བསགས་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན་ས་བོན་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་གྲང་ན། དེ་མེད་པར་ནི་གཉིས་མེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་ན་ས་བོན་དང་བྲལ་བའམ། དངོས་པོ་མེད་པར་འགྱུར་གྱི། མེད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ནི་དེ་དག་མེད་ན་ས་བོན་དང་བྲལ་བའམ། ཆད་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་དགོས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདྲི་བའོ། །རྣམ་པ་གསུམ་དང་རྣམ་པ་བཞིར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་ཆོས་དང་། བྱ་བར་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལྷ་དང་མི་དང་མིག་དང་། གཟུགས་དང་། འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཡིན་ཏེ། ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གང་ལས་བདག་དང་། ཆོས་དང་། བྱ་བའི་མངོན་པར་བརྗོད་པར་འབྱུང་བའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་བཞིས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་ཡིད་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དབང་གིས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་

134-218a

གོ། །སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་མ་རིག་པ་ནས་རྒ་ཤི་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྣམ་པ་བཞིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འཕེན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བག་ཆགས་འབྱུང་བ་བརྗོད་པས་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ། དེ་འཕེན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེས་སྐྱེ་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལེན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྲིད་པ་མི་རུང་ངོ་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ལ་ལྟོས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་གནས་པ་དེ་ཉིད་སྲིད་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འདུ་བྱེད་དང་། སྲིད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་འཕངས་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྟེ། དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་པས་ཡང་འབྱུང་བའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་མི་རུང་སྟེ། རྩ་བ་མེད་པར་ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་མི་འབྱུང་ངོ་། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དབང་གིས་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་དམིགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཐུན་མོང་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་དུ་མའོ། །དེ་ལ་ཐུན་མོང་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་རྒྱུའོ། །ཐུན་མོང་བ་ནི་རང་གི་ལས་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་དེ་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་སོ་སོ་རང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ས་བོན་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་རང་ལ་ཡོད་པ་ནི་སོ་སོ་རང་རང་གི་

134-218b

སྟེ། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚོར་བ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བས་ཕན་འདོགས་པ་དང་གནོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་མེད་དོ། །གཉེན་པོ་བྱུང་སྟེ་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྐྱེས་པ་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ས་བོན་འགགས་ཏེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐུན་མོང་པ་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ལ་ནི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་ནང་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འགགས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཐུན་མོང་པ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཟིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་མཐོང་བས་ཆུས་ཀྱང་མི་འཁྲུའོ། །སས་ཀྱང་མི་འཛིན་ཏོ། །མེས་ཀྱང་མི་ཚིག་གོ། །རླུང་གིས་ཀྱང་མི་བསྒུལ་ཏོ། །དོན་ཡོད་པ་ལ་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་གཞན་གྱི་ཀླན་ཀའི་སྐབས་རིག་ནས། རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཐ་དད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། མོས་པ་གང་དང་གང་པ་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་དམིགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་སོ། །ཐུན་མོང་འཆིང་བ་སྤང་དཀའ་དང་། །ཡོངས་ཤེས་བྱ་བར་དཀའ་བར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུན་མོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་གི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །འཆིང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའོ། །སྤང་བར་དཀའ་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དཀའ་བས་ན་སྤང་དཀའ་དང་ཡོངས་ཤེས་བྱ་བར་དཀའ་བའོ། །ཕྱི་རོལ་མཚན་མ་ཆེན་པོ་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ཆེན་པོ་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐ་དད་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིའོ། །དེ་ནི་འགགས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མ་འགགས་པའོ། །

134-219a

དག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སངས་རྒྱས་གཟིགས་པ་རྣམ་དག་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་གང་དག་འདམ་རྫབ་དང་། རྡོ་དང་བ་ཚ་ཅན་དང་། མི་མཉམ་པ་དང་། སྡོང་དུམ་དང་། ཚེར་མ་དང་། མི་གཙང་བ་དང་ལྡན་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གཟིགས་ཏེ། མྱ་ངན་ལ་ཤིང་དུ་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཚོར་བ་དང་བཅས་པ་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་འདི་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འདི་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །འདི་ནི་བདེ་བ་ཅན་ནོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་ངན་པ་ནི་སྡིག་པའོ། །དེ་ལེན་པ་ནི་གནས་ངན་ལེན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་ནོ། །གནས་ངན་ལེན་ནི་ལས་སུ་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ། ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་དང་ཡང་བ་དང་། ཟོ་མདོག་བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་ཟིན་པ་ཡང་སྨིན་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྤྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་བསྐྱེད་ནས་ཡང་བསྐྱེད་མི་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་སྤྱད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་གང་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྐྱེན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ས་བོན་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཐོག་མའི་མཐའ་མེད་པའི་སྤྲོས་པ་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་ན་སྟེ། རེ་ཞིག་སྤྱད་ཟིན་པའི་མཚན་ཉིད་མེད་ན་དགེ་བ་དང་སྡིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་

134-219b

སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་བྱིན་པས་སྤྱད་ཟིན་པ་འཇིག་པ་དེ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་བྱིན་ནས་ཡང་འབྲས་བུར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མ་སྤྱད་པའི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་གསར་དུ་འབྱུང་བར་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྔོན་གྱི་རྙིང་བར་མ་གྱུར་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ལ་ད་ལྟར་གྱུར་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་གང་མེད་དོ། །དཔེ་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དཔེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྟུན་པར་བྱ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་བསྟུན་པར་བྱ་བ་མེད་དུ་ཟིན་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྒྱུར་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། ཡང་དག་པ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་དོན་རྣམ་གྲངས་དང་། ངེས་པའི་ཚིག་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་བཤད་ཟིན་ཏེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དྲི་བ་བརྩམས་ནས་བརྗོད་པ་འདོད་པ་བརྗོད་དེ། མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བས་ནི་རྒྱུ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟར་མ་བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་རོ། །ཕན་ཚུན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཐུན་པ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་། །ཤེས་བྱའི་གནས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་བཤད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ།། །།

༈ ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ། ༆ བམ་པོ་གསུམ་པ། ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གཞན་དག་གིས་དབང་བྱས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་

134-220a

བྱ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་དེ་ལྟར་མཚོན་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། ཀུན་བརྟགས་པར་བྱ་བ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་། གང་ཟག་དང་ཆོས་གང་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པར་མཚོན་པའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་ན་མི་འགྱུར། འདི་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ་ཤེས་པ་མེད་དེ། ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡང་མི་རུང་མཚན་གཞིར་ཡང་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མི་ཤེས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ཙམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་དང་། ཅི་ཙམ་དུ་མེད་པ་ལ་མེད་པར་མི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་མ་གསུངས་སམ། ཀུན་བརྟགས་པ་གཟུང་བའམ། འཛིན་པའམ། བདག་གམ་ཆོས་ཀྱི་མེད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་ཡོད་པ་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གཅོད་དེ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གྱི་དངོས་པོར་ཁས་བླངས་པས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་དང་ལུས་ཅན་དང་ཟ་བ་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྣང་བའི་སྒྲ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལུས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཡིད་དོ། །ཟ་བ་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེས་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གོ། །དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དུས་གསུམ་དུ་སྣང་བའོ། །གྲངས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གཅིག་ལ་སོགས་པར་བགྲང་བར་སྣང་བའོ། །ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་གྲོང་དང་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བདག་དང་གཞན་

134-220b

གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པར་ཆད་པ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྟེ། ངའོ་ངའིའོ། །འདི་ནི་ངའི་མ་ཡིན་གྱི་འདི་ནི་གཞན་གྱིའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་ལྷ་དང་། མི་དང་། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། དུད་འགྲོ་དང་། ཡི་དྭགས་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བར་སྣང་བའོ། །དེ་ལ་ལུས་དང་ལུས་ཅན་དང་། ཞེས་བྱ་བ་ནས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ས་བོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་ནོར་བའི་དོན་སྣང་བའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནོར་བར་སྣང་བ་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རྒྱུའོ། །འདི་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཟློས་ཏེ་སྟོན་པའོ། །གང་དོན་མེད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་རང་བཞིན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཆ་ལ་དངོས་པོར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་རང་གི་རྒྱུད་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཆུར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ལོག་པར་

134-221a

ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །ཆུར་སྣང་བ་ལ་དངོས་པོར་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །དེ་དང་གཏན་དུ་བྲལ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་བརྟགས་པའི་དོན། །ཀུན་དུ་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་གྱི་དབང་། །དེ་ཡི་སྟོང་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ། །རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་དག་གི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནས་དེ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་དག་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་དོན་མེད་པའི་དཔེར་རྨི་ལམ་སྨོས་ཏེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལུང་དང་རིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་བརྗོད་པས་ནི་ལུང་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །ས་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་གང་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་བསྟན་པ་དེ་ས་བཅུ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། མིང་དང་། ཚིག་དང་། ཡི་གེའི་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འདུས་པ་འཕགས་པ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོའི་དབང་གིས་ཉན་པ་པོའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། དེ་བརྗོད་པ་ཡིད་ཆེས་པར་རུང་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཙམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ། །ཙམ་གྱི་སྒྲས་ནི་དོན་སེལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་མེད་པས་འཛིན་པ་ཡང་སེལ་ཏེ། བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སེམས་ལས་འབྱུང་བ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ནི་མི་དགག་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མེད་པར་སེམས་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སེམས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཕྱོགས་ཅན་ལ་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་དེ་ན་སེམས་གང་ཡོད་པ་དེ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་པར་ཡོད་དོ། །གང་མེད་པ་དེ་ནི་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་བཅས་སུ་མེད་དེ། ཁམས་གསུམ་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་སྨོས་པས་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་སྲེད་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཁམས་གསུམ་པར་གཏོགས་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་

134-221b

རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་དམ་བཅའ་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་ལ་དམིགས་པ་ལམ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་གིར་མ་བྱས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་སྡེ་པའི་གཞུང་ལྟར་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཁམས་གཉིས་པ་ཞེས་མི་བྱའམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ནོར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་འབའ་ཞིག་མེད་པས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་མེད་པས་སོ། །མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནོར་བར་ཁས་མི་ལེན་ཏོ། །དགོངས་པ་ངེས་བར་འགྲེལ་པ་ཡང་ས་བཅུ་པ་བཞིན་དུའམ། ཆོས་མངོན་པའི་མདོར་བསྡུས་བྱས་པ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་སོ། །དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་ཡུལ་ལོ། །གཟུགས་བརྙན་ནི་གཟུགས་དངོས་ལྟར་སྣང་བའོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པར་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བར་སྟོན་པའོ། །བྱམས་པ་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་འདེབས་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱེད་པ་མེད་པས་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཅིག་ཁོ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ་བརྗོད་པའོ། །དཔེར་ན་གཟུགས་ཀྱི་གཞི་པོ་རང་གི་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་དེ་ཉིད་སྣང་ཡང་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ལོག་པར་སེམས་ཏེ། མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་རྒྱུའི་མཐུས་དོན་གཞན་དུ་མེད་ཀྱང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་

134-222a

དྲན་པ་དང་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐུས་གང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དེ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་སོ། །ལུང་དེ་ནི་ཚད་མ་དང་བཅས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པོ། །འདི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རིགས་པ་གཞན་ཉེ་བར་འགོད་དོ། །ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་སེམས་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་རྨི་ལམ་དུ་རྣམ་པར་བསྔོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྨིས་པ་བཞིན་ནོ། །དྲན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མི་རུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྨོས་པ་སྟེ། སུ་འདི་སྙམ་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པ་ན་མཐོང་བའི་ཀེང་རུས་མོང་པོ་མྱོང་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བས་དྲན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ལ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སེལ་ཏོ། །དམིགས་པ་དེ་མདུན་དུ་གཞག་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དྲན་པ་ཡིན་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡུལ་ན་མཐོང་བ་དེའི་ཡུལ་ངེས་པར་འདི་ཇི་ལྟར་མྱོང་བ་བཞིན་དུ་དྲན་པའི་རིགས་ན་དེ་ནི་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ད་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ནི་དྲན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་འབྱུང་བ་དེ་དྲན་པ་ཡིན་པས་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཐ་དད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེ་ན། དེ་ཡང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་དྲན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདས་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དེར་སྣང་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། དྲན་པར་བྱས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་པས་མདུན་དུ་ཀེང་རུས་དམིགས་པ་དེའི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དགྲོལ་བར་མི་འབད་དོ། །གང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་དང་ལུས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལས་

134-222b

མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ལུས་ཅན་དང་ཟ་བ་པོའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བསྡུའོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་དཔྱད་པར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བསྡུའོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པས་མི་སྲིད་པ་འཛིན་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལུང་ནི་ས་བཅུ་པ་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་གསུངས་པའོ། །རིགས་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའོ། །སྔ་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པར་སྦྱར་བའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་ལ། བརྟན་པར་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་འདྲི་བ་སྟེ། དེ་ལ་མཚུངས་པ་ནི་འདྲ་བའོ། །བརྟན་པ་ནི་བར་མ་དོར་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་མཐོང་བའོ། །དེ་ཉིད་རྒྱུན་ཏེ་རྒྱུན་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞིའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བ་བསྡུའོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རེག་པ་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གཞིའི་གནས་ཉིད་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་དངོས་པོར་གནས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོས་པ་འདྲི་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ལན་བཏབ་པ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་དེ་དག་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་མཚུངས་པ་དང་། བརྟན་པར་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །གཞན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་ན་དོན་མེད་པ་ལ་དོན་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ན་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྡོག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་

134-223a

དེ་ལྟར་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །དགོས་པའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་དབང་གིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དྲིས་པ་བཞིན་ལན་བཏབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཞན་གྱིས་ནི་དགོས་པ་དྲིས་ཀྱི། ས་བོན་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་ནི་མ་དྲིས་ཏེ། དེ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཅན་ཡིན་པར་ཤེས་པས་མ་དྲིས་སོ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དོ། །འཁྲུལ་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འདོད་དོ། །དེ་བས་ན་གལ་ཏེ་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་གཟུགས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་དུ་ཟིན་ན་འཁྲུལ་པ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུལ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ནི་མི་རུང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འདྲི་བར་བྱེད་དོ། །སྐྱེ་བ་དང་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མངོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་འདེབས་པ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞུགས་ན་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་བཅས་པའི་ལུས་མཐའ་དག་མངོན་ཏེ། ཡན་ལག་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་མ་ཚང་ན་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདྲི་བ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་གྲངས་དང་། ཡུལ་དང་། ཐ་སྙད་དང་། བདག་དང་། གཞན་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་། ངན་འགྲོ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དྲུག་བསྡུའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་བའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་མྱོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དགོས་པ་དྲུག་པོ་དག་གིས་དུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འཆི་འཕོ་དང་། སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཐུག་པ་དག་འབྱུང་བར་སྟོན་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་རིགས་པའི་སྐབས་ཀྱིས་འཐད་པ་གཞན་དང་སྒྲུབ་པ་འདྲི་བའོ། །དེ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་ཞེས་

134-223b

བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཙམ་སྨོས་པས་ནི་དོན་དགག་པའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དོན་མེད་པ་དེ་ལྟར་ལུང་གིས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །རིགས་པ་ནི་ཁ་ཅིག་ནི་བཤད་ཟིན་ཁ་ཅིག་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དག་གོ། །དེ་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་སོ། །བདག་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ནི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའོ། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་སོ་སོར་རྣམ་པར་རིག་པར་སྣང་བའི་ལྟ་བས་ནི་ལྟ་བ་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་ན་གཟུང་བའི་ཆ་ནི་རྒྱུ་མཚན། འཛིན་པའི་ཆ་ནི་ལྟ་བ་སྟེ་གཉིས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རི་མོའི་གདིང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཆ་གཅིག་ནི་གཟུང་བ་དང་། ཆ་གཅིག་ནི་འཛིན་པར་ཅིག་ཅར་འབྱུང་ངོ་། །གང་དག་དེའི་སྐྱེ་བ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་འདོད་པ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཉིན་གཅིག་ཏུ་ཡང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ནས་ཆོས་ལ་ཐུག་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབང་བྱེད་པ་མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དག་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གནས་ཏེ། དེ་དག་གིས་དེ་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པས་ནི་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་འདིར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་

134-224a

བྱ་བས་ནི་དེ་ཙམ་ཉིད་དང་གཉིས་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས། དེ་ཙམ་གཉིས་དང་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་རྟོགས་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་དོ། །དེ་དང་བྲལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྲལ་བར་གྱུར་པས་བྲལ་བ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དམིགས་པ་རྣམ་པར་བཤིག་པ་དེ་མེད་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་མི་རུང་སྟེ། རྒྱུ་ཡུལ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་དུ་འོང་ངོ་། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་འཕགས་པའི་སོ་སོ་རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པ་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོ་འདི་ནི་གནས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ལྟ་བའི་བྱེ་བྲག་བརྗོད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཁོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་རྟེན་དེ་དང་དེ་ནས་སྐྱེ་བ་ན་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེ་དང་དེའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། རིགས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་ནི་མེད་དོ་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁ་ཅིག་སེམས་སོ། །ཅི་དང་འདྲ་ཞེ་ན་སེམས་པ་དཔེར་བརྗོད་དེ། དཔེར་ན་སེམས་པ་གཅིག་ལུས་ལ་གནས་ཏེ། ལུས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན་ལུས་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ། ངག་ལ་གནས་ཏེ་ངག་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན་ངག་གི་ལས་ཞེས་བྱ། ཡིད་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ན་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ཏེ། གནས་ཀྱི་རིགས་ཀྱིས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གནས་པ་ནི་གནས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེ་བའོ། །སྣ་

134-224b

ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་གཉིས་སུ་སྣང་བ་འབྱུང་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་གཉིས་སུ་སྣང་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པོ་ལས་ཆ་གཅིག་ནི་དོན་ཙམ་དུ་སྣང་བར་འགྱུར། དེའི་ཆ་གཅིག་ནི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལུས་ལ་གནས་པ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་བྱས་པའི་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་ལུས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཁམས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེས་བྱས་པའི་མྱོང་བ་ལུས་ཀྱི་ཡང་ཡིན་ནོ། །གནས་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་རེག་བྱ་ལ་འཛིན་པར་སྣང་བ་ཡང་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཁོང་ལྕི་བ་དང་། ཡང་ན་མྱོང་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པུར་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུང་སྨོས་པ། གང་ཞིག་ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུག་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནང་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིང་དུ་འགྲོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཁུངས་ཏེ། གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདུལ་དཀའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམུ་རྒོད་དོ། །འདུལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དབང་དུ་བྱེད་པའོ། །ལུང་གཉིས་པ་ཡང་དབང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡུལ་ནི་ཡིད་ཀྱིས་མྱོང་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡིད་ནི་འདི་དག་གི་རྟོན་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་དབང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཁུངས་གསུམ་པ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་དུ་ཡང་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ཞེས་

134-225a

བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་སོ། །རྒྱུ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྟེན་དང་བཅས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་སྐྱེད་པ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ལྟ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ལྟ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་དག་དོན་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ལྟ་བ་དེ་དང་། རྩ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །ཡང་དོན་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ལུང་གཞན་དང་རིགས་པ་གཞན་བརྗོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པ་འགལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཤེས་པས་ནི་དོན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཡི་དྭགས་དང་། དུད་འགྲོ་དང་མི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆུ་ཀླུང་གང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དབང་གིས་རྣག་ལ་སོགས་པས་གང་བར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ལ་དུད་འགྲོ་ཉ་ལ་སོགས་པས་བཏུང་བ་དང་གནས་ཡིན་པའི་བློས་གནས་པར་བྱེད་དོ། །མི་རྣམས་ནི་དངར་བ་དང་དང་བ་དང་བསིལ་བའི་ཆུར་རྟོག་ཅིང་ཁྲུས་བྱེད་དོ། །འཐུང་ངོ་། །འཇུག་གོ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ནམ་མཁར་མཐོང་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་མི་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དུ་མ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མི་རུང་བ་སྟེ། ཆུ་ཀླུང་དེ་ཉིད་རྣག་དང་གཅིན་དང་ཕྱི་སས་གང་བ་དང་། དབྱུག་པ་དང་རལ་གྲི་ཐོགས་པའི་མིས་བསྲུངས་པ་ཡིན་ན་དྲི་ཞིམ་པ་དང་བསིལ་བའི་ཆུ་དང་། གནས་དང་།

134-225b

བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བའི་འོས་དང་ནམ་མཁའི་བདག་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་དོ། །བརྟགས་པས་དེར་སྣང་བར་ནི་རུང་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བུད་མེད་ལུས་ནི་གཅིག་པུ་ལ། །རོ་དང་འདོད་བྱ་ཟ་བ་ཞེས། །ཀུན་རྒྱུ་འདོད་ཅན་ཁྱི་རྣམས་ཀྱི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་གསུམ་མོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་ནི་མདོ་སྡེ་པའི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་གྲུབ་པོ། །རྨི་ལམ་ཡང་གྲགས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི་བརྗོད་ཟིན་ཏེ། མདུན་ན་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དྲན་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་བོ། །འབད་པ་མེད་པར་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་གསལ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དགྲོལ་བར་ཁོ་བོས་འབད་པ་མ་བྱས་སོ། །གལ་ཏེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་བཞིན། །དོན་རྣམས་ཡང་དག་ཉིད་རྟོགས་ན། །ཡང་དག་མཐོང་བས་ལུས་ཅན་རྣམས། །འབད་པ་མེད་པར་དགྲོལ་བར་འགྱུར། །བསམ་གཏན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། བསམ་གཏན་ནི་སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དགེ་བའོ། །འདི་དག་ལ་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཡོད་པ་ནི་བསམ་གཏན་པའོ། །སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཐོབ་པ་རྣམས་སོ། །མོས་པ་ནི་མོས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡིད་ཆེས་པའོ། །དེའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །འདིས་སེམས་གཡེངས་བ་ཞི་བར་བྱེད་པས་ཞི་གནས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་དམིགས་པའམ། འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་དམིགས་པའི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་པར་འཇུག་པ་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། དེ་སུ་དག་ལ་ཡོད་པ་དེ་དག་ནི་རྣལ་འབྱོར་པའོ། །དེ་དག་གི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་མེད་པ་

134-226a

ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ལྷག་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ལ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྩོན་པ་རྣམས་སོ། །མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ལྷག་མཐོང་བྱེད་པ་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གཅིག་པུ་ལ་ཡང་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་ངོ་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །དོན་དེ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡོད་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་དོ། །གལ་ཏེ་དོན་ཡང་དག་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ཡང་དེ་མི་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་སྨོས་མ་ཐག་པ་དང་རྒྱུད་སྔར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་མེད་དོ་ཞེས་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེ་ཇི་ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་རང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ལ་བརྗོད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་པོ་ལ་ཡང་དྲི་བ་གཉིས་གཉིས་སོ། །དྲི་བ་དེ་དག་གི་ལན་ཀྱང་གཉིས་གཉིས་སོ། །རང་གི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་སུ་བསྟན་ཏེ། རང་གི་ས་བོན་དེས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། བདག་རང་གིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་ལས་ལྷག་པར་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་བརྗོད་དོ། །ས་བོན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་པའོ། །དོན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་མེད་ན་དོན་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། ལེན་འདེབས་ཏེ། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་ས་བོན་ལས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་དོན་བཞིན་དུ་སྣང་བ་སྟེ། དེས་ན་དོན་ཞེས་བརྗོད་དོ། །སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་དང་མངོན་པ་དང་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྣམ་

134-226b

པ་ཅན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་ཆོས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དོན་དུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་མེད་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་དམིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་དང་ཆོས་དག་མེད་པ་ལ་རྟོག་པའི་དེའི་རྣམ་པར་སྣང་བས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཡང་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་དཔྱོད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཅན་གྱི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཞེས་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ན་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་སྟེ། དེའི་བག་ཆགས་ནི་འདིའི་ས་བོན་ནོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མཐའ་ཡས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དེར་སྣང་བར་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་མཐའ་ཡས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འབྱུང་བའོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀུན་དུ་བརྟགས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཕྱོགས་གཅིག་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པ་གང་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པས་ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་རྟོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲིས་ནས། ཀུན་བརྟགས་པའི་རབ་

134-227a

ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏོ། །མིང་གིས་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཐོས་ནས་དོན་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་ཀྱི་མིང་མ་ཐོས་པར་ནི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དེར་མཚན་མར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མཚན་མར་འཛིན་པ་ནི་འདུ་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །ཡང་ན་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མིག་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ལྟ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མར་བྱས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་མཚན་མ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྟ་བས་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་དོན་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་གཞན་དག་ལ་སྟོན་པར་འདོད་པ་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་གིས་ངག་ཀུན་ནས་སློང་སྟེ། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཚིག་མི་སྨྲའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་གྱི་མིང་ལ་དམིགས་པ་ན་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་གྱི་མཚན་མ་ཀྱག་ཀྱོག་ལ་སོགས་པ་མཚན་མར་བྱེད་ཅིང་དེ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ནས་གཞན་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དེ་དང་མཚུངས་སོ། །ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གཉིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་ལས་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རི་བོང་གི་རྭ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དགོངས་པའི་རྣམ་གྲངས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི་འདི་དག་གཅིག་པར་ཡང་འགྱུར། དུ་མར་ཡང་འགྱུར་བས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པར་བསྟན་ཏེ།

134-227b

ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་དང་དེས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་བདག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པ་དང་། ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བདག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཀུན་དུ་རྟོག་སྟེ། དགོངས་པ་དེས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པར་མཛད་དོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་གཏན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ལ་རག་ལས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཚེ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཚེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་རག་ལུས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་ཚུལ་ནི་ལྟོས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱི་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་གང་གིས་གཞན་གྱི་དབང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པོ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་། དེས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་ལ། ལྟོས་པ་གང་གིས་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པོ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་གཏན་མེད་ལ་ལྟོས་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པོ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་གི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཙམ་ཉེ་བར་འཛིན་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ནི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་རྟོག་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་དག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །བྱ་བ་ནི་ཐ་སྙད་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་རང་གི་བསམ་པ་བརྗོད་པ་དང་འབྲེལ་པའོ། །མ་བྱང་བ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། །བ་ལང་ལ་སོགས་པ་

134-228a

རྣམས་ཀྱིའོ། །མིང་ལ་བརྟེན་ཏེ་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་ན་ལི་ཀེ་རའི་གླིང་ན་གནས་པས་བ་ལང་གི་སྒྲ་ཐོས་ནས་དེའི་དོན་མ་རྟོགས་ནས་བ་ལང་གི་སྒྲའི་མིང་གིས་མིང་ལ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །མིང་མ་རྟོགས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་མིང་ཅན་འབྲེལ་བར་མ་བྱས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བ་ལང་གི་ལུས་མཐོང་ནས་ཕྱིར་ཞིང་དོན་ལ་རྟོག་པའོ། །དེ་གཉི་ག་ལ་བརྟེན་པ་ནི་བརྡ་ཤེས་པར་བྱ་བ་བརྗོད་པ་དང་། བརྗོད་པར་བྱ་བ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོག་པའོ། །རྩ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གི་རྩ་བ་ཡང་ཡིན་ལ། རང་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ན་རྩ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །མཚན་མའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདིའོ་ཞེས་མཚན་མར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྟེན་དང་བཅས་པའི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒ་བ་ལ་སོགས་པས་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་རྒས་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་བསྡུ་སྟེ། བདེ་བའི་མིག་དང་བཞིན་གསལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྲོས་པར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོག་མི་སྡུག་ཅེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །གནོད་པ་དང་དུས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསད་པ་དང་བཅིང་བ་ལ་སོགས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་འགྱུར་བ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། ཆར་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་ཕྱི་དང་ནང་གི་ལུས་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གྲང་བའི་ཚེ་གྲང་བས་ཉེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་ངན་འགྲོ་ཐམས་

