Bodhisattvaśīlaparivartabhāṣya/Full text

बोधिसत्त्वशीलपरिवर्तभाष्य

Bodhisattvaśīlaparivartabhāṣya

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ

byang chub sems dpa'i tshul khrims kyi le'u bshad pa

An Explanation of the Chapter on Bodhisattva Discipline (84000)

FULL TEXT

Description

The Bodhisattvaśīlaparivartabhāṣya (D 4045) is a specific commentary (bhāṣya) composed by Guṇaprabha on the tenth chapter (the Śīlapaṭala or Chapter on Morality) of the Bodhisattvabhūmi.

Reference

Guṇaprabha (slob dpon yon tan 'od). bodhisattvaśīlaparivartabhāṣya [बोधिसत्त्वशीलपरिवर्तभाष्य]. byang chub sems dpa'i tshul khrims kyi le'u bshad pa [བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ]. [An Explanation of the Chapter on Bodhisattva Discipline (84000)]. Tengyur, RKTST 3384 http://www.rkts.org/cat.php?id=3384&typ=2.

People

Guṇaprabha, Yeshe De, Prajñāvarman

[edit]

Source	Adarsha
Date	2025-05-27
Read this text with translation by adding the Dharmamitra Chrome extension to your browser:

Legend	Headers Root Commentary Quotes

132-182a

༄༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་བ་བཞུགས་སོ།། ༄། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུའི་འགྲེལ་བ་བཞུགས་སོ། །༄༅༅། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དགེ་བར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགེ་བ་སྤྱོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་གནོད་པ་མེད་པའོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ལ་ལ་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་གནོད་པ་མེད་པས་ཕ་རོལ་རྣམས་ལ་སྙིང་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ། །དོན་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་དང་དོན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། འདོད་པ་དང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་དགེ་བ་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ། །མི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ཕལ་ཆེར་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དང་། ཆོས་ལེགས་པར་གསུངས་པ་དང་། དགེ་འདུན་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤས་ཆེར་ཕན་པ་དང་། བདེ་བར་འགྱུར་ལ། དེ་དག་ཀྱང་བདག་ཉིད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བར་བྱས་ནས། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་སྟེ། དེ་དག་གཞན་དག་ལ་འདི་སྙམ་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་སོ། །གཞན་དག་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་ཅག་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྱུར་ཀྱང་ཅི་མ་རུང་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་གི་དོན་རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བདག་ལ་ཕན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་

132-182b

ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་དེ་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཅི་རིགས་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ནི་དགེ་བསྙེན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བསྙེན་མའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །གཞན་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པའོ། །འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་མན་ཆད། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསྒྲུབ་པ་དང་སྲུང་བ་དང་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ཡན་ཆད་ནི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་གསུམ་ཆར་དང་། གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་བྱེད་དེ་ཅི་རིགས་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་མདོར་དོན་དུ་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཐ་མལ་པར་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཞེ་འགྲས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་ཐ་མལ་པ་གནས་པ་རྣམས་ལས་བརྩམས་ཏེ་རང་གི་དོན་བྱེད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཡོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ལུས་འཇིག་ཏུ་དོགས་པས་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ལ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཡོ་བྱད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །ཞུགས་པ་དག་ནི་བརྟེན་ཏེ་གནས་པ་རྣམས་དང་། ཆོས་མཐུན་པ་གཞན་རྣམས་དང་། ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་ལོག་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ། །ཞེ་འགྲས་པ་དག་ནི་ཐ་མ་རྣམས་སོ། །དཔེར་ན་རྩྭའམ་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ནི་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིར་ནི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཁྲིག་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་དང་། དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དཔེར་ན་རྩྭ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དངོས་པོའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ནི་དཔེར་ན་མི་གཙང་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཐ་ཆད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །མིའི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་འཁོར་

