Full text

From Bodhicitta

हस्तिकक्ष्यनाममहायानसूत्र
Hastikakṣyasūtra
The Sūtra on the Elephants' Exertions (84000)
FULL TEXT


Description

This sūtra contains a Dharma discourse on the profound insight into the emptiness of all phenomena, also known as transcendent insight. Following a short teaching in verse by Śāriputra, the Buddha delivers the primary discourse at the behest of Ānanda and Mañjuśrī amid a vast assembly of monks, bodhisattvas, and lay devotees. He specifically addresses hearers and so-called “outcast bodhisattvas” who have not realized transcendent insight and who thus remain attached to phenomenal appearances. Responding to a series of questions posed by Mañjuśrī and Śāriputra, the Buddha explains that all phenomena are as empty as space, with nothing to be either affirmed or rejected. Yet that very emptiness is what makes everything possible, including the bodhisattvas’ altruistic activities. (Source: 84000)

CitationHastikakṣyasūtra [हस्तिकक्ष्यनाममहायानसूत्र]. glang po'i rtsal zhes bya ba theg pa chen po'i mdo [གླང་པོའི་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།]. [The Sūtra on the Elephants' Exertions (84000)]. Translated by Dharmarakṣa, Dharmamitra. Kangyur, RKTSK 207 http://www.rkts.org/cat.php?id=207&typ=1.
AuthorDharmamitra



[edit]
Source Adarshah
Date 2025-10-13
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser:
Legend
Headers
Root
Commentary
Quotes
62-95a

༄༅། །གླང་པོའི་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། ༄༅༅། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཧསྟི་

62-95b

ཀཀྵྱ་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ། བོད་སྐད་དུ། གླང་པོའི་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་ལ་དགེ་སློང་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་གྱི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་གྲགས་པས་མངོན་པར་གྲགས་པ། གཟུངས་ཐོབ་པ། སྤོབས་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་འཆད་པ། རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་དྲུག་ཁྲི་དང་ཡང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བརྩོན་འགྲུས་དཔེ་མེད་བློ་གྲོས་དང་། མངོན་པར་གནོན་པའི་སྒྲ་སྒྲོགས་གཟི་བརྗིད་སྙིང་པོ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིན་པོ་ཆེ་བཞིའི་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་དང་། གློག་ཆེན་སྒྲོན་མ་དང་། མཐའ་ཡས་པར་ལྟ་ཞིང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དང་། རི་རབ་བརྩེགས་པ་ལྟར་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བས་མགུ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། དཔུང་པ་དྲི་མ་མེད་པས་འོད་ཟེར་བཅོམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ངེས་པའི་དོན་གྱི་ཕ་རོལ་དུ་བགྲོད་པར་དོང་བ་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་དང་། སྒྲར་བརྗོད་པ་དང་། དབྱངས་དང་ང་རོ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་དང་། ཚངས་པའི་སྒྲ་གཟི་བརྗིད་མངོན་པར་འཕགས་པ་དང་། གྲགས་པའི་སྒྲས་འཇིགས་པ་བཅོམ་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་བསགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། དེ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དྲུག་ཁྲི་རྣམས་དང་ཐབས་ཅིག་གོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཕྱི་དྲོའི་དུས་ན། ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལས་ལངས་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་ངོ་། །ཡང་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤིང་གཞན་ཞིག་གི་དྲུང་ན་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་སྟེ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྤྱོད་ལམ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་མཐོང་བ་དང་མྱུར་དུ་རྩྭ་བསྡུས་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ལུས་བསྲང་སྟེ།

62-96a

དྲན་པ་མངོན་དུ་བྱས་ནས་འདུག་གོ། །དེ་དེར་འདུག་མ་ཐག་ཏུ་ཨེ་མའོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་འདི་དང་། བདེ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་འདི་ངོ་མཚར་ཏོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མཉམ་པར་བཞག་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་ཤིང་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བཞེངས་ཏེ་མགུར་བསལ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མགུར་བསལ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང་དགའ་མགུ་རངས་པར་གྱུར་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་སོང་སྟེ་ཕྱིན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་འདུག་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་ངོ་མཚར་དུ་གྱུར་ཏེ། །དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །སྟོང་པའི་ཆོས་ལ་ཇི་ལྟར་བདག་བཟོད་བཞིན། །གང་དག་སེམས་ཅན་ཡང་དག་མི་རྟོག་ཅིང་། །ཆོས་ལའང་ནམས་ཀྱང་རྟོག་པར་མི་བྱེད་པ། །འཇིག་རྟེན་ན་ནི་དེ་དག་མཉམ་པར་བཞག །སེམས་ཅན་འཁྲུལ་ལ་ནམས་ཀྱང་མི་ལྟ་ཞིང་། །ཆོས་རྣམས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་བསམས་བྱས་ནས། །གང་དག་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་མོས་པ། །གང་དག་བདག་ཏུ་ལྟ་མེད་དེ་དག་བདེ། །འདི་དག་སེམས་ཅན་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས། །འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་ནི་མི་དམིགས་པ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་། །གང་དག་སེམས་ཅན་ལྟ་མེད་དེ་དག་བདེ། །རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་ནམས་ཀྱང་གང་མ་ཆགས། །ནམས་ཀྱང་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་རྨོངས་པ་མེད། །ལྡང་བར་མི་བྱེད་འདུག་པར་བྱེད་པའང་མེད། །གང་དག་སྲོག་ཏུ་ལྟ་མེད་དེ་དག་བདེ། །སེམས་ཅན་ཐ་དད་མི་བྱེད་མཁས་པ་གང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འགལ་བར་མི་འགྱུར་ལ། །གང་ཟག་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བཤིག །གང་དག་ཐ་དད་བློ་མེད་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་རྟག་ཏུ་གནས། །འཇུངས་པའི་བསམ་པར་ནམས་ཀྱང་མ་གྱུར་ཅིང་། །གོང་བུའི་ཆོས་ལའང་ཡང་དག་མི་གནས་པ། །གང་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་རློམ་མེད་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་བཟོད་དང་