134-228b

ཅད་བསྡུས་ཏེ། དེ་དག་ཏུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་འགྱུར་བ་ནི་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདོད་པའི་ཁམས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསྡུས་ཏེ། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པོ་དག་ན་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ནོར་བུའི་འོད་ལྟར་དང་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འགྱུར་བ་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། གནས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མར་སྣང་བ་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མར་སྣང་བ་རྣམས་ཏེ། རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པ་དང་བཅས་ཏེ་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྟེ། །ཇི་སྐད་སྨོས་པ་རྒ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྒས་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉམས་པ་ཉིད་དང་། རྟུལ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་སྟེ། གནས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་གནས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གཞན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདེ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་རྣམ་པར་འཁྲུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་གནོད་པ་བསད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དུས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁམས་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སྦྱོར་རོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ན་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚོར་བས་བྱས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་དང་། དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་ནས་དམ་པ་དང་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་མཉན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །འདི་ཉིད་ཕྱི་རོལ་པ་སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོས་འདི་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཚུལ་བཞིན་དང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པའི་

134-229a

ལྟ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་རོ། །ཚུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་པས་ཚུལ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བར་སོང་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་དང་། ཕྱི་མ་དང་། དབུས་ལ་རྟོག་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། །ཚངས་པའི་དྲ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཅི་བདག་འདས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཞིག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟ་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །སོང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པའི་དོན་ཏོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་པས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །གང་ལས་རྣམ་པར་གཡེང་བར་བྱེད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སོ། །ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལྷུར་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུས་སེལ་བ་ཡིན་ནོ། །དངོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའམ། བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུའི་གཉེན་པོ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་པར་བྱ་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། སྤྱོད་བཅས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། མི་སྤྱོད་བཅས་བྱ་བར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། གཟུགས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ན། འདི་ལྟར་མིང་ནི་མིང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ།

134-229b

སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མི་སྐྱེ་མི་འགག །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་བཅོས་མ་ལ་ཆོས་དེ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་གློ་བུར་གྱི་མིང་གིས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །གཟུགས་ལ་ཇི་ལྟ་བར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཚན་མའི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་མཚན་མར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟར་མིང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་སྟེ། བརྟགས་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ། །སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་བཀའ་སྩལ་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དག་པ་དང་མ་དག་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་གཞན་པ་ཡང་

134-230a

མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། མིང་བཅོས་མ་ལ་ཆོས་དེ་དག་སོ་སོར་བརྟགས་ནས་མིང་གློ་བུར་གྱིས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ཞེས་བྱའོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མིང་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དགག་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མིང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བར་དགོངས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་བཅུ་པོ་འདི་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། དེས་ཀུན་བརྟགས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏེ། བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དབང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆར་སྣང་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིང་གི་སྔ་རོལ་ན་བློ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་མིང་སྨོས་པ་མེད་པར་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་བློ་འབྱུང་བའི་རིགས་སོ། །གང་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་དེ་ཡོད་པས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་མིང་ལ་མི་ལྟོས་པར་བློ་འབྱུང་བ་ཞིག་ན་དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་འགལ་ལོ། །མིང་མང་པོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་གི་དབང་གིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་ཉིད་དུ་རྟོག་སྟེ། དོན་གཅིག་ལ་མིང་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་སྒྲ་ངེས་པར་སྦྱོར་བ་ལས་རྣམ་གྲངས་འབྱུང་བ། འགྲོ་བ་དང་བཟོད་པ་དང་ས་དང་སྲ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཅིག་ལ་དུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་འགལ་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཀུན་བརྟགས་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་

134-230b

ངོ་། །མིང་ངེས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེར་ན་འགྲོ་ལྡིང་བ་རྣམས་རྣ་བ་ལ་མིག་ཅེས་ཟེར་བ་དང་། འབྲས་ཆན་ལ་ཆོམ་རྐུན་ཞེས་ཟེར་བ་དང་། མཆུ་ལ་ཐ་དད་པ་ཞེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུའོ། །གལ་ཏེ་མིང་དང་དོན་གཉིས་གཅིག་པར་གྱུར་དུ་ཟིན་ན། དེའི་ཕྱིར་རྣ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་འཆོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཡང་མེད་པས་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་དོན་མེད་དོ། །དོན་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཚིག་ཏུ་སྦྱར་བས་སྡུད་དེ། བདེ་བླག་ཏུ་བླང་བ་དང་ཟིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་མེད་པའང་ཡིན་ལ་དམིགས་པར་ཡང་འགྱུར་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བར་ཡང་འགྱུར་ཞེས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་མེད་ལ་དམིགས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་མེད་ཀྱང་དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་ཉོན་མོངས་པར་མ་གྱུར་ཀྱང་དེ་དང་བྲལ་ན་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བའི་གནས་དང་། རྩ་ནས་བཏོན་པས་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གཉི་ག་མེད་ན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་འགྲུབ་ཀྱི། དྲི་མ་མེད་པའི་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་ལན་འདེབས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ལ་སྦྱོར་བས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སོགས་པ་མཚོན་པའི་ཕྱིར་དྲི་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གྲངས་སྟོན་ཏོ། །སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཐ་དད་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡང་དག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་ཞེས་གསུངས་རབ་ལས་

134-231a

འབྱུང་ངོ་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེན་པའི་མུར་ཐུག་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་མཆོག་གིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་རྒྱུའི་ཚིག་སྟེ། གསེར་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན་ནོ། །དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་འཐོབ་པའི་ལམ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ལམ་ཉིད་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོ། །དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ལ། རྫས་སུ་བཅུ་དང་། ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་དང་སྦྱར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་དང་བཅས་ཏེ། ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ནོར་བ་ཉིད་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནོར་བ་ཉིད་དུ་སོམ་ཉི་ཟ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་དོན་མེད་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྱུར་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་དག་གི་སོམ་ཉི་དེ་བཟློག་པའི་དོན་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་མེད་ཀྱང་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་གཞན་གྱི་དབང་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་སྨིག་རྒྱུ་གཡོ་བ་ན་ཆུ་མེད་ཀྱང་དེའི་བློ་འབྱུང་བ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཀྱིས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཚོགས་བསྡུས་པར་འགྱུར་བའོ། །དེ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའི་དོན་མེད་པར་ཡང་སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པའི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལྟར་གཉིད་ཀྱིས་མ་ལོག་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་

134-231b

བཞིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པའི་ནང་དུ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྣང་གི །གཟུགས་བརྙན་མེད་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་སེམས་པ་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའོ། །མིག་ཡོར་ནི་བག་འདྲ་བའི་རྩེད་མོ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ནི་མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་དེ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དོན་མེད་པ་རྣམས་ལ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་བྲག་ཅ་མེད་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་ཡུལ་མང་པོར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངག་གི་ལས་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ཐ་སྙད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་གནས་སོ། །ཆུ་ཟླ་ནི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་གཤེར་བ་དང་། དང་བའི་ཕྱིར་ཟླ་བ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་དེའི་ནང་ན་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་རླན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ཀྱང་དམིགས་པའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ། །འདི་གཟུགས་བརྙན་དང་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྙམ་དུ་བཞིན་ལ་སོགས་པ་རྐྱེན་ཚོགས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་དང་མེ་ལོང་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ལ་འཛིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྲོན་པའི་ནང་ལྟར་བཞིན་དང་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་དང་ཆུ་དང་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་ལྟར་ཤེལ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ་མི་འདྲའོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གི་གཞུང་ལ་ནི་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆོས་ཅན་མི་འགྲུབ་པོ། །སྤྲུལ་པ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དེ་དང་འདྲ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་སྤྲུལ་པ་བྱེད་པ་ལ་ནོར་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འབད་པ་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བར་འདོད་པས་སྐྱེ་བའི་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ལུས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །འདི་ནི་དེ་ཙམ་དུ་

134-232a

ཟད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ནད་དང་ཕྱིའི་འོ། །དེའི་དབྱེ་བ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལུས་ཀྱི་ལས་དང་ངག་གི་ལས་དང་། ཡིད་ཀྱི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ས་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པའི་ས་དང་། ནོར་བ་མེད་པའོ། །དོན་བརྒྱད་པོ་འདི་དག་གི་དཔེ་བརྒྱད་དེ། ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་དཔེས་བཤད་པའི་དོན་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། འདི་ལས་དགོངས་ནས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་གཉིས་ཀའི་ཚིག་ཀྱང་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ལུས་པར་རྣམ་པར་བཤིག་པས་འཁོར་བ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་མི་དམིགས་ན་གང་གི་འགོག་པ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ལྟ། གཞན་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པ་ནི་འདིར་བྱེ་བྲག་མེད་པ་ཉིད་དེ། བྱིས་པས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཁྱད་པར་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་གཞན་གྱི་དབང་གི་དོན་གྱི་མཆོག་གོ། །དཔེར་ན་ས་ཁོང་ན་གསེར་ཡོད་པ་ལ་ནི་སའི་ཁམས་དང་། ས་དང་གསེར་དང་གསུམ་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སའི་ཁམས་ནི་སྲ་བ་ཉིད་དོ། །ས་ནི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཏེ། འབྱུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གསེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་གྱི་ས་བོན་ནོ། །སར་སྣང་བ་ན་ལོག་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསེར་དུ་སྣང་བ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སའི་ཁམས་ནི་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་གསེར་གཉིས་ཀྱི་ཆ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་དཔེའོ། །ས་དང་གསེར་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དཔེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་དང་བསྟུན་པར་བྱ་བ་ལ་དཔེ་གཏོད་པ་སྟེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། བརྟགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་

134-232b

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་རེག་པ་ན་ཡང་དག་པ་དང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་གོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེས་དེ་ཆུག་གོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆས་མི་རྟག་པ་སྟེ། དེ་ལ་རྟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་མེད་པ་ནི་མི་རྟག་པའོ་ཞེས་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །གཉི་གའི་ཆས་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཆས་བདེ་བ་དག་གོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆས་སྡུག་བསྔལ་དག་གོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ཆས་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དག་དང་། སྟོང་བ་དང་མི་སྟོང་བ་དག་དང་། བདག་དང་བདག་མེད་པ་དག་དང་། ཞི་བ་དང་མ་ཞི་བ་དག་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་དག་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་དང་། སྐྱེས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་དག་དང་། འགགས་པ་དང་མ་འགགས་པ་དག་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་དག་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བདེ་བླག་ཏུ་བླང་བར་བྱ་བ་དང་ཟིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་དུ་མར་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྐྱང་པ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བ་དག་གིས་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྣང་བས་ན་ཆོས་རྣམས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་མ་ཡིན། ཆོས་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆ་རེས་དེ་དག་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་ཞེས་ཀྱང་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི་གའི་ཆས་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང་། །མེད་པའང་མིན་ཞེས་བརྗོད་པ་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་ཆོས་སམ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་མེད་པ་ཉིད་དེ། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྣང་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་བདག་གི་ལ་སོགས་པ་མེད་

134-233a

བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་མཛད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སྒྲ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་གཅེར་བུ་པའི་སྨྲ་བ་ལྟར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། དེ་དག་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཚོགས་པར་ཡོད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའོ་ཞེས་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་པུ་འགལ་བ་དུ་མའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་འདོད་དོ། །འདིར་ནི་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་སྣང་བས་བདག་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས་གཞན་གྱི་དབང་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་གཉིས་སུ་བརྗོད་པས་མི་མཐུན་ནོ། །རང་དང་བདག་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་རང་མེད་པ་ནི་རྐྱེན་གྱི་ཁ་ན་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ནི་སྔར་འགགས་པའི་སྐད་ཅིག་རྙིང་པ་མེད་པ་དང་གསར་པ་ནི་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་དངོས་ལ་མི་གནས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་གི་འོག་ཏུ་འཇིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བའི་བདག་ཉིད་མེད་པའོ། །གཟུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བདག་མེད་པ་བསྟན་པ་སྟེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། གཟུགས་ལ་སོགས་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་ལྟ་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་འདོད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་འདིས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་པོ། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བརྟེན་བྱས་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར་མ་འགགས་པའོ། །གང་གི་ཕྱིར་མ་འགགས་པ་དེའི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཚིག་སྔ་མ་སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚིག་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བཤད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགོངས་པ་ནི་ཡིད་ལ་གཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཕ་རོལ་

134-233b

ལྟོས་པར་ནི་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཕ་རོལ་གཟུད་པ་ལ་ལྟོས་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འགའ་ཞིག་མཚུངས་པ་ཡིད་ལ་བསམས་ནས་འདི་གང་ཡིན་པ་དེ་ངའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་གཟིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པའོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་གང་དག་ཆོས་འདི་ལ་མི་སྦྱོར་བ་དེ་དག་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རིན་ཆེན་མང་གི་མཚན་བཟུང་བས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་དང་། སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཙམ་གྱིས་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་སྔོན་དུ་བཏང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་ན་པ་ནེ་གཅིག་གིས་སྟོང་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལས་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་དོན་གཞན་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་ནས་སངས་རྒྱས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་འདི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཆོས་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཉིད་བསྩལ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལ་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་མི་བསྔགས་པའོ། །བསྒོམ་པ་ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་འོ། །གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གཟུད་པའི་ཕྱིར་གང་དུ་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བསྟན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རྫུས་ཏེ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆད་པར་འགྱུར་གྱིས་འཇིགས་པའི་སྐྱེ་བོའི་དབང་གིས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལ་

134-234a

ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགལ་བ་རྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཡི་གེའི་དོན་གཞན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕྲོ་བར་བྱེད་པས་འཕྲོ་བ་སྟེ་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །མི་འཕྲོ་བས་ན་འཕྲོ་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །དེ་ལ་སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་བརྟན་པའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་སྟེ། དེ་དག་ལ་ཤིན་དུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཏེ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་ཀུན་ནས་རབ་ཉོན་མོངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤ་ཐང་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། དུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཐུགས་རྗེའི་ཕྱིར་ནི་འབའ་ཞིག་གིས། །འཁོར་བར་ཡུན་རིང་ཁྱོད་འོ་བརྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །།བམ་པོ་བཞི་པ། འཆད་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་བཤད་པའི་རིགས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱའི་གནས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །འདིར་ནི་སྦྱོར་བས་ཡང་ཀུན་གཞི་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དག་ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་དང་། ཕན་ཚུན་དུ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པའི་དངོས་པོར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་ཏེ། ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་དང་

134-234b

ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མིག་གི་རྣམ་པར་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དག་སྟེ། དེ་ནི་གཉི་གའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གཉིས་དེར་ཡོངས་སུ་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཆར་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་ལྟ་དང་བཅས་པ་ལས། །དེ་དག་མཚན་ཉིད་གསུམ་ཤེས་བྱ། །ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བ་དང་། མཐོང་བས་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་མེད་པར་མཐོང་ལ། ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་ཡོད་པར་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ། དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བས་ཀུན་བརྟགས་པ་ནི་མེད་པར་དམིགས་ལ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ནི་ཡོད་པར་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། གཞན་དབང་ལ་ནི་བརྟགས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །འོ་ན་དེ་ལ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་མཐོང་བ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་ཏེ། མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་། ཡོད་པ་ལ་མེད་པར་འཛིན་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དམིགས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་སྟེ། གང་མེད་པ་དེ་ཡང་མེད་པ་དང་། གང་ཡང་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་གཉི་ག་ཡང་། །མི་དམིགས་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་རེ་ཞིག་འཆད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །བཤད་ཟིན་པའི་དོན་བཤད་པ་ནི་འཆད་པར་བྱེད་པའི་བསམ་པའི་ངོར་བྱ་བའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བའམ་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་བསམ་པ་དང་། དོན་གྱི་བསམ་པས་སོ། །བཟླས་

134-235a

ཤིང་བྱ་བ་ཡིན་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཏེ། གང་བདག་ལ་ལེགས་སུ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལམ་བཞིན་དུ་གོམས་པར་བྱ་བའོ། །རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་དེ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གདོན་མི་ཟ་བར་གོམས་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཤིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་མངའ་བ། །ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དང་པོ་འདི་ནི་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དགྲོལ་བ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་མང་པོས་ཡོན་ཏན་གཅིག་བཤད་ན། དེ་ལྟ་ན་ལེགས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཤིན་དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འགྲེལ་ཏེ། དངོས་པོའི་བྱེ་བྲག་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཤིན་དུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འདིའི་འམ་འདི་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བས་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བའོ། །དེས་ན་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་མངའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་གང་གསུང་པ་དེའི་འགྲེལ་པ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རིགས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་མཚན་ཉིད་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པར་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པའོ། །དེ་རང་གིས་ཀྱང་ཐུགས་སུ་ཆུད་ལ། གཞན་དག་ལ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མཛད་པས་མཆོག་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཤེས་པར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ནོ། །དེས་ན་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དེ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ།

134-235b

བདག་ཀྱང་རྣམ་པར་དག་ལ་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་སྦྱོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཏེ། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སོགས་པ་ལ་འཕགས་པ་དང་ལྷ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལྟར་རབ་ཏུ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབས་ནས་གནས་པ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནས་དང་དགོངས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གནས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དག་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལྟར་བསམ་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བས་རྟག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་བསྒོམས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་འཕགས་པའི་ལམ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དབང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གོམས་པར་མཛད་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་རྟོགས་པ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྟེ། བརྙེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྱིར་མི་བཟློག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་འགྲེལ་པ་ནི། མུ་སྟེགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ཐུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བསྟན་པ་དང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཆོས་གཉིས་གཞན་དག་གིས་ཕྱིར་བཟློག་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཆོས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་

134-236a

པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གང་ལ་སུ་སྤྱོད་པ་དེ་དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་འདྲ་བས་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྙེད་པ་དང་མ་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕྲོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་གང་ཞིགས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་རླུང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་མི་བསྐྱོད་པ། ཞེས་བྱ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་སྟེ། མདོ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དང་དེའི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པའོ། །དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བརྟག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱིས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ན་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ནོ་ཞེས་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི། ལུང་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དུས་གསུམ་པོ་དག་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་གྱུར་པའམ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བའོ། །ད་ལྟར་གྱི་བཞིན་དུ་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་དུས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྐུ་གཉིས་གདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཙོམ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་ཐེ་ཙོམ་གཅོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

134-236b

བདག་ཉིད་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གཞན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་ངེས་པར་བྱེད་མི་ནུས་ཏེ། ངེས་པ་མེད་པར་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་མེད་དོ། །སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་བཤད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་འཇུག་པར་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། རིགས་དང་གནས་སྤྱོད་དང་ཡ་མཚན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་སྐལ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་འཛུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐལ་བ་མཉམ་པའི་གན་དུ་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ནི་གང་དང་གང་གིས་སུ། །ལུས་ཅན་དག་ནི་འདུལ་འགྱུར་བ། །ཐུགས་རྗེས་ནོན་ནས་དེ་དང་དེ། །ཐུགས་བརྩེ་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་མཛད། །ཅེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ཆོས་མཁྱེན་པ་ལ་ནེམ་ནུར་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། ཕྱི་མ་ལ་ཆོས་འབྱུང་བ་མཁྱེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ལ་འདི་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་ཆོས་འབྱུང་བ་མཁྱེན་ཏེ། ཚེ་རབས་གཞན་དང་འབྲེལ་བའི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྣང་ཡང་སྐུ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་ནོར་བུ་དང་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མནོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། སྐུ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བར་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་ཆོས་མཉན་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དབང་གིས་ཕན་གདགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གཏད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་

134-237a

འབྱུང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མནོས་པ་ནི་བདག་ཉིད་དུ་བྱས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཉམ་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གྲུབ་པ་ནི་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མཉམ་པ་ནི་ལྷག་ཆད་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་སྟེ། ས་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་དེ་ལ་ནི་ལྷག་ཆད་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་མ་འདྲེས་པ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དབྱེར་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གཅིག་ཡིན་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་མོས་པར་མཛད་ནས་མ་འདྲེས་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མ་འདྲེས་པའི་མོས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་མོས་པར་བཞེད་དོ། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡུལ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མཐའ་མེད་ཅིང་དབུས་མེད་པ་རྣམས་སུའམ། ཡང་ན་ས་ནི་འདིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཏེ། དེ་ཉིད་ཡུལ་ལོ། །མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉམ་པར་གཤེགས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སེམས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་

134-237b

ཞེས་བྱ་བར་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་དག་པ་རྣམས་སུ་མཉམ་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། འཁོར་བའི་མཐའ་ཇི་ཙམ་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིའི་དེས་ཀླས་པ་ན་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཇི་ལྟར་མཐུན་མཐུན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་སོ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི། མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་རྣམས་ལ་མི་སྒྲིབ་པའི་ལས་ཅན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཁམས་ཏེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁུང་བུ་དང་སྣང་བ་དང་མུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཐའ་ཡོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་ཅིང་ཟད་པ་མེད་ལ་འཇིག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་འགྱུར་བ་མེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་སྐབས་འབྱེད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཉེ་བར་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྲིད་པར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་དོ། །བློ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དེས་ན་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་བློ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་གཉིས་ཀུན་དུ་འབྱུང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའོ། །དེ་མེད་པའི་

134-238a

ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ། །སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གཞོལ་བར་མཛད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པའི་མཚན་ཉིད་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐབས་གང་གིས་བརྙེས་ཤེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་འཁོར་བ་ལ་ཡང་མི་གནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཞེས་སྨོས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟར་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཞན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལ་གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྒྲིབ་པ་མི་མངའ་བར་རྟོགས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་བདུད་ལ་སོགས་པས་དེ་ལས་ཕྱིར་མི་ཟློགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིར་མི་ཟློགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་གི་དོན་མཛད་པ་ན་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པས་མཐོན་དམན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱིས་མི་འཕྲོགས་པའོ། །ཐབས་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཅི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་སྦྱོར་བ་ཐ་དད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྨོས་པ་སྟེ། དུས་གསུམ་རྣམས་སུ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དོན་ཐམས་ཅད་མཛད་པར་མཐུན་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རེ་རེར་རིམ་གྱིས་མཛད་དམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཞུགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་སྟེ། འཇིག་

134-238b

རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དེར་ཐེ་ཙོམ་སྐྱེས་ཤིང་སྐྱེས་པ་རྣམས་གཅོད་པའི་མཐུ་མངའ་བར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཙོམ་མི་མངའ་བའི་མཁྱེན་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པའོ། །གདུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཅི་རིགས་སུ་ཐེག་པ་ལ་འདུལ་བ་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་བློ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གདུལ་བ་དེ་དག་ཉིད་ལ་སྐལ་བ་ཡོད་པའམ། སྐལ་བ་མེད་པ་ལ་མཁས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཆོས་ལ་ནེམ་ནུར་མི་མངའ་བའི་མཁྱེན་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པ་དང་། དེ་གཉི་ག་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་གདུལ་བ་དེ་དག་ལ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྣམ་པར་མ་བརྟགས་པའི་སྐུ་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མ་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དྲང་བ་དང་། ཡང་དག་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་བསྔགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཡེ་ཤེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མནོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པ་ལ་འདུལ་བ་རྣམས་ཐེ་ཙོམ་ཟ་བའི་སྐབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནས་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་དམ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་བརྙེས་པ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་འདྲེས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པར་མཛད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན། ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། མཐའ་དང་དབུས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་མཐའ་ཡིན་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱིས་ཀླས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་

134-239a

སུ་དག་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་དུས་ཇི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅེ་ན། ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐའ་གཏུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དོན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོ་དག་ནི། ལས་བཅུ་དྲུག་གིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལས་ཉིད་ནི་བྱ་བ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཤས་ཆེ་བ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །བདེ་བ་ནི་ད་ལྟར་གྱི་དགའ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འདོད་པ་ཅན་རྣམས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ནི་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་ན་དགའ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུའི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ད་ལྟར་དང་མ་འོངས་པ་ན་ལུས་ཅན་རྣམས་བདེ་བ་བླ་ན་མེད་པ་ལ་བརྟེན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞིག་གུ་སྙམ་དུ་དད་པ་དང་འདུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ཤས་ཆེ་བ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པའོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ལས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། མར་མེ་ལས་མར་མེ་སྟོང་དུ་མཆེད་པར་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་ལས་ཀྱིས་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཚིག་འོག་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པའི་བཤད་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ལ་ལ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ཡོད་པས། བདག་ཅི་རི་ཞེས་བྱ་བའི་ཤེས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པའི་ལས་བསྟན་ཏེ། བདག་ཤེས་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། བདག་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་མེད། བདག་མི་ཤེས་པའི་དྲི་མ་མཚུངས་པ་མེད། ལྷ་དང་མིར་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་འདི། ཆ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བརྒྱད་ཅིང་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་སྐད་དུ། བདག་ཤེས་པ་ནི་སྙིང་གི་རྩ་ལག་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་བཤད་དོ། །ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།

134-239b

གཞན་གྱིས་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་བདག་ཉིད་སྦྱོར་བའི་ལས་ཀྱིས་བཤད་དེ། གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལ་མི་སྡོད་པར་ཆོས་སྟོན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཁྲུགས་པའི་ལས་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། འཁོར་བ་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་སྐྱོ་བར་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོས་མ་ཡིན་པར་བྱམས་པ་དང་། མཛའ་བ་དང་། མི་མཛའ་བ་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའི་བར་དུ་གཏན་དུ་མཛའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འཆད་དེ། དེ་ལ་ཟང་ཟིང་དང་མ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟང་ཟིང་གི་ཕྱིར་བྱམས་པ་དེ་ནི་བཅོས་མ་སྟེ། རྙེད་པ་ཡོད་ཀྱི་བར་དུ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པར་བྱམས་པ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སུ་གང་ཟང་ཟིང་ལ་རག་ལུས་ཏེ་མཛའ་བ་ནི་མཛའ་བ་དང་མི་མཛའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་ལྡན་ཏེ། སེམས་སྙོམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི་གཉི་ག་ལ་ཡང་སེམས་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །ཟང་ཟིང་གིས་བྱས་པའི་མཛའ་བ་ལ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཏན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཟང་ཟིང་མེད་པར་བྱམས་པ་སྟེ། ཚེ་རབས་གཞན་དག་ན་ཡང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་གཏན་དུ་བྱམས་སོ། །ཚིག་རན་པ་དང་འཛུམ་པའི་བཞིན་གྱིས་གསོང་པོར་སྨྲ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ངག་དང་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བཤད་དེ། སུ་དག་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་འཇུག་གི །བདེ་བ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ལས་ནི་མ་སྙོམས་པ་སྟེ། གཞན་དུ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་རུང་། སེམས་ཅན་དུ་བསྡུས་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་