132-183a

ལོས་སྒྱུར་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བ་ནི་ཚེ་འདི་ལའོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་འོངས་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། མ་འོངས་པ་ནི་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ། མ་འོངས་པ་དག་ན་ཡང་བདུད་ཀྱི་གནས་སུ་གཏོགས་པའི་འདོད་པ་རྣམས་ལའོ། །དེ་དག་གི་དོན་དུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཚངས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆེན་པོ་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ཁ་ཟས་ཀྱི་སྐྱུགས་པ་འདྲ་བར་ཡང་དག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁ་ཟས་ཀྱི་སྐྱུགས་པ་དང་འདོད་པ་གཉིས་སྔར་ཡོངས་སུ་སྤངས་པར་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པར་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བསྡམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་བསྡམས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཅན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་རྒྱུ་རྣམ་པ་དྲུག་གིས་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་། ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་དང་བདག་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང་། འཁོར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་པ་དང་། ཉེས་པ་བྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པ་མེད་པ་དང་། ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་ཡོངས་སུ་མ་དག་པའོ། །དེ་ལ་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པར་འགྱུར་ཏེ། ངག་དང་ལུས་གཉིས་བསྡམས་པ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དུས་གསུམ་གྱིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སེམས་མ་བསྡམས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་བཅས་པའི་ངག་ཡོངས་སུ་མ་དག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ངག་ཀུན་ནས་སློང་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་དག་ཡིན་ཏེ། བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པ་ངག་གི་ཉེས་པའི་གཉེན་པོ་བདེན་པ་ལ་སོགས་པའི་ངག་གི་ལས་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་ན་ངག་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་པ་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཞེ་ན། འདོད་པའི་

132-183b

རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་མེད་པས་ན་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་དག་པའོ། །བདག་ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་ལས་ནི་བརྟུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་ནན་ཏན་མི་བྱེད་དེ། དེའི་གཉེན་པོ་བདག་ལ་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པ་ལས་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གཞི་དཀའ་བ་ཐོབ་པས་སེམས་ཞུམ་པ་མེད་དོ། །བརྟུན་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནན་ཏན་བྱེད་དོ། །འཁོར་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། དེ་མེད་ན་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉེས་པའི་གནས་རྒྱང་མ་བསྲིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་བྱུང་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྔ་ནས་བྱ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པའི་བག་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། དབུས་ཀྱི་མཐའ་དང་ལྡན་པའི་བག་ཡོད་པ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོ་ག་དང་འཚོ་བ་མ་དག་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ལྔ་པོ་དག་གི་རྣམ་པ་རིལ་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་བསྡམས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་བསྡམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་ལྟ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཆུང་ངུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ལེན་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཉེར་གནས་ཡིན་ཏེ། ཉེར་གནས་ནི་རྒྱུའི་དོན་ཏོ། །སློང་བ་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ནི་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ཕན་ཡོན་མཐོང་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཉིད་དོ། །གནས་ལྔ་དག་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་ཤེས་རབ་ཉིད་དོ། །གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བའི་གྲོགས་སོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་བྱ་བའི་གྲོགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། འཕེལ་བར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་བསྲུང་བའི་དོན་དང་། ཡོན་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལ་དབུལ་

132-184a

བའི་དོན་ཏོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཅིག་པུར་ཟད་དེ། བྱེ་བ་ལས་བསྡུམ་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་བྱ་བ་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཇི་ལྟར་བྱ་སྙོམ་པའོ། །བྱ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི་འདི་བྱའོ་ཞེའམ། འདི་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ལམ་དུ་འགྲོ་ཞིང་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བར་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འོང་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཞིང་ལས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་སྟེ། རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐོབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བ་དང་པོ་གཉིས་ནི་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་སྤེལ་བ་དང་སྲུང་བ་ནི་རང་གི་སྒྲས་བསྟན་ཏོ། །འཕེལ་ཟིན་པ་ལ་ནི་ཡོན་གནས་ལ་དབུལ་བའི་ཕྱིར་དང་དགའ་སྟོན་དང་བསོད་ནམས་བྱ་བ་ལ་གྲོགས་སུ་འགྲོའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གྲོགས་སུ་དོན་གྱི་མདོ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ལས་དང་སེམས་ཀྱིའོ། །ལུས་ཀྱི་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དབང་པོ་མ་ཚང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡན་ལག་མ་ཚང་བའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །ཡིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སྒྲིབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྟོག་པའི་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་ངལ་བ་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། དེར་གྲོགས་སུ་འགྲོ་བའོ། །ཚིག་འབྲུ་འབྱོར་པ་རྣམས་དང་། འབྲེལ་པ་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྣམས་དང་། རྗེས་སུ་འཕྲོད་པ་རྣམས་དང་། ཐབས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་དང་། མཚན་མ་རྣམས་དང་། མཐུན་པ་རྣམས་དང་། འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ་ཚིག་འདི་དག་གིས་དྲི་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ལན་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་དང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མི་ཤེས་ཏེ་འདྲི་བ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཉིད་དང་སྔ་ཕྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འགལ་བ་འདྲི་བ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་མཐུན་པ་དང་དགོངས་པ་བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །འདྲི་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ནི་བརྡ་ཕྲད་དུ་རུང་བ་དང་། འདུལ་