62-96b

ངེས་པའི་ཡོན་ཏན་འཕགས། །གང་དག་ཐབ་མོ་དག་ལའང་མི་ལྟ་ཞིང་། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་མིན་ལེ་ལོ་ཅན་ཡང་མིན། །གང་དག་བཟོད་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་བསམ་གཏན་བྱེད་ཅིང་བརྟན་པ་མི་གནས་པ། །དེ་ཡང་གཡེང་བར་རྣམ་པར་མི་སེམས་པ། །མཉམ་པར་བཞག་པའི་ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་ཤེས། །གང་དག་བསམ་གཏན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་འདུ་ཤེས་མེད་ཅིང་འདི་ལ་ཤེས་རབ་མེད། །མི་ཤེས་དབང་དུ་འགྲོ་བའང་མ་ཡིན་ལ། །མཁས་པའང་མ་ཡིན་རྨོངས་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དག་ཤེས་རབ་འདུ་ཤེས་མེད་དག་བདེ། །ཇི་ལྟར་དགོན་པ་དེ་བཞིན་གྲོང་ན་གནས། །གཉི་གར་འདུ་ཤེས་མཚུངས་ཤིང་མཉམ་པར་འཇུག །གྲོང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་སྨོད་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །གང་དག་དགོན་པས་མི་རློམ་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་བསོད་སྙོམས་ཁྱིམ་དང་བཅས་པར་སྤྱོད། །དེ་དག་བསོད་སྙོམས་དེ་ཡི་འདུ་ཤེས་མེད། །བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པ་བདག་ཡིན་སྙམ་མི་སེམས། །གང་དག་བསོད་སྙོམས་འདུ་ཤེས་མེད་དག་བདེ། །གང་དག་བོར་བའི་ཕྱག་དར་ཁྲོད་པ་རྣམས། །བླངས་ནས་བདག་གིས་ལུས་ལ་འཆང་བར་བྱེད། །བདག་ནི་གོས་ངན་སྙམ་དུ་དེ་མི་སེམས། །གང་དག་གཞན་ལ་མི་སྨོད་དེ་དག་བདེ། །སངས་རྒྱས་གནང་ཞིང་བདེ་གཤེགས་བསྔགས་པ་ཡི། །ཆོས་གོས་གསུམ་ལས་ལྷག་པར་མི་འཆང་ཞིང་། །བདག་ནི་འཇིགས་མེད་ཡིན་པར་མི་རྟོག་པ། །གང་དག་ང་རྒྱལ་མེད་པ་དེ་དག་བདེ། །གང་ན་བདག་མེད་སེམས་ཅན་ཡོད་མིན་པའི། །གང་དག་ཆོས་མཆོག་དམ་པ་འཆད་བྱེད་པ། །བདག་ནི་འཆད་མཁན་ཡིན་པར་སེམས་པའང་མེད། །གང་དག་མེད་པར་མ་གྱུར་དེ་དག་བདེ། །དཀར་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་དག་འདུ་ཤེས་མེད། །སྙིང་པོ་མེད་པ་རྗེས་སུ་འདུ་ཤེས་མེད། །དཀར་དང་གནག་པར་གང་དག་མི་སེམས་པ། །གང་དག་གཉིས་སུ་མི་སྤྱོད་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་ལངས་ལ་ལངས་པར་འདུ་ཤེས་མེད། །འདུག་ཀྱང་འདུག་པར་འདུ་ཤེས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཉིན་མཚན་ཕྱད་པར་འཆག་ཅིང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། །གང་དག་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་གནས་མིན་གནས་པར་མི་རྟོག་ཅིང་། །ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཞི་བར་མི་རྟོག་ལ། །དེ་

62-97a

བཞིན་གཤེགས་དང་མུ་སྟེགས་ཁྱད་པར་མེད། །གང་དག་མཆོག་ཏུ་རློམ་སེམས་མེད་པ་དེ་དག་བདེ། །གང་ལ་གྲངས་དང་བགྲང་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་མཉམ་ཉིད་མི་གཏོང་ལ། །བདག་དང་སེམས་ཅན་ཐ་དད་མི་སེམས་པ། །གང་དག་ཁྱད་པར་ཐོབ་མེད་དེ་དག་བདེ། །གང་དག་སྒྱུ་མར་གྱུར་ཅིང་རྨི་ལམ་སྤྱོད། །རབ་ཏུ་མ་རྨོངས་མིག་ཡོར་ལྟ་བུར་གྱུར། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་སྤྱོད། །གང་དག་ཀུན་ཏུ་མི་བརྩོན་དེ་དག་བདེ། །སེམས་ཅན་གང་དག་མཁས་ལ་དོན་དམ་ལྟ། །བརྡ་དང་ཐ་སྙད་སྙིང་པོ་མེད་པར་ཤེས། །རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཆོས་རྣམས་རྗེས་སུ་རྟོགས། །གང་དག་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་དེ་དག་བདེའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཟབ་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ། དེ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བས་ན་བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་འདི་ལ་དགེ་སློང་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཇི་སྙེད་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཁྱོད་ཀྱིས་སྡུས་ཤིག །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གླང་པོ་ཆེན་པོ་དག་ནི་མགུ་བར་དཀའ་བའི་སླད་དུའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ལས་འོད་ཟེར་ཕྱུང་ནས་དེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྐུལ་བ་དང་། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་གང་ན་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ལྷགས་ནས་བར་སྣང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་དག་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེར་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏོ། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ནས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ག་ལ་བ་དེར་ལྷགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་ཡོད་པའི་འཁོར་འདུས་པར་མཁྱེན་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་བཞིན་ལ་གཟིགས་སོ། །གཟིགས་ནས་ཀྱང་འཛུམ་པ་མཛད་

62-97b

དོ། །དེ་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ལ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མ་མཆིས་པར་འཛུམ་པ་མི་མཛད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་རྒྱུ་གང་ལགས། རྐྱེན་གང་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཁྲི་རྣམས་ཀྱིས། བྱ་རྒོད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རི་འདི་ལ་གླང་པོའི་རྩལ་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཤད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཐོས་པ་དང་། མྱུར་བ་མྱུར་བར་རིངས་པའི་ཚུལ་དུ་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ། ཆོས་གོས་ཕྲག་པ་གཅིག་ལ་གཟར་ནས་པུས་མོ་གཡས་པའི་ལྷ་ང་ས་ལ་བཙུགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ན་བ་དེ་ལོགས་སུ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ད་ཡང་གླང་པོའི་རྩལ་ལྟ་བུ་ཞེས་བགྱི་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བདག་ལ་བཤད་ན་ལེགས་སོ། །བདེ་བར་གཤེགས་པ་བདག་ལ་བསྟན་ན་ལེགས་སོ། །གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པའི་བཞིན་ལ་གཟིགས་ནས་འཛུམ་པ་མཛད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་དེང་སང་ཐོས་པར་དཀོན་ལ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་ངོ་མཚར་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཟབ་ལ་ཟབ་པར་སྣང་བ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་འདི་ལྟར་ཁྱོད་ལྷག་མཐོང་ལ་མཁས་ཤིང་དཔྱོད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་བས་ན་ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལེགས་སོ་ཞེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འདྲིར་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་མཚན་མ་མཛད་ནས། དེའི་ཕྱིར་གང་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་