134-240a

བསྔལ་ཉིད་དང་ལྡན་པས་དེ་དག་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་སྙིང་རྗེ་བའི་ཕྱིར་ལས་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཁུར་བླངས་པ་རྣམས་ལ་སྒྱིད་ལུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཞུམ་པའི་ལས་ཀྱིས་བརྗོད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་ཁུར་ལ་བརྩོན་པར་བྱས་པའི་རྩོལ་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་དམ་བཅས་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟློག་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏེ། སེམས་ཅན་ལོག་པ་བསྒྲུབས་པས་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་ལས་ལས་བཟློག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོས་པ་དང་དོན་གྱིས་ངོམས་མི་མྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐབས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ། །མཉན་པ་ཡིན་པས་ཐོས་པ་སྟེ། མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་གྱི་མཉན་པར་བྱ་བ་གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ཐོས་པ་དང་། དོན་གཉིས་ལ་ངོམས་མི་མྱོང་བ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལས་ཏེ། ཐོས་པ་དང་དོན་གྱིས་མི་ངོམས་པ་ནི་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་འབྲེལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་གི་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་ཉེས་པར་ལྟ་བ་དང་། གཞན་གྱི་འཁྲུལ་པ་རྣམས་ལ་མི་གཤེ་བར་བསྒོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འདོད་ཆགས་སོགས་པའོ། །དེ་ལས་འདུན་པ་བཟློག་པ་ནི་ཕྱིར་བཟློག་པ་སྟེ། བདག་གི་འཁྲུལ་པའི་སྐྱོན་ཡང་དག་པར་མཐོང་ན་དེ་ལས་ལྡོག་གོ། །ལེགས་པ་བསྡམས་པས་ཀྱང་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པས་གཞན་དག་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ལས་བཟློག་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དེ། གང་བདག་ལོག་པར་ཞུགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་། རང་གི་ཉེས་ལ་ཉེས་ཤེས་ན། །དུས་ཞིག་ན་ནི་འབྲལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་ཡོན་ཏན་འཛིན་པ་ཡི། །ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་འབྲལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་བརྗོད་དོ། །སུ་ཞིག་ལྟུང་

134-240b

བ་འབྱུང་བ་ལ་ཕན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་གྱི། ཁྲོས་ཏེ་གླེང་ན་དེའི་ཚིག་དེ་ཡང་གཟུང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པས་ཇེ་མི་མཐུན་ཞིང་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། བུ་གཅིག་པ་དང་འདྲ་བར་བྱམས་པ་སྐྱེས་པ་ནི་ལྟུང་བ་ཡང་གླེང་བར་བྱེད་ལ། ཕྱིན་ཅད་མི་བྱ་བའི་སྡོམ་པ་ཡང་འཛིན་ཏུ་འཇུག་གོ། །སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱིས་དེ་ཤེས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང་སྦྱར་རོ། །བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། འདུག་པ་ན་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སེམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཚིག་བདུན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་རེ་བའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་ཟིན་པའི་ཐབས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་རོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་སའི་གནས་སྐབས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཇི་སྐད་སྨོས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་ལུས་པར་བསལ་བ་རྣམས་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་འཕེལ་བ་འཐོབ་པའི་རྒྱུའོ། །ལས་ནི་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དེ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སུ་མི་སྐྱེའོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་གང་ཡིན་པ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་རྣམ་པར་བསལ་བ་སྟེ་སྤངས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ནི་ཤེས་རབ་ཐུགས་རྗེ་ཟུང་འབྲེལ་བས། །ཟིན་ནས་གཞན་ལ་ཕན་པ་མཛད་པར་གྱུར། །གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་བགྲོད་པ་

134-241a

གཅིག་པུའི་ལམ་ལགས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ནི་སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། དོན་སྤྱོད་པ་དང་། དོན་མཐུན་པའོ། །སྦྱིན་པ་ནི་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པའོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་སྟོན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་དགེ་བ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡང་དག་པ་ལེན་དུ་འཇུག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མཐུན་པ་ནི་མཐུན་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་དུ་བྱེད་དོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་ནི་ཆོས་ལ་མོས་པར་བྱེད་དོ། །དོན་སྤྱོད་པས་ནི་ཆོས་ལ་མོས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དོན་མཐུན་པས་ནི་ཞུགས་པ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། ཡང་དང་ཡང་དུ་བཀྲ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཉིད་ཐབས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་དྲུག་གིས་གྲུབ་པར་སྦྱོར་བའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ནི་གྲུབ་པར་སྦྱོར་བའོ། །གང་གིས་གྲུབ་པ་དེ་ནི་ལས་སོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གྲོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་ནི་མདོའི་ཚིག་བརྒྱད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་རྣམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་བྱམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་བཤད་དེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་གྲོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཚིག་གཉིས་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་སྡིག་པ་ཅན་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཆོས་ཉན་པ་ན་ཆོས་ལ་གུས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་བཤེས་གཉེན་བཟང་པོར་འདུ་ཤེས་ནས་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ཏོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ལ་སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་ཞེས་བརྙས་པར་མི་བྱེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། མཁས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་ཡང་མི་དམན་ཞིང་། །ཕན་པར་སྨྲ་ལ་གསལ་བར་སྨྲ་བ་ལ། །བླ་མ་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་གུས་པར་བྱེད། །དེ་ཡིས་ལེགས་པར་སྨྲ་ལ་བྱམས་དེ་འདྲ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཆོས་ཉན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། དོན་རྣམ་པ་བཅུ་

134-241b

དྲུག་གིས་ཆོས་མཉན་པར་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གནས་ནས་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ཕན་ཆད་ནི་དགོན་པའོ། །གུས་པར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གུས་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གར་བྱེད་པ་དང་། གར་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་དང་། གླུ་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྣ་ཚོགས་ལ་མི་དགའ་བས་དེ་དག་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདོད་པ་འདོར་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པའོ། །གསུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་པའི་རྟགས་སོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་རྟགས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་སྟེ། ཚད་མེད་པ་དང་། མཐུ་དང་། རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་བཤད་དོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་བཞི་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་ནི་ཚངས་པའི་གནས་པའོ། །དེ་དག་ནི་གྲུབ་པ་ན་རྣམ་པར་དག་པ་བག་ལ་ཞ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པས་རྟགས་ཀྱི་སྒྲ་འཐོབ་བོ། །མཐུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་སྟོབས་ཏེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཕྱིར་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་ཉིད་དོ། །ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི་མཐུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཡིན་པས་དེ་མ་སྨོས་ཏེ། འདི་ཡང་གྲུབ་པའི་རྟགས་སོ། །རྟོགས་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་དབང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རྟོན་པ་ནི་ཕུག་སྟེ་ཚད་མར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ཙམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ཞི་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་བཞིས་དེས་འཇོག་པའི་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དེས་འཇོག་པ་ནི་དེས་འཇོག་པའོ། །དེ་ཉིད་ལས་ཏེ། སྒྲུབ་པ་དང་

134-242a

ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྫོགས་པའི་བར་རོ། །འདི་དག་གི་བཤད་པ་ནི། ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཐ་མར་ཐུག་གི་བར་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་མི་དགེ་བའི་གནས་ལས་བསྐྱོད་དེ། དགེ་བ་ལ་འཇོག་གི །ཕྱུག་པར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །ཚིག་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གྱུར་པའི་གདམས་པ་དང་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཐེ་ཚོམ་ཅན་གྱི་ཚིག་ནི་གཟུང་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་གཅེས་སུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གི་སྡུད་པ་ཞེས་བྱ་བས་འཆད་དེ་བསྒོ་བ་དང་། གང་ཡང་རུང་བ་དང་། གཉི་ག་ལས་ཡང་དག་པར་བགོ་བཤའ་བྱ་བར་དམ་བཅས་ནས་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གཉིས་ཀྱིས་དེ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཡང་ལས་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་བྱེད་དེ། བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུ་ལ་ཆགས་པར་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་བྱ་བར་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །

༈ ཇི་ལྟར་འཇུག་པ་བསྟན་པ། ༆ དེ་ལྟ་བུའི་ལས་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །མང་དུ་ཐོས་པས་བསྒོས་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་དོན་མང་དུ་ཐོས་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུད་བསྒོས་པ་ཡིན་ཏེ། མང་དུ་མ་ཐོས་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཕགས་པ་སྒྲ་གཅན་ཟིན་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ། གདམས་སུ་གསོལ། བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲ་གཅན་ཟིན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕུང་པོ་པ་བཟུང་ངམ། དེས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་བཟུང་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། སྒྲ་གཅན་ཟིན་དེ་ལྟ་བས་ན་ཕུང་པོ་པ་ཉིད་ཇེ་ཟུང་ཤིག །ཀུན་ཆུབ་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་

134-242b

སོགས་པའོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་དེས་བསྡུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟར་ས་བོན་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་འདི་ཡང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུའི་དངོས་པོ་ཙམ་དུ་དཔེ་དང་བསྟུན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདི་དག་ནི་དེའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་དེར་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཚུལ་ཅན་ནོ། །གཟུང་བའི་དངོས་པོའི་གནས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་ན་ལྟ་བའི་ཆ་དང་བཅས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ཏེ། ཇི་སྐད་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །འཇུག་པ་སུ་ཞེ་ན། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་པོ་དཔྱོད་པས་འདྲི་བ་གླེང་སློང་ངོ་། །སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་མང་དུ་ཐོས་པས་བསྒོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཚད་མེད་མཉེས་པར་བྱ་བ་ནི་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། འདིས་དེ་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ཚད་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཅིག་ཏུ་མོས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་ཏེ། བཤེས་གཉེན་ངན་པ་གང་གིས་ཀྱང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མང་དུ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་གྱིས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ལེགས་པར་བསགས་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལེགས་པར་བསགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གང་དུ་འཇུག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དམིགས་ཀྱིས་དབྱེ་བ་ལྷུར་ལེན་པས་འདྲི་བའོ། །ལྟ་བ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཞེས་

134-243a

བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་དེའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བ་འཇུག་པ་པོའི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ནི་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པས་གཞི་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དེ་ལ་འཇུག་པ་ཁ་ཅིག་ནི། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འཇུག་སྟེ། ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་མེད་པ་དང་། ཆོས་མེད་པ་དང་། གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་སྟེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གང་གིས་འཇུག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འདྲི་བ་སྟེ། ཐབ་གང་གིས་འཇུག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་སྟོན་ཏོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཅན་དུ་གྱུར་དུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཞུམ་པ་ཡང་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་སྦྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་སྦྱོང་བ་དང་པོའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱས་ཟིན་ཏོ། །བསམ་པ་དེ་བདག་གིས་ཐོབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགེགས་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་སེར་སྣ་མེད་པ་དང་། འདོད་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དང་། གནོད་སེམས་མེད་པ་དང་། ལེ་ལོ་མེད་པ་དང་། གཉིད་དང་རྨུགས་པ་མེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཚེགས་ཆུང་ངུས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་ནི་སེམས་སྦྱོང་བ་གཉིས་པ་སྟེ། བསམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་

134-243b

རོ། །དགེ་བ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བ་སྟེ། དེ་དང་ལྡན་པའོ། །དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའོ། །བདག་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་དགེ་བས་དགེ་བ་ཅན་ཡིན་ནམ། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར་སྙམ་པ་ནི་སེམས་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་པ་སྟེ། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཅིང་རྣོན་པོར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་དེ། །གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་དཔག་མེད་པ། །མིར་འགྱུར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཞུམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གང་བའོ། །དེ་མི་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། བདག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ་སྙམ་དུ་བདག་ལ་ནུས་པ་མེད་པར་བསམ་པར་མི་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་དག་ཁ་ཅིག་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་གྱུར་པ། །དེ་ཡང་ཤིན་དུ་དམན་པའི་གནས་སྐབས་དེར་ནི་ལྷུང་བར་གྱུར། །ཁྱོད་ནི་ཉམ་ངར་ལྟུང་ཡང་བདག་ལ་སྨད་པར་མཛད་མ་གྱུར། །བདག་སྨོད་རོ་ཡིན་སྐྱེས་བུ་སྐྱིད་པ་འཇིག་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་པ་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་དེ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཆགས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལེགས་ཡིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བའི་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ཡིན་གྱི། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་སེམས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་གཡེངས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱང་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་འདོད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དེ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་བསམ་པ་ཇི་སྐད་སྨོས་པ་གང་གིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་སྒོམ་པ་དེ་ཐོབ་པའོ། །བརྟན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར། སྦྱིན་

134-244a

པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་མ་ཡིན་པར་ངེས་པར་བྱས་པས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བས་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཤི་མ་ཐག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དགེ་བས་དགེ་བ་ཅན་ཤི་བའོ། །འདོད་བཞིན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལུས་ཐོབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཡང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྤངས་པ་དགེ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་དགེ་བས་དགེ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གནས་བཞི་སྤོང་བ་ཞེས་གང་སྨོས་པའི་སྤང་བར་བྱ་བ་དེ་དག་སྟོན་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་གཉིས་དང་སོམ་ཉི་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཟབ་པ་ཉིད་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ལ་ཡིད་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཐེ་ཙོམ་མེད་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐོས་པ་དང་བསམས་པའི་ཆོས་ལ་ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་ངས་ཉན་ཏོ། །ངས་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །ངའི་ཐོས་པའོ། །ངའི་དོན་ཏོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་པར་མི་བྱའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་མདུན་ན་བསྩལ་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གནས་པ་དང་། གང་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདོད་པས་བསྒྲིམས་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་པའི་ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པ་བཞག་པ་དམིགས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་དེ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སྤོང་བའམ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་མའི་བར་ལ། དེ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་གིས་ཇི་ལྟར་འཇུག་ཅེ་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་དང་འདི་ལྟར་བྱ་བ་འདྲི་བའོ། །འདི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱེད་པ་པོ་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་ན། བྱེད་པ་པོ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་བྱ་བ་གདོན་མི་ཟ་བར་དགོས་

134-244b

པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་གཉི་ག་སྟོན་ཏོ། །ཐོས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེད་པ་སྟོན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདི་ལྟར་བྱ་བ་སྟོན་ཏོ། །སྦྱོར་བའི་དུས་ན་ནི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་སྟེ། ངེས་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པའི་ལྟ་བ་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་འཇུག་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་མིང་ནི་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མིང་དེ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་རྟོག་པ་སྟེ། ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལས་གུད་ན་མེད་པས་བརྟགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོག་པ་སྟེ། རིགས་དང་རིགས་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཐ་དད་ན་དེ་དང་ལྡན་པའི་བརྗོད་པ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་གི་དངོས་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་གང་ཡིན་པ་མིང་ལ་བརྟེན་པའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་ཡང་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པར་རྟོག་པར་བྱེད་དེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ལས་ཟློག་ཅིང་། ནང་གི་ཡན་ལག་ཏུ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་དོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་དེ་ཡང་ཡང་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ལུས་དང་ཚོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ཟག་བརྟགས་པ་ལྟར་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་ཁྱད་པར་དུ་གདགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མེད་བཞིན་དུ་ཁྱད་པར་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིང་དང་བཅས་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་བཅས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་དང་བཅས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་གྱི་སྒྲ་གཉིས་དང་བཅས་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཉིས་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདི་ཐམས་ཅད་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་དམིགས་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མི་དམིགས་པར་ངེས་པར་སེམས་པའི་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་པོ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དོ། །དེ་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་

134-245a

མིང་ལ་སོགས་པར་མི་དམིགས་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངེས་པར་རྟོག་པའི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མི་དམིགས་པ་སྟེ། མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་མིང་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པའོ། །དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་དངོས་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་གདགས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་འཇུག་ན། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་དེ་ལ་འཇུག་ཅེས་ཇི་སྐད་བྱ་ཞེས་བྱ་བས་སྤོང་བར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་འདིའི་དོན་ཡིན་པར་བསམས་པའོ། །དེ་དགག་པའི་ཕྱིར་དེ་ཙམ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་དོན་གྱིས་ཀྱང་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་འབའ་ཞིག་གིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བཤད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བ་དང་བཅས་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨོས་ཏེ། དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ནི་དོན་མངོན་པར་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་འགྲུབ་ལ། རྣམ་པར་རིག་པ་སྣང་བ་ཡང་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཏགས་པས་འགལ་བ་མེད་དོ། །ཅི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྟ་བར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་འདི་དག་རིགས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཅེས་འཇུག་པར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོར་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་དུས་གཅིག་ཏུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་ཞེས་འཇུག་གོ། །སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པ་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པ་མང་པོར་རང་གིས་རིག་གོ། །རྟོག་པ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་རྣམ་པར་དགྲོལ་བའི་སྐབས་ཀྱིས་མིང་ལ་སོགས་པ་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ། །ཅི་འདྲ་བར་ནི་འཇུག་ཅེས་གང་སྨོས་པ་དེའི་དཔེར། མུན་ཁུང་ན་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བའི་ཐག་པ་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེས་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྟོགས་པར་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་ནི་ནོར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་དུ་མིང་ལ་སོགས་པ་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ཡི་གེ་དང་དོན་དུ་སྣང་བའི་ཡིད་ཀྱི་

134-245b

བརྗོད་པ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་མིང་ལ་སོགས་པ་ཡང་ནོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ཐག་པའི་བློ་ལ་བརྟེན་ནས་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་སྦྲུལ་གྱི་བློ་ལྡོག་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་ལ་བརྟེན་ནས་མིང་ལ་སོགས་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་གི་བློ་རྣམ་པར་ལྡོག་གོ། །ཇི་ལྟར་ཁ་དོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆ་ཤས་སུ་བཤིག་ན་ཐག་པའི་བློ་ཡང་ལྡོག་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་ཤེས་པ་ལས། །ཐག་པར་མཐོང་ནས་དོན་མེད་དོ། །དེ་ཡི་ཆ་མཐོང་དེ་ལ་ཡང་། །ཤེས་པ་སྦྲུལ་ལྟར་རྣམ་པར་འཁྲུལ། །ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ཡང་དག་པའི་དོན་བསྩལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསྩལ་བ་ནི་ཕྲལ་བ་སྟེ། མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞན་གྱི་དབང་འཁྲུལ་པ་ཡང་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྩལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པར་སྣང་བའི་དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་འདི་དོན་དུ་སྣང་གི །ཀུན་བརྟགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ནི་མེད་དོ། །ཞེས་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་འཇུག་གོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་འདི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་ཏེ་དོན་མེད་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་དོན་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་གཞན་གྱི་དབང་ལ་འཇུག་གོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཀྱི་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་བཤིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྩལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གནས་སྐབས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་སྣང་བ་གང་གིས་ཀྱང་སྐྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཡང་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དོན་དུ་བྱས་ནས་མི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མིང་ལ་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མིང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་མ་འབགས་པ་ལ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གནས་ཤིང་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་ཁོ་ན་སྟེ། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇུག་པ་མེད། །མིང་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རིག་ལ། །

134-246a

མིང་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚུལ་གྱིས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པས་གནས་ཀྱི་མོས་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་། དམིགས་པར་བྱེད་པ་མཉམ་པས་མཉམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དམིགས་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མེད་པས་དམིགས་པར་བྱ་བ་དང་དམིགས་པར་བྱེད་པ་གཉིས་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པའི་བྱེད་པ་པོའི་སྤྱོད་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་མཐར་ཐུག་པ་སྟོན་ཏོ། །བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་ལ་འཇུག་པ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་བྱ་བ་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཡིན་པས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་འཇུག་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མིང་ལ་ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡུལ་དང་བཅས་པའི་མིང་དེ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་ཏེ། ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ཟག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལྷ་སྦྱིན་དང་། དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱས་ཤིང་། །རྒྱལ་པོ་གཙང་སྦྲ་ཅན་གཉིས་དང་། །ཡུལ་འཁོར་འཁོར་དང་བཅས་བཅོམ་ནས། །མི་ནི་དག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བདག་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རིགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེའི་འབྲུ་ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཚིག་དང་ངག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་རྣམས་ཏེ། དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་བསྡུས་པའི་དོན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མངོན་སུམ་དུ་

134-246b

བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་ཏེ། དེ་རྟོགས་པ་དང་དེ་ལ་དམིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་གྱུར་པ་དང་གནས་གཞན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དེར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕལ་པ་རིགས་མཐུན་པར་སྐྱེས་པ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །གང་གི་ཕྱིར་ས་དང་པོ་མངོན་པར་རྟོགས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཕགས་པ་བྱམས་པ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཉིད་དུ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ་སྤོབས་པའི་རྒྱན་གྱིས་བསྟོད་པ་ལས། གང་ཕྱིར་ཁྱེད་ནི་ད་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱིས། །དེ་དག་བསྟན་པ་ཀུན་གྱི་སྤྱི་བོར་གནས། །དེ་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡི། །སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་གནས་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གི་ཡང་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་གིས་ཀྱང་ཐོབ་བོ་སྙམ་པའི་ཕྱིར་རོ་དེ་ནི་དེའི་མཐོང་བའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྔོན་མ་མཐོང་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ལ་འཇུག་ཅེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགོངས་པ་འདྲི་བ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རིགས་པ་ལས་དེའི་གོ་རིམས་སྨོས་པ་ནི་བྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་གདུལ་བའི་ཚོགས་སྐལ་པ་ཡོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པའོ། །འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ་དམིགས་པའོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་དུས་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་མི་

134-247a

འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཤེས་པས་སོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པའི་ཤེས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བླ་ན་ཡོད་པ་དང་། བླ་ན་མེད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་སྟེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ས་བོན་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་སྣང་བའི་བག་ཆགས་སྒོ་བར་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཅས་པའི་ས་བོན་རྣམས་སྤངས་པ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་རེག་པའི་ས་བོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མང་དུ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་རྣམས་ཏེ། དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པའི་སྔོན་དུ་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོག་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་དྲི་མ་མེད་པར་འབྱུང་བའམ། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པས་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་རིག་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ནོར་བ་མེད་པར་རྟོག་གོ། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་མཁན་ནི་དེ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མའི་རྒྱུ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་ཀྱི། གཞན་དག་ནི་རྩྭ་ལ་སོགས་པ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་ལངས་པ་ན་ཡང་

134-247b

རྗེས་ལ་དག་པས་དག་པ་སྟོན་པའི་དུས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་སྟོན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གནས་སོ། །ཉན་པ་པོ་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་བསྒོས་ཏེ། དེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཁད་ཀྱིས་ཁད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བསྟན་པའི་གནས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྗེས་དང་དངོས་དང་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། དེ་ནི་སྔ་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྟན་ཏོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དང་དོན་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བརྟགས་པ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །དོན་མེད་པར་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པར་བཟོད་པ་ཆུང་ངུའོ། །སྣང་བ་ནི་གསལ་བ་སྟེ། དོན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཐོབ་པ་སྟེ། དེས་ན་སྣང་བ་ཐོབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སྣང་བ་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲོ་བ་ལྟ་བུའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟེ། གཙུབ་ཤིང་གཙུབས་པ་ལས་མེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པའི་མེའི་སྔ་རོལ་གྱི་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་གནས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ངེས་པར་འབྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །དེའི་ཆ་ནི་ཆོས་བདག་མེད་པར་བཟོད་པའོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་དག་ནི་དེའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་གོ། །རྩེ་མོ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཡོ་བའི་རྩེ་མོར་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་བཞི་པོ་མིང་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པར་ངེས་པ་གོང་དུ་སྨོས་པ་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི་མིང་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དོན་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གཟུང་བ་ཙམ་གྱི་དངོས་པོ་འགོག་པའི་

134-248a

ཕྱིར་ཕྱོགས་གཅིག་ཉིད་དེ། འདི་ལྟར་དོན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་བདེན་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་ཉེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་གཟུང་བ་མེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་དག་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་ཉེ་བ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གནས་པ་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྟགས་ལ་སོགས་པ་སྤྲོས་པ་གང་དང་གང་གིས་ས་བཅུ་པར་ས་རྣམས་བསྟན་པ་དེ་དག་ལ་འདྲེས་པའི་ཆོས་མ་དམིགས་པ་ཉིད་ནི་འདྲེས་པར་བྱས་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་ཚོགས་བསགས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་ལ་དག་པས་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་དེ་ཡུལ་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གནས་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་ནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྣམ་པ་གསུམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་འོག་ནས་འཆད་དོ། །ཁྱད་པར་གྱི་གནས་སྐབས་ནས་བཅུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་གསུམ་གྱིས་དམིགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་རྣམས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་བསྐལ་པ་མི་ཉུང་བར་བསགས་པ་དག་གིས་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་དེས་བྱང་ཆུབ་དཔའ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ཉན་ཐོས་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ཙམ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །མྱ་ངན་

134-248b

ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེའི་ཐབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་སོ། །སའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ས་བཅུ་པོ་དག་གིས་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་མེད་དོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤོང་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་དག་གོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་སྤོང་བ་ཡང་མེད་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡང་མེད་དོ། །བག་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་དང་བཅས་པ་བཞིན་དུ་གཡོ་བར་བྱེད་པའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་བདག་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྦྱོར་བ་རྒྱུན་མི་གཅོད་དོ། །ཉན་ཐོས་ནི་བདག་དང་གཞན་ཐ་དད་དུ་ཕྱེ་བས་བདག་གི་དོན་ཉིད་ལ་སྦྱོར་གྱི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་སྦྱོར་རོ། །སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་གཞོན་ནུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་བཞིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རབས་ཀྱི་རིགས་བྲན་ཁོལ་གྱི་བུ་བཞིན་ནོ། །སྐྱེ་འབྱུང་གི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་པདྨའི་སྙིང་པོ་ལ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པར་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྐྱེའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །ཉན་ཐོས་ནི་མའི་མངལ་དུ་སྐྱེས་ཏེ་ཕལ་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུ་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཆོས་ཀྱི་