132-184b

བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསྟན་པས་སྟོན་ཏོ། །རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གདམས་ངག་འདྲི་བ་ལ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་པ་དང་མཐུན་པས་སྟོན་ཏོ། །འགྲུས་སྐྱོང་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲུས་སྐྱོང་ནི་རྟག་པ་པ་དང་སྒྲིམ་པར་སྐྱོང་བ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་གུས་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་འབྱོར་པ་ནི་འབྲེལ་པས་བཤད་དེ། སྔ་ཕྱི་མ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཕྲོད་པས་བཤད་དེ། ཆོས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི་འཚམ་པས་བཤད་དེ། འདུལ་བ་དང་འཚམ་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུན་པ་ནི་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཚོགས་ཀྱིས་བཤད་དེ། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་གསུང་གི་ཡན་ལག་ལྔ་བསྟན་པ་ལ་སྔ་མ་ཕྱི་མས་བསྟན་ཏེ། ཟབ་པ་འབྲུག་སྒྲས་བཤད་པ་དང་། སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་རྣམ་པར་སྙན་པས་བཤད་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དགའ་བར་བྱེད་པས་བཤད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་རྣམ་པར་གསལ་བས་བཤད་པ་དང་། མཉན་པར་འོས་པ་མི་མཐུན་པ་མེད་པས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ཚིག་བཞི་པོ་ཚིག་ཕྱི་མས་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་འདི་དག་གིས་ནི་དྲི་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོན་ཏན་བཞི་དང་ལྡན་པའི་ལན་གདབ་པར་བསྟན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྔ་ཕྱི་མི་འགལ་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་དང་། འདུལ་བ་དང་མི་འགལ་བ་དང་། དོན་གྱི་མཆོག་དང་འབྲེལ་བའོ། །ལུང་ལས་ནི་ཡོན་ཏན་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ལན་གདབ་པར་ནི་ཚིག་བརྒྱད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ནི་དོན་ལ་སྦྱོར་བས་འབྱུང་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་ཚིག་འབྲུ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། རྒོལ་བ་དང་འགལ་བ་དང་མཐུན་པ་དང་། ཟབ་མོའི་ཚིག་ངེས་པའི་དོན་དང་ཉན་པ་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཚིག་འབྲུ་རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་གཞིའི་གནས་དང་། འདུལ་བའི་བསམ་པ་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ལུང་ནོད་པ་དང་། ཁ་ཏོན་དང་། འཛིན་པ་དང་། སེམས་པ་དང་། སྒོམ་པ་མི་གཏོང་བ་དང་། སྒྲ་ཅི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་

132-185a

མེད་པར་སྟོན་པའོ། །བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །འཇིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འཇིགས་པ་དྲུག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མདོར་བསྡུ་ན་ཐང་ལ་གནས་པའི་དུད་འགྲོའི་འཇིགས་པ་དང་། ཆུའི་འཇིགས་པ་དང་། ཆུ་ན་གནས་པའི་དུད་འགྲོའི་འཇིགས་པ་དང་། མིའི་འཇིགས་པ་དང་། ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་མྱོང་བའི་གནས་གསུམ་དང་། མི་མ་ཡིན་པ་ལས་གྱུར་པ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་མིའི་འཇིགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཐུན་མོང་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཚར་གཅད་པ་དང་། ཕན་གདགས་པའི་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་དུ་དེས་འཇིགས་པ་དང་། ནོར་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཆོམ་རྐུན་གྱིས་འཇིགས་པ་ཐུན་མོང་བའོ། །གནོད་པའི་རྒྱུའི་འཇིགས་པ་ཕྱིར་རྒོལ་བ་རྣམས་དང་། ཕ་རོལ་པོ་དག་དང་། མཐུ་མེད་པ་དག་དང་། མཐུ་ཡོད་པ་དག་དང་། རྗེ་བོ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །མི་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། རིག་སྔགས་ཀྱིས་བསླང་བ་རྣམས་དང་། དེ་མ་ཡིན་པས་བསླང་བ་རྣམས་སོ། །མྱ་ངན་སེལ་བའི་མྱ་ངན་གྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གཉེན་བཤེས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པའོ། །དེ་ལ་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གཉེན་བཤེས་རྒུད་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་གཉེན་ཕ་མ་རྣམས་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་དང་ཆུང་མ་རྣམས་དང་ངག་ཉན་པའི་བྲན་དང་། བྲན་མོ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་བྱམས་པའི་གཉེན་མཛའ་བོ་དང་། གྲོགས་པོ་རྣམས་དང་ཕན་པ་སྟོན་པའི་གཉེན་སློབ་དཔོན་ལ་སོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མདོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལས་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བྱེ་བྲག་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྣམས་དང་། ཁ་