62-98a

དེ་ལྟ་བུའི་ཟབ་མོ་ཟབ་པ་གང་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། མཚན་མར་ལྷུང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་མ་ཡིན་པ་ཞུ་བ་ཞུའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པར་གྱུར་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །གལ་ཏེ་ཞུས་ནས་ཞུ་བ་ལུང་བསྟན་པའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་ལ་སྐབས་ཕྱེ་ན་བདག་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱོགས་འགའ་ཞིག་ཞུའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པའི་འཁོར་འདི་དག་ཀྱང་འདུས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་གང་དང་གང་འདོད་པ་ཞུས་ཤིག །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་ཤིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གདའ་བ་ལགས། སེམས་ཅན་ཚད་མ་མཆིས་གྲངས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བགྱིད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ན་ཡང་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་གདའ་བ་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་མདོར་དོན་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་ཞུས་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱ་ཆེར་ལེགས་པར་ཤིན་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་འཚལ་ལོ་ཞེས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལྟར་ཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་ན་བྱ་བ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ན། སྦྱིན་པའི་བདག་པོ་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བདག་སེར་སྣ་སྤྱོད་པ་ལས་རྣམ་པར་ལོག་པར་མི་མཐོང་ངོ་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བདག་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པའི་ལས་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་མི་ཤེས་སོ། །བཟོད་པ་དང་ངེས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བདག་

62-98b

གནོད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བར་མི་མཐོང་ངོ་། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བརྩོན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་གྱུར་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ཤེས་རབ་ལ་གནས་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། བདག་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་མ་གྲོལ་བར་མཐོང་ངོ་། །འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདི་དྲུག་དང་ལྡན་ན་བྱ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་ཆོས་དྲུག་དང་ལྡན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱ་བ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲུག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། དུད་འགྲོར་འགྲོ་བའི་གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་མིའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། རིགས་དམའ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པར་ཡང་སྟོན་ལ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་ཀྱང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གནས་ནས་ཀྱང་མི་འཕོ། འགྲོ་བ་ཡང་མེད། འོང་བ་ཡང་མེད་ཅིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང་། སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱིན་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་དེ་དྲུག་དང་ལྡན་ན་བྱ་བ་དེ་དག་སྟོན་ཅིང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མྱོང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།

62-99a

འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་པད་མོ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏེ། དེ་ལྷའི་བདེ་བ་གང་ཆུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་ན་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་ཀྱང་དེ་དམྱལ་བས་དམྱལ་བར་མཐོང་སྟེ། དེ་ཆ་ལུགས་དེས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་དམྱལ་བ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་པ་ལ་ཆོས་འཆད་དོ། །དེ་སེམས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་གནས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུད་འགྲོའི་གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་མིའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་མྱོང་བར་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་དུད་འགྲོའི་གནས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཅིང་སེམས་ཉམས་པ་མེད་པར་མིའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ཆ་ལུགས་དེས་དུད་འགྲོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཆོས་འཆད་དེ། དེ་སེམས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཆོས་ལ་འཇོག་གོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དུད་འགྲོའི་གནས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་མིའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་དམའ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མངོན་པར་གནོན་ཅིང་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ཏེ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་མངོན་པར་གནོན་པ་དང་། རྣམ་པར་གསལ་བས་རིགས་དམའ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་

62-99b

དེ། ཐབས་དེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་ཆོས་ལ་འཇོག་གོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིགས་དམའ་བར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་ལ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་སྲིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པར་ཡང་སྟོན་ལ། འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་བགྱིད་པ་ཡང་མྱོང་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཏང་བ་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ། །དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་ནས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པར་ཡང་སྟོན་ཅིང་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་བྱེད་པ་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་དེ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་གཏོགས་པར་ཡང་སྟོན་ལ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་ཤིང་གནས་ནས་ཀྱང་མི་གཡོ། འགྲོ་བ་ཡང་མ་མཆིས། འོང་བ་ཡང་མ་མཆིས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཆུའི་ཟླ་བ་ལྟར་གདའ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཟུགས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་སྟེ། དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་གནས་པ་ན་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་སུ་བདག་གི་ལུས་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་བྱེད་ལ་གནས་ནས་ཀྱང་མི་གཡོ། འགྲོ་བ་ཡང་མེད། འོང་བ་ཡང་མེད་དེ། སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ཞིང་ཆོས་ཀྱང་ཉན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བ་ལ་མཁས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་གནས་ནས་ཀྱང་མི་གཡོ། འགྲོ་བ་ཡང་མེད། འོང་བ་ཡང་མེད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཆུའི་ཟླ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་

62-100a

ཀྱང་འབྱིན་པར་བགྱིད་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་བགྱིད་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐའ་ཡས་པར་འཁྱིལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུངས་ཐོབ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་སྒྲ་བཤད་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཤེས། བདག་གི་ཚུལ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཀྱང་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། དེ་གཟུངས་དེ་ཐོབ་པས་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱིན་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་བྱེད་དེ། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྱིན་ལ་ཕན་ཚུན་འདྲེས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པ་ནི་མངོན་པར་འབྱུང་བར་དཀའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འོན་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྟོགས་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་ལྟ་བུར་རྟོགས་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནམ་མཁའི་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཆགས་པ་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་བ་མ་ཡིན། རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆགས་པ་མ་ཡིན། ཞེ་སྡང་བ་མ་ཡིན། རྨོངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ནི་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་དུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། མངོན་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། མངོན་དུ་བྱ་བ་

62-100b

མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མུན་པ་མ་ཡིན། སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མུན་པ་མ་ཡིན། སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཀུན་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན། ལམ་ངན་པས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལམ་གྱིས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན། ལམ་ངན་པས་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་མ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པས་མ་ཡིན། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་སེམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། ཤེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདོར་བར་བྱེད་པར་མ་ཡིན། བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། དོར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ལེན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། འདོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན། བླང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། དོར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་གང་གིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པར་བྱ་མི་ནུས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཞི་བར་ཡང་མི་འགྱུར། ཉེ་བར་ཞི་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནི་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་གནས་མ་ཡིན། གནས་པ་མ་ཡིན། གཡོ་བར་མི་བྱེད། འགུལ་བར་མི་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པ་ལ་གནས་པར་བལྟའོ། །དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པས་མི་འགུལ། མི་གཡོ། མི་གནས། གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་