134-249a

སྐུ་ཐོབ་པའོ། །ཅིག་ཤོས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྡུད་དོ། །མིང་དང་དངོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་དུ། །གློ་བུར་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་བཙལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ལ་དངོས་པོ་གློ་བུར་བ་དང་། དངོས་པོ་ལའང་མིང་གློ་བུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཇི་ལྟར་ཁ་ཅིག་སྒྲ་དང་དོན་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་སེམས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་བཙལ་བར་བྱ། ཡུལ་གང་དུ་ཞེ་ན། བཏགས་པ་རྣམས་པ་གཉིས་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཏགས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འདི་ནི་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་ཐ་སྙད་བཏགས་པར་ཟད་ཀྱི་འདི་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་བཞི་པོ་འདིས་སོ། །དོན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དང་བྲལ་བའོ། །རྟོག་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་དུ་རྟོག་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བཏགས་པར་རྟོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པར་མཐོང་བའོ། །གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་འཇུག་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་ཕྱེད་ཀྱིས་ནི་མིང་དང་དངོས་པོ་གཉིས་གཅིག་ལ་གཅིག་གློ་བུར་ཡིན་པར་མཐོང་ནས་ཀུན་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོའི་ཕྱེད་འོག་མས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། ཁྱད་པར་དུ་བཏགས་པ་རྟོག་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་རངས་པས་ནི་རྟོག་པར་ཟད་ཀྱི། དངོས་པོར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད་པར་མཐོང་བས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་འཇུག་གོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་དག་པ་དང་མ་དག་པ་མེད་པས་བཅིངས་པ་དང་ཐར་པ་མི་འགྲུབ་པོ། །སུ་ཞིག་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ནས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་སུ་ལ་དེ་སྐད་བསྟན་པ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པས། །གཟུགས་བརྙན་ཡིད་དུ་མཐོང་བ་ནི། །

134-249b

ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཆོས་དང་དོན་དུ་སྣང་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་པར་མཐོང་བ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་རྣམ་པར་རིག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཅན་ནོ། །ཞེས་ངས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སུས་མཐོང་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་པས་སོ། །དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བཟློག་ནས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་བརྙན་དེ་ལས་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསལ་ནས་སོ། །རང་གི་འདུ་ཤེས་ངེས་པར་གཟུང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཆོས་དང་དོན་ལྟ་བུར་སོ་སོར་སྣང་ངོ་སྙམ་དུའོ། །དེ་ལྟར་ནང་དུ་སེམས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་སེམས་ཉིད་ལ་སེམས་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཟུང་བ་མེད་པར་རབ་རྟོགས་བྱོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་མེད་རྟོགས་ཀྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་ན་འཛིན་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་མེད་ལ་རེག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་གཉི་གར་གཏོགས་སོ། །བསམ་གཏན་ནི་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །གཞན་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡན་ལག་གོ། །མཐའ་ཡས་ཕ་རོལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མཐའ་ཡས་ཤིང་ཕ་རོལ་མེད་པ་སྟེ། མང་བ་དང་རྒྱང་རིང་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གླུ་དབྱངས་དང་སིལ་སྙན་མཐའ་ཡས་པ་དང་འདྲའོ། །རྒྱ་མཚོ་ཕ་མཐའ་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །བསགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཆོས་ལ་སེམས་པ་ལེགས་པར་རྣམ་ངེས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྗེས་ལ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱུས་འབྱུང་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་ཆོས་རྣམས་བརྗོད་པའི་བག་ཆགས་ལས་བྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྟོག་པ་དེ་ཡིས་བསྒོས་པ་ཡིས། །རྟོག་པ་ཡིད་བྱེད་དེའི་གནས་ནི། །ཞེས་

134-250a

ཀྱང་བཤད་དེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །དེ་འདྲ་བའི་སེམས་ཙམ་ཉིད་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་འདི་ཉིད་དོན་གྱི་རྣམ་པར་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །དེ་བས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་བྲལ་བ་ཡི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པར་རྟོགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་ནས་བཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་དང་བྲལ་བ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ངེས་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་སྦྱོར་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་སྟོན་ཏེ། སེམས་ལས་གཞན་མེད་པར་ནི་བློས་རྟོགས་ནས། །དེ་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ལས་གཞན་པ་དམིགས་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་དེ། དེ་མེད་པས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པོ་མེད་རྟོགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གྱུར་པའོ། །དེ་དང་མི་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །རྟོགས་མེད་ཤེས་སྟོབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐུས་སོ། །མཉམ་པའི་རྗེས་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སོང་ནས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་ནས་སོ། །རྟག་པར་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུའོ། །དེའི་གནས་ཐིབས་པོ་ཉེས་པ་བསགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གི་རྒྱུའོ། །ཐིབས་པོ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་མཛོད་ཀུན་གཞིའོ། །རྩི་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་ནི་སེལ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏོ། །

134-250b

ཐུབ་པས་གསུངས་བའི་ལེགས་ཆོས་ལེགས་གཞག་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་ཆོས་བཟང་པོ་མཛེས་པར་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་མོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་གང་དག་ལ་དེ་འཇུག་པའོ། །ཆོས་དེ་དག་གི་དབྱིངས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལ་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དྲན་པ་གཞག་སྟེའོ། །དྲན་པའི་རྒྱུད་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་ཤེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པའི་རྒྱུད་ནི་རྩ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པའོ། །དེ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་དྲན་པར་བྱ་བའི་ཚེ་ཆོས་མེད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དྲན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དྲན་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་གོ་རིམས་འདིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་རྗེས་སུ་ཐོབ་པ་གཉིས་ཀྱིས། ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་བརྟན་མྱུར་འགྲོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཕུན་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་འཐོབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་དུས་ན་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་དེ་དག་ཅིག་ཅར་དུ། །བྱ་རྣམས་གནས་འཆའ་སླད་དུ་ཤིང་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ཞིག་ལྟར་བརྙེས་གྱུར། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དེ་གཉི་ག་འཛིན་པའོ། །དེ་སུ་ཞེ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེན་པར་རོ། །བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་དུས་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་ན་དེ་མྱུར་དུ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་བརྟག་པ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། རྨི་ལམ་ན་ནི་ལོ་གཅིག་ཀུན། །ཡུད་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་དམིགས་པ་སྟེ། །དེས་ན་དཔག་མེད་དུས་དག་ཀྱང་། །སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་འདུ་བར་འགྱུར། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྩོན་འགྲུས་སྦྱངས་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། །ཇི་སྐད་དུ། ལེགས་ཕྱིར་དུས་ཐུང་བ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་ལྷོད་པ་རྣམས་ལ་རིང་དུ་སྣང་། །རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཁྱོད་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་ཀྱང་ཐུང་ངུར་འདས། །ཞེས་

134-251a

བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨྲས་པ་ལྟ་བུའོ།། །།

༈ འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་བསྟན་པ། ༆ བམ་པོ་ལྔ་པ། རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། དེ་དག་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་ཀུན་དུ་མ་ཆགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཀུན་དུ་ཆགས་པ་ནི་གཏོང་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཆགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །འོག་མ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམས་ལ་ལྟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལྟུང་བ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །འཁྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །བསྒོམ་པ་ལ་ལེ་ལོ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ལེ་ལོ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་འདི་དག་ལ་མི་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་རྒྱུ་དག་ལ་མི་འཇུག་པ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ནས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཉིད་ལ་འཇུག་གོ། །ཞུགས་པས་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་དག་འཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདིའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་སྦྱོར་བ་མེད་ཀྱང་རྟག་པར་རྒྱུན་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཚུལ་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་སྦྱོར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཙམ་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་མི་སྦྱོར་ན་ནི་སྐྱོན་འདི་འབྱུང་ན། རབ་ཙམ་དུ་མི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ལ་

134-251b

བསྟན་པ་ལ་མོས་པ་ནི་གང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བསྟན་པ་ཟབ་མོ་རྣམས་ལ་ཡང་དད་པའོ། །རོ་མྱང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཡོན་ཏན་ཏུ་ལྟ་བའོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་གཞན་ལ་གནས་པའམ། བདག་ལ་གནས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་གཞན་ནམ་བདག་གི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་སྨོན་པའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ནི་ཚོགས་དང་བཟོད་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གཉེན་པོ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྟགས་དང་ཕན་ཡོན་གྱིས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་ཚོགས་ལེགས་པར་བསགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་རྫོགས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ཀྱིས་སོ། །བཟོད་རྣོན་ཐོབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་པོ་བསལ་ནས་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། བཟོད་པས་སོ། །རང་གི་ཐེག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དམིགས་པ་སྟེ། ཟབ་པ་ནི་ཕྲ་བའི་དོན་ཉིད་དེ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །རྟོག་པ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉེན་པོས་སོ། །འདོད་པ་དང་ནི་མོས་པ་དག །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། དད་པ་དང་འདུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་ལོགས་སུ་ཡང་ཆོས་རྒྱུན་དེར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མཐོང་བས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་ཀྱིས་སོ། །གང་གི་སྔ་ལོགས་སུ་ཞེ་ན། དག་པའི་སྔ་རོལ་དུའོ། །ཆོས་རྒྱུན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པས་སངས་རྒྱས་མཐོང་ངོ་། །དེ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་རྟོགས་སོ། །ཉེ་བར་རྟོགས་ཀྱང་ཚེགས་ཆེན་པོས་འཐོབ་པའམ་སྙམ་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། ཚེགས་མེད་པར་ནི་ཐོབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འདི་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ནི་དེ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་རྙེད་པས་བྱང་ཆུབ་

134-252a

དང་ཉེ་བར་ཡང་མཐོང་ལ། ཚོགས་གོམས་པར་བྱས་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཤུགས་ཀྱི་མཐུས་ཚེགས་མེད་པར་ཡང་འཐོབ་པོ། །དེ་བས་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་རྣམ་པ་བརྒྱད་བཤད་དོ། །དེ་དག་གྲངས་དང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དང་། །གོ་རིམས་ངེས་ཚིག་གོམས་བྱ་ཡོན་ཏན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའི་དོན་གླེང་སློང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཉིད་དེ་མི་ཉུང་མི་མང་ངོ་། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི། མི་འཕགས་པའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤགས་ནས་མི་ལྡོག་པའི་ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུའི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུའོ། །ཆུད་ཟ་བའི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྨད་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་བཟུང་བ་ནི་ཆུད་ཟ་བ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་བཞིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་བར་སླ་སྟེ་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་གཞིའི་གནས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་གཉིས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཉིད་དེ་མི་ཉུང་མི་མང་ངོ་། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་གཅིག་འགྲུབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྣམ་པར་མི་གཡེང་བ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མངོན་དུ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་

134-252b

པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ། འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་མཐུན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྒྱུ་གསུམ་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་བདེ་བ་སྐྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སེམས་ཅན་ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་མི་སྐྱེད་པའོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་ནི་མི་མཇེད་པ་སྟེ། མི་མཇེད་ན་གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་ཕྱིར་དང་། གནོད་པ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པར་ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སོ། །གདམས་པར་བྱ་བ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདམས་ངག་གི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བའོ། །མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་ཀྱིས། དམ་པ་དྲུག་གིས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གནས་དམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རེ་རེ་ལ་ཡང་དམ་པ་དྲུག་སྟེ། ཕལ་ཆེར་ནི་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀྲོལ་བས་གོ་བར་བླའོ། །དེས་ན་ཆུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་རྣམ་པར་དགྲོལ་ལོ། །མཐའ་དག་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེན་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །སྦྱིན་པ་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ལ་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་

134-253a

ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཡིན་པའང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སྦྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམ་པ་དྲུག་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་མུ་བཞི་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་ལྔ་པོ་དག་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་རྣམས་ལ་ནི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་མིང་ཡང་མེད། །བཅོམ་ལྡན་ཉག་གཅིག་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །དྲུག་གི་སྤྱི་ལ་བཞུགས་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱི་མ་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་ནུས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་བཟོད་དོ། །བཟོད་ན་མི་མཐུན་པ་ལ་མི་མཇེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ན་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་གོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། གོ་རིམས་ཀྱི་དགོས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བར་ཕ་རོལ་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དག་གི་སྤྱིའི་ངེས་པའི་ཚིག་སྟེ། འདིར་ཕུལ་གྱི་ཚིག་གི་དོན་ནི་ཕ་རོལ་ལ་བྱའོ། །སེར་སྣ་དང་དབུལ་བ་འཇོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གི་ངེས་པའི་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་སེར་སྣ་དང་དབུལ་བ་འཇོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དུས་ནའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། །འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ངན་འགྲོ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའི་དུས་ནའོ། །བདེ་འགྲོ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། །ཁྲོ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། འཕྲལ་དུ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་གཞིའོ། །འཁོན་པ་ནི་མདུད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། ཞེ་སྡང་མི་འདོར་བའོ། །དེ་གཉི་ག་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱུའི་དུས་ནའོ། །བདག་དང་གཞན་ལ་བདེ་བར་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུའི་དུས་ནའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་འོག་མ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །

134-253b

བསྒོམ་པ་ནི་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟེ་ལྷུར་ལེན་པའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ལྔར་དབྱེའོ། །ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལེགས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། དད་སོགས་སྦྱིན་ཕོད་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། བསྟི་སྟང་བྱས་ནས་དུས་སུ་ལག་དར་ཏེ། །སྦྱིན་ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ནུས་པ་ཆུང་ཡང་གཞན་ཕན་སྦྱོར། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་གཏང་མི་བྱ། །གནས་སྐབས་ཀུན་དུ་ནུས་མཐུན་པར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་སོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །མོས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དད་པ་དང་འདོད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་། སྦྱིན་པ་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གཞན་ཕན་ལས་ལ་མཐུ་མེད་ཀྱང་། །དེ་ཡི་བསམ་པ་རྟག་ཏུ་བྱ། །གང་ལ་བསམ་པ་དེ་ཡོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་དོན་གྱིས་ཞུགས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་བསྒོམ་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་སྔོན་གྱི་འཕེན་པས་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གཞན་གྱི་དོན་ནན་ཏན་དུ་མཛད་པའོ། །བསྒོམ་པ་ནི་དེ་ཉིད་བསྒོམ་པའམ། དེའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པའོ། །ནི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་ཏོ། །བསམ་པ་དྲུག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ངོམས་པའི་བསམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་མོད་ཀྱི། འགའ་ཞིག་ཅུང་ཟད་བཤད་པར་བྱའོ། །མི་ངོམས་པ་ནི་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའོ། །དེ་རྙེད་ཀྱི་དུས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་ཚད་ཀྱི་དུས་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ལ། དེ་འདྲ་བའི་སྐད་ཅིག་གི་དུས་ཇི་སྲིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་དུས་སུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཞེས་

134-254a

བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་རྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །མེས་ཡོངས་སུ་གང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་དང་མི་ལྡན་པའོ། །ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་དང་མི་ལྡན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིར་བཅོས་སུ་མེད་པ་སྟེ། ཡོ་བྱད་དང་བཅས་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཕྱིར་བཅོས་པར་རྩོམ་པའོ། །སྤྱོད་ལམ་བཞི་སྨོས་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། གནས་དང་ཡོ་བྱད་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་དག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་རིང་པོ་ཉིད་ནི་དུས་རིང་པོར་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕན་འདོགས་པའི་བསམ་པས་སློང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བསམ་པ་ནི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་བསམ་པའོ། །སུ་ཞིག་བདག་འབྱོར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་བསམ་པ་ནི་བདག་འཚོ་བའི་ཕྱིར་ཆུང་བའོ། །སུ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་བསམ་པ་དེའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། དག་པ་དང་། བཀྲ་ཤིས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ། །སུ་ཞིག་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་བསམ་པ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའོ། །སུ་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དེའི་བསམ་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའོ། །བསམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་རོ་མྱང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་ནི་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །བཤིག་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ངན་འགྲོའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུམ་གསུམ་དུ་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་སྦྱིན་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །མདོ་

134-254b

སོགས་ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་སྟོན། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་མགྲོན་དུ་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ནི་ལུས་རྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་རྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་ལས་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་སྟེ། འདིས་ལུས་དང་། ངག་སྡིག་པའི་ལས་རྣམས་ལས་སྡོམ་པས་ན་སྡོམ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་འོག་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཏོ། །སྡོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡང་དག་པར་འགེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལས་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུའོ། །གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་མི་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་སྟེ། གྲང་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། བཀྲེས་པ་དང་། སྐོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཟློགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་བཟོད་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་ཏེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་དང་འདི་ལྟ་བུ་བྱའོ་ཞེས་ཐོག་མར་བརྩོན་པ་སྟེ། མཐུ་དང་ལྡན་པར་གནས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ཏོ། །སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་དུས་ན་བརྩོན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མདོའི་ཚིག་འདིས་བསྟན་ཏོ། །མི་ཞུམ་ཞིང་མི་འཁྲུགས་ལ་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ། །བདག་ཉིད་སྐྱོ་བས་སྤྲོ་བ་ཉམས་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་མི་ཞུམ་པའོ། །གཞན་གྱི་གནོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཟློགས་པ་ནི་མི་འཁྲུགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ཐུག་གི་བར་དུ་

134-255a

བར་མ་དོར་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་སྟེ། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་དང་། རྟུལ་བ་དང་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལུང་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་མི་ཞུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་འགྲེལ་པའོ། །གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ང་རྒྱལ་དང་། ལྟ་བ་དང་སྲེད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པས་དག་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བསམ་གཏན་བྱས་ན་མུ་གེ་དང་ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། དེའི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་དངོས་གཞིའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཆོས་སྟོན་པ་ཀུན་ནས་སློང་བའོ། །འདི་དག་བསྡུས་པར་ཇི་ལྟར་བལྟ་ཞེ་ན་ཞེས་བརྗོད་པ། འདི་དག་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། བསྟན་པ་བཞིན་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཉེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་དག་གིས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ན་དོན་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་འདི་དག་བསྡུས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་གསུམ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྟོབས་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ས་མང་པོ་པ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་སེམས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནི་དེ་དང་མཐུན་པས་བསྡུས་ཏེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེའི་འབྲས་བུར་བསྡུས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་

134-255b

གནས་ཡིན་ནོ། །གནས་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཁྲོ་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱིས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་བསྡུས་པར་བལྟ་ཞེ་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དེ། གཞན་གྱི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །དེའི་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཏེ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་འབྲས་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཡོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དབང་ཕྱུག་བསྡུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། ཕན་ཡོན་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཆེན་པོར་སྐྱེ་བ་བསྡུས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་དང་གཡོག་འཁོར་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་ནི་ཉེ་དུའི་ཚོགས་སོ། །གཡོག་འཁོར་ནི་བྲན་ཕོ་དང་བྲན་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་སོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ཆེན་པོ་ལ་སྦྱོར་བ་འགྲུབ་པས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཆེན་པོའི་མཐའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་རབ་ཏུ་འབད་པའོ། །དེ་འགྲུབ་པ་ནི་མངོན་པར་འགྲུབ་པའོ། །དེས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་པ་མེད་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བའི་ས་བོན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱིས་དེའི་མཐུ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མངོན་པར་མཐོ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་དུས་ཡོངས་

134-256a

སུ་ཆད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་གནས་ཀྱི་བར་དུའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་དོན་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་རེ་རེ་ལ་ཡང་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ཁྱད་པར་འདི་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །ལ་ལར་ནི་སྦྱིན་པའི་སྒྲར་བསྟན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་དག་ལས་གཅིག་བསྟན་གྱི། ཐམས་ཅད་མ་བསྟན་པ་དེ་ཅི་ལས་དགོངས་ཞེས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་འདྲི་བའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་ནི་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འགྲོ་བ་ལས་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་སྡོམ་པ་དང་། བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་རྩེ་གཅིག་པ་དང་། ལས་དང་འབྲས་བུར་འབྲེལ་པ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་གི །གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེར་སྣ་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྤངས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འཇུག་གི །གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཡང་སྨྲས་པ། སྦྱིན་འདོད་ཉིད་ཀྱིས་ཆགས་པ་སེལ་བར་བྱེད། །བྱམས་པས་ཞེ་སྡང་གུས་བྱིན་ང་རྒྱལ་ཏེ། །ཕྲག་དོག་ལྡན་པ་སློང་ལ་བདེ་འདོད་པས། །མེད་ཅན་བྱིན་པ་ཡོད་པར་ལྟ་བས་སེལ། །ཞེའོ། །ཡང་ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་ཚུལ་དུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ན། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་ནི་སྦྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །

༈ རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྟན་པ། ༆ ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་ཅི་རིགས་སུ་མཐོང་བ་དང་། བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་གཏི་མུག་སྤང་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པར་བྱ་བས་ན་དེ་བསྒོམ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་དབང་དུ་བྱེད་དོ། །ས་བཅུ་རྣམས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། སྡོམ་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམ་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་ལྟ་བ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་སོ་སོ་རྟོག་པ་

134-256b

དང་། རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། དབང་བསྐུར་བའི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ཏུ་སེལ་བས་ན་ས་རྣམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་ཉིད་དེ། དེ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་བཅུའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ས་བཅུ་དག་ལ་འཇུག་སྟེ། ཆོས་བདག་མེད་པ་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་ས་རྣམས་སོ། །ས་དང་པོ་ལ་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་ཕྱིར་གང་མི་སྟོང་པའི་ཆོས་དེ་མེད་དོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་མཆོག་གི་དོན་དུ་སྟེ། འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་དཔེར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མཆོག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟར་ས་གཉིས་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པ་དོན་གྱི་མཆོག་ཏུ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཆོས་ནི་འདིའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ལེགས་པར་གསུངས་པ་གཅིག་གི་དོན་དུ་ཡང་བདག་ཉིད་ཡོངས་སུ་འདོར་རོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་ཡོངས་བཟུང་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། འདི་ནི་བདག་གམ་གཞན་གང་གི་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བདག་གི་མེད་པས་བཞི་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་ལ་ནི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་ལྟར་འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལྔ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་པ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དུ་སྟེ། འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་དག་པར་ཡང་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། རྣམ་པར་བྱང་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དྲུག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པ་ལ་ནི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་དོན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་འདི་དག་སྣ་ཚོགས་པ་ལྟར་འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་

134-257a

ཡིན་ནོ་ཞེས་བདུན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ནི་བྲི་བ་མེད་ཅིང་ལྷག་པ་མེད་པའི་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བྲི་བ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ལྷག་པར་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འབྲི་བ་ན་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་འཕེལ་བ་ན་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་བའོ། །མཚན་མ་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་དང་། ཞིང་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ས་བརྒྱད་པ་ཉིད་ལ་རྟོགས་ཏེ། དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་འདོད་པ་དེ་ལྟ་བུར་གང་འདོད་པ་འཐོབ་བོ། །དེ་ཐོབ་པ་ནི་ཞིང་གསེར་ལས་གྲུབ་པའམ་གཞན་ཇི་ལྟ་བུར་མོས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ་། །ས་གོང་མ་རྣམས་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་བསྒྲུབས་པ་ཡོད་དོ། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་འདོད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ས་བརྒྱད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་ལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་ཐོབ་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པར་དགོངས་པའི་དོན་ཤེས་ཏེ། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། ཆོས་ལ་རྫོགས་པར་ལོངས་སྤྱོད་པ་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དགུ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་པ་ལ་ནི་ལས་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་དང་། གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་བའི་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གིས་རང་རང་གི་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུངས་ནི་གང་གི་ཚིག་དང་དོན་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའོ། །དབང་ནི་དེ་ལ་དབང་བའམ་དེས་དབང་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དབང་འདི་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་དོན་དུ་ས་བཅུ་པ་

134-257b

ལ་རབ་ཏུ་རྟོགས་སོ། །མ་རིག་པ་འདི་ཡང་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་སྤོང་བ་ནི་དེའི་གཉེན་པོའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་མ་ཡིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བགེགས་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བ་ནི་དེའི་གཉེན་པོའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བགེགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ན་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པ་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐོབ་ནས་གནས་པའི་རྣམ་པ་འདི་དག་གིས་གནས་ཏེ། ཐོབ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་ཅིང་གྱི་ན་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གནས་པའི་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨྲས་ཏེ། ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉི་གའི་དོན་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ལྟར་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་དོན་ཙམ་སྒྲུབ་ནུས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གིས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ས་དང་པོ་མི་རིགས་པས་ས་གོང་མ་རྣམས་ཀྱང་མི་རིགས་ཏེ། དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཐམས་ཅད་བྲལ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ། དེ་བྱེད་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཉམས་པ་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་སོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་གཟུགས་མེད་པའོ། །ཡང་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཉམ་པར་འཇོག་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །མི་ཉམས་པས་ན་ཉམས་པ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོའི་གནས་ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མ་བྲལ་བས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་

134-258a

པོའི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྣང་བ་འཐོབ་བོ། །དེའི་གནས་ཡིན་པ་དང་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འོད་འཕྲོ་བ་ཡོད་པས་ན་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་ཏེ། དེ་ཅི་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གི་འོད་འཕྲོ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས་མང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཐལ་བར་རློག་གོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱང་བར་བྱ་དཀའ་བས་ན་ཤིན་ཏུ་སྦྱང་དཀའ་སྟེ། ས་དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་བདེན་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཡི་གེ་དང་། ལག་རྩིས་དང་། བཟོ་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པོ། །ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་མི་མཐུན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དེ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་པས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་དག་པར་བྱེ་བྲག་མི་འབྱེད་དོ། །རིང་དུ་སོང་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་སྤྱོད་པའི་མཐའ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། །གང་གིས་ས་དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྩོལ་བ་དང་ལྡན་པར་འབད་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་ལ་མི་གཡོ་བ་ཡིན་ནོ། །མི་གཡོ་བ་ཉིད་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ས་དེ་ལ་གཡོས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བདུན་པ་ལ་ཡང་ཀུན་དུ་མི་སྤྱོད་པས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གཡོས་པར་འདོད་མོད་ཀྱི། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་རང་གི་ངང་གིས་མ་ཡིན་ལ། བརྒྱད་པ་ལ་ནི་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་འདི་ནི་ཁྱད་པར་རོ། །དེའི་བློ་གྲོས་ལེགས་པ་ཡིན་པས། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཏེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དང་པོ་ཡང་ཡིན་ལ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་

134-258b

རིག་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཤེས་པ་དང་པོའོ། །ཤེས་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཞེས་བྱ་བ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །འདི་དག་ཐོབ་པས། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ཀུན་མངོན་པར་མཁྱེན། །དོན་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཚུལ་ལ་མཁས། །སྐད་ཀུན་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་མཁྱེན། །ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་དུ་སྤོབས་དང་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ནི་ཐོག་མ་སྟེ། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྔོན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནི་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཤེས་པ་དེ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུའོ། །དེའི་ཁོང་ན་ནི་སྤྲིན་ལ་ཆུ་ཇི་ལྟ་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཆུ་ལྟ་བུ་དག་ཡོད་དེ། དེ་དག་སྐྱེད་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་ཁབས་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་དེས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་མུ་མེད་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་སེལ་བར་བྱེད་དེ། །སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་སྤྲིན་གྱིས་ནམ་མཁའ་ཆུས་ཀུན་དུ་འགེངས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་དེས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྣམ་པ་བཞིས་བལྟ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །མོས་པ་ཐོབ་པ་ནི་སའི་དབང་དུ་བྱ་བ་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་ཐོབ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་རབ་ཏུ་ལྡན་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས་བསྟན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་ནི། ཡི་གེ་འདྲི་མཆོད་སྦྱིན་པ་དང་། །ཉན་དང་ཀློག་དང་འཛིན་པ་དང་། །འཆད་དང་ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། །དེ་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའོ། །རྟོགས་པ་ཐོབ་པས་