132-185b

ཅིག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བ་ནི་མིའི་ཆོམ་རྐུན་རྣམས་དང་མེ་དང་ཆུའོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བདག་གིས་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ལས་གྱུར་པའོ། །བདག་གིས་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་སྲུང་བ་དང་། སྒྲུབ་པའོ། །གཞན་ལས་གྱུར་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམས་དང་། རང་གི་ཁྱིམ་ནས་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་སོ། །ཡོ་བྱད་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་གནས་སྦྱིན་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་བསམ་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅེ་ན། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་ཀྱིས་སོ། །སྦྱོར་བ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་ཅེ་ན། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དེ་ལ་ཟང་ཟིང་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕ་རོལ་ལས་བཙལ་བ་དང་། བདག་གི་ཡོ་བྱད་ཐུན་མོང་དུ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། གདམས་ངག་སྦྱིན་པ་དང་། རྗེས་སུ་བསྟན་པའོ། །གཞན་གྱི་སེམས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ལས་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྒྱས་པ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་དོན་གྱི་མདོ་ལས་ནི་བསམ་པ་དང་། རང་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་གང་དག་གིས་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེ་དག་དང་གནས་སོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དེ་ལྟར་དེ་དག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། བསམ་པ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་ཚེ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་བསམ་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་སོ་སོའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་པའོ། །རང་བཞིན་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་འཇུག་པ་ཐུན་མོང་བ་སྟེ། བསམ་པ་དང་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པར་བྱ་ཞིང་། བསམ་པ་དང་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་བསམ་པ་ཤེས་ནས་གནས་པ་དང་། སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་

132-186a

པའི་གཞུང་བརྩམས་སོ། །གཞུང་གི་དོན་གྱི་མདོ་ནི། ཕན་མིན་བསླབ་པ་མ་གཏོགས་པར། །གང་གིས་ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་བ། །དེ་དང་གཞན་དང་བདག་ལ་ཡང་། །དངོས་པོ་དེ་ནི་དེ་མི་སྤྱོད། །ཅེས་བྱའོ། །སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ། གཞན་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ནི་རང་བཞིན་ཤེས་ནས་སེམས་ཅན་གང་དག་དང་ཇི་ལྟར་ལྷན་ཅིག་གནས་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་འདིའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ངག་གི་ལས་བསྒྲུབ་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བདག་ཉིད་མཐོང་བར་མི་སྟོན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྨོས་སོ། །ཡིད་ཀྱི་ལས་བསྒྲུབ་པ་ཡང་གཉི་ག་དང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བྱ་ཞེ་ན། ཁྲོ་བའི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱིས་འདུལ་བ་དེ་ལ་རང་གི་སེམས་སྒྲུབ་ཅིང་འཁྲུག་ཀྱང་མི་འཁྲུག་ལ་སྨ་ཡང་འབེབས་པར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ལུས་ཀྱི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གཞན་དག་ལ་མི་རྟེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཧ་ཅང་རྟེན་པར་ཡང་མི་བྱེད་དོ། །ངག་གི་ལས་སྒྲུབ་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་མདུན་དུ་མཛའ་བོ་ལས་སྨོད་པར་ཡང་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པར་བཤད་ཀྱི་བྱང་བར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པར་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་སྡུད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ། །ཚར་བཅད་པའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཉེས་པ་དང་། འགལ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས་ཉེས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྨ་དབབ་པ་དང་ཆད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །སྤང་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཕྱིར་དགུག་པར་བྱ་བ་དང་། འགྲོགས་པར་མི་བྱ་བའོ། །དེ་ལ་ཉེས་པ་ནི་བྱ་བའི་རིགས་པ་མི་བྱེད་པའོ། །འགལ་བ་ནི་བྱ་བ་མི་རིགས་