62-101a

ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །གང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ། །གང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་བྱིན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མ་ཡིན། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ལ་བྱིན་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མ་ཡིན། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་སོ། །གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ། །གང་ལ་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་དེ་དག་གིས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་སོ། །གང་གི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་མྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་འཁོར་དེའི་ནང་ནས་དགེ་སློང་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དྲུག་ཅུ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་པ་དང་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། མུན་ནག་གི་ལམ་དུ་གྱུར་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མུན་ནག་གི་ལམ་དུ་སྟོན་ཏོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་སྐད་སྟོན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་སྐད་སྟོན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་གང་འོད་སྲུང་དང་། མ་སྐ་རི་འགའ་བ་ཡ་ལ་དང་། མི་དཀར་བ་སྐྲའི་ལ་བ་ཅན་དང་། ཀུན་རྒྱལ་འབེའི་ར་ཏིའི་བུ་དང་། དཔོན་པོ་ཀཱ་ཏྱཱ་ཡ་ན་དང་། གཅེར་བུ་པ་ཉེ་དུའི་བུ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་མཚུངས་སོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་མཁྱེན་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། གང་ངས་ཆོས་བཤད་པ་འདི་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་རྣམས་དང་མཚུངས་ན། མུ་སྟེགས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བཤད་པ་མི་ཤེས་སོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། དགེ་སློང་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ལྷག་པར་སྡུག་བསྔལ། མི་དགའ། མ་མགུ། མ་རངས། ཆོས་བཤད་པ་འདི་ཡང་མ་ཤེས་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་དོང་ངོ་། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཁྱེད་གར་འདོང་། དེ་དག་གིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །བཙུན་

62-101b

པ་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་བཤད་པ་འདི་བདག་ཅག་གིས་མ་འཚལ་ཏོ། །དེས་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ། དེ་སྐད་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཞུ་བའི་བར་དུ་རེ་ཞིག་སྡོད་ཅིག །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་ཚིག་ཐོས་ནས་སོ་སོའི་སྟན་ལ་སླར་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་འདི་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བའི་སླད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཅི་ལས་དགོངས་ཏེ་འདི་སྐད་བསྟན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཤད་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དགེ་སློང་གང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་སྒྲ་གང་གིས་ཀྱང་དངང་བ་དང་། སྐྲག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་དངང་། མི་སྐྲག །ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་ན་དགེ་སློང་གང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མ་མཆིས་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་ཁ་ཅིག་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་བརྟགས་ནས་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་གྱུར་ཅིང་གནས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་པ། གང་ཐོས་ནས་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་ཚིག་བཤད་པ་དེ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་དུ་གསོལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྨི་ལམ་དང་མཚུངས། སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་བ་དེས་ཡང་དག་པར་མཐོང་ངོ་། །གང་ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་མི་བྱེད། སྙིང་པོར་འདུ་ཤེས་དང་། རྫས་སུ་འདུ་ཤེས་དང་། དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་དང་། རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་མི་བྱེད། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན། སྙིང་པོ་དང་། རྫས་དང་། དངོས་པོ་དང་། རིལ་པོར་འདུ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་

62-102a

གིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པར་མཐོང་ངོ་། །གང་གིས་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པར་མཐོང་བ་དེ་དག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་ཤེས་སོ། །གང་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལོག་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པ་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་བར་འདོད་པ་དེ་དག་ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་མ་འཁྲུགས་པར་ལྟ་བའོ། །གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལོག་པ་ཡིན་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་འདི་ལྟར་ལོག་པར་ཤེས་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། དཔྱོད་པ་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། ལྡང་བར་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་ལྡང་བར་བྱེད་པ་དང་། རྟེན་པ་དང་། གནས་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། འདོར་བ་དང་། བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། བདག་གིར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། གཡོ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དག་དེ་དག་གིས་ཤེས་ཏེ། དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་སོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བརྫུན་པའོ། །བརྫུན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལོག་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །དེ་ལྟར་གང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དག་ལོག་པར་མཐོང་བ་དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་སྩལ་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མ་ལགས།

62-102b

ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་གཞོལ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་འབབ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ལ་བབ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་ཏེ། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་ཡང་འབྲས་བུ་ཆུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཕན་ཡོན་ཆུང་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང་བཏགས་པ་མ་ཡིན། གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ། གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་སྨན་ཡོན་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་མོས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གདགས་སུ་མེད་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་བྱེ་བྲག་བསྟན་ཏོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་འོན་ཀྱང་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་བལྟའི། འཕགས་པ་རྣམས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་ལྡོག་པར་བལྟའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞིང་པ་དག་ཞིང་ལ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་སྟེ། དེའི་ནས་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྲེ་ད་དང་། རྩྭ་དང་། སྔོ་རྣམས་སྐྱེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྲེ་ད་དང་རྩྭ་དང་། སྔོ་འདི་དག་ཞིང་པ་དེའི་ལས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཞིང་པས་ནས་ཀྱི་ས་བོན་བཏབ་པ་དེའི་ནས་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སྲེད་རྣམས་འབྱུང་བ་དང་། རྩྭ་དང་། སྔོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ནས་ཀྱི་སྙི་མ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་ཚེགས་ཆུང་ངུས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་འགྱུར་ལ། གཞན་ཡང་ཟག་པ་ཟད་པ་སྲེད་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་སྐེམས་པར་བྱེད་

62-103a

དོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནས་འདོད་པ་དག་འདི་ནི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དེའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན། འདི་ནི་ནས་ཀྱི་ས་བོན་དེའི་སྙི་མ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས་སྲེ་དས་མགུ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། རྩྭ་དང་། སྔོས་རངས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཞིང་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་གང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་བྱིན་པ་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མ་ཡིན། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་ལ་སྩལ་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་མ་ལགས་ཤིང་སྨན་ཡོན་ཆེ་བ་མ་ལགས་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་འབྲས་བུ་ཆེ་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན། འབྲས་བུ་ཆུང་བར་འདུ་ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་སྦྱིན་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་སྦྱིན་པ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལ་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཞིང་ལ་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་ནི་མེ་ཏོག་ཀྱང་མི་ཆགས། འབྲས་བུར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་འདིས་གང་ལ་བྱིན་ན་འབྲས་བུ་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན། ཕན་ཡོན་ཆེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་དེ་དག་ལ་བྱིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། སྦྱིན་པ་གང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྱུར་བ་དེ་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་སྦྱིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐར་ཐུག་པ་དེ་དེ་སྟེ་སྦྱིན་པའི་ཆོས་ཅན་ལགས་ན། འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་འདུས་མ་བྱས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །རྣམ་གྲངས་འདིས་གང་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྦྱིན་གནས་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་བྱིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གང་སྦྱིན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མཆིས་པ་དེ་དག་གིས་འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་པ་