134-259a

ནི་ས་དང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་རིགས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་སྨྱུག་ཚིགས་དང་པོ་པ། །བཀས་པའི་ཚུལ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །དེ་ལྟར་མྱུར་དུ་འགས་པར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ནས་གཅིག །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འགྲུབ་པ་ཐོབ་པས་ནི་བསྒོམ་པའི་མཐར་ཕྱིན་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་ས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་རེ་རེ་ལ་སྟེ་ཟློས་པའོ། །ཞི་གནས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོའོ། །ལྷག་མཐོང་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་གཉིས་སྒོམ་པ་ནི་སོ་སོ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་ལྔས་ནི་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །འདྲེས་པར་བསྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འདྲེས་པ་ནི་བསྡུས་པ་སྟེ། ས་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བསྡུས་ཏེ་གོམས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་སྒོམ་པ་ན་དམིགས་པ་ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར་མཚན་མ་མེད་པར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དབྱེར་མེད་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་མ་མེད་པ་སྒོམ་པ་ཡང་རྩོལ་བ་དང་བཅས་ཤིང་འབད་པས་འཇུག་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་གསལ་བའི་ཕྱིར། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒོམ་པ་ཡང་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འབར་བར་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འབར་བ་དང་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །ལ་ལ་འབར་བར་བསྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་འདིས་ཐམས་ཅད་བྱས་ཟིན་ན་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་ཆོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཆོག་པར་མི་འཛིན་པར་སྒོམ་པས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་མ་མེད་པ་འབར་བར་བསྒོམས་སོ་ཞེས་མི་སྦྱོར་བར་མི་བྱའི། ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་ནི་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་འཇིག་པར་བྱེད་པ་

134-259b

ནི་ཚོགས་སུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ཚོགས་འཇིག་པའི་ཕྱིར་དཔེར་ན་སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་གྱིས་ནད་ཀྱི་ཚོགས་བཟློག་པ་བཞིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་ཆོས་དང་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་མཚན་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ཀུན་ནས་དགའ་བས་ན་ཀུན་དགའ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀུན་དགའ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའོ། །ཆོས་ནི་འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེར་དགའ་བ་ནི་ཚིམ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་ཡུལ་ཅན་ནམ་ཐུབ་པ་འགའ་ཞིག་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བའམ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ལམ་ནགས་སུ་དགའ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཕྱོགས་བཅུར་འདི་ཙམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་ཤེས་ཏེ། གཞུང་གོམས་པ་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དེ་ལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཆ་ལ་ཕན་པ་སྟེ། རྣམ་པར་དག་པ་མ་སྐྱེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། གདུགས་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་གཏགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀུན་དུ་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བ་ནི་ས་བཅུ་པ་ལའོ། །དེ་ཉིད་གྲུབ་པ་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལའོ། །གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་རྒྱུ་མཛེས་པ་ཉིད་དེ། རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་བསགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་འདི་ལྔ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྗོད་ནས་གཙོར་ན་ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྒོམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ངེས་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ། །ས་སོ་སོ་ལ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཆར་སྒོམ་པར་མི་འགྱུར་རམ། ས་འདི་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྒོམ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། གཙོར་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ཉེས་པ་མེད་དེ། གང་ལ་གཙོར་གང་སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དེ་ལ་སྟོན་

134-260a

གྱི། དེར་གཞན་ཡང་སྒོམ་པར་འགྱུར་བ་དགག་པ་ནི་མེད་དེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ། ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མི་སྒྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་ཏུ་ནི་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཕྱི་མ་བཞིར་ནི་བཞི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་དུ་གོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐབས་ལ་སོགས་པའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། འདིར་ཐབས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འཁོར་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དོན་དུ་གཉེར་བ་དེ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱའོ་སྙམ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་དེ། དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བས་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་། །གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །སྙམ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་འདི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕྱི་མ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་སྡུད་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་རོ། །སྨོན་ལམ་སྣ་ཚོགས་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་སྨོན་པའི་དོན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་ཤིག །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡོད་པ་དེར་སྐྱེའོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། བསྒོམ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ནི་བསྒོམ་པའི་སྟོབས་མེད་པའི་དུས་ནའོ། །ཡོད་པའི་དུས་ན་ནི་གཉི་ག་ཡང་ཡོད་དེ། སྟོབས་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་དེ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་དག་རྣམ་པར་འཇོག་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། གྲངས་དང་དེའི་མཚན་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས་མྱོང་ངོ་། །འདི་ནི་སྦྱིན་པའོ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །འདི་ནི་བཟོད་པ་སྟེ།

134-260b

མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པས་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅུ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་འདིར་ནི་ཐབས་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །གང་གི་ཚེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། བཞི་པོ་དག་དེར་འདུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྡེ་སྣོད་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། དེས་ས་བཅུ་པ་འདི་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་ཁུངས་བརྗོད་དོ། །གང་ཟག་ལྔ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་གཅིག་ཉིད་ལ་གནས་སྐབས་ཐ་དད་པ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་ལྔར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་དང་པོས་ས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་ལ་སྤྱོད་པས་དྲུག་པོ་དག་ཏུ་མཚན་མ་དང་བཅས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གཉིས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་ས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་པས་བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། བརྒྱད་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་བོ། །དགུ་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་དོ། །

134-261a

གང་ཟག་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་གནས་སྐབས་གཞན་དང་ལྡན་པས་ཐ་དད་དེ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁོར་བ་ལ་གང་ནས་བཟུང་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་གསུམ་གྱི་རྩོམ་པ་བགྲང་ཞེས་དྲི་བ་ཁོང་དུ་བཞག་སྟེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་ཏོ། །བཟང་དང་སྨོན་པའི་སྟོབས་ཅན་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་བཟང་པོ་ནི་དགེ་བ་སྟེ། དེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་ནི་བཟང་པོའི་སྟོབས་ཅན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་པ་ནི་འདིར་སྨོན་ལམ་དུ་འདོད་དེ། དེ་ལ་དེ་ཡོད་པས་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ཅན་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཕྲད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་བརྟན་པ་ཉིད་ནི་མི་དགེ་པའི་གྲོགས་པོས་མོས་པ་བཟློག་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་དགེ་བའི་རྩ་བ་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་དང་། སེམས་བརྟན་ཏེ་བར་མ་དོར་མི་ལྡོག་པ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་སྟེ། ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཀྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ། གྲངས་མེད་པ་གསུམ་བརྩམ་མོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

༈ ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྟན་པ། ༆ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསླབ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེར་ཇི་སྐད་བཤད་སྙམ་པ་ལ། མདོར་བསྡུ་ན་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་སྡོམ་པ་དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྡུད་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དགེ་བ་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་འཛིན་པའོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་མི་ཆགས་མི་ལྟ་བར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་

134-261b

དོན་བྱེད་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་གྱི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་བསྡམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཀྱང་ནུས་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འཛུད་པས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་ཅན་དུ་ཡང་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་བསླབ་པ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། བསླབ་པ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་བསླབ་པ་ཐུན་མོང་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ། བཀག་པ་བཅས་པ་མེད་པར་ཡང་མི་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉི་གས་མི་བྱ་བར་ངེས་པར་མཐུན་པའོ། །བསླབ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་བཅད་པས་བཀག་པ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཏེ། དབྱར་གྱི་ནང་ལོགས་སུ་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསླབ་པ་དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསླབ་པ་ཕྱི་མ་བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཀུན་དུ་སྤྱོད་པ་ལའོ། །གང་དུ་དབྱར་གྱི་ནང་ལོགས་སུ་སོང་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ནི་དབྱར་བཅད་ཀྱང་གདུལ་བ་ལ་ལྟ་བས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟུང་བ་མེད་དེ། གཞན་གྱི་དོན་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱར་ཡོད་ཀྱང་དབྱར་ཆད་པས་འཇིགས་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་མི་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་ལ་ལྟུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་སེམས་ཀྱི་ཡིན་པ་ནི་འདི་ལྟར་འདོད་པ་ལ་འདུན་པ་དང་གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། བདུན་སྤོང་བ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ལུས་ཀྱི་དང་ངག་གི་ཡིན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

134-262a

མདོར་བསྡུ་ན་གང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཇི་ལྟར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཡང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྨོས་སོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་མོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་མ་འདུས་སམ། ཅིའི་ཕྱིར་ལོགས་ཤིག་ཏུ་བརྗོད་ཅེ་ན། རྣམ་པར་གཞག་པ་གཞན་གྱི་ངོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་ཕྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཕུང་པོ་འབྱུང་ངོ་། །བསམ་གཏན་ནས་བརྟེན་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་ཕུང་པོ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་ཚད་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བསླབ་པར་བྱའོ། །བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱ་བའི་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འཛུད་པ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པའོ། །དེ་ཉིད་ལ་ལམ་བདེ་བས་སྦྱོར་བ་ནི་བདེ་བའི་བསམ་པའོ། །ཡང་ན་ཕྱི་མ་ལ་བདེ་བར་སྨོན་པ་ནི་ཕན་པའི་བསམ་པའོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་འདི་ཐམས་ཅད་མེད་པས་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །ཟབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་གང་གི་གནས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་ཅེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་གཞན་མི་དགེ་

134-262b

པའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཤེས་ཤིང་དེའི་སེམས་ཀྱང་རིག་པར་གྱུར་ལ། དེ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མི་ཟློགས་པ་དང་། ངན་སོང་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་། དེ་བསད་ན་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་ཡང་མཐོང་ནས་བདག་ལས་འདིས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་ནི་བླའི། འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཐོབ་པས་མི་གཏོང་ཞིང་སྨན་པ་ལྟ་བུར་ཕན་པར་འདོད་པས་སྲོག་གཅོད་པའི་ལས་བྱེད་ན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བསོད་ནམས་ཚད་མེད་པ་ཡང་སྐྱེད་ཅིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་དེས་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱང་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མེའི་སྤྱོད་པ་གཤེད་མ་དང་གནོད་པ་དང་གསོད་པར་བསྒོ་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ལྟ་བུ་དང་། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དུ་ན་སྡིག་པའི་ལས་ལས་སེམས་ཅན་མི་ཟློགས་སོ། །སེམས་ཅན་གདུལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ལ་གཙེ་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་དག་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་བྱེད་དོ། །སྐྱེས་པའི་རབས་སྣ་ཚོགས་བསྟན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་དང་སྦྱར་ཏེ། དཔེར་ན་ཐམས་ཅད་སྒྲོལ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་པའི་རབས་ལས་བྲམ་ཟེ་ལ་བུ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་བྱིན་པ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་གནོད་པས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མི་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལེན་པ་པོ་ལ་སྤྲུལ་པ་དང་། མ་སྤྲུལ་པས་ཕན་བཏགས་པའི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ལེན་པ་པོ་ཡང་སྤྲུལ་པར་གྱུར་ན་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟ་བུའི་སྦྱིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་འགྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སེམས་ཅན་སེམས་དང་བསྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡོངས་སུ་

134-263a

སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་འདིས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །བསླབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཚད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདུལ་བ་བསྙད་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཁྱད་པར་བཞི་པོ་འདི་དག་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པར་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ།། །།

༈ ལྷག་པའི་སེམས་བསྟན་པ། ༆ ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མདོར་བསྡུ་ན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་གིས་རབ་ཏུ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །སེམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་འདིར་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་བརྗོད་དེ། སེམས་ཀྱིས་བྲིས་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་པ་ལ་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་དབྱེའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་སེལ་ཏོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མཐའ་དག་སྣང་བ་དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ། །གང་དུ་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསགས་ཏེ། བདག་གིར་བྱས་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བསགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཟང་སྐྱོང་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་པོ་སྟེ། གང་ཡོད་ན་ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་སུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །དཔའ་བར་འགྲོ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་སྟེ། དམག་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་དམག་དཔོན་དཔའ་བོ་བཞིན་དུ་བདུད་ཀྱི་ཚོགས་འཇོམས་པར་ནུས་པའོ། །གཉེན་པོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་དངོས་པོར་གནས་པའོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འདྲེས་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལས་གུད་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱེའུས་ཁྱེའུ་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱེའུ་སྔ་མ་ཁྱེའུ་ཕྱི་མས་དབྱུང་བའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དཔེར་ན་ཁྱེའུ་ཕྲ་མོས་ཁྱེའུ་སྦོམ་པོ་འབྱིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་གཞི་རྣམ་

134-263b

པར་ཤེས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་བག་ཆགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་རགས་པ་གནས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་གཉེན་པོའི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕྲ་མོས་འབྱིན་ཏོ། །ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དག་གིས་གནས་ནས་བསམ་གཏན་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་གང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དེར་སྐྱེ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་འདྲ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལས་སུ་རུང་བ་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་ལ་མེད་དོ། །མངོན་པར་བསྒྲུབ་པས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་སུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་དོ། །དེ་ལ་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་འབྱུང་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་མཐུས་འགུལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། འབར་བར་བྱེད་པ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐོང་བར་མི་ནུས་པ་མཐའ་ཡས་པ་གཞན་དག་གམ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོན་ཏོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་གཞན་དུ་སྒྱུར་རོ། །སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དུ་མར་འགྲོའོ། །འོང་ངོ་། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མང་པོ་སྡུད་ཀྱང་ཆེར་མི་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་སུ་རྡུལ་གཅིག་གིས་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་དོ། །རང་གི་ལུས་སུ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ཐམས་ཅད་འཇུག་གོ། །གདུལ་བའི་ཕྱིར་གང་གི་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེའི་གན་དུ་གཟུགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲོའོ། །སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་མངོན་པར་བྱེད་པའོ། །མི་སྣང་བར་བྱེད་པ་ནི་མི་མངོན་པར་བྱེད་པའོ། །དབང་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་བདུད་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྒྱུར་བའོ། །གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་རབ་ཏུ་འཇོམས་པ་ནི་གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ། །སྤོབས་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤོབས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །བརྗེད་ངས་པ་རྣམས་ལ་དྲན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །གང་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འགུག་པར་འགྱུར་བ་ཕོ་ཉ་ལྟ་བུའི་འོད་ཟེར་གཏོང་སྟེ། གང་དག་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལ་མེད་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་འདི་དག་

134-264a

མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །གང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བརྗོད་པ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་སྟོན་ཏོ། །ཁས་བླང་བར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཀའ་བ་ནི་བདག་གི་བདེ་བ་ལ་མི་ལྟ་བར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་དམ་འཆའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ལྡོག་པར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྲང་བ་དང་རླུང་ལ་སོགས་པས་མི་ཟློགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་ཕྱོགས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་དཀའ་བ་ལས་ཕྱིར་མི་ཕྱོགས་པ་སྟེ། གང་དག་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། བརྩེ་བའི་ཕྱིར་མི་དགོས་པར་ཡང་མིག་བསླངས་ནས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདྲིལ་བ་དེའི་དོན་བྱ་དཀའ་བའོ། །མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་དཀའ་བ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་བྱ་དཀའ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་མི་གོས་པ་ནི་དཀའ་བའོ། །རྟོགས་པ་མེད་པར་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ཕྲ་ཞིང་མཐུའི་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མོས་ཤིང་དད་པར་དཀའ་བའོ། །རྟོགས་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེས་བྱ་བ་དང་དོན་གཅིག་གོ། །གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀུན་བརྟགས་པ་དགག་པའི་སྒོ་ནས་བྱ་དཀའ་བའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའོ། །དཀའ་བ་ནི་ཐོས་པའི་དོན་བཏང་སྟེ། མ་ཐོས་པའི་དོན་རྗེས་སུ་རྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ལ་དེའི་ཉེས་པས་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་དཀའ་བ་སྟེ། དེ་གཉིས་མི་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བར་དཀའ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྤངས་པ་ལ་ཞུགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ཅུང་ཟད་མི་སྦྱིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་གིར་བྱས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་དགོངས་པའོ། །ཡང་ན་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། ལེན་པ་པོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པས་

134-264b

སོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདོད་པར་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀག་པ་ལ་འདོད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཉེ་བ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། བདག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་དང་། བདག་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་གི་སྔ་རབས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་པས་སྦྱིན་ནོ་སྙམ་པ་དེ་ལ་འདོད་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མི་གནས་པར་འདོད་པར་བྱེད་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་དད་པས་མི་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་རང་གི་རྟོགས་པས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་བདག་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ངང་གིས་འཇུག་པས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བདག་ཉིད་འཇུག་མི་དགོས་པའོ། །གཞན་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་དེ། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ་གལ་ཏེ་ལན་འགའ་སྦྱིན་པ་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་འཕྲོ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། དེས་སེམས་རྣམ་པར་མི་འཕྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་འདུ་ཤེས་པ་ནི་མཉམ་པར་བཞག་པས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་སེར་སྣ་འབྱུང་བར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་ནས་འབྱིན་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་མཐའ་ལ་མི་གནས་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་བར་བགྲོད་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཉན་ཐོས་ལྟར་གནས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དབང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཆིག་གོ། །གལ་ཏེ་མི་ཟད་པ་ལ་མི་གནས་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་མཐར་ཐུག་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་ནས་དེ་ཉིད་དུ་མི་གནས་ཀྱི། སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱིན་པ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆུང་ཟད་མི་སྲུང་

134-265a

བ་སྟེ། བདག་དང་གཞན་མ་ཉམ་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བའོ། །མདོ་གང་ལས། དགེ་སློང་དག་ང་ནི་སྲོག་གཅོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་དེར་དགོངས་པ་སྟོན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྲོག་ཆགས་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་ཟློ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདའ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་སུས་ཀྱང་མ་བྱིན་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྤྲུལ་པར་རོ། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལེན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱེད་དུ་མ་བཅུག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལོག་པའོ་ཞེས་སྤྱོད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་གྱི་འདོད་པ་རྣམས་དང་ཀུན་དུ་རྟོག་པའི་འདོད་པ་རྣམས་འཁྲུལ་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ནི། །ཀུན་དུ་རྟོག་ལས་འབྱུང་ཞེས་བརྗོད། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ལོག་པ་ལས། །བརྟེན་ནས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན། །སྡུག་དང་མི་སྡུག་ལོག་པ་ལས། །བརྟེན་ནས་གང་དག་འབྱུང་བ་ནི། །དེ་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད། །དེ་བས་འདོད་པ་ཡང་དག་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གང་བརྫུན་པ་དེ་ལ་བརྫུན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སླུ་ཆོས་ཞེས། །གང་གསུངས་དེ་ནི་བརྫུན་པ་སྟེ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བསླུ་བའི་ཆོས། །དེས་ན་དེ་དག་བརྫུན་ཞེས་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་མཆོག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་ལོ། །ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་དུ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཤེས་བྱའི་ཕ་རོལ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་སྨྲ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུན་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བསམ་གཏན་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་གི་ཚུལ་དུ་སྔ་མ་བཞིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངའ་བའི་བསམ་གཏན་ནི་བླ་ན་མེད་པའོ། །སེམས་ལ་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདིས་གནོད་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀག་པ་སྟེ། སྤོང་དུ་བཅུག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐམས་ཅད་ན་ཐམས་ཅད་ལ་འདུག་པའི་ལོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་རྟོག་པའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ནོར་བ་

134-265b

ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཟབ་པོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། གང་མདོ་གཞན་ལས་འབྱུང་བ་རྟག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་གོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་དགོངས་པ་སྟོན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །རྟག་པ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པ་ལྟར་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྟག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ནི་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་མཉམ་པ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་རེ་རེ་ལ་ཡང་གྲངས་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ཟིན་ཏོ། །མི་གོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གོས་པ་མེད་པའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོན་པ་པོས་གཞག་བླ་བ་སྟེ། དོན་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ལ་ཡང་བཤད་བླ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོས་གཟུང་སླའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་པ་བཟུང་བས་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བླ་བའོ། །ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་བདེ་བར་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །སངས་རྒྱས་ལ་ཤེས་ནས་དད་པ་འཐོབ་སྟེ། དེའི་ཆེ་བ་ཉིད་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་དང་དགེ་བདུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་ཀྱང་འཐོབ་སྟེ། དེ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབེལ་བའི་གཏམ་གཏན་ལ་འབེབས་པས་མཁས་པ་རྣམས་

134-266a

ཀྱི་མདུན་ན་མཁས་པ་མཁས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་སྟེ། དགོངས་ནས་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་ནི་བཅུ་པོ་འདི་དག་གོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པར་ཡང་། ཕ་དང་མ་ནི་གསད་བྱས་ཤིང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་འདུན་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཛུད་ཅིང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞི་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཉན་ཐོས་བཞིན་ནོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།

༈ ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པ། ༆ བམ་པོ་དྲུག་པ། སེམས་མཉམ་པར་གཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་འོག་ཏུ་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བསླབ་པ་ནི་རིག་པ་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་དང་བསླབ་པ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་བསླབ་པའོ་ཞེས་གཞི་མཐུན་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དབང་དུ་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་མེད་དེ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཅིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ། ཇི་ལྟར་བསླབ་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས། སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསླབ་པ་ཤེས་རབ་གཞན་ཡོད་པ་ལྟར་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ནི་དངོས་གཞིའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །དངོས་གཞི་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་སྟེ། གཉི་ག་ཡང་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་ཐུག་པའི་བར་དག་གིས་བཤད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་པ་ལྔ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །བཟློག་

134-266b

པའི་སྒོ་ནས་མཚན་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དམུས་ལོང་ལ་གཟུགས་བསྙད་པ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསྩལ་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲུབ་ཏུ་རུང་གི་གཞན་དུ་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་དག་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་སྨོས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། གཉིད་ཀྱིས་ལོག་པ་དང་ར་རོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིད་ལ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འབད་པ་མེད་པར་ཡང་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་ལས་འདས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བས་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གལ་ཏེ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་རྣམ་པར་ཞི་བ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་མེད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགོག་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་སེམས་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་འགལ་ཏེ། སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པར་ནི། །སེམས་ནི་ནམས་ཀྱང་མི་འབྱུང་སྟེ། །ཉི་མ་དང་ནི་འོད་ཟེར་བཞིན། །དེ་དག་ཉིད་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་། །ཞེས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྱུང་བ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བཀྲ་བར་འཛིན་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་

134-267a

པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། བཀྲ་བར་འཛིན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་གསུམ་གྱིས་བཀག་ནས་རྩ་བ་བཞི་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ཡང་དག་དོན་ལ་བཀྲར་འཛིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཀྲ་བར་མི་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལྟར་གནས་བརྟན་པར་འདོད་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་སེམས་ནི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་གནས་ཡིན་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་མི་རུང་སྟེ། སེམས་ཀྱི་སྒྲ་ནི་སེམས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་སེམས་མེད་པ་གནས་ཡིན་ན་ནི་དེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། ཉིས་འགེག་གི་ཐག་པ་འདི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་ལན་འདེབས་སོ། །དོན་ལ་མི་སེམས་རྒྱུས་བྱུང་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེའི་གནས་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དོན་ལ་མི་སེམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མེད་པ་ཡང་དེའི་གནས་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། བསྒོམས་པའི་དབང་གིས་གང་ན་སེམས་དང་སེམས་མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་གནས་ཞེས་བརྗོད་པའི་གནས་སྐབས་དེ་འཐོབ་པོ། །གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། བྱེད་རྒྱུའོ། །དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། ཐོས་པའི་བག་ཆགས་བརྗོད་བཅས་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གཞན་དག་ལས་སྒྲ་ཐོས་པ་དེ་ནི་མཉན་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོས་པ་སྟེ། གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གོམས་པའི་ཕྱིར་ནུས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་བག་ཆགས་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པ་སྟོན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་དམིགས་པ་ནི། །ཆོས་རྣམས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །

134-267b

བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྗོད་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དེ། བརྗོད་པ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བའོ། །བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲགས་པའི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དམིགས་པའོ། །དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པར་བརྗོད་དོ། །མཚན་མ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་རྣམ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་དོན་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སྦྱོར་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ཡི་གེའི་འབྲུ་ཕན་ཚུན་དུ་སྦྱོར་བས་རྟ་ལྕག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བརྗོད་པ་བརྡ་ལ་འདྲིས་པ་ལ། ལྟོས་ནས་དོན་ཀུན་བརྟགས་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འབྲེལ་པ་བརྗོད་པ་མེད་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་འཐད་པ་སྨོས་པ། རྗོད་པ་མེད་པར་བརྗོད་བྱ་ལ་ཤེས་པ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གལ་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་རྗོད་པ་མེད་པར་ཡང་དེ་ཤེས་པར་འགྱུར་བའི་རིགས་ན་བརྗོད་པ་ལ་མ་བྱང་བ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོད་ཀྱང་དེའི་བློ་མི་འབྱུང་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་པར་ངེས་སོ། །ཇི་སྟེ་རྗོད་པ་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་བློ་འབྱུང་ངོ་སྙམ་ན། དེ་སྤང་བའི་དོན་འགལ་བའི་ཕྱིར་བརྗོད་ལ་མིན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བ་ཡིན་པས་རྗོད་པ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ན་དེ་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ་བར་རུང་། དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་པས་ནི་བརྗོད་པ་དང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་དང་

134-268a

གཉི་ག་སྨོས་པས་མཇུག་སྡུད་དོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གང་གི་རྟེན་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དེ་རྗེས་ལ། །ཐོབ་པ་སྤྱོད་པའི་རྟེན་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གང་ཐོབ་པ་དེའི་རྟེན་ཏེ་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་གྱི་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །གཅིག་པུས་ནི་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེའི་གྲོགས་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཤེས། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་གྲོགས། །ལམ་གཉིས་སུ་ནི་བརྗོད་པ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་དང་། རྟེན་གྱི་ལམ་མོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞི་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་མོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་རྟེན་གྱི་ལམ་མོ། །སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྔར་བཤད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དགེ་བས་བརྟན་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །ཇི་སྲིད་དུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་གང་དུ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་སྙམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་རྣམ་སྨིན་ནི། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་སུ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་། སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཐོབ་པས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དོན་བརྗོད་ཀྱི། འདི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་དོན་གཞན་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་པོའི་དོན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དབང་གིས་སྤྲུལ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐྱེའོ། །ཇི་སྟེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྐྱེའོ། །ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་རྒྱུ་མཐུན་ནི། །ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་ཚེ་རྣམས་སུ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་དུ་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིས་སྐྱེས་པའི་