132-186b

པ་བྱེད་པའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་སྐྲག་པར་བྱ་བ་དང་། འདུན་པར་བྱ་བའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་མང་བར་བསྟན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གང་ལ་སློབ་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །གང་གིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་འཛིན་པ་དང་། གོ་བར་ནུས་པ་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གསན་ཅིང་ཐུགས་བརྩེ་བའི་སླད་དུ་སྩལ་བའི་རིགས་སོ་ཞེས་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་དང་མཐུ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །མཆོད་པ་བྱས་པ་ནི་མེ་ཏོག་དང་། བདུག་པ་དང་སྤོས་ལ་སོགས་པ་དང་། བསྟོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། ཕྱག་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཆོད་པའོ། །ཅི་ནུས་པ་དང་རྒྱུའི་སྟོབས་ཅི་ཡོད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུའི་རྩལ་དང་། འདས་པའི་ཚེ་རབས་ན་བྱས་པའི་རྒྱུའི་འབྲས་བུར་བསྟན་པའོ། །གལ་ཏེ་འབོགས་པ་ནི་ཆོས་མཚུངས་པ་ཁྱིམ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཡང་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་གཞོན་ནུ་ཞིག་ཡིན་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཅི་སྟེ་རྒན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་བཙུན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འབའ་ཞིག་དང་། རྒན་པ་ཉི་ཚེ་ལས་གནོད་པར་བྱ་བར་ངེས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་ཏོ། །བསླབ་པའི་གཞི་གང་ཡིན་པ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལ་བསླབ་པའི་གཞི་སོ་སོ་བ་གང་དག་ཡོད་པ་དེ་དག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་གཟིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཡེ་ཤེས་ནི་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཛིན་པའོ། །གཟིགས་པ་ནི་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་འཛིན་པའོ། །ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཅི་བསྟན་ཞེ་ན། འདི་ལ་གནས་པས་ན་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཕམ་པའི་གནས་སོ། །ཕམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དེ་གང་ཞེ་ན། གང་ལ་བརྟེན་ན་ཕམ་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདོད་

132-187a

ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ངོ་། །ཆོས་བཞི་ཇི་ལྟར་གསུམ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་ཞེ་ན། འདོད་ཆགས་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདོད་ཆགས་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་འཁྲིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། དངོས་པོ་གཞན་ལ་འདོད་ཆགས་སོ། །དེ་ལ་འཁྲིག་པའི་དངོས་པོ་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ནི་ཕམ་པའི་བསླབ་པའི་གཞི་དང་པོའོ། །དངོས་པོ་གཞན་ལ་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་པ་ལས་ནི་གཉིས་པའོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཕམ་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཕམ་པའི་ཆོས་གང་ལ་གནས་པ་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་པ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་སོ། །དེ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ནི་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་གནས་ལྟ་བུ་ཉིད་ཆེན་པོའི་གནས་ནི་འདི་དག་གི་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཆོས་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་སྟེ། དེ་ནི་འོག་ནས་བསྟན་ཏོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པས་བསླབ་པ་མ་ཕུལ་བར་འཁྲིག་པའི་ཆོས་བསྟེན་པས་ཉེས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་ཏེ། བདག་ལ་སྟོད་པ་དང་གཞན་ལ་སྨོད་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་གཞིར་བསྟན་ཏོ། །བཀྲེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་གཞན་རྣམས་ནི་དེའི་བྱེ་བྲག་དང་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །ཟང་ཟིང་མི་གཏོང་བ་ནི་རྒྱུ་གསུམ་ལས་འགྱུར་ཏེ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མེད་པའམ། སྦྱིན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སློང་བ་པོ་མ་འོངས་པའམ། སློང་བ་པོ་འོངས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ལེགས་པར་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་གསུམ་པོ་དག་གིས་དེ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ལེགས་པར་འོངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ལེའུ་ལས་དུག་ལ་སོགས་པ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་མེད་པ་ནི་ལེགས་པར་འོངས་པ་མ་