62-103b

ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། གང་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་དེ་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་ལགས་ཏེ། མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྒྱུ་མའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་མ་མཆིས་པའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་འཚལ་བ་འདི་ནི་འདུ་ཤེས་མ་མཆིས་པའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལ་གང་ཡང་དག་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་ལེགས་སོ། །ལེགས་སོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་ཆོས་འགའ་ཞིག་རྫས་སམ། ཡང་དག་པར་ཡོད་པར་གྱུར་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིས་ཀྱང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན། ཡོད་པ་མ་ཡིན། རྫས་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་མྱ་ངན་ལས་བཟླས་ཀྱང་སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་གང་ཡང་ཟད་པར་མི་མངོན་ནོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་གང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་འདི་ནི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་གང་དག་ལ་བྱིན་པ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པ་དེ་དག་གིས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་ན་གང་དག་གིས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བགྱིས་པའི་འདུ་ཤེས་དེས་མྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཤཱ་རིའི་བུ་གང་གིས་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་དེ་དག་ནི་ཤེས་པའོ། །མེད་པ་ཡང་གང་ཞེ་ན། མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། རྟག་པར་ལྟ་བའོ། །མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། དགེ་འདུན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འདུ་

62-104a

ཤེས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། གཡོ་བ་དང་། སྤྲོས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་བས་ན་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་འཛིན་པ་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བ་དེ་དག་ནི་ཤེས་པའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་གང་གིས་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱས་པ་དེ་དག་མྱུར་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དགོངས་ཏེ་གསུངས་པའི་བསྟན་པ་འདི་བསྟན་པའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞི་ཁྲི་ཉིས་སྟོང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་བསྙེན་དྲུག་སྟོང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ལྷའི་བུ་སུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་རྣམས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྟོགས་པར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དྲུག་ཅུ་པོ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་དག་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་ཚིག་སྨྲས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་དེང་སླན་ཆད་སྟོན་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །དེང་སླན་ཅད་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མ་ལགས། ཆོས་ལ་མི་རྟེན། དགེ་འདུན་ལ་མི་རྟེན་ཏོ། །དེང་སླན་ཆད་བདག་ཅག་བྱ་བ་མ་མཆིས་པར་སྨྲ་བ། རྒྱུ་མ་མཆིས་པར་སྨྲ་བ། ལས་མ་མཆིས་པར་སྨྲ་བ། རྣམ་པར་སྨིན་པ་མ་མཆིས་པར་སྨྲ་བ། འདུལ་བ་མ་ལགས་པར་སྨྲ་བའོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་དེ་ན་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་འདི་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། འདི་ལྟར་དགེ་སློང་འདི་དག་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ལས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཕུལ་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་མཚན་མ་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རམ་སྙམ་དུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུའི་སེམས་ཀྱིས་འཁོར་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་ཤེས་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ། དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་སྟོན་པ་དྲུག་གི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་དྲུག་དང་མཉམ་ཞིང་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཅིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རྣམ་པར་རིག་གོ། །བདག་ཅག་

62-104b

གིས་སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རིག་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་ངོ་། །སྨྲས་པ་ཅི་ལས་བསམས་ནས་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་བདག་ལ་རྟེན་གྱི་གཞན་ལ་མི་རྟེན། བདག་ལ་སྐྱབས་སུ་དོང་གི་གཞན་ལ་སྐྱབས་སུ་དོང་བ་མ་ཡིན། བདག་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་སྟོན་པ་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་མ་གཏོགས་པར་སངས་རྒྱས་མེད། སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པར་བདག་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། ཅི་ལས་བསམས་ནས་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་ཆོས་ལ་མི་རྟེན། དགེ་འདུན་ལ་མི་རྟེན་ཅེས་དེ་སྐད་སྨྲ། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་གིས་གང་ལ་བརྟེན་པ་དང་། གང་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མ་དམིགས་སོ། །དེ་བས་ན་བདག་ཅག་དེང་ཕན་ཆད་ཆོས་ལ་མི་རྟེན། དགེ་འདུན་ལ་མི་རྟེན་ཏོ། །སྨྲས་པ། ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་བདག་ཅག་དེང་ཕན་ཆད་བྱ་བ་མེད་པར་སྨྲའོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཅེས་ཟེར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་གིས་དེང་ཕན་ཆད་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པར་ཤེས་ཏེ། གང་ན་བྱས་པ་ཡང་མེད། འགྱུར་བ་ཡང་མེད་པའི་ཆོས་དེ་བདག་ཅག་གིས་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །དེ་བས་ན་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་བྱ་བ་མེད་པར་སྨྲའོ། །སྨྲས་པ། ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲའོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཟེར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་དེང་ཟད་དེ་གང་ན་རྒྱུ་ཡང་མེད་རྐྱེན་ཡང་མེད་པའི་ཆོས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲའོ། །སྨྲས་པ། ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པར་སྨྲའོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཟེར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་གིས་གང་ན་ལས་ཀྱང་མེད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་ཅིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་དེང་ཕན་ཆད་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་པར་སྨྲའོ། །སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པར་

62-105a

སྨྲའོ་ཞེས་དེ་སྐད་ཟེར། དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེང་ཕན་ཆད་བདག་ཅག་གིས་གང་ན་འདུལ་བ་ཡང་མེད། གསུང་བ་ཡང་མེད། འདུལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་དུལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ཅག་དེང་ཕན་ཆད་འདུལ་བ་མ་ཡིན་པར་སྨྲའོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་དེ་དག་གི་ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོས་ནས་དགེ་སློང་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྣམས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དེ་དག་ལ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱིན་ཏེ། དགེ་སློང་དག་གང་ན་ཆོས་གང་ཡང་རྟོགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་གྱིས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བགྱི་བའི་རྟོགས་པ་དེ་ཆོས་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ། །གསོལ་པ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འཚལ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སྤྱད་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་དུ་འཇུག་པར་བགྱི། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་བསླབ་པ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བླ་མེད་པའི། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་འདོད་པས། །ཆོས་རྣམས་གང་ཡང་མི་གཟུང་ཞིང་། །ཆོས་རྣམས་གང་ཡང་མི་འདོར་རོ། །གང་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ཡི། །ཆོས་ནི་གང་ཡང་མི་རྙེད་དེ། །ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལ། །བྱིས་པ་དག་ནི་འབྱུང་བར་འདོད། །ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། །སྤང་བར་བྱ་བར་སྲོག་ཆགས་འཆད། །བྱིས་པ་སྐྱེ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན། །སྐྱེ་བ་མེད་ལ་དད་མི་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་ལམ་ནི་དམ་པ་དང་། །ལམ་གྱི་ཆོས་རྣམས་བཏང་བྱས་ཏེ། །བྱིས་པ་གཉིས་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་མི་ཤེས་སོ། །སྒྱུ་མ་སྣ་ཚོགས་གྱུར་པ་ལ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་