134-268b

ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པའོ། །དེའི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བུ་སྙམ་པ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས། །རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ངེས་འབྱུང་ནི། །ས་བཅུ་དག་ཏུ་ཤེས་བྱ་སྟེ། །ཐོབ་པ་དང་ནི་གྲུབ་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་ན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ངེས་པར་འབྱུང་ངོ་། །བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ནི་དེ་དག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །མཐར་ཕྱིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དག་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དག་པ་སྨོས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ས་དང་པོ་ཉིད་ལ་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་ཅིང་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་དག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་གང་གི་ཚེ་དག་པའི་སྐུ་གསུམ་ཐོབ་པར་འགྱུར་གྱི། སྐུ་གསུམ་ཙམ་དུ་མི་ཟད་ལ་དེ་ཐོབ་པས་ཀྱང་དབང་དམ་པ་བཅུ་ཡང་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱི། དག་པའི་སྐུ་གསུམ་འབའ་ཞིག་ཐོབ་པ་ནི་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་ཏོ། །ཡེ་ཤེས་དེ། གང་དག་གིས་ཅི་འདྲ་བར་གང་གིས་གོས་པ་མེད་སྙམ་པ་ལ། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །དད་པ་ཙམ་དང་མོས་པ་ཡིས། །སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་དྲག་རྣམས་ཀྱིས། །གོས་པ་མེད་དེ་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གང་དག་གིས་ཤེས་པ་གང་སྨོས་པ་ནི་སྡིག་པ་སྣ་ཚོགས་དྲག་པོ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཅི་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའོ། །གང་གིས་ཞེས་གང་སྨོས་པ་ནི། །དད་པ་ཙམ་དང་མོས་པས་ནི། །དད་པ་ཙམ་གྱི་ཤེས་རབ་དང་། །མོས་པའི་རྒྱུས་མི་གོས་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོབ་དང་གྲུབ་དང་ལྡན་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་ནི་ཐོབ་པོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་གྲུབ་པོ། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་རྣམ་རྒྱུ་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་རྟག་མི་གོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་བ་སྟོན་ཀྱང་རྙེད་པ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་བརྒྱད་པོ་དག་དང་མི་འདྲེ་བས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། པདྨ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ལྐུགས་པས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་ལྐུགས་པས་དོན་མྱོང་བར་འདོད་

134-269a

པ་ལ་རེ་ཞིག་མི་མྱོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བར་བལྟའོ། །དཔེར་ན་ལྐུགས་པས་དོན་མྱོང་ཡང་མི་རྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་གཞི་བལྟའོ། །ཇི་ལྟར་མ་ལྐུགས་པས་དོན་མྱོང་ཞིང་སྨྲ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པར་བལྟའོ། །རྨོངས་པས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའང་དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོས་དོན་ནི་མྱོང་འདོད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མྱོང་བར་མོས་ཤིང་དོན་མྱོང་བར་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་ལྟ་བུར་ནི་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བར་བལྟའོ། །དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་དོན་མྱོང་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་དངོས་གཞིའོ། །དཔེར་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགོས་པ་གཉི་ག་ཅན་གྱིས་ནི་དོན་མྱོང་ཞིང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་ཡང་བྱེད་དེ། དེ་ལྟ་བུར་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་བཅོས་མི་ཤེས་པ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་། བསྟན་བཅོས་བརྗོད་པ་ན་ཚིག་འབྲུ་མྱོང་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཉན་པས་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེ་གསུམ་པོ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དཔེ་དང་བསྟུན་ཏོ། །མི་ཞིག་མིག་ནི་བཙུམས་པ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་དཔེ་སྟེ། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་ཤེས་དེ་ནི། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དངོས་གཞི་དང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ནི་སྣང་བ་ལྟར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལའོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དེ་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཇི་ལྟར་མཛད་ཅེ་ན། ནོར་བུ་དང་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་སིལ་སྙན་དག །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་དག་ནི་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་སྙམ་དུ་བདག་

134-269b

ཅག་གིས་འབར་བར་བྱའོ། །སྒྲ་འབྱུང་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རྣམས་དང་ལྷའི་སིལ་སྙན་མ་དཀྲོལ་བ་རྣམས་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དབང་གིས་འབར་རོ། །སྒྲ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བར་གདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕན་འདོགས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཟབ་པ་བརྗོད་དེ། ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདི་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཞིག་གམ། དེ་ལས་གཞན་པའམ། དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ཞིག་གམ། མི་ཤེས་པ་ཞིག་ཅེ་ན། འདིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དབང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར། ཇི་སྟེ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ཅེས་བྱར་ནི་དེ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གལ་ཏེ་མི་ཤེས་པ་ཞིག་ན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བྱ། ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ཤེས་བྱ་དགོས་པར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་མ་ཡིན་གཞན་ལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེའི་ལན་འདེབས་སོ། །རེ་ཞིག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ནི་ཆོས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ནམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་དོ། །སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ལྟར་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་དང་ནི་ཁྱད་མེད་པའི། །ཤེས་གང་དེ་ཉིད་མི་རྟོག་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤེས་པའོ། །འདི་ནི་ཤེས་བྱའོ་ཞེས་ཁྱད་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དེ། གང་ཤེས་བྱ་དང་ཐ་དད་པ་

134-270a

མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་བརྟག་བྱ་མེད་པས་ན། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་མདོའི་སྡེ་གཞན་དག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་གང་འབྱུང་བ་དེ་སྟོན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་མདོ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཆེད་དུ་འབད་མི་དགོས་པས་ཅིའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་མ་གྲོལ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཆོས་དེ་དག་ནི་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི་ཤེས་པ་དེ་སྐྱེ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཉིད་རྣམ་པར་གྲོལ་གྱི། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འཕེན་པ་དང་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྦྱོར་བས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྟོན་ཏོ། །ལ་ལའི་རིགས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྐྱེན་རྙེད་ནས་མྱུར་དུ་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྐྱེ་བ་དེའི་རིགས་ལས་དེ་འབྱུང་ངོ་། །རིགས་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བྱེ་བྲག་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའོ། །སུ་ལ་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཚེ་རབས་སྔ་མ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པའི་འཕེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚེ་ལ་གོམས་པར་བྱས་པས་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་ངོ་། །ཆོག་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་ཆོག་ཤེས་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། དོན་ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་བཟུང་ནས་གོང་མའི་ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གཉིས་ཀྱིས་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་དད་པར་བྱས་སམ། ངེས་པར་བྱས་སམ། བསྒོམས་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་ཐོབ་ནས་ལྡོག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལ་ཐར་པ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེ་དག་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ལ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་

134-270b

པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཞིས་དམིགས་ཀྱི། དེ་ཕན་ཆད་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེ་དག་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡང་སྤྲོས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དག་གི་ལམ་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་སྐྲ་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་སྟེ། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །དེ་ལ་རྟོག་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྟོག་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པས་འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ་སོ་རང་རང་གི་དཔྱོད་པའོ། །དེ་ཉིད་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་དེའི་འོག་ཏུ་བདག་གིས་འདི་ལྟ་བུ་རྟོགས་སོ་ཞེས་རྟོག་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་ལངས་ནས་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདྲེས་པ་ལ་དཔྱོད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བཟླུམས་ནས་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གིས་གནས་འགྱུར་བའོ། །གནས་གྱུར་ནས། འབྱོར་བར་བྱ་བའི་དཔྱོད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཅན་གྱིས་གང་བསམས་པ་དེ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསེར་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དཔྱད་པ་ནི་འདིར་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲར་འདོད་དོ། །རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ་ཞེས་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་མེད་ཅེ་ན། དེ་མེད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་སྟེ། ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་མི་རྣམས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གང་ལ་མི་རྣམས་ཆུའི་བློ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་ཡི་དྭགས་རྣམས་ཀྱིས་ཐང་བུར་མཐོང་ངོ་། །གང་ལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བའི་བློ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཁ་ཟས་ཀྱི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །གང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣམས་དང་དུད་འགྲོ་རྣམས་གཙང་བའི་བློ་འབྱུང་བ་དེ་ལ་མི་རྣམས་མི་གཙང་པའི་བློ་འབྱུང་ངོ་། །གང་ལ་མི་རྣམས་ཁ་ཟས་ཀྱི་བློ་

134-271a

འབྱུང་བ་དེ་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་མི་གཙང་བར་མཐོང་སྟེ། འགལ་བ་རྣམས་ནི་གཅིག་ལ་མི་སྲིད་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་དོན་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཀུན་དུ་འབྱུང་ཞེ་ན། འདི་ལ་དྲི་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། མདོ་སྡེ་བ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡང་འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག །རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱིམ་ངན་པ་ཆུང་ངུའི་ནང་ན་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་རི་དང་ཆུ་ཀླུང་དང་གླང་པོ་ཆེ་མང་པོའི་ཤེས་པ་དང་། རང་གི་མགོ་གཅོད་པར་མཐོང་བ་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ལོང་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྟེ། རང་གི་སེམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་ན་ནི། །ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དོན་དུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་ལ་གནོད་པའི་སྐྱོན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ངེས་པར་དོན་མི་འགྲུབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིའི་ཕྱིར་ཡང་དོན་མེད་དེ་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་ཐོབ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དབང་རྙེད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསམ་གཏན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་བསམ་གཏན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་བསམ་གཏན་པའོ། །མོས་པའི་དབང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པའི་དབང་གིས་སོ། །འདི་ལྟར་ས་ལ་སོགས་པ་དག །དངོས་པོ་དེ་ལྟར་དམིགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་གྲུབ་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བློ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློ་གྲུབ་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་བློ་ལྡན་ནོ། །ཞི་བ་ཐོབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའོ། །

134-271b

ཆོས་ཀུན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ལྟར་དོན་དུ་སྣང་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བདག་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་དེ་དག་གི་དོན་སྣང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་དེ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་གྱི། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གང་ཡང་མེད་པར་མངོན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བ་རྟོག་མེད་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་དོན་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་དོན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་མེད་པས་ན་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་མེད་ན་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་རུང་ངོ་ཞེས་ཤེས་བྱའི་མཚན་ཉིད་བཤད་པ་ཉིད་དུ་སྔར་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཁྱད་པར་མེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚུངས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས་ནས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། གནས་རྣམ་པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ངར་འཛིན་པའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གནས་ལྔ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་གནས་པས་གནས་ཏེ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཅག་གིས་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ངར་འཛིན་པ་ལ་གནས་སོ། །གནས་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤོང་སྟེ། ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཁོ་ན་མ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་

134-272a

ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་གནས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡོངས་སུ་སྤོང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་མི་གནས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཁྱོད་ཉིད་མཐོང་བ་འཆིང་བ་སྟེ། །མ་མཐོང་བ་ཡང་འཆིང་བར་འགྱུར། །ཁྱོད་ཉིད་མཐོང་བ་གྲོལ་བ་སྟེ། །མ་མཐོང་བ་ཡང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པ་དག་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་དག་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་ལ་གནས་པ་ལྟར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མཐའ་དེ་གཉི་གའི་གནས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་བྱས་པར་སེམས་དཔའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བར་ཆད་བྱེད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤོང་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དམྱལ་བར་འགྲོ་བ་བྱང་ཆུབ་ལ། །གཏན་དུ་བགེགས་བྱེད་མ་ཡིན་གྱི། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་དང་ནི། །ཉན་ཐོས་ས་དག་བགེགས་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གནས་དེ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དུའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟ་བ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་མི་ལྟ་བར་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་ཏེ། ཤིང་ཚིག་པའི་མེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྤོང་སྟེ། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེས་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བོར་བས་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དུ་བཤད་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་

134-272b

རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་གོ། །ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་ཁོ་ནའི་ཕྱོགས་གཅིག་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་གཉི་ག་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་སོ། །ཤེས་བྱའི་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་ཙམ་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེད་དེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་བདག་གི་དོན་དུ་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྦྱོར་ཏེ། རྣམ་པ་འདི་གསུམ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཉིས་ཀྱི་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །མི་གནས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་ཡིན་པས་མི་གནས་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་སོ། །གཏན་དུ་བའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་མར་མེའི་འོད་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་གཟུགས་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་གནས་སོ། །གོང་ན་མེད་པའི་ཁྱད་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་འདིས་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་གོང་ན་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གོང་ན་ནི་ཐེག་པ་གཞན་མེད་པས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྡུད་དེ། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རྣམ་ལྔ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་རྣམས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། རྣམ་

134-273a

པ་ལྔ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་གཟུགས་མེད་པ་རྣམས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །དེའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ལས་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་མཐུ་མངའ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་ལ་ནོར་ལ་སོགས་པ་མི་སྒྲུབ་པ་དེ་བརྗོད་དེ། དེའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་དང་སྦྱར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ལས་མཐོང་ནས་སྤྱད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་དུ་འོང་ཞེས་དེ་དག་ལ་མི་སྦྱིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྒྲུབས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་མི་ནུས་པས་འདི་བསྒྲུབས་ཀྱང་ཅི་ཕན་སྙམ་མོ། །དཔེར་ན། མ་ནི་བྱིས་པའི་བུ་རྣམས་ལ། །ནུ་ཞོ་བླུད་པར་ནུས་མོད་ཀྱི། །ཁ་ཡི་བུ་ག་ཟུམས་པ་ཡི། །བུ་ལ་མས་ནི་ཇི་ལྟར་བྱ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ལོངས་སྤྱོད་དེ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་ན་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབས་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་བགེགས་སུ་གྱུར་པའི་ལས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་དེ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྙེད་ནས་བག་མེད་པས་དགེ་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བར་མཐོང་ན་མི་སྒྲུབ་སྟེ། འདི་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་དབུལ་པོར་གྱུར་པ་ནི་བླའི། འདི་ཚེ་རབས་གཞན་དག་ན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་མི་སྒྲུབ་པོ། །འདི་ལྟ་བུས་ཀྱང་མི་སྒྲུབ་སྟེ། ཀུན་དུ་སྐྱོ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །བདག་ནི་དབུལ་པོའོ་ཞེས་གང་ཞིག་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་མཐོང་ན་དེ་ལ་ཡང་མི་སྒྲུབ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་བསྒྲུབས་པས་བདེ་བར་གྱུར་ན་ཀུན་དུ་སྐྱོ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཀྱང་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་མོ། །མི་དགེ་བའི་ཆོས་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་ན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེས་རྒྱགས་ནས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཡང་མི་སྒྲུབ་སྟེ། དཔེར་ན་བློ་གྲོས་ཡངས་པ་རྣམས་ལ་ནོར་མེད་དགེར་

134-273b

འགྱུར་ཏེ། །ཉིས་ན་དབུལ་བར་གྱུར་ཉིད་བླ་ཡི་སྡིག་སྤྱོད་དེ་ལྟ་མིན། །མ་རབས་སེམས་རྒྱགས་གྱུར་ན་དབང་པོའི་རྟ་འཁྲུལ་ཏེ། །རིགས་པ་མིན་དང་ཕོངས་པ་ཀུན་གྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སེམས་ཅན་ཆེས་མང་བ་དག་ལ་གནོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སུ་དབང་ཕྱུག་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དག་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡང་མི་སྒྲུབ་སྟེ། འདི་གཅིག་པུ་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་ནི་བླའི། འདིས་གཞན་མང་པོ་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་མོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྡུད་དེ། ལས་དང་སྒྲིབ་དང་མངོན་གྱུར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

༈ སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ༆ མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཉེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དོ། །མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་ལྟར་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། དེ་ཡོངས་སུ་བཏང་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེའི་མཐུ་ལ་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་པའི་གནས་ཏེ། གནས་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པ་དེ་ལ་གཟུགས་མེད་པ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐབས་ཀྱང་མི་འབྱེད་ལ། སྙིང་རྗེའི་གཞན་གྱི་དབང་གིས་འཁོར་བ་ཡང་མི་འདོར་རོ། །གནས་ནི་གང་དེའི་གྱུར་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། འཁོར་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །འཁོར་བ་ནི་འཁྲུལ་བའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འཆི་བའི་དཔྱངས་ཐག་ལ་འཕྱང་མོ་ཉུག་པའི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རྣམ་པའི་ཆས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆར་གཏོགས་པའོ། །གནས་ནི་དེ་ཉིད་གཉི་གའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་དབང་ངོ་། །གང་གི་གནས་ཤེ་ན། གྱུར་པའི་སྟེ་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གྱུར་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་

134-274a

གྱུར་པའོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ནོ། །གནས་གྱུར་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཇི་ལྟར་ནི་འགྱུར་གྱུར་པ་དེ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། གཞན་གྱི་དབང་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་དེའི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ནའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་ལྡོག་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཆ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་དེ། ལྡོག་པ་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆར་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་དངོས་པོར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་ཅིང་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་སྟེ། མོས་པའི་དབང་གིས་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་གནས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་ཉམ་ཆུང་བར་བྱེད་ཅིང་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའོ། །མོས་པ་དང་ཐོས་པའི་བག་ཆགས་གནས་པས་འཛེམ་པ་དང་བཅས་པ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ངུ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའམ་ཀུན་དུ་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །རྟོགས་ནས་གྱུར་པ་ནི་སར་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་དང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་སྣང་བ་སྟེ། བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རེས་འགའ་ནི་དེ་ཁོ་ན་སྣང་། རེས་འགའ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་སྣང་སྟེ། ལངས་པའི་འོག་ཏུ་སྟེ་ས་དྲུག་པའི་བར་དུའོ། །བསྒོམས་པས་གྱུར་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་བར་གནས་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟེ། ས་བཅུ་པའི་བར་དུའོ། །འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གྱུར་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གང་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྒྲིབ་པ་མེད་པར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་མི་སྣང་བར་གྱུར་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་

134-274b

པའི་དེ་ཁོ་ན་སྣང་བ་དང་མཚན་མ་དེ་དག་ཉིད་ལ་དབང་ཐོབ་པར་གྱུར་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མཚན་མ་ལ་དབང་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ། །གྱུར་པ་དམ་པ་ནི་གོ་བླ་སྟེ། བཤད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གྱུར་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་ཞིང་དེ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འཁོར་བ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བ་ནི་འཁོར་བ་དེ་ཉིད་ལ་ཞི་བར་མཐོང་བས་སོ། །གྱུར་པ་དམན་པའི་ཉེས་དམིགས་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །གྱུར་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕན་ཡོན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་ནས་དེ་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་ཐབས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་མངོན་པར་མཐོ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་གདུལ་བ་ལ་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་འདུལ་ཞིང་འགོད་དེ་ཆོས་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ནོ། །གནས་གྱུར་པའི་སྐབས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་བསྒྲིབས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་དུ་སྣང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །མ་རིག་པ་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མི་སྣང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་བསྒྲིབས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་བསྒྲིབས་ནས་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་ཀུན་དུ་སྣང་བ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྣང་སྟེ། རིག་པས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་པ། །མི་སྣང་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་སྣང་བ་ནི་དོན་མེད་པ་ཀུན་དུ་བརྟགས་པའོ། །སྣང་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །གང་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པ་མི་སྣང་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་སྣང་བ་འདི་ནི་གནས་གྱུར་པའོ། །འདོད་དགུར་སྒྱུར་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གྱུར་པ་དེ་ཉིད་ཐར་པ་སྟེ། རང་དབང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་འདོད་དགུར་སྒྱུར་བ་འཐོབ་པ་ནི་ཅི་འདོད་པ་བཞིན་

134-275a

སྤྱོད་པས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །མཚུངས་པར་ཤེས་པ་ནམ་སྐྱེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་གཏོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་རོ། །མི་གཏོང་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་འཁོར་བའི་འདུ་ཤེས་མི་འཇུག་གོ། །ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་གུད་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་རྙེད་དོ། །མི་འཐོབ་མིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ཉིད་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །

༈ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། ༆ སྤོང་བའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའོ། །སྤོང་བར་བྱ་བ་སྤངས་པས་ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བས་ན་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་འོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུ་ནི་བསྩགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་གནས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཡང་ཡིན་ལ་གནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མྱོང་སྟེ། དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་ཆོས་མྱོང་བར་མཛད་པ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཕེན་པའི་མཐུས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང་དྲི་མ་མེད་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཐར་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་གནས་པས་ས་ཆེན་པོར་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་གང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་པ་ཉིད་

134-275b

དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དེའི་མཐུས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་སྐལ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་གཞན་དག་ལ་མིང་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ་། །འདིར་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡོམས་པའི་དོན་བསྟན་པ་ནི་སྡོམ་མོ། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་ལྔ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའོ། །གནས་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆར་གཏོགས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པར་ལོག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་གང་ཡིན་པ་དེའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྣམ་པར་ལོག་པར་གྱུར་ན་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གྱུར་པའོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་གྱུར་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་གྱི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དེ། དེ་ལ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་གང་ཡང་མེད་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། དབང་བཅུ་སྟོན་ཏེ། ཚེ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ལ་དབང་བ་ནི་གང་འཁོར་བ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། གཞན་དག་གི་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོ་བྱད་ཀྱང་སྒྲུབ་ཅིང་དེ་ལ་དེ་དག་གི་སེམས་གཏོང་པའོ། །ཡོ་བྱད་ལ་དབང་བ་ནི་ཟས་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོ་བྱད་ནི་འཚོག་ཆས་ཞེས་བྱ་བ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟར་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཡོ་བྱད་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་

134-276a

ཆར་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ལ་དབང་བ་ནི་ལུས་དང་ངག་གི་ལས་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་སྨོན་པ་འགྲུབ་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མོས་པ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་གསེར་ལ་སོགས་པར་བསྒྱུར་བས་དེའི་མོས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི། ཇི་ལྟར་སྔོན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེའི་མོས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་ལ་དབང་བ་ཇི་ལྟར་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་བཞིན་དུ་དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མ་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔས་བསྡུས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་སྔོན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དགོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔོན་གཞན་དག་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་བཏང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་འདུས་བྱས་སུ་སྣང་བ་ཀུན་དུ་སྟོན་

134-276b

པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་ནས་དེ་དག་ལ་ཡང་དང་ཡང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །གནས་ཚད་མེད་པ་དག་གིས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །རྟོགས་པར་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྡུད་དེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་ལ་ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་འདི་ནི་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་ལ། གང་ལ་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གཅོད་པ་ཡོད་པ་དེ་ན་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་མང་སྙམ་པ་ལ། སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན། །དེ་ལ་གདགས་པ་ཐ་དད་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་འདི་ནི་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་དང་མཐུན་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་རིགས་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་གཅིག་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། དེ་ནི་ཐ་དད་དེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཐ་དད་པས་སྦྱོར་བ་ཡང་ཐ་དད་དེ། དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ནི་གཅིག་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་མི་རིགས་སོ། །དོན་མེད་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་མང་པོ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་གཅིག་ཏུ་ཟད་ན་ནི་སོ་སོའི་ཚོགས་རྣམས་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་སོ་སོར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ལ་ནན་ཏན་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ནི་སངས་རྒྱས་གཉིས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འཇོག་པར་མི་མཛད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་དག་མཛད་པར་མ་གྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་བཞིན་དུ་

134-277a

སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཡང་ཐོག་མའི་མཐའ་མེད་པར་འདོད་དེ། སངས་རྒྱས་གཞན་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་གྱུར་དུ་འོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཅིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མང་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་ནི་འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་འདོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་གློ་བུར་དྲི་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐེར་ཟུག་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་ནི་རྟག་པ་སྟེ། གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེས་སྔོན་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡང་རྟག་པ་ཉིད་མེད་དུ་ཟིན་ན་དེ་གྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྨོན་ལམ་བཏབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་ཇི་སྲིད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། བསམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ངེས་པར་སེམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་སྟེ། རྟོག་གེར་རྟོགས་པ་དཔེར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་རྟོག་གེའི་ས་ལ་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མོས་པ་དང་ཆོས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འཐོབ་པས་ན་རེག་པས་འཐོབ་ཅེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་ཏེ། འཐོབ་པས་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པའི་ཕྱིར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་ནི་མི་བརྗོད་དོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །རྣམ་པ་ལྔ་ལེགས་པར་བསྒོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྣམ་པ་ལྔ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་དང་། སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་ཀུན་དགའ་ལ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ་ཚད་མེད་ཅིང་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་

134-277b

ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་མཚན་མ་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དེ་ལ་ཀུན་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོང་མ་བས་ཆེས་གོང་མའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའོ། །སྒྲིབ་པ་སྲབ་མོ་གཞིག་པར་དཀའ་བ་ཤིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་སྟོན་ཏེ། དཔེར་ན་རྡོ་རྗེས་ནི་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་གཞིག་པར་དཀའ་བའི་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཕིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞིག་པར་དཀའ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མི་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་གཞིག་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་མ་ཐག་པའི་ལམ་ཡིན་པས་རྡོ་རྗེ་དང་བསྟུན་པ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་ནི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ལོ། །དེ་དག་གིས་གནས་གྱུར་པས་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀྱིས་གནས་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་འཐོབ་པོ། །འབྱོར་པ་རྣམ་པ་ལྔས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་གྱུར་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་ནི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་མཛེ་ཅན་ལུས་འདོར་བ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་གཅོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་མཛེ་ཅན་སྒྲིན་པོ་སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་ལ་བརྟན་པ་བཞིན་དུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྒྱུར་རོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ལ་དབང་འབྱོར་ཏེ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གསེར་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་བསྟན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་འགྱུར་བ་དང་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐ་དད་པ་རྣམས་སུ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ལ་དབང་འབྱོར་ཏེ། མཚན་དེ་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་དེ་དང་དེ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་མཐའ་ཡས་པ་དང་། སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མཐོང་བ་ལ་ཡང་དབང་འབྱོར་ཏོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་གྱུར་པས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་ཚད་མེད་ལ། རྒྱ་ཆེ་བའི་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་འཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་

134-278a

ཕྱིར་རོ། །རྒྱ་ཆེ་བ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་བདེ་བ་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གྱུར་པས་ནི་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཐོབ་སྟེ། འདི་ལྟར་འདུ་ཤེས་ནི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དེ། དོན་ཡོངས་སུ་གཅོད་པའོ། །ཇི་ལྟར་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པས་རྗེས་སུ་ཐ་སྙད་འདོགས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་གྱུར་པས་ནི་སྤྲུལ་པ་དང་བསྒྱུར་བ་དང་། འཁོར་བསྡུ་བ་དང་། དཀར་པོའི་ཆོས་བསྡུ་བ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་སྤྲུལ་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་དབང་འབྱོར་བ་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གསེར་ལ་སོགས་པ་དངོས་པོར་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བསྡུ་བ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་འགུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀར་པོའི་ཆོས་བསྡུ་བ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བསམས་པ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་གྱུར་པས་ནི་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་སྟེ། དེ་ལ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་དམིགས་པ་མངོན་དུ་མ་གྱུར་ཀྱང་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པར་གཟིགས་པ་གང་ལས་བྱུང་བའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་དང་། ཤེས་བྱ་གཞན་དག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན་པའོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་དགའ་ལྡན་ལ་སོགས་པ་ན་གནས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་སྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཇི་སྙེད་ཅིག་གི་གནས་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བར་སྨྲས་པའོ། །མདོར་བསྡུ་ན་གསུམ་གྱིས་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱས་པར་བྱ་ན་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ནི་གསུམ་གྱི་གནས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལྷ་དང་