132-187b

ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་ཡང་རྒྱུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཅི་རིགས་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ལེགས་པར་འོངས་པ་ནི་གླགས་ཚོལ་བ་ལ་གླེགས་བམ་སྦྱིན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྦྱིན་པར་མི་བྱ་བའི་རྒྱུ་མེད་པའོ། །ལག་པའམ་བོང་བའམ་དབྱུག་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ལག་པ་ལ་སོགས་པས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་སྲོག་གཅོད་པའི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་མ་གཏོགས་པར་བསྟན་ཏོ། །ལག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་སྨོས་པ་ནི་ལག་པའམ། ལག་པས་འཕངས་པའམ། ལག་པ་དང་འབྲེལ་བས་འཚེ་བ་བསྟན་པས་དེ་དང་མཐུན་པས་འཚེ་བའི་རྫས་གཞན་ཡང་བསྡུ་བའི་དོན་ཏོ། །རྡེག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་རྡེག་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་ཏོ། །རྣམ་པར་འཚེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཅུང་ཟད་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའོ། །རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཤིན་ཏུ་ཐོ་འཚམས་པར་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པའོ། །རྡེག་པ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཁྲོ་བའི་བསམ་པ་ཁོ་ན་ཞེ་ལ་བཟུང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་ཐོ་འཚམས་པར་དེའི་ཕན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཐབས་ཀྱི་དངོས་པོ་བསྟན་ཏོ། །ཤད་ཀྱིས་སྦྱངས་ཀྱང་མི་ཉན་པ་དང་། ཉན་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྦྱོར་བས་མི་བཟོད་པ་དང་། ཉན་ཅིང་བཟོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་བསམ་པས་མི་གཏོང་ངོ་། །དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་རྣམས་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། མོས་པ་ནི་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་སྐྱེད་པའོ། །སྟོན་པ་ནི་འཆད་པའོ། །འཇོག་པ་ནི་འགོད་པའོ། །སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ་དེས་མགུ་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་དགའ་བ་སྐྱེད་དོ། །དགའ་བ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་གནས་པའོ། །ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུའི་ཆོས་དེ་དག་ཉིད་ལ་འདི་དག་ནི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བ་ཅན་ནོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཕམ་པའི་ཆོས་རྣམས་བྱས་པས་དགེ་སློང་གིས་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པ་གཏང་བར་གྱུར་པ་

132-188a

བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་གཏོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚེ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཕྱིར་ནོད་པའི་སྐལ་བ་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དེ་གཉིས་ཡོད་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་ཕམ་པའི་གནས་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱའི་དེ་མ་ཡིན་པར་གལ་ཏེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདྲ་བར་འདོད་ན་ནི་ཕམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བརྗོད་པའི་རིགས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕམ་པའི་ཆོས་གཞན་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་བརྗེས་སུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྩམས་སོ། །མཆོད་པའི་དམ་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཡང་བསྡུའོ། །ཇི་སྐད་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་གཞི་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འདུལ་བ་དང་འགལ་བ་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ནོངས་པ་བྱུང་སྟེ་ཞེས་བརྗོད་ལ་ལྷག་མ་ནི་དགེ་སློང་ཉེས་བྱས་འཆགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེས་བྱས་ཀྱི་ནོངས་པ་བྱུང་བ་དེ་བདག་གིས་བཙུན་པའི་སྤྱན་སྔར་ནོངས་པ་ལ་ནོངས་པར་མཐོལ་ལོ། །བཤགས་སོ། །བསྒྲགས་སོ། །མི་འཆབ་པོ། །མཐོལ་ཞིང་བཤགས་ཏེ་བསྒྲགས་ན་བདག་བདེ་བར་འགྱུར་གྱི་མ་མཐོལ་མ་བཤགས་མ་བསྒྲགས་ན་ནི་དེ་ལྟ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་དེ་དག་མཐོང་ངམ། དེས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཕྱིན་ཆད་སྡོམ་པར་བྱེད་དམ། ལེགས་པར་བསྡམས་པར་འཚལ་ལོ་ཞེས་དེ་སྐད་ལན་གཉིས་ལན་གསུམ་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉེས་པ་རྣམས་ནི་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་གཞི་བསྡུ་བ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཉེས་པ་རྣམས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྔ་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བྱེད་པ་དང་། བསམ་པ་དང་། གཞི་དང་། བསྩོགས་པའོ། །དེ་ལ་ཕམ་པ་ནི་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དགེ་འདུན་ལྷག་མ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །དེ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉེས་པ་ཆུང་ངུའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཕམ་པ་དང་དགེ་འདུན་ལྷག་མ་