62-105b

མཐོང་། །འདི་ལ་ཐ་དད་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་གང་བརྗོད་དང་། །འཇིག་རྟེན་སངས་རྒྱས་མཁས་པ་དག །མི་གཉིས་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་དེ། །དེ་དག་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་དུ་མཉམ། །བྱིས་པ་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་ནི། །ནམ་ཞིག་བདག་ཅག་འདོད་ཆགས་ཟད། །ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ཞི་བར་འགྱུར། །ནམ་ཞིག་ཉོན་མོངས་མེད་པར་འགྱུར། །མེད་ལ་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པའི། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཞིག་པའི་ཕྱིར། །གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པ། །དེ་དག་ཆད་པ་མྱ་ངན་འདས། །ཟད་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་མེད་པར། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཡང་དག་བསྟན། །ཟད་ཅིང་སྐྱེ་མེད་གང་བརྩོན་པ། །དེ་དག་ང་ཡི་བསྟན་ལས་རིང་། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འདུ་ཤེས་དང་། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་འདུ་ཤེས་དགའ། །དེ་དག་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་བས། །ང་ཡི་བྱང་ཆུབ་དེས་མི་རྟོགས། །བྱིས་པ་མེད་པས་རྨོངས་པ་དག །ཆོས་རྣམས་གསོག་ཏུ་མི་ཤེས་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ལ། །དེ་དག་ཐ་དད་འབྱེད་པར་བྱེད། །གང་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་པ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་མེད་པ། །སོར་མོ་ལྔ་ཡི་ལག་པ་བཞིན། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། །བྱང་ཆུབ་གང་དང་ཡང་མི་རིང་། །གང་དང་ཡང་ནི་ཉེ་བ་མེད། །རྟོག་དང་རྣམ་རྟོག་གང་ལྡན་པ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་རིང་། །བྱིས་པ་ཕན་ཚུན་སྤྱོད་པ་དག །གཅིག་ལ་གཅིག་ནི་སྨོད་བྱེད་པ། །འདི་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་མ་ཡིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ལྡན་འདི་མི་སྲུན། །ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་མིན། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཐོང་ནས། །མཁས་པ་སྙིང་པོར་མི་འཛིན་ཏོ། །བདེན་པར་འདི་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་མེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ལྡན་བདེན་པར་མེད། །ཆོས་རྣམས་བརྟེན་ཏེ་བྱུང་བས་ན། །འདི་ལ་བདག་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དག་ཏུ། །སྙོམ་ལས་མེད་པར་སྦྱིན་པ་བྱིན། །ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ནི་མཆོག་བསྲུངས་ཀྱང་། །འདྲེན་པས་ང་ནི་ལུང་མ་བསྟན། །གང་ཚེ་ང་ནི་འདུ་ཤེས་བྲལ། །སྦྱིན་པའི་འདུ་ཤེས་མ་ལུས་དང་། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་སྤངས་པ། །དེ་ཚེ་བྱང་ཆུབ་ལུང་བསྟན་ཏོ། །སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་འགྱུར་བར་བསྟན། །ཚུལ་ཁྲིམས་

62-106a

ཀྱིས་ནི་མཐོ་རིས་བསྟན། །གང་ན་ཆུང་ཟད་མི་དམིགས་པ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་བླ་མེད་དོ། །བྱིས་པ་དམིགས་པར་གནས་པ་དག །མི་སྐྱེ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡི། །བཟོད་པ་བདག་གིས་ཐོབ་པོ་ཞེས། །མི་མཁས་པ་དག་རྟོག་པར་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ། །གང་དག་སྐྱེ་བར་སེམས་པ་ནི། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུ་ཡང་། །དེ་ཡི་བཟོད་པ་རྙེད་པར་དཀའ། །ཆོས་རྣམས་མིང་གིས་ལུང་བསྟན་ཏེ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ནི་བྱེད་པ་མེད། །རྩ་བ་མེད་ཅིང་གནས་མེད་དེ། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དོ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མང་པོ་ཡིས། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་སྤང་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་མཆོག་དག་ཀྱང་བཤད་མོད་ཀྱི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའང་ཡོང་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཆོས་དེ་ཡང་དག་ན། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཟད་པར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ཡང་དག་མིན། །དེ་བས་མཐའ་ནི་མི་རྙེད་དོ། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་མཐའ་ཡས་ཏེ། །གཏི་མུག་གི་ནི་མཐའ་ཡང་མེད། །གང་དག་གི་ནི་མཐའ་མེད་པ། །དེ་དག་གི་ནི་རྩ་བ་མེད། །ས་བོན་མྱུ་གུ་མེད་ན་ནི། །འདབ་མ་འབྲས་བུ་ག་ལ་འབྱུང་། །འདབ་མ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ལ་མེ་ཏོག་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ། །སེམས་ཅན་ས་བོན་མི་རྙེད་དོ། །སེམས་ཅན་ས་བོན་མེད་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་མེད་མྱ་ངན་འདའ་བ་མེད། །ཇི་ལྟར་བུད་མེད་མོ་ཤམ་དག །དེ་ལ་བུ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལ་བུ་ནི་ཡོད་མིན་ན། །བུ་ཡི་མྱ་ངན་བྱེད་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར། །དེ་ལྟར་རིག་ཅིང་མཐོང་ནས་ནི། །འཁོར་བ་དག་ཏུ་འཁོར་བ་ན། །སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པ་དེ་ལ་མེད། །བྱིས་པ་མེད་པས་རྨོངས་པ་དག །རྨོངས་པས་ཆོས་ཉིད་མི་ཤེས་ཏེ། །ནམ་མཁའ་ཁུར་དུ་ཐོགས་བྱས་ཏེ། །མི་མཁས་པ་དག་སྐྱོ་བར་འགྱུར། །མེད་ཅིང་མཐའ་ཡང་མེད་པ་དང་། །གྲངས་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པར། །གང་གིས་ཆོས་འདི་ཤེས་པ་ནི། །དེ་དག་ལ་ནི་སྐྱོ་བ་མེད། །ཇི་ལྟར་ཐོག་མའི་མཐའ་དག་ནི། །མེད་པ་དག་ཏུ་ངས་བསྟན་པ། །དེ་བཞིན་ཕྱི་མའི་མཐའ་དག་དང་། །དབུས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན། །རྟོག་པའི་མཐའ་ནི་མཐའ་མེད་དེ། །མཐའ་ནི་གསོབ་དང་མེད་པ་ཡིན། །དོན་རྣམས་དེ་ལྟར་ཤེས་བྱས་ན། །དངོས་པོ་གཉིས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །

62-106b

མཐའ་ནི་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །མཐའ་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། །དེ་བས་ཡེ་ཤེས་ཤེས་མི་འགྱུར། །རྣམ་པར་རྟོག་ལ་སྤྱོད་པ་ན། །སྡིག་པ་ཇི་ལྟར་ཟད་པར་འགྱུར། །ནམ་ཞིག་སངས་རྒྱས་བདག་འགྱུར་ཞེས། །སེམས་ནི་དེ་ལྟར་འཇུག་པར་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་དག་ནི་མ་སྐྱེས་པས། །དེ་དག་འབྱུང་བ་གང་ཡང་མེད། །འབྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་འབྱུང་བར་འདོད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་རྟེན་པ་དང་། །གནས་དང་གནས་པར་བྱ་མི་ནུས། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་གནས་མེད་དེ། །ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་དངོས་མེད་པ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཤེས་པར་བྱོས། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཤེས་བྱ་བ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཤེས་པར་བྱོས། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་བྱང་ཆུབ་དང་། །སེམས་ཅན་ཁམས་རྣམས་དེ་དག་མཉམ། །གང་གིས་དེ་དག་མཉམ་ཤེས་པ། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། །གང་དག་བྱང་ཆུབ་མི་བརྩོན་ཞིང་། །ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡང་སེམས་མི་བྱེད། །ཆོས་རྣམས་ཚོལ་བར་མི་བྱེད་པ། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། །བྱང་ཆུབ་བཙལ་དུ་མེད་པ་སྟེ། །ཇི་ལྟར་ཚོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལྟར། །སེམས་ཀྱི་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་མི་ནུས། །སྦྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་སྙམ་ནས། །སྦྱིན་པའི་སེམས་པ་གང་སེམས་པ། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་གང་ཡང་མེད། །མ་ཐོབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག །ཚུལ་ཁྲིམས་སེམས་ལ་གང་ཆགས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཡང་དག་ཉིད་རྟོག་ཅིང་། །གང་དག་འདུ་ཤེས་འཇུག་པར་བྱེད། །ང་ཡི་བསྟན་ལ་དེ་མི་སྦྱོར། །ཆོས་ཀུན་སྦྱོར་བ་མེད་པ་ལ། །ང་ཡིས་སྦྱོར་བ་ཉེ་བསྟན་ཏེ། །ཆུང་ཟད་རྩོམ་པ་གང་མེད་པ། །དེ་ནི་སྦྱོར་བ་བླ་མེད་པའོ། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་ཟག་པ་མེད། །ཆོས་འདི་ཟག་དང་བཅས་པ་ཞེས། །གང་ལ་འདུ་ཤེས་དེ་ཡོད་པ། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཚུལ་བཞིན་མིན། །གང་གིས་ཆོས་རྣམས་བསམ་ཡས་པ། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་མཐོང་བ་དང་། །མ་བཅིངས་པ་དང་མ་གྲོལ་བ། །དེ་ཡི་ཤེས་རབ་བླ་ན་མེད། །གང་ཞིག་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པར་རྟོག །ཚུལ་ཁྲིམས་མི་ལྡན་རྣམ་རྟོག་པ། །གཉིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པར་བཤད། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ཚུལ་

62-107a

ཁྲིམས་མཆོག །ཆོས་རྣམས་ཐ་དད་བྱ་བ་མེད། །ཁྱད་པར་མེད་ཅིང་མཚན་མེད་པར། །གང་གིས་མཐོང་ཞིང་ཤེས་པ་དག །དེ་དག་ང་ཡི་བསྟན་པ་འཛིན། །གང་གིས་སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར། །མ་ཆགས་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ། དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཆགས་མེད་པ། །དེ་ཡི་དགེ་སྦྱོང་ཡང་དག་ཉིད། །གང་གིས་ཆུང་ཟད་མ་བརྟགས་ཤིང་། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་སེམས་པ་མེད། །སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་ཆོས་མེད་པ། །དེ་དག་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། །འདོད་ཆགས་མཐའ་ལ་གང་མི་གནས། །འདོད་ཆགས་དང་ཡང་བྲལ་མ་གྱུར། །འདོད་ཆགས་ལས་ཀྱང་རྒྱལ་མི་བྱེད། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་མི་དཀོན་ནོ། །གང་དག་བསྐལ་པར་མི་སྐྱོ་ཞིང་། །མཐས་ཀྱང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་ལ། །འཁོར་བས་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་བ། དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་མི་དཀའ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་ནས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་པར་བྱེད། ཐེ་ཙོམ་དུ་མི་བྱེད། ནེམ་ནུར་དུ་མི་བྱེད། ལུང་སྦྱིན་པར་བྱེད། འཛིན་པར་བྱེད། ཀློག་པར་བྱེད། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་ཡང་རྒྱ་ཆེར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དེའི་ཕན་ཡོན་བསྔགས་པ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པར་རེ་བར་བྱའོ། །ཉི་ཤུ་གང་ཞེ་ན། ལྷས་བསྲུངས་པར་འགྱུར། ཀླུས་བསྲུངས་པར་འགྱུར། གནོད་སྦྱིན་གྱིས་བསྲུངས་པར་འགྱུར། སེམས་གཡེངས་པར་མི་འགྱུར། ཚེ་བརྗེས་ནས་ཀྱང་ཚེ་རབས་དྲན་པར་འགྱུར། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་པར་འགྱུར། ཚེ་བརྗེས་མ་ཐག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱམས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། དེ་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སེམས་མི་གཡེང་བར་ཡིད་ལ་བྱེད་ཅིང་གཉིད་ཀྱི་སྙོམ་པ་སེལ་ན། དེའི་རྨི་ལམ་དུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བ་ཡང་རེ་བར་བྱའོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་ན་རྗེས་སུ་འཐུན་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་རེ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སེམས་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གནོད་སེམས་མེད་པར་རེ་བར་བྱའོ། །དུག་མྱུར་བའི་ནང་ན་འདུག་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡིད་ལ་བྱེད་ན་འཇིགས་པ་