134-278b

འཕགས་པ་དང་ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གནས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་དག་གི་གནས་སོ། །དེ་ལ་ལྷའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལན་མང་དུ་གནས་པ་མཛད་དོ། །འཕགས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་སོ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ནི་སྙིང་རྗེ་ལ་གནས་སོ། །སྣ་ཚོགས་འདི་དག་གིས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རང་གིས་དབྱིངས་བརྙེས་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །རང་གི་དབྱིངས་བརྙེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བརྙེས་པའོ། །དགའ་དང་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་མ་རྙེད་པས་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བ་དང་བྲལ་ཏེ། མགོ་བཅད་པ་དང་འདྲ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་དགའ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར། དེ་འདོད་པས་ནི་དེ་ཐོབ་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགའ་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། མཐུ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་དང་ཆོས་རོ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དགའ་བའི་རྒྱུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་ནི་ནུས་པ་སྟེ། དེའི་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐུ་དང་ལྡན་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་དུ་མའི་བྱེ་མ་བགྲང་བ་ལས་འདས་པ་རྙེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐུ་མཚུངས་པའི་ཕྱི་རོ། །གང་དག་ལ་མཐུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངའ་བ་དེ་དག་ལ་དགྱེས་པ་སྐྱེའོ། །དང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཏེ། སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་འགོད་པའོ། །དེ་གྲུབ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་དུས་གསུམ་པོ་དག་ལ་ཡང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བྱ་བ་གྲུབ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་དགྱེས་པ་སྐྱེ་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་རོ་ནི་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེའི་ཆོས་དང་ལྡན་པའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནི་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་དོན་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བརྗོད་པར་

134-279a

པར་བྱའོ། །དེའི་འབྱོར་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་རོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་། དོན་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་དགྱེས་པ་སྐྱེའོ། །ཡོན་ཏན་རྣམས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལས་དགྱེས་པ་སྐྱེའོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ་དོན་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ་ཇི་ལྟར་འདོད་པའོ། །ཡོན་ཏན་ནི་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཞེའོ། །རྟག་ཏུ་མི་ཟད་གཟིགས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐུ་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་རོ་གཅིག་པ་དེ་དག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་མེད་པར་གཟིགས་ནས་དགྱེས་པ་སྐྱེའོ། །མཆོག་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་གནས་ཉིད་དེ་དེ་ཡོད་ན་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ཉི་མ་དང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་ཡང་དེ་ཉིད་གནས་ཀྱི་དོན་ཏོ། །ཕལ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་དམན་པ་ལ་མོས་པ་སྟེ། དེ་དག་དང་ལས་དང་པོ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ས་ཆེན་པོར་ཆུད་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བསྡུས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དག་པས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཞིག་རྣམ་པར་དག་པའམ། གང་ཞིག་གྱུར་པས་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་ཅན་དེ་གཉེན་པོས་བསྩལ་ན་ཡོན་ཏན་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་མང་པོ་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་སྨན་ནད་མེད་ཀྱིས་དུག་བསལ་ན་སྨན་ནད་མེད་དུ་འགྱུར་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་བརྗོད་

134-279b

པར་བྱའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གྱུར་པ་ཡང་སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། སྔོན་བྱུང་བའི་ཚུལ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པོ། །གནས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་པའོ། །འདོད་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །དེ་གྱུར་པས་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་བོ། །ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པས་གནས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་གནས་པ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་གནས་སོ། །དབང་འབྱོར་བས་ས་ནི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལས་སྣ་ཚོགས་གྱུར་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཞིང་ལས་དང་ཚོང་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལས་སྣ་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ་གྱུར་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་བོ། །ཐ་སྙད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གྱུར་ནས་མཐོང་བ་དང་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་སྟེ། དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་བོ། །སེལ་བ་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་ན་མཛའ་བོ་དང་ནོར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱུང་བའི་གནོད་པ་ཞི་བར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འཐོབ་བོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གྱུར་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དྲུག་འཐོབ་བོ། །གནས་དང་དགོངས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེར་མེད་དོ། །གནས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་

134-280a

འདས་པ་སྟོན་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཚད་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ལུས་གཞན་དང་གཞན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སྔར། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །གནས་པ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ན། །དེ་ལ་གདགས་པས་ཐ་དད་བྱེད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་པ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ལ། དགོངས་པ་དང་ཕྲིན་ལས་དག་ཀྱང་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །ཐ་དད་པ་འདི་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞན་ནོ། །འདི་ནི་གཞན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདི་ནི་ཤཱ་ཀྱ་ཐུབ་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པར་གཟིགས་སོ་ཞེས་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྗོད་དེ། ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་དགའ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་རྣམས་སོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་ནི་ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་། སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་། ལྷའི་རྣ་བ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་ཕྱག་དང་ཞབས་ཀྱི་མཐིལ་ལ་འཁོར་ལོ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ནི་སེན་མོ་མཐོ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོ་ལས་ཇི་སྐད་དུ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དེ་ཡོད་ན་དེ་དག་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་།

134-280b

མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །སྟོབས་བཅུ་ནི་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཁམས་སྣ་ཚོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་བཞི་ནི་ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལ་ང་ལ་ཆོས་འདི་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སོ་ཞེས་འདིར་ང་ལ་སུ་ཡང་རྒོལ་བའི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་དང་པོའོ། །ང་ཟག་པ་ཟད་པ་ལ་ང་ཟག་པ་འདི་དག་མ་ཟད་དོ་ཞེས་འདིར་ང་ལ་སུ་ཡང་རྒོལ་བའི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་གཉིས་པའོ། །ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལམ་བཤད་པ་དེ་ནི་དེ་བྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པར་ཟད་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདིར་ང་ལ་སུ་ཡང་རྒོལ་པའི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་གསུམ་པའོ། །ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་གང་དག་བཤད་པ་དེ་དག་བསྟན་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་འདི་རང་ལ་སུ་ཡང་རྒོལ་བའི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་པའོ། །མཚན་མ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བས་བདེ་བ་ཐོབ་པ་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ཐོབ། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་ནས་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཀུན་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱའོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ་སྟེ་ཐ་མ། བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཤེས་པར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་ཞེས་བཅས་པར་བྱ་བ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་མེད་པ་འདི་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་པོའོ། །སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་

134-281a

དུ་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱང་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་སྟོན་པ་ན་ཁ་ཅིག་གུས་པར་ཉན་ཅིང་རྣ་བ་གཏོད་པ་དང་། ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་སྒྲུབ་ཀྱང་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པར་མི་འགྱུར། ཡིད་བདེ་བར་མི་འགྱུར། ཐུགས་ཡ་ཡ་པོར་མི་འགྱུར་བ་དང་། བཟློག་སྟེ་ཁ་ཅིག་གུས་པར་མི་ཉན་ཅེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་སྦྱར་ཏེ། དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སུ་མི་འགྱུར། མི་བཟོད་པར་མི་འགྱུར། ཐུགས་མི་ཆེས་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཁ་ཅིག་གུས་པར་བྱས་ཏེ་ཉན་པ་དང་། ཁ་ཅིག་གུས་པར་མི་ཉན་ཀྱང་དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྱེས་པ་དང་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་གཉི་གར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་མཁྱེན་བཞིན་དུ་བཏང་སྙོམས་ཅན་དུ་བཞུགས་སོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི་བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཏེ། འོག་ནས་འཆད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དོན་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གྲོང་རྒྱུ་བ་ན་རེས་འགའ་གླང་པོ་ཆེ་གཏུམ་པོ་དང་། རྟ་གཏུམ་པོ་དང་། བརྡུང་ཁུས་མ་དང་། ཁྱི་ཟ་བ་དང་། ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བ་དང་། ཚང་ཚིང་ཚེར་མས་འཛིངས་པར་འགྲོ་བ་དང་། སྦྲུལ་ལ་རྐང་པ་གཉིས་ཀས་བརྫིས་པ་དང་། གང་དུ་བུད་མེད་མི་རིགས་པ་སྐྱེས་པས་བོས་པའི་ཁྱིམ་དེ་ལྟ་བུར་འཇུག་པ་དང་། དགོན་པར་ལམ་ནོར་ནས་ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཆོམ་རྐུན་རྣམས་དང་། རྐུན་པོ་རྣམས་དང་། སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། སྤྱང་ཀི་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པའི་འཁྲུལ་པ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་རེས་འགའ་དགོན་པ་ན་ནགས་ཁྲོད་ཆེན་པོར་རྒྱུ་བ་ན་ལམ་ནོར་ཏེ་གྲོང་སྟོང་དུ་ཕྱིན་ནས་སྒྲ་འབྱིན་པ་དང་། སྒྲ་སྒྲོགས་པ་དང་། ཀུ་

134-281b

ཅོ་ཆེར་འདོན་པ་དང་། བག་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་གད་མོ་རྟ་གད་མོ་སྣང་བར་དགོད་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཅ་ཅོ་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མངའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མཛད་པ་དང་གསུངས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་སྙོམས་པར་ཞུགས་ན་མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་གྱི། ལངས་ན་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་ཤིན་ཏུ་མི་མཐུན་པའི་འདུ་ཤེས་སུ་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཕུང་པོ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞི་བའི་འདུ་ཤེས་སུ་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཕུང་པོ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཡལ་བར་འདོར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་དེ་ལྟ་བུ་མི་མངའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། འདུན་པ་ལས་ཀྱང་མ་ཐོབ་པའི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས་ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ། །བརྩོན་འགྲུས་དང་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་རྣམ་པ་འདི་དྲུག་མེད་དོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་རེས་འགའ་ལུས་ཀྱི་ལས་དགེ་བ་ལ་འཇུག །རེས་འགའ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་ཇི་ལྟ་བར་ངག་གི་ལས་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་གསུམ་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཕྱིར་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ལས་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའོ། །གཞན་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཆགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཐམས་

134-282a

ཅད་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རྩོལ་བ་ཙམ་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་ཤེས་བྱའི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ་དེའི་ངོ་བོའོ། །འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་འགྲེལ་པ་འདིར་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས་ཚིགས་སུ་སྦྱར་བ་བྱས་ཏེ། དེས་ཡོན་ཏན་འདི་དག་རྣམ་པར་འགྲེལ་ཏོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་པོ་དག་སྙིང་བརྩེ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་མ་ཡིན་བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་དུས་ན་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱམས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དུས་ན་དེ་དང་བྲལ་བར་ཤོག་ཅིག་པའི་བསམ་པ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །བདེ་བའི་དུས་ན་དེ་དང་མི་འབྲལ་བར་ཤོག་ཅིག་པའི་བསམ་པ་ནི་དགའ་བའོ། །དགོངས་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བོད་པའོ། །བདེ་བ་དང་ཕན་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཉིད་བཏང་སྙོམས་ཏེ། བཏང་སྙོམས་ནི་བརྟུལ་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གཞན་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་བསམ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་ཕྱག་འཚལ་བ་ཐམས་ཅད་དང་སྦྱར་རོ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ངེས་པར་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པའོ། །ཐུབ་པས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ཟིལ་མནན། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏོ། །ཁྱོད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཁྱབ། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡོངས་སུ་སྟོན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྒྱད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་གཞག་པ་འདིར་ནི་རྣམ་པར་

134-282b

ཐར་པ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེའི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ནི་གྲོང་ངམ་འབྲོག་གང་དུ་སོང་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་འགའ་ལ་འཐབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བདག་དང་གཞན་ལ་གནོད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དེར་ཡང་མི་འཇུག་གོ། །སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་ཡང་སྐལ་པ་ཡོད་པ་རྣམས་འདུལ་བར་གཟིགས་ན། གཤེགས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་ཏེ། དེ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཀུན། །མ་ལུས་པ་དག་འདུལ་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བས་འགྲེལ་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པ་གཞན་དག་ལས་ཉོན་མོངས་པ་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཙམ་སྤོང་བ་དང་། འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་གཞི་དང་བཅས་པ་འདུལ་གྱི་གཞན་ནི་མི་འདུལ་བ་ལྟར། སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་ངོ་། །ཉོན་མོངས་པ་སེལ་བ་ཡིན་གྱི། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། གདོན་གྱིས་ཟིན་ལ་གནོད་གསལ་ཕྱིར་ནི་སྨན་པ་བརྡེག་པ་དང་། །ཚིག་རྩུབ་སྨྲ་བ་སྤྱོད་བྱེད་ཟིན་པ་བརྡེག་པར་མི་བྱེད་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་འཇུག་པ་མི་མངའ་ཞིང་། །ཉོན་མོངས་ཟིན་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཆེད་དུ་ཁྱོད་ནི་བཞུགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཆགས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་དང་། རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་ནི་ཤེས་པ་གང་ལ་སྨོན་ནས་མཉམ་པར་གཞག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་ཀྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཁྱེན་པས་ནོར་བུ་དང་སིལ་སྙན་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པར་བྱ་བ་མཁྱེན་པར་གྱུར་ཟིན་པས་མཁྱེན་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་མངའ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱའི་

134-283a

སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མི་མངའོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། སྐྱོན་མེད་བཞུད་ཀྱང་མཉམ་པར་གཞག །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ་། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་རྟག་ཏུ་འདྲི་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལན་ལྡོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་འགྲེལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གནས་དང་གནས་པ་བཤད་བྱ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཏེ། མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་པ་ནི་དེའི་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྟོན་པ་གཉིས་ཏེ། ཚིག་དང་། ཤེས་པ་སྟེ། ངག་ཀུན་དུ་སློང་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་བློ་གྲོས་མི་ཐོགས་པ་ནི་མཁྱེན་པ་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་གནས་ལ་བློ་གྲོས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི། ཆོས་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་བློ་གྲོས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དོན་གཞན་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ལ་བློ་གྲོས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་ངེས་པའི་ཚིག་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་སྐད་ཐ་དད་པ་རང་རང་དང་ཕན་ཚུན་མིང་གཞན་གྱིས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཤེས་པ་ལ་བློ་གྲོས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། ཆེད་དུ་བཞུད་དང་དེ་དག་གི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ལེགས་འདོམས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་ནི་མཛེས་པར་འདོམས་པ་ཡིན་པས་ལེགས་པར་འདོམས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྨྲ་བ་ནི་འདོམས་པའོ། །ཆེད་དུ་བཞུད་ནས་ལེགས་པར་འདོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བཞུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་ཚིག་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་འདོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷའི་རྣ་བའི་

134-283b

མངོན་པར་ཤེས་པས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་པའི་འདུལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་སྒྲ་དོན་དང་ལྡན་པའི་རྒྱང་རིང་པོ་ཡང་གསན་ནས་ཇི་ལྟར་མཐུན་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་པ་མཁྱེན་ནས་ལེགས་པར་འདོམས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོངས་པ་ལ་ལེགས་པར་འདོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་འོངས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་ལ་ལེགས་པར་འདོམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་འགྲོ་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་ལེགས་པར་འདོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་གནས་ཡིན་པས་དེ་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུར་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱིས་ཁྱོད་མཐོང་ན། །སྐྱེས་བུ་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་མཐོང་ན་ཀྱེ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དད་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་སྐྱེད་པར་མཛད་པའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞིའི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་བསྟོད་པ་ནི། ལེན་དང་གནས་དང་གཏོང་བ་དང་། །སྤྲུལ་པ་དང་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གནས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་བསམ་གཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་དུ་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་སྐུ་ལུས་ལེན་པ་དང་། བཞུགས་པ་དང་འདོར་བ་ལ་མངའ་བརྙེས་པའོ། །དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་སྔོན་མེད་པའི་གཟུགས་སྤྲུལ་པ་དང་། སྔོན་བྱུང་བའི་གཟུགས་གསེར་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་བསྒྱུར་བ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་མངའ་བརྙེས་པའོ། །ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁྱེན་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དུ་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཀུན་དུ་འཛིན་

134-284a

པ་ཡང་དག་པར་འབྱོར་པའོ། །སྟོབས་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་བསྟོད་པ་ནི། ཐབས་དང་སྐྱབས་དང་དག་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོ་དང་ལས་དང་དག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། དོན་བཞི་པོ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་སླུ་བའི་ཕྱིར་བདུད་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇོམས་པར་བྱེད་པས་སྟོབས་བཅུ་རྣམས་ཀྱི་ལས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དགེ་བ་ནི་བདེ་འགྲོའི་ཐབས་སོ། །མི་དགེ་བ་ནི་ངན་འགྲོའི་ཐབས་སོ་ཞེས་དེ་སྟོན་པ་ལ་བསླུ་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་ལོག་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་ལས་བདེ་འགྲོའོ། །བདེ་བ་ལས་ནི་ངན་འགྲོ་ཞེའམ། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་མེད་པའམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་ཟེར་བ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། མི་མཐུན་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དེ། འདི་ཡོད་པས་འདི་འབྱུང་། འདི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འདི་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདི་ལྟར་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་འབྱུང་གི །རིམ་ལ་སོགས་པས་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཇོམས་ཏེ། གནས་དང་ཐབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །སྐྱབས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་ལས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདིར་ཡང་སླུ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་བདུད་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཐོགས་པ་མེད་པ་སེམས་ཅན་ནི་ལས་ཀྱིས་མཐོན་པོ་དང་། དམའ་བ་དང་། ངན་པ་དང་། བཟང་པོར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་འཇོམས་སོ། །དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དག་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ། རྣམ་པར་གནོན་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་འཇོམས་པ་བསམ་གཏན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་དག་པ་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་དག་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་པ་དང་གཏན་

134-284b

དུ་བའོ། །འདི་ལ་ཡང་སླུ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེར་ཡང་བདུད་གང་ཡིན་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཇོམས་སོ། །ངེས་འབྱུང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོབས་ལྷག་མའི་ལས་སྟོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ན་སླུ་བའི་ཕྱིར་བདུད་ཉེ་བར་འདུག་སྟེ། བླ་ན་མེད་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བས། ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་ཡང་བླའོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་འཇོམས་སོ། །མི་འཇིགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་བསྟོད་པའི་སྒོ་ནས། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་སྤངས་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་བགེས་བྱེད་སྟོན་མཛད་པའི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། ང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཟག་པ་འདི་དག་སྤངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤངས་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ནི་རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱའོ། །ངས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཆོས་གང་དག་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟོན་པའོ། །དེ་དག་ཉིད་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་གང་དག་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བགེགས་བྱེད་པ་སྟེ། བར་དུ་གཅོད་པ་དང་བགེགས་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་གཅིག་གོ། །འདི་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལས་བརྩམས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར། བདག་གཞན་དོན་ལ་མུ་སྟེགས་གཞན། །མི་ཚུགས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། འཇིགས་པ་མེད་ཅིང་མི་ཚུགས་པའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་དང་བྲལ་བར་སྟོན་ཏོ། །བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་འབྱེད་པས་བསྟོད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འཁོར་དུ་ཚར་བཅད་གསུང་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྲུང་བ་མེད་པ་རྣམས་སྟོན་ཏེ། སུ་ལ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་སྦ་བར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེས་ནི་སྤྱོད་ལམ་ངན་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇིགས་པས་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཚར་བཅད་ནས་སྨྲ་བར་མི་ནུས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཉིས་སྤངས་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་ཉན་པ་དང་། གུས་པར་མི་ཉན་པ་དང་། གཉི་ག་ལ་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་

134-285a

མའི་ཚོགས་སྡུད་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། བོད་པའི་ཚིག་གོ། །བག་ཆགས་ལེགས་པར་བཅོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟོད་པ། གཤེགས་བཞུགས་ཀུན་དུ་རྟག་པར་ཡང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གྲོང་ངམ་གྲོང་ཁྱེར་གང་དུ་བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ཕྱིར་གཤེགས་པ་དེ་ནི་གཤེགས་པའོ། །བཞུགས་པ་ནི་ཤིང་དྲུང་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་དག་གིས་བཞུགས་པའོ། །ཀུན་མཁྱེན་མ་ལེགས་སྤྱོད་མི་མངའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བཅིང་བས་བྱས་པའི་རྒོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གནས་བརྟན་མཽད་གལ་གྱི་བུ་ཆེན་པོ་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱར་སྤྲེའུར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཆིང་བ་ཡོད་པས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་སྤྲེའུ་ལྟར་མཆོང་ཞིང་འགྲོའོ་ཞེས་གྲགས་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཚེ་རབས་མང་པོར་སྨད་འཚོང་པར་གྱུར་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ལྷག་མས་བདག་ཆ་བར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་མི་མངའ་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དོ། །ཁྱོད་ནི་ཡང་དག་དོན་དུ་ན། །ཀུན་མཁྱེན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལྟར་འཆོས་པ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདེན་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །ཡང་ན་ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་ཞེས་བྱ་བ་གཉི་ག་སོ་སོར་བོད་པའི་ཚིག་གོ། །བསྙེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་བསྟོད་པ་ནི། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དོན་མཛད་ལ། །ཁྱོད་ནི་དུས་ལས་ཡོལ་མི་གདའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་གང་གི་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉེ་བར་བཞུགས་ཤིང་དུས་ལས་ཡོལ་བར་མི་མཛད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ཆུ་སྲིན་གནས་པའི་རྒྱ་མཚོ་ནི། །དུས་ལས་ཡོལ་བར་འགྱུར་ཡང་སྲིད། །བེའུ་ལྟ་བུའི་འདུལ་བ་ལ། །སངས་རྒྱས་དུས་ལས་ཡོལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཡོད་མཛད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་མཛད་པ་འབྲས་

134-285b

བུ་ཡོད་པར་མཛད་པས་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་སྟེ། མཛད་པ་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལ་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བས་མི་བསྙེལ་ལོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་བསྟོད་པ། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་གདུགས་ཞག་གཅིག །ཅེས་བྱའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེས་སུ་ནི་འཕེལ་སུ་ནི་འགྲིབ། སུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ཡིན། སུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་འཇིག་རྟེན་ལ་སོ་སོར་རྟོག་གོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ལས་ཅན་དང་། ཕན་པར་བྱ་བ་བསམ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་སྡུད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཚུངས་པར་འཇུག་པ་དང་། དེ་བས་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅོ་བརྒྱད་པོ་དག་གིས་བསྟོད་པ། གཤེགས་དང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཆོས་དྲུག་བསྟན་ཏོ། །ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་དྲན་པ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དྲུག་སྟོན་ཏོ། །མཁྱེན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དུས་གསུམ་ལ་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་འཇུག་ཅེས་བྱ་བ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་གསུམ་བསྟན་ཏེ། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་སངས་རྒྱས། །ཀུན་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བསྟོད་པ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ཀུན། །སྐུ་གསུམ་དག་གིས་བརྙེས་གྱུར་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ།

134-286a

རྣམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྣམ་པའི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་དུ་འཕགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའོ། །སྐུ་གསུམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བརྙེས་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་མཁྱེན་པར་མ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་དེ་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དོགས་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་སྟེ། སོམ་ཉི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདུད་པ་འགྲོལ་བ་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་བྱེ་བྲག་དུ་བྱས་སོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ། སྲི་བ་མི་མངའ་སྐྱོན་མི་མངའ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། སྲི་བ་མི་མངའ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །སྐྱོན་མི་མངའ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རྙོག་པ་མི་མངའ་བ་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། རྙོག་པའི་རྒྱུ་གནོད་སེམས་ཀྱི་སེམས་དེ་མེད་པས་རྙོག་པ་མེད་པའོ། །བཞུགས་མི་མངའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲོ་བ་སྔོན་དུ་དྲངས་པའི་སྦྱོར་བས་བསྐྱེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་མི་བཞུགས་པའོ། །གཡོ་བ་མི་མངའ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་པས་མ་གཡེངས་པ་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །ཆོས་ཀུན་ལ་མ་སྤྲོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཤེས་རབ་དེ་ཡང་ཆུང་ཟད་ཀྱང་སྤྲོས་པ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་འཆད་དོ། །ཁྱོད་ནི་དམ་པའི་དོན་གྲུབ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པར་འདོད་པའི་དབང་གིས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ།

134-286b

དཔེར་ན་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལ་མེའི་ཚ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ས་རྣམས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བཅུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། འདིས་ནི་དོན་དམ་པ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཉིད་བརྙེས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་བསྟན་པ་སྟེ། འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་འགྲེལ་པ། །ཞེས་བྱ་བས་ནི་ལས་སྟོན་ཏོ། །མི་བས་མཚུངས་པ་མ་མཆིས་པའི། །ཡོན་ཏན་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པ་དག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་དང་། འཁོར་མ་གདའ་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །ལྷ་མིས་མཐོང་བ་ཡང་མ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་མཐོང་བ་སྡུད་དོ། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་ལྷ་མི་རྣམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་གིས་ནི་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་མཁས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གང་མཆོག་ཏུ་ཟབ་པ་འདི་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཟབ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྡུད་དེ། དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་དེ། སྐྱེ་མེད་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་གཞན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་སྐྱེ་མེད་སྐྱེ་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། མི་གནས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས། །ཞེས་བྱ་བའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པ་སྟེ། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་ཉིད་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་མཛད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ནོར་བུ་དང་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འབད་པ་ཡང་མེད་ལ་སེམས་ཅན་

134-287a

གྱི་དོན་ཡང་མཛད་དོ། །གནས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། ཟས་བཞི་པོ་ནི་གསོལ་བ་ལགས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཟས་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མ་དག་པའི་རྟེན་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁམ་གྱི་ཟས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པའི་འཆིང་བ་ཅན་མཐའ་དག་གནས་པར་འགྱུར་བའོ། །དག་པ་དང་མ་དག་པའི་རྟེན་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་གཟུགས་དང་། གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རེག་པ་དང་། ཡིད་ལ་སེམས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཁམ་གྱི་ཟས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་དག་པ་དང་མ་དག་པ་སྟེ། སློབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་ཟས་རྣམ་པ་བཞི་ཆར་གྱིས་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་རྟེན་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་དོ། །ཟས་ཀྱིས་གནས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་ཟས་ཀྱང་ཁམ་གྱི་ཟས་ལ་སོགས་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ནི་དེ་དག་མི་གསོལ་ལ། དེ་དག་གིས་དེ་དག་གནས་པའང་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་དང་མཐུན་པར་དེ་ལྟར་སྟོན་ཅིང་གནས་པར་ཡང་མཛད་དོ། །ཐ་དད་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གནས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །དཔག་ཏུ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ཟབ་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེར་མེད་པ་དང་། སྐུ་མང་པོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། ཕྲིན་ལས་གཅིག་པ་དག་པ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པས་གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། མི་བརྟན་པ་བརྟན་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་ནི་མི་བརྟན་ནོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བརྟན་ཏེ། འདི་ནི་ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་ཉིད་གཞན་ནོ། །གང་ཡང་མངོན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཟབ་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་ཅེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་རེ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་

134-287b

གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མའི་གྲངས་ལས་འདས་པ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་པོའི་དངོས་མེད་རབ་ཏུ་ཕྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པར་བྱས་པའོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། ཆགས་པ་མ་ཡིན་མི་ཆགས་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་ཀུན་བརྟགས་པ་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཆགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ཆགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདོད་ཆགས་ཡོད་ན་འདོད་ཆགས་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཆགས་པ་གང་ཡིན་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་འདུན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་རྒྱུ་དེས་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ན་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ནི་སྤངས་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་མི་སེལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཡོ་བྱད་དུ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའོ། །གལ་ཏེ་བག་ལ་ཉལ་སེལ་ན་ཉན་ཐོས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་མིན་མཁྱེན་ནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་འདོད་ཆགས་འདོད་ཆགས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཁྱེན་ནས་སོ། །འདོད་ཆགས་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་བཞུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སྟེ། དེ་ལ་འཇུག་པ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའོ། །ཕུང་པོ་སྤངས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་ཀུན་མ་བརྟགས་པས་འདས་ཏེ། དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ལའང་རྣམ་པར་བཞུགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལའོ། །དེ་ལས་གཞན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་མིན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་གཞན་དང་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལས་གྲོལ་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་བཏང་བས་ལེགས་པར་འདས། །