132-188b

རྣམས་ནི་ལྕི་བའོ། །སོ་སོར་བཤགས་པར་བྱ་བ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །ཉེས་བྱས་ནི་ཡང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་མི་ཤེས་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་བག་མེད་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ། །མ་གུས་པས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་འབྲིང་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཤས་ཆེན་པོས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་ལས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་ཆུང་ངུས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆུང་ངུར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྲིང་གིས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲིང་ངོ་། །ཆེན་པོས་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་ལས་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བསམ་པ་མཚུངས་པས་གཞི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ལ་བྱས་ཀྱང་ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མཚུངས་པས་བསམས་བཞིན་དུ་དུད་འགྲོའི་སྐྱེ་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྲོག་ཆགས་བསད་པ་དང་། གསོད་དུ་བཅུག་པ་ནི་ལྟུང་བྱེད་དོ། །མིའམ་མིར་ཆགས་པ་བསད་པ་དང་གསོད་དུ་བཅུག་པ་ནི་ཕའམ་མ་མ་ཡིན་ན་ཕམ་པར་ནི་འགྱུར་ལ། མཚམས་མེད་པར་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པས་ཕའམ་མ་བསད་པ་དང་གསོད་དུ་བཅུག་པ་ནི་ཕམ་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། མཚམས་མེད་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བར་ཡང་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གཞི་ལས་ཉེས་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འཕེལ་བ་ནི་འདི་ལྟར་འདི་ནི་ལ་ལ་ཉེས་པ་གཅིག་ནས་གཉིས་དང་གསུམ་དང་ལྔའི་བར་དུ་བྱས་ཀྱང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པར་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ལས་ཉེས་པ་ཆུང་ངུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཉེས་པ་བཅུའམ། ཉི་ཤུའམ། སུམ་ཅུའམ། ཡང་ན་ཤེས་པར་བྱ་ནུས་པའི་བར་དུ་བྱས་ལ་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་

132-189a

པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ལས་ཉེས་པ་འབྲིང་དུ་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་ཚད་མེད་པ་འབྱུང་ལ་ཉེས་པ་འདི་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོགས་པ་ལས་ཉེས་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཡང་འབྱུང་བ་པ་དང་། རིམས་ནད་དང་བཅས་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤིར་འགྱུར་བའི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལ་ཚེ་འདི་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཡང་སྲིད་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡོད་པས་ན་རིམས་ནད་དང་བཅས་པའོ། །ཡང་འབྱུང་བ་རྣམས་ཡོད་པས་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་དང་སེམས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འབྱུང་བ་པ་རྣམས་ཡོད་པས་ན་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་བ་དང་འཆི་བའི་ཉེས་དམིགས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་རྒ་ཤི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཐོག་མ་ལེན་པ་དང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དཀའ་བར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྲུང་བ་ནི་ཉམས་ཐག་པར་གྱུར་ཀྱང་སྲུང་བ་དང་གཏན་དུ་སྲུང་བའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཚེ་འདིའི་སྦྱོར་བ་དང་། ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ས་བོན་དང་། འདས་པའི་ཚེ་རབས་དག་ཏུ་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ཀྱི་ས་བོན་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོར་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་བདག་དང་གཞན་སྒྲུབ་པ་དང་། ཉེས་པ་བྱུང་ན་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པའོ། །དེ་ལ་བདག་དང་གཞན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཐོག་མར་བདག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ། །གཞན་དག་གིས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་ལ་སྒྲུབ་པ་

132-189b

ནི་གཉིས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བརྗོད་པས་ཚིག་གིས་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་མཐོང་ན་ཡང་སེམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །བདག་གིས་བསླབ་པའི་གཞི་ཡང་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་དག་ལས་ཉེས་པ་བྱུང་ན་ཡང་ཆོས་བཞིན་དུ་ཕྱིར་འཆོས་པའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཡོན་ཏན་ནི་དུ་དང་ལྡན། རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ནི་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་དང་ལྡན་པ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་ཏེ། ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། གུས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱན་དང་ལྡན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་དགའ་བའི་གནས་དང་མཐུན་པ་དང་། རྟག་པ་དང་། བརྟན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྒྱན་དང་ལྡན་པ་དང་དྲུག་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདོད་པའི་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་སྤོངས་པའི་ཕྱིར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའོ། །བདག་ཉིད་དུབ་པར་བྱེད་པའི་མཐའ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལྟ་བུའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་ཅིང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པའི་ཕྱིར་བརྟན་པའོ། །དགེ་སྦྱོང་གི་རྒྱན་ནི་འདི་དག་ཡིན་ཏེ། དགེ་སྦྱོང་དག་གི་རྒྱན་རྣམས་ནི། །དད་པ་དང་ནི་གཡོ་མེད་དང་། །དེ་བཞིན་གནོད་པ་ཆུང་བ་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་དང་ཤེས་རབ་དང་། །འདོད་པ་ཆུང་དང་ཆོག་ཤེས་དང་། །གསོ་སླ་བ་དང་དགང་སླ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་དེ་དག་ལྡན་པ་ཡིན། །དང་བ་ཉིད་དང་ཚོད་ཤེས་དང་། །སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་། །མཁས་པའི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །བཟོད་དང་ལྡན་ཞིང་ངེས་པ་དང་། །དེ་ལ་ཡངས་པ་ཉིད་དང་ལྡན། །དེ་ལ་རྣམ་པ་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་འཇུག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་གཉི་ག་རྗེས་སུ་སྲུང་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་

132-190a

བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་མཚན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་དགེ་བ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ལྷག་པའི་སེམས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྡུག་པའི་འགྲོ་བ་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཕོངས་ཤིང་འདོད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་བདག་གི་ཉམས་ལས་དཔག་ནས་གཞན་དག་ལ། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་ལུས་དང་ངག་གི་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་བདུན་པོ་དག་དང་། མི་དགེ་བའི་ལུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ལམ་དུ་གཏོགས་པ་དང་ལག་པ་དང་བོང་བས་བསྣུན་པ་མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་དག་ལས་ལྡོག་པའོ། །འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འདི་དང་གཞན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་དགག་པ་དང་། བདེ་བའི་རྒྱུ་ལ་འཇུག་པ་གནང་བ་དང་། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་བསྡུ་བ་དང་། དེ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པའི་སེམས་ཅན་ཚར་བཅད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བདག་ལ་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་ལ་འཛུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་བདག་ཉིད་དང་གཞན་དེས་བསྡུས་པ་རྣམས་ལ་འདི་དང་གཞན་དུ་བདེ་བར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་བཅུའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་ཉེས་པ་དྲུག་རྣམ་པར་སྤངས་པས་དེའི་གཉེན་པོའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཉེས་པ་དྲུག་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། བསམ་པའི་ཉེས་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཉེས་པ་དང་། སྨོན་པའི་ཉེས་པ་དང་། གཞན་མ་དད་པའི་ཉེས་པ་དང་། བདག་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཉེས་པ་དང་། འདོད་པའི་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཉེས་པའོ། །དེ་ལ་བསམ་པའི་ཉེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལེན་པའི་དུས་ན་ཉེས་པར་བླངས་པ་དང་། སྲུང་བའི་དུས་ན་ཧ་ཅང་ཞུམ་པ་དང་། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བའི་དུས་ན་དེ་ལ་སྦྱོར་བ་མི་བྱེད་པ་དང་། བྱ་བ་ངན་པ་གཞན་ལ་

132-190b

ཆགས་པས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་འདི་ལ་ཚེ་ཕྱི་མར་ལོག་པར་སྨིན་པའི་ཉེས་པ་ནི་སྨོན་པའི་ཉེས་པའོ། །དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་དུས་ན་གཞན་མ་དད་པར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པ་ནི་གཞན་དག་གིས་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བདག་ལ་ཕན་མི་འདོགས་པའི་ཉེས་པའོ། །འདོད་པའི་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཉེས་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ངེས་པར་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བརྟེན་པོར་མི་བྱེད་པ་དང་མེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཉེས་པ་ནི་འདོད་པའི་དོན་མི་འཐོབ་པའི་ཉེས་པ་སྟེ། ཉེས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞེས་བྱའོ། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔའི་དོན་གྱི་མདོ་ནི་འབྲས་བུ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕན་ཡོན་ལྔ་སྟེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་བཞིན་དུ་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་སྟེ། རྩེ་བཅིལ་བ་དང་ལེགས་སུ་སྨོན་པས་འཆི་བའི་དུས་ན་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་སྐབས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཚད་མེད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ནོ། །རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རང་འཁྲུངས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དེའི་བདག་ཉིད་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་འདི་དག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་དགུ་པོ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ཡང་དེ་དག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ལྔ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་རྣམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་

132-191a

ཀྱི་བྱ་བ་ཡང་དེ་དག་ཏུ་ཟད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་གནས་པ་དང་། བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ལེའུ་བཤད་པ་སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་འོད་ཀྱིས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པྲཛྙཱ་ཝརྨ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།

[edit]