62-107b

མེད་པར་རེ་བར་བྱའོ། །སླར་རྒོལ་བ་ཚར་གཅོད་པར་རེ་བར་བྱའོ། །ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཀྱང་ཐོབ་པར་རེ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚེ་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བར་རེ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཆད་པ་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ཐོབ་པར་རེ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མི་བརྗེད་པ་དང་། མཐའ་ཡས་འཁྱིལ་བའི་གཟུངས་ཐོབ་པར་ཡང་རེ་བར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་ཡང་བདུད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་མེད་པར་རེ་བར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་མངོན་དུ་བཞུགས་པར་ཡང་སྐྱེ་བར་རེ་བར་བྱའོ། །སྨོན་ལམ་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་ཡང་རེ་བར་བྱའོ། །སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་རྐང་པ་མེད་པ་དང་། རྐང་གཉིས་པ་དང་། རྐང་བཞི་པ་དང་། རྐང་པ་མང་པོ་དུག་ཅན་རྣམས་ལས་བསྲུངས་པར་རེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་མིའི་རྒྱལ་པོ་འཁྲུགས་པའི་འཇིགས་པ་མེད་པར་རེ་བར་བྱ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་གང་སེམས་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། ནེམ་ནུར་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་འཛིན་པར་བྱེད། འཆང་བར་བྱེད། ཀློག་པར་བྱེད། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད། གཞན་ལ་ཡང་རྒྱས་པར་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་རྣམས་ཡོད་པར་རེ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྨན་གྱི་ཤིང་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཐམས་ཅད་ཞི་བར་བགྱིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བགྱིད་པར་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནད་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇམ་དཔལ་སྔོན་འདས་པའི་དུས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ཅིང་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མེད་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སེང་གེའི་སྟབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། དེས་སྲོག་ཆགས་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་རྣམས་ལ་རྒྱང་རིང་པོ་ནས་

62-108a

ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་དོ། །དེའི་ཚེ་འཁོར་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་ཏེ་འདུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་མཉན་ཏོ། །དེས་སེམས་གཡེང་བ་མེད་པ་དང་། ཐེ་ཙོམ་མེད་པ་དང་། ནེམ་ནུར་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡོན་ཏན་བསྔགས་པ་དང་བཅས་པར་བཟུང་ཞིང་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ཏེ། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱས་ནས་ཀྱང་མོས་པའི་མཐུ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ། གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་དང་། ལྗོངས་དང་། ཡུལ་དང་ཡུལ་འཁོར་དང་། ཕོ་བྲང་འཁོར་དུ་འོངས་ནས་བདག་ནི་སྨན་པའོ། །བདག་ནི་སྨན་པའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཁས་འཆེའོ། །དེ་ནས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་གཟིར་བ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་སྲོག་གི་སྐྱབས་ཀྱི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱལ་མཚན་ག་ལ་བ་དེར་ལྷགས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱལ་མཚན་མོས་པའི་མཐུ་ལ་གནས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་གཞུང་འདིས་བྲིམས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལས་གང་རིག་སྔགས་འབྱུང་བ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་བསྲུངས་པ་དང་། བསྐྱབས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བར་བྱས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་དེ་དག་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། ཏད་ཡ་ཐཱ། ཨ་ལ་ཏ། བི་ཏཱ་ལ། བི་བྷྲི་ན། ཨ་ཏིཪྠ། ཨ་བྷྲི་ད། ཨ་ནུ་ཌ། བི་བྲ་མྷ། ན་ཧི་ཁ་ག་རུ་ང་། མཱ་ཡཱ་སུ་ཁ། ཨཱ་ནན་ད། ཛཱ་ལ་ད། ན་ད་མི་ཏྲ། ཨ་མི་ཏྲ། ཛོ་ཏྲ་ཧི་ཏ། སརྦ་ད་ཏྲ་ལ། ཨྃ་ག་མྃ་ག་ཨཪྠ་ཡུ་ཏ། ས་བྲཱ་མཱ་ཨི་ཤ །རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་བསྲུང་བ་བྱས་སོ། །དེས་གལ་ཏེ་གདུག་པས་ཟོས་པའམ། གལ་ཏེ་མི་མ་ཡིན་པས་གཙེས་པའམ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་དུག་ཅན་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཟིན་པའམ་གལ་ཏེ་ནད་སྐེམ་པ་དང་། མཛེ་བྱུང་བའམ། གལ་ཏེ་རླུང་དང་། མཁྲིས་པ་དང་། བད་ཀན་དང་འདུས་པའི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ། ནད་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་གཟིར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནད་དེ་དང་དེ་དག་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་གནས་

62-108b

ནས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ནད་ལས་རབ་ཏུ་ཐར་བར་བྱས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཞན་ཡིན་པ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་དེ་ལྟར་མི་བལྟའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་ང་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ། ངས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་ནས་སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཀྱི་དོན་བྱས་སོ། །འཇམ་དཔལ་རྣམ་གྲངས་དེས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྨན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁ་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རིག་སྔགས་ཀྱི་ཚིག་འདི་རྣམས་འཛིན་ཅིང་འཆང་བ་དང་། ཀུན་ཆུབ་པར་བགྱིད་པས་ཇི་ལྟ་བུར་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་རིག་སྔགས་འདི་དག་འདོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཙང་སྦྲ་བྱ་བ་དང་། ཤ་མི་བཟའ་བར་ཀུན་ཏུ་སྤྱད་པར་བྱའོ། །དེས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱང་མི་བསྐུའོ། །འདུ་འཛིའི་ནང་ན་གནས་པར་མི་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་བྱམས་པའི་སེམས་སུ་བྱའོ། །གང་དག་ལས་འཚེ་བ་འོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ལ་སེམས་གདུག་པར་མི་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཡང་གཙང་སྦྲ་མ་ཕྱེད་པས་ཁ་ཏོན་མི་བྱའོ། །ས་ཕྱོགས་མི་གཙང་བར་གཞག་པར་མི་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་འདི་སྙམ་བགྱིད་དེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྟོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བདག་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར་བགྱིའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཁྱོད་ཇི་སྐད་ཟེར་བ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་སྐྱེ་བོ་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་གྱིས། ཀུན་དགའ་བོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང་ཤིག །ཀུན་དགའ་བོ་སེམས་ཅན་གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ལ་མོས་པ་དེ་དག་གླང་པོའི་རྩལ་དང་། གླང་པོ་ཆེན་པོའི་རྩལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར། ཀུན་དགའ་བོ་གང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་

62-109a

འདི་ལ་མོས་པ་དེ་དག་སེང་གེའི་འགྲོས་དང་། ཁྱུ་མཆོག་གི་འགྲོས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འབྱུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ང་འདས་པའི་ཕྱི་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལག་ཏུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གླེགས་བམ་དུ་འོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲོམ་དུ་འོང་བར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གདོལ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལག་ཏུ་འོང་བར་མི་འགྱུར། གླེགས་བམ་དུ་འོང་བ་དང་། སྒྲོམ་དུ་འོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་གཟུང་ངོ་། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ཇི་ལྟར་ཟིན་པ་བཞིན་དུ་གང་དག་ལ་བྱིན་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་ཁྱོད་སྟོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་དགའ་བོ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་ཡིད་དགའ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །གླང་པོའི་རྩལ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།