134-288a

ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བས་ཤིས་པར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། ཀུན་ཀྱང་འདྲེས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ཕན་ཚུན་དུ་ཡན་ལག་གི་དངོས་པོར་འདྲེ་བའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་འདྲེས་པ་དང་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་དག་གོ། །ཅི་འདྲ་ཞེ་ན། རྒྱ་མཚོར་ཆུ་འདྲ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་བབ་པའི་ཀླུང་གི་ཆུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པར་ཉ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱས་སོ་བྱེད་དོ་བྱའོ་ཞེས། །གཞན་གྱི་དོན་ལ་དགོངས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་བསྒྲིམ་མི་དགོས་པར་མཛད་པ་སྟེ། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་མི་སྣང་སྙམ་པ་ལ་སེམས་ཅན་ཉེས་པས་མི་སྣང་སྟེ། སྣོད་ཆག་པ་ཡི་ཟླ་བ་བཞིན། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། དཔེར་ན་སྣོད་ཆག་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བ་མི་སྣང་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་ཉེས་པས་ཆུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་ཀྱི་རླན་མེད་པ་དག་གི་རྒྱུད་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་མི་སྣང་སྟེ། རྒྱུད་ཀྱི་ཉེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆུ་ལྟ་བུ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། མཉེན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་ཟག་པ་མེད་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསུངས་པས་སོ། །གང་དག་སྐལ་བ་ཡོད་པ་དེ་དག་གིས་ནི་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་མི་སྣང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཕྲིན་ལས་རྣམས་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཉི་བཞིན་དུ། །དེ་དག་ཆོས་འདོད་ཁྱབ་པར་མཛད། །མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་དམ་པའི་ཆོས་དག་གི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཟེར་སྟོང་གི་ཕྲེང་བ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉི་མ་རྣམས་ནི་བཤད་པས་འཇིག་རྟེན་མངོན་པར་ཁྱབ་པར་མཛད་ནས། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྲིན་ལས་མཛད་པ་ཉིད་དོ། །རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། ལ་ལར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྟོན། །ལ་ལར་མེ་བཞིན་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ནི་ཁ་ཅིག་ཏུ་འབར་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་འཆི་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཁ་ཅིག་ལ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་

134-288b

ཐར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཏེ་མཛད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །བཞུགས་པ་ལ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། སངས་རྒྱས་འཕགས་མིན་ཆོས་རྣམས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མི་དགེ་བ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་མཆོག་དང་བཞུགས་པ་མཆོག་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གནས་པས་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དང་ངན་སོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་དང་བཞུགས་པ་མཆོག་རྣམས་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལྷའི་གནས་པས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚངས་སྤྱོད་མ་ཡིན་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་བདག་ཉིད་དང་བཞུགས་པ་མཆོག་རྣམས་ཡིན་ཏེ། ཚད་མེད་པ་བཞི་ཞེས་བྱ་བའི་ཚངས་པའི་གནས་པས་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཆོག་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །དེའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །སྐུ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། དེ་དག་ཀུན་དུ་རྣམ་པར་དཔྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ནི་འདིར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའོ། །གང་དུ་ཞེ་ན། ཀུན་དུ་སྟེ། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ལ་སོགས་པ་ཤེས་བྱ་ཐ་དད་པ་ལའོ། །གང་དུའང་རྣམ་པར་དཔྱོད་མི་མངའ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་རྣམས་ཀུན་དུའང་སྣང་མོད་ཀྱི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་མཆེད་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི། ཉོན་མོངས་ཐུལ་ལ་སྤངས་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ཐུལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་

134-289a

པ་མ་སྤངས་པ་སྟེ། འདི་ལྟར། སྔགས་ཀྱིས་བསད་པའི་དུག་དང་འདྲ། །དཔེར་ན་སྔགས་ཀྱིས་བསད་པའི་དུག་ནི་ནད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མེད་ཅིང་བག་ལ་ཉལ་ལུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བག་ལ་ཉལ་ལྷག་མ་འཇོག་ཅེ་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་མྱུར་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན་མི་རུང་ངོ་སྙམ་མོ། །དེའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། དྲན་དང་ཤེས་པས་ཟིན་པའི་ཉོན་མོངས་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཡོངས་འགྲུབ་པས། །ཡང་པར་གྱུར་པ་ཁྱོད་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡོ་བྱད་རྣམས་སུ་འགྱུར་བ་ལགས། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ནི་ཇི་ལྟར་ན། དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་ཞིང་འཁོར་བ་ཡང་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་ཅི་ཡིན་ཞེས་དེ་ལྟར་རིགས་པས་ནམ་ཡང་སངས་རྒྱས་རྣམས་བསམ་པར་མི་ནུས་པའོ། །ཟབ་པ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཟབ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་དོན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ངང་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ངང་ཚུལ་ཅན་ཡིན་པས་དབང་སྒྱུར་བའི་ངང་ཅན་ཏེ། བཞེད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པར་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་ཟློ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བ་སྤྱིར་གཏང་བ་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་ཏེ། བསྒྲིབས་ཤིང་རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་ལ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་བསྒྲིབས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ལས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེ་བ་ཡིན། མཚམས་མེད་པའི་ལས་བྱེད་པ་ཡིན། བླུན་ཞིང་ལྐུགས་པ་ཡིན་

134-289b

ནོ། །རྒྱུ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་རིགས་ཅན་ཏེ། ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའོ། །ངེས་པ་གཉིས་ནི་ལས་བྱེད་པར་ངེས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་ངེས་པའོ། །ཡུལ་འདི་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མངའ་དབང་མི་མངའོ། །དེ་ལ་ལས་བྱེད་པར་ངེས་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པའི་ཕྱིར་སྐལ་བ་མཉམ་པའི་རྒྱུ་ལས་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མ་སྐྱེས་དགྲས་ཕ་བསད་པ་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་མྱོང་བར་ངེས་པ་ནི་ངེས་པར་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་ཏེ། དཔེར་ན་ཤཱཀྱ་པ་རྣམས་འཕགས་སྐྱེས་པོས་གནོད་པ་བྱས་ཏེ་བསད་པ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་ངང་ཅན་ཞེས་སྤྱིར་གཏང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམིགས་ཀྱིས་བསལ་བའི་ཡུལ་འདི་བྱས་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་ཡི་ལས་རྣམས་དང་། །ཉོན་མོངས་དྲག་དང་ངན་འགྲོ་དང་། །མི་སྙན་སེམས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད། །སྒྲིབ་པ་གསུམ་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཀྱང་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་མངའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དེ། རྣམ་པ་ནི་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་མངའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་རྒྱན་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པའི་དོན་ཡང་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དེ་པདྨ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་དོན་ཆེན་པོའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཀུན་དུ་སྟོན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་ཉིད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྡུད་

134-290a

དེ། རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །རང་གི་སེམས་ལ་རག་ལས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏེ། རྟག་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ། །དགེ་ལྡན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་མཆོག་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མི་མངའ་བ་སྟོན་ཏོ། །བརྩལ་མི་དགོས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་རྣམས། །རྗེས་སུ་སྦྱིན་མཛད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོའི་རྣམ་པ་སྟོན་ཏོ། །དབང་དུ་མ་གྱུར་རབ་ཏུ་རྒྱུ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་གོས་པ་སྟོན་ཏོ། །སྐྱེ་བོ་མང་པོར་འདིར་འདོད་པ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་འདི་དག་ཀུན། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བློ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། བསམ་པར་བྱ། བརྗོད་པར་བྱ་ཞིང་། བརྗེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀོད་པ་སྟེ་སྤྲས་པའི་བྱེ་བྲག་གོ། །ཡང་ན་བཀོད་པ་དེ་ཉིད་དེ་དག་གིས་མཆོག་ཏུ་འབར་བའོ། །དེ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི་གསེར་དང་། དངུལ་དང་། བཻ་ཌཱུཪྻ་དང་། སྤུག་དང་། ཤེལ་དང་། རྡོའི་སྙིང་པོ་དང་། མུ་ཏིག་དམར་པོའོ། །རྡོའི་སྙིང་པོ་ནི་ཨནྡ་རྙིལ་དང་། མཐོན་ཁ་དང་། མཐོན་ཁ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའོ། །མུ་ཏིག་དམར་པོ་ནི་སྲོག་ཆགས་དམར་པོ་བཞེས་བྱ་བའི་རིགས་ཀྱི་སྟེ། དེའི་ཁོང་ནས་བྱུང་བའི་མུ་ཏིག་ནི་མུ་ཏིག་དམར་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མཆོག་ཏུ་འབར་བ་དེ་ནི་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་

134-290b

དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་རྒྱས་པར་འགེངས་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འོད་ཟེར་དག་སྟེ། དེ་ན་ཞེས་བྱ་བར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྒྱས་པར་འགེངས་པའི་འོད་ཟེར་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་འབྱུང་བ་དེ་ནའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འདིར་གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་དག་རྣམ་པར་གཞག་པས། གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ནི་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་ཆ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ་བཀོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་འདི་ཙམ་མོ་ཞེས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའམ། ཡང་ན་གང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དེ་ནི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའོ་དེ་ན་སྟེ། འདིས་ནི་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེའི་གནས་སམ་ཡུལ་ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པས། ཁམས་གསུམ་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་སྲེད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཡུལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེའི་བླ་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །དེའི་བླ་མའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་སྟེ། རྒྱུ་དེས་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བའམ། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དབང་སྒྱུར་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་

134-291a

མཚན་ཡིད་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ན་རྣམ་པར་རིག་པ་ལས་གཞན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱི། རྣམ་པར་རིག་པ་དེ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་དེ་ལྟར་སྣང་སྟེ། འདིས་ནི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། བདག་པོ་ཁྱད་པར་ཅན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་རྟེན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། དེར་ནི་ས་ཆེན་པོར་ཆུད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཕྱོགས་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་། །དྲི་ཟ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་ནམ་མཁའ་ལྡིང་དང་མིའམ་ཅི་དང་ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་དང་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་རྒྱུ་བ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཞབས་འབྲིང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་ཏེ། དེར་ནི་ལྷ་ལ་སོགས་པ་ཞབས་འབྲིང་བ་ཡིན་གྱི། གང་ཡང་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ནི་སྦྲུལ་ལོ། །ལྷག་མ་ནི་གོ་སླ་བས་མ་བཤད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ན་ཆོས་ཀྱི་རོའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཆེན་པོས་བརྟན་པ་ཡོད་པས་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །བརྟན་པ་ནི་ཟས་ཏེ་འདིས་ནི་དེའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཐམས་ཅད་མཛད་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུད་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིགས་པ་མེད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་འཆི་བདག་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱི་དགྲའི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀོད་པ་ལས་ལྷག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བཀོད་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་པས་ལྷག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་དེར་བཀོད་པ་

134-291b

ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་དྲན་པ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་བོ། །རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ། འདིས་ནི་ལམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །ལམ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཆེན་པོའི་ཐེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལམ་ནས་གང་ལ་ཞོན་ཏེ་འགྲོ་བ་དེ་ཐེག་པ་སྟེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་བཞོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ནས་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་སྒོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །སྒོ་ནི་སྒོ་མོ་དང་དོན་གཅིག་གོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དང་མཐུན་པར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་པོ་དག་ནས་དེར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེན་པོ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པས་བརྒྱན་པ་རིན་པོ་ཆེ་པདྨའི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་བཀོད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྟན་ཏེ། དཔེར་ན་ས་ནི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཚད་མེད་པས་བརྒྱན་པ་ཡང་པདྨ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་ཏོ། །རྒྱལ་པོ་བཀོད་པ་ནི་པདྨ་གཞན་ཐམས་ཅད་པས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་པདྨ་བཀོད་པའི་བརྟེན་པ་དེ་ལ་དུས་དང་མཐུན་པར་བཞུགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་དེའི་ལོངས་སྤྱོད་ནི་ཤིན་ཏུ་དག་པ་སྟེ། བཤང་གཅི་དང་བྲལ་བས་མི་གཙང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་ཚོར་བ་བར་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་སྟེ། མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་དབང་སྒྱུར་བ་ཅན་ཏེ།

134-292a

སེམས་བསྐྱེད་པ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པས་རྐྱེན་ལ་མི་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ། །ཕྲིན་ལས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་པ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གནོད་པ་ནི་སྨྱོས་པ་དང་འོན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བས་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་རྙེད། འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣ་བས་ཐོས། སྨྱོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དྲན་པ་རྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དབང་པོ་དྲུག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ། ལོང་བའམ་གཞན་དག་གིས་མཐོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཐོང་ཞེས་མི་སྨྲའི། འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཤུགས་ཀྱི་དབང་གིས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་འཇུག་པ་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ལོང་བ་ལ་སོགས་པས་མིག་ལ་སོགས་པ་འཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཏེ། ཚོགས་ཀྱི་ཤུགས་ཀྱི་མཐུས་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་བཞིན་ནོ། །ངན་སོང་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བའི་གནས་ནས་བསླང་སྟེ། དགེ་བའི་གནས་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གྱིས་ན་ངན་སོང་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཀྲོལ་ཟིན་ཏོ། །འཇིག་ཚོགས་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འཇིག་ཚོགས་ནི་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །ཁམས་གསུམ་པ་གང་དུ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་འཇུག་པ་དེ་ལས་འདའ་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་ཆོས་སྟོན་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་བོ། །ཐེག་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་སྦྱར་ཏེ། དེ་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་ལྔ་པའོ། །ལྔ་པོ་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཕྲིན་ལས་མཚུངས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། རྒྱུ་དང་གནས་དང་བྱ་བ་དང་ནི་བསམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྨོས་པའོ། །རྒྱུ་ཐ་དད་པས་འཇིག་རྟེན་ན་

134-292b

ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ལྷར་འགྱུར་རོ། །གཞན་གྱིས་མིར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཐ་དད་པས་ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཐ་དད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོགས་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྒྱུ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །གནས་ནི་ལུས་ཏེ་ཁོག་པའོ། །དེ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ལུས་ཀྱང་གཞན། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ལུས་ཀྱང་གཞན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐུ་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །བྱ་བ་ནི་བྱེད་པ་སྟེ། དགོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང་དོན་གཅིག་གོ། །དེ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ལས་ཐ་དད་དེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་གཞན། ཞིང་རྨེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་གཞན། རྒྱལ་པོའི་ཞབས་འབྲིང་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱང་གཞན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འགྲོ་བའི་དོན་སྤྱོད་པའི་མཛད་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་ནི་སེམས་པ་སྟེ། དེ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ལས་ཐ་དད་དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཕན་པའི་བསམ་པའི་ལས་ཀྱང་གཞན། ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་བསམ་པའི་ལས་ཀྱང་གཞན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བ་མཛད་པར་དགོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་ནི་རྩོལ་བ་སྟེ། དེ་ཐ་དད་པས་ཀྱང་ལས་ཐ་དད་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། རྩོལ་བ་ཆུང་ངུའི་ལས་ནི་ཆུང་བ་དང་། རྩོལ་བ་ཆེན་པོའི་ལས་ནི་ཆེ་བའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ། །དེ་བས་ན་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལྔ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལྔ་པོ་དག་ལས་ཕྲིན་ལས་ཐ་དད་པ་མི་མངའ་བ་ནི་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གཅིག་བསྟན་པའི་དགོངས་པ། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་ཏོ། །མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ཐར་པར་མི་འགྱུར་བར་རྟོགས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་དང་། མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་ཡང་ཀུན་དུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་སྤྲོ་བ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཐེག་པ་གཅིག་ཐོས་པར་བྱས་པས་ཀུན་དུ་བཟུང་ན་ཉན་

134-293a

ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆོས་ནི་འདིར་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་དང་ཡང་ཐུན་མོང་ངོ་། །དེའི་ཕྱིར་ལས་སུ་སྒྲུབ་པར་ཐེག་པའི་སྒྲ་སྨོས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་གོ། །བདག་མེད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཟག་གི་རྫས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་སོ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་ཐེག་པ་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །གྲོལ་བ་མཐུན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་ཐ་དད་དུ་དབྱེར་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དགོངས་པ་དེས་ན་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ། །རིགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་རིགས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོས་པ་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་ཉིད་དོ། །བསམ་གཉིས་བརྙེས་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་བདག་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གི་སྐུར་དགོངས་པ་བརྙེས་སོ། །དེས་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེས་དེ་དག་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་འདི་ནི་བསམ་པ་བརྙེས་པ་གཅིག་གོ། །གཉིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལུང་བསྟན་པ་སྟེ། བདག་ཅག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་མཚུངས་སོ་སྙམ་པའི་བསམ་པ་འཛིན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་མིང་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་འཁོར་དེར་དེ་སྐད་ལུང་བསྟན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསུང་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་མཚུངས་པར་ཐོབ་པའི་བསམ་པ་འཛིན་དུ་བཅུག་པ་དང་།

134-293b

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ལུང་བསྟན་ཏོ། །སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་སློང་དག་ངས་མངོན་པར་ཤེས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་བྱས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདུལ་བ་རྣམས་ལ་ལུས་དེ་དང་དེར་སྤྲུལ་ནས་ངས་དགོས་པ་བྱས་ཏེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་བསྟན་ཏོ་སྙམ་པ་འདི་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དོན་དུ་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏོ། །མཐར་ཕྱིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་ཐེག་པ་གཅིག་ཅེས་གསུངས་ཀྱི་གཞན་དག་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེའི་གོང་ན་ཐེག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་སྟེ་ཁྱད་པར་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་གཞན་དག་ནི་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པའོ། །ཁམས་གཅིག་ན་ནི་གཉིས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ན་སངས་རྒྱས་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པ་དེ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། དཔག་མེད་ལྷན་ཅིག་ཚོགས་བསགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །འོ་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མང་པོ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ངོ་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་ཀྱང་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་བསམ་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་བསམ་པས་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །དེ་གཉི་ག་ཡང་མི་རུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་འགས་ནི་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །དགོངས་པ་འགས་ནི་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་སོ། །

134-294a

སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ངེས་གྲོལ་ཕྱིར། །གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ། །མཛད་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་རྫོགས་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཚད་མེད་པ་དག་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྣང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བས་མ་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྒྲེས་པར་མཐོང་ངོ་། །ཁ་ཅིག་གིས་གཞོན་ནུར་མཐོང་། ཁ་ཅིག་གིས་དར་ལ་བབ་པར་མཐོང་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་མ་ངེས་པ་མེད་དོ། །གཡོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་པོ་གཅིག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དེ། རེས་འགའ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མཐོང་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་གཡོ་བ་མེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཉན་ཐོས་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རྟག་ཏུ་འདྲེས་པ་ཡིན་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ནི་འདྲེས་པར་མི་རུང་ངོ་། །གནས་གྱུར་པ་མི་རིགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གྱུར་པ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །མི་རིགས་པ་དྲུག་པོ་འདི་དག་གིས་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མི་རུང་ངོ་། །སྤྲུལ་པ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡུན་རིང་པོ་ནས་མི་ཉམས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་པ་རྣམས་དགའ་ལྡན་གྱི་ལྷ་དང་མིའི་ནང་དུ་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་ཏེ། སྐལ་བ་མི་རུང་བར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་མི་ཉམས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པར་མི་རིགས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་གཞན་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །སྐྱེ་བ་དྲན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་འགྲེལ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཚིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་བོར་ཏེ། གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་

134-294b

བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་ནི་རིགས་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་དེ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ཇི་སྟེ་འཛམ་བུ་གླིང་གཞན་རྣམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་བསྟན་པ་མེད་པར་འཛམ་བུའི་གླིང་གཅིག་ཏུ་མངོན་པ་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ལྷག་མ་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་པར་འདོད་ན། དེའི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་འཛམ་བུ་གླིང་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ལ། ལྷག་མ་རྣམས་སུ་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པར་རུང་ན། དེའི་ཕྱིར་དགའ་ལྡན་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ལ། དེ་ཉིད་ན་བཞུགས་བཞིན་དུ་གླིང་བཞི་པའི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རུང་སྟེ། གླིང་བཞི་པའི་འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འཛམ་བུའི་གླིང་གང་དུ་ཡང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མི་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ལུང་ཡང་མེད་ལ། རིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །འོན་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ནི། གནས་མ་ཡིན་ཞིང་གོ་སྐབས་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའི་མདོ་དང་མི་འགལ་ལམ། འཛམ་བུའི་གླིང་ཐམས་ཅད་དུ་སངས་རྒྱས་ཅིག་ཅར་བྱུང་བར་གྱུར་ན་དེ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་ཏེ། མདོ་འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གླིང་བཞི་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པ་ཡིན་གྱི། སྟོང་གསུམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གཉིས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཅིག་ཅར་དུ་མི་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་ལ། དེ་དག་ནི་གླིང་བཞི་པ་གཅིག་ཏུ་མི་འབྱུང་གི །སྟོང་གསུམ་དུ་ནི་མ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དེ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་ཕྲ་བ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པས་སྟོན་པའོ། །ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །ཡུམ་གྱི་

134-295a

ལྷུམས་སུ་མངལ་དུ་འཇུག་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཞབས་འབྲིང་བ་གནས་བརྟན་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་མང་པོ་དག་ཀྱང་། རང་རང་གི་སྤྲུལ་པས། རང་རང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་སོ། །མཚུངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཐུན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཇི་ལྟར་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ལྟར་མི་རུང་བར་བསྟན་ཏོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱའོ་སྙམ་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ཅིང་སྒྲུབ་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཉིད་མཛད་དོ། །གལ་ཏེ་གཏན་དུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདའ་ན། དེ་གཉིས་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འཐད་པའི་རྒྱུ་བར་དུ་ཆོད་པ་དེ་བརྗོད་དོ། །ཁ་ཅིག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྟག་པའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་མི་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་མི་རྟག་ན་སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་ཀྱང་རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དག་གི་སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །སྐུ་གཞན་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས། དེ་དག་གི་སྐུ་མི་རྟག་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་རོ། །ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་རྒྱུན་མ་ཆད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་ཅིང་རྒྱུན་དུ་འཇུག་པས་རྟག་པའོ། །རྟག་ཏུ་བདེ་བ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་ཞིག་དཔེར་ན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བདེ་བ་སྤྱོད་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་འདི་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡང་གཏན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་དང་དེར་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་སྟོན་པའི་དགོས་པས་རྟག་པ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཟས་སྦྱིན་

134-295b

ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྟག་ཏུ་ཟས་སྦྱིན་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རྙེད་སླ་བ་ལ་དགོངས་ནས། རྟག་ཏུ་ཟས་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་མེད་པས་རྟག་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འདུལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡང་དང་ཡང་སྟོན་ཏོ། །རྙེད་སླ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །མྱ་ངན་འདས་པ་ལ་འདུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་དུ་སྟོན་པའི་དགོས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྟག་པར་རིག་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རྟག་པ་དོན་དུ་གཉེར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་ཕྱོགས་པར་འགྱུར་བས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་བསྟན་ན་དེ་ལ་འདོད་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་བཞུགས་ན་འདི་རྟག་གོ། །ཞེས་ཆོས་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་ལ་འབད་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཀྱང་དུས་ཤིག་ན་རྟོགས་པར་འགྱུར་གྲང་སྙམ་མོ། །ཡང་དང་ཡང་འདྲིའམ་འཛིན་ན་བརྙས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། བདག་གིས་ལོག་པར་ཟིན་ན། དེ་ལ་འདིས་དེ་སྐད་བཤད་དོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མི་བཞུགས་ན་ནི་བརྙས་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །དེའི་དགོངས་པ་བདག་ཅག་གིས་མ་ཟིན་གྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ན། བདག་ཅག་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་སུ་ཡོད་ཅེས་ཆོས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་པར་འགྱུར་རོ། །སྟོན་པ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན། བདག་ཅག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་གནས་ཏེ། སྟོན་པ་མེད་པའི་འགྲོ་བ་ལ་སྟོན་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་རིགས་སོ་སྙམ་མོ། །གཞན་དུ་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོན་པ་འགྲོ་བའི་མགོན་མཛད་དོ་ཞེས་བརྩོན་འགྲུས་མི་རྩོམ་པར་འགྱུར་རོ། །སོ་སོ་རང་བརྩོན་འགྲུས་མི་འདོར་བས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་རྣམས་བརྩོན་འགྲུས་འདོར་བ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པ་དེ་སྲིད་དུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །རྒྱུ་དྲུག་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། མཛད་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་སངས་རྒྱས་

134-296a

གཏན་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ཀྱི། དེའི་དོན་དུ་འབད་ཅི་དགོས་ཞེས་རྒོལ་བའི་སྐབས་རིག་ནས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་པ་སྒྲུབ་པར་སྤྱོད་ཀྱིས། དེ་ནི་དོན་ལ་འབད་ཅི་དགོས་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་བློ་བསལ་བའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་བརྙེས་པ་ཁྱད་མེད་དཔག་མེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འབད་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་རྟག་ཏུ་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་འགྱུར་བས། སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་ཀྱང་བསྒྲིམ་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་འདོད་ན། རྒྱུའི་རྒྱུན་གཅོད་པ་ནི་རིགས་པའི་ཚུལ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ནི། འབད་པ་ཉམས་པའི་རྒྱུར་མི་འགྱུར་རོ། །བཤད་འདི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སྨོན་བྱས་ཤིང་། །ལུང་རིགས་དག་པས་དག་པའི་བློར། །སྙིང་རྗེར་བརྟུལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་བྱས། །ཐེག་ཆེན་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ནི། །སེམས་ནི་མཉམ་གཞག་མ་ཡིན་ཞིང་། །ད་ལྟར་གྱི་ནི་ཆ་མཐོང་བའོ། །བདག་འདྲའི་རྟོག་པ་ཅི་ཞིག་འདྲ། །འོན་ཀྱང་གྲུབ་མཐའ་ལ་བརྟེན་ནས། །དགེ་བ་གོམས་པ་སྔོན་འགྲོ་བའི། །བསོད་ནམས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྣམས། །རྣམ་ཀུན་མཆོག་མཁྱེན་ཐོབ་པར་ཤོག །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་བཤད་སྦྱར་སློབ་དཔོན་དགེ་བསྙེན་བཙུན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཆོས་རྣམས་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་དང་། ཤཱི་ལེནྡྲ་བོ་དྷི་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཡེ་ཤེས་སྡེས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ། དགེ་སློང་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ། །འདི་ལ་ཤློ་ཀ་ནི་ཉིས་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་བཞི་ཡོད། བམ་པོ་བདུན་དུ་བྱས་སོ།། །།

134-